Sáng kiến kinh nghiệm: Hiệu trưởng trường THCS xây dựng kế hoạch năm học

A PHẦN MỞ ĐẦU I Lý do chọn đề tài. 1. Lý do khách quan. Đúc kết từ kinh nghiệm cuộc sống, ông cha ta đã khẳng định: “ Một người biết lo bằng cả kho người biết làm”. Trong công cuộc đổi mới của đất nước và xu thế hội nhập của nước ta hiện nay, yêu cầu về đào tạo nguồn nhân lực để tạo ra những con người lao động mới luôn được Đảng và nhà nước ta đặc biệt chú trọng. Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1992), Luật giáo dục năm 2005, báo cáo chính trị tại Đại hội IX của Đảng (2001) và chiến lược phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 20012010 đã chỉ rõ những quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục nước ta trong đó có ghi: “ Phát triển giáo dục phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội, tiến bộ khoa học công nghệ, củng cố an ninh, quốc phòng, đảm bảo sự hợp lý về cơ cấu trình độ, cơ cấu ngành nghề, cơ cấu vùng miền, mở rộng quy mô trên cơ sở đảm bảo chất lượng và hiệu quả; kết hợp giữa đào tạo và sử dụng. Thực hiện nguyên lý học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và xã hội.” Muốn thực hiện tốt quan điểm chỉ đạo này, đòi hỏi ngành giáo dục nói chung và mỗi nhà trường nói riêng phải không ngừng đổi mới và nâng cao về nội dung, phương pháp, phương tiện và hiệu quả giáo dục để đáp ứng ngày càng cao đối với nhu cầu xã hội. Nhà trường phải lựa chọn, khai thác sáng tạo từ mọi nguồn lực sẵn có , từ những tiềm năng sẵn có trong xã hội để tiến hành các hoạt động giáo dục. Để làm được những điều đó một cách có hiệu quả thì mỗi nhà trường phải có một công cụ cần thiết để tổ chức thực hiện, công cụ đó chính là kế hoạch phát triển giáo dục nói chung và kế hoạch năm học của nhà trường nói riêng. Việc xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch năm học thực chất là cụ thể hóa chức năng quyết định của người hiệu trưởng. Trong quản lý nói chung và quản lý nhà trường nói riêng, khâu quyết định đầu tiên và quan trọng của kế hoạch là sự thể hiện những chủ trương; bởi lẽ trong bản kế hoạch đã thể hiện các mục tiêu, nhiệm vụ cơ bản của sự phát triển nhà trường bằng những phương tiện, biện pháp và mục tiêu cụ thể… Người hiệu trưởng nếu nhận thức được điều này và thực hiện thường xuyên, trở thành nề nếp thì sẽ làm cho công việc quản lý nhà trường càng thuận lợi và đạt hiệu quả cao. 2. Lý do chủ quan. Trong những năm qua việc lập kế hoạch năm học, kế hoạch chuyên môn, kế hoạch hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, kế hoạch của từng bộ phận, … chưa được hiệu trưởng và các trưởng bộ phận trong nhà trường nhận thức đầy đủ vai trò của công tác này. Đa phần cho là không cần thiết vì đó là công việc được lặp đi lặp lại từ năm này sang năm khác, năm nào cũng như nhau. Việc hiệu trưởng lập kế hoạch năm học chỉ là vấn đề hình thức để báo cáo trước hội nghị công chức viên chức vào đầu mỗi năm học rồi sau đó bị chìm vào lãng quên cho đến khi sơ kết học kỳ, hoặc tổng kết năm học Hiệu trưởng mới đem ra để điểm qua những việc đã làm được và chưa làm được. Hiệu trưởng chưa thực hiện việc so sánh, phân tích, đối chiếu với nhiệm vụ và mục tiêu đã đề rảtong kế hoạch nên không có cơ sở để đánh giá cụ thể và chính xác việc đã làm và chưa làm được trong từng hoạt động để từ đó rút kinh nghiệm cho năm học sau. Vì thế hiệu trưởng chẳng rút ra được bài học gì trong công tác quản lý nhà trường của mình. Đây chính là một trong những nguyên nhân dẫn đến tồn tại và yếu kém trong công tác quản lý giáo dục hiện nay. Để khắc phục những yếu kém của Giáo dục Đào tạo, Nghị quyết TW 6 khóa VIII đã đưa ra nhiều giải pháp trong đó có: “ phải đổi mới mạnh mẽ quản lý nhà nước về giáo dục – đào tạo, xây dựng toàn diện đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý. Theo đó trước hết người hiệu trưởng phải nhận thức đúng đắn, đầy đủ về chức năng quản lý nhà trường. Thiết lập kế hoạch năm học, quản lý nhà trường bằng kế hoạch.” Thiết nghĩ để có kế hoạch mang tính khả thi cao, bản thân người hiệu trưởng phải có vốn hiểu biết sâu rộng ở nhiều khía cạnh khác nhau đồng thời phải xem kế hoạch là một công cụ để quản lý nhà trường, có kế hoạch sẽ giúp cho người hiệu trưởng chỉ đạo thực hiện đúng hướng các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục và thực tiễn của nhà trường. Những chuyên đề đã học tại trường Cán bộ quản lý Giáo dục và Đào tạo II đã giúp cho tôi có thêm những kiến thức vừa mang tính lý luận vừa mang tính thực tiễn cao trong lĩnh vực quản lý nhà trường càng làm cho tôi nhận thấy rõ việc xây dựng kế hoạch năm học trong các nhà trường là rất quan trọng và cần thiết, đặc biệt là với trường tôi đang công tác. Vì vậy tôi đã nghiên cứu và chọn đề tài: “ Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch năm học 20062007 ở trường Trung học cơ sở Nguyễn Bỉnh Khiêm thị xã Gia Nghĩa tỉnh Đăk Nông ” để làm bài tổng thu hoạch cuối khóa. Với đề tài này sẽ giúp tôi tìm hiểu những vấn đề không chỉ xoay quanh đề tài đã chọn mà còn bổ sung thêm nhiều kiến thức và tích lũy kinh nghiệm quý báu trong công tác quản lý nhà trường. Hy vọng đề tài sẽ góp phần làm cho công tác quản lý trong nhà trường ngày càng có hiệu quả hơn, thúc đẩy nhà trường thực sự đi vào nề nếp và phát triển theo tiêu chuẩn của một trường chuẩn quốc gia trong những năm đến.

Trang 1

A- PHẦN MỞ ĐẦU I/ Lý do chọn đề tài.

1 Lý do khách quan.

Đúc kết từ kinh nghiệm cuộc sống, ông cha ta đã khẳng định: “ Một

người biết lo bằng cả kho người biết làm”

Trong công cuộc đổi mới của đất nước và xu thế hội nhập của nước tahiện nay, yêu cầu về đào tạo nguồn nhân lực để tạo ra những con người laođộng mới luôn được Đảng và nhà nước ta đặc biệt chú trọng Hiến pháp nướccộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1992), Luật giáo dục năm 2005, báocáo chính trị tại Đại hội IX của Đảng (2001) và chiến lược phát triển kinh tế– xã hội giai đoạn 2001-2010 đã chỉ rõ những quan điểm chỉ đạo phát triểngiáo dục nước ta trong đó có ghi: “ Phát triển giáo dục phải gắn với nhu cầuphát triển kinh tế – xã hội, tiến bộ khoa học công nghệ, củng cố an ninh,quốc phòng, đảm bảo sự hợp lý về cơ cấu trình độ, cơ cấu ngành nghề, cơcấu vùng miền, mở rộng quy mô trên cơ sở đảm bảo chất lượng và hiệu quả;kết hợp giữa đào tạo và sử dụng Thực hiện nguyên lý học đi đôi với hành,giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáodục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và xã hội.” Muốn thực hiện tốtquan điểm chỉ đạo này, đòi hỏi ngành giáo dục nói chung và mỗi nhà trườngnói riêng phải không ngừng đổi mới và nâng cao về nội dung, phương pháp,phương tiện và hiệu quả giáo dục để đáp ứng ngày càng cao đối với nhu cầuxã hội Nhà trường phải lựa chọn, khai thác sáng tạo từ mọi nguồn lực sẵn có, từ những tiềm năng sẵn có trong xã hội để tiến hành các hoạt động giáodục Để làm được những điều đó một cách có hiệu quả thì mỗi nhà trườngphải có một công cụ cần thiết để tổ chức thực hiện, công cụ đó chính là kếhoạch phát triển giáo dục nói chung và kế hoạch năm học của nhà trườngnói riêng

Việc xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch năm học thựcchất là cụ thể hóa chức năng quyết định của người hiệu trưởng Trong quảnlý nói chung và quản lý nhà trường nói riêng, khâu quyết định đầu tiên vàquan trọng của kế hoạch là sự thể hiện những chủ trương; bởi lẽ trong bản kếhoạch đã thể hiện các mục tiêu, nhiệm vụ cơ bản của sự phát triển nhàtrường bằng những phương tiện, biện pháp và mục tiêu cụ thể… Người hiệutrưởng nếu nhận thức được điều này và thực hiện thường xuyên, trở thành nề

Người thực hiện: Phạm Thị Hường (lớp BD CBQL THCS-K7) Trang

1

Trang 2

nếp thì sẽ làm cho công việc quản lý nhà trường càng thuận lợi và đạt hiệuquả cao.

2 Lý do chủ quan.

Trong những năm qua việc lập kế hoạch năm học, kế hoạch chuyênmôn, kế hoạch hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, kế hoạch của từng bộphận, … chưa được hiệu trưởng và các trưởng bộ phận trong nhà trường nhậnthức đầy đủ vai trò của công tác này Đa phần cho là không cần thiết vì đó làcông việc được lặp đi lặp lại từ năm này sang năm khác, năm nào cũng nhưnhau Việc hiệu trưởng lập kế hoạch năm học chỉ là vấn đề hình thức để báocáo trước hội nghị công chức viên chức vào đầu mỗi năm học rồi sau đó bịchìm vào lãng quên cho đến khi sơ kết học kỳ, hoặc tổng kết năm học Hiệutrưởng mới đem ra để điểm qua những việc đã làm được và chưa làm được.Hiệu trưởng chưa thực hiện việc so sánh, phân tích, đối chiếu với nhiệm vụvà mục tiêu đã đề rảtong kế hoạch nên không có cơ sở để đánh giá cụ thể vàchính xác việc đã làm và chưa làm được trong từng hoạt động để từ đó rútkinh nghiệm cho năm học sau Vì thế hiệu trưởng chẳng rút ra được bài học

gì trong công tác quản lý nhà trường của mình Đây chính là một trong nhữngnguyên nhân dẫn đến tồn tại và yếu kém trong công tác quản lý giáo dụchiện nay

Để khắc phục những yếu kém của Giáo dục- Đào tạo, Nghị quyết TW

6 khóa VIII đã đưa ra nhiều giải pháp trong đó có: “ phải đổi mới mạnh mẽquản lý nhà nước về giáo dục – đào tạo, xây dựng toàn diện đội ngũ giáoviên và cán bộ quản lý Theo đó trước hết người hiệu trưởng phải nhận thứcđúng đắn, đầy đủ về chức năng quản lý nhà trường Thiết lập kế hoạch nămhọc, quản lý nhà trường bằng kế hoạch.”

Thiết nghĩ để có kế hoạch mang tính khả thi cao, bản thân người hiệutrưởng phải có vốn hiểu biết sâu rộng ở nhiều khía cạnh khác nhau đồng thờiphải xem kế hoạch là một công cụ để quản lý nhà trường, có kế hoạch sẽgiúp cho người hiệu trưởng chỉ đạo thực hiện đúng hướng các hoạt độngtrong lĩnh vực giáo dục và thực tiễn của nhà trường

Những chuyên đề đã học tại trường Cán bộ quản lý Giáo dục và Đàotạo II đã giúp cho tôi có thêm những kiến thức vừa mang tính lý luận vừamang tính thực tiễn cao trong lĩnh vực quản lý nhà trường càng làm cho tôinhận thấy rõ việc xây dựng kế hoạch năm học trong các nhà trường là rấtquan trọng và cần thiết, đặc biệt là với trường tôi đang công tác Vì vậy tôi

2

Trang 3

đã nghiên cứu và chọn đề tài: “ Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch năm học2006-2007 ở trường Trung học cơ sở Nguyễn Bỉnh Khiêm thị xã Gia Nghĩatỉnh Đăk Nông ” để làm bài tổng thu hoạch cuối khóa.

Với đề tài này sẽ giúp tôi tìm hiểu những vấn đề không chỉ xoayquanh đề tài đã chọn mà còn bổ sung thêm nhiều kiến thức và tích lũy kinhnghiệm quý báu trong công tác quản lý nhà trường Hy vọng đề tài sẽ gópphần làm cho công tác quản lý trong nhà trường ngày càng có hiệu quả hơn,thúc đẩy nhà trường thực sự đi vào nề nếp và phát triển theo tiêu chuẩn củamột trường chuẩn quốc gia trong những năm đến

II/ Mục đích nghiên cứu.

Tìm hiểu và phân tích thực trạng công tác lập kế hoạch năm học

2006-2007 dựa trên cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý Từ đó rút ra bài học kinhnghiệm và đề xuất biện pháp cải tiến công tác lập kế hoạch năm học 2007-

2008 nói riêng và công tác quản lý nói chung

III/ Nhiệm vụ nghiên cứu.

1 Tìm hiểu cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý

2 Tìm hiểu và phân tích thực trạng việc lập kế hoạch năm học

2006-2007 của hiệu trưởng trường Trung học cơ sở Nguyễn Bỉnh KhiêmThị xã Gia Nghĩa - Tỉnh Đăk Nông

3 Rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất biện pháp cải tiến công táclập kế hoạch năm học 2007-2008

IV/ Giới hạn đề tài.

Trong khuôn khổ của bài tổng thu hoạch tôi chọn phạm vi nghiêm cứu:

“ Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch năm học 2006-2007 tại trường Trung học

cơ sở Nguyễn Bỉnh Khiêm - Thị xã Gia Nghĩa - Tỉnh Đăk Nông”

3

Trang 4

B- PHẦN NỘI DUNG Chương I - Cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý I/ Cơ sở lý luận

1 Một số khái niệm.

Kế hoạch hóa là: “Làm cho phát triển một cách có kế hoạch (trên diệnrộng, quy mô lớn)” (Từ điển Tiếng Việt, Viện ngôn ngữ học, nhà xuất bảnĐà Nẵng, 2001)

- Kế hoạch hóa trong giáo dục là áp dụng sự phân tích hệ thống và hợplý các quá trình phát triển giáo dục với mục đích làm cho giáo dục đạt đượccác kết quả và có hiệu quả phù hợp với những yêu cầu và nhiệm vụ củangười học và xã hội đặt ra (Education Planning, Mexico, 1990) Công tác kếhoạch bao gồm các hoạt động: xây dựng kế hoạch; tổ chức thực hiện kếhoạch; tái kế hoạch

- Xây dựng kế hoạch: là sự xác định một cách có căn cứ khoa họcnhững mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ (thời hạn, tốc độ, tỉ lệ cân đối) về sự pháttriển một quá trình và định ra những phương tiện cơ bản để thực hiện có kếtquả những mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ đó Nói một cách đơn giản, xây dựngkế hoạch là xác định trước chúng ta sẽ phải làm cái gì? Làm như thế nào?Khi nào làm? Và ai sẽ làm cái đó? Xây dựng kế hoạch bao gồm các bước:tiền kế hoạch, chuẩn đoán, hình thành bản kế hoạch, hoàn chỉnh bản kếhoạch

- Bản kế hoạch (hay còn gọi là kế hoạch) là: Toàn bộ những điều vạch

ra một cách có hệ thống về những công việc dự định làm trong một thời giannhất định với mục tiêu, cách thức, trình tự, thời hạn tiến hành (Từ điểnTiếng Việt, Viện ngôn ngữ học, nhà xuất bản Đà Nẵng, 2001) Một bản kếhoạch được thực hiện thông qua các chương trình và các đề án

2 Mục đích và bản chất của xây dựng kế hoạch

+ Mục đích của kế hoạch là đảm bảo cho sự phát triển của nhà trườngtheo từng mốc thời gian

+ Bản chất của lập kế hoạch trong nhà trường thể hiện ở hoạt độngphân tích để xác định mục tiêu, tìm ra những con đường, những giải pháp đểnhà trường ngày càng đáp ứng các nhu cầu của xã hội

4

Trang 5

Sơ đồ thể hiện bản chất xây dựng kế hoạch:

Yêu cầu của kinh tế xã hội của

tập thể sư phạm.

Điều kiện về con người,

cơ sở vật chất.

Yếu tố về ngoại lực

-Xác định mục tiêu quản lý và các bước phát triển có hệ thống

-Xác định nhiệm vụ cơ bản phải làm.

-Lựa chọn con đường và những bước đi.

-Phân phối các nguồn lực

3 Ý nghĩa của việc lâïp kế hoạch.

Lập kế hoạch năm học cho phép người hiệu trưởng tập trung sự chú ýcủa mình vào các mục tiêu của hệ thống, làm rõ hơn phương hướng hoạtđộng của hệ thống, của tổ chức trong kỳ kế hoạch

Hình thành sự nổ lực có tính phối hợp, chỉ ra hướng đi của hiệu trưởngvà từng thành viên của nhà trường, từ đó giúp họ tự đánh giá khả năng củachính mình và phối hợp hoạt đôïng để đạt mục tiêu đề ra

Giảm thiểu hoạt động trùng lặp, chồng chéo nhau và dư thừa tạo khảnăng hoạt đôïng và sử dụng nguồn lực một cách có hiệu quả

Làm giảm thiểu sự bất trắc bằng cách dự đoán những bất định, nhữngthay đổi, tìm phương án đối phó với những bất định và những thay đổi đó

Hình thành mục tiêu cơ sở cho việc kiểm tra, đánh giá(ngoài vàtrong ) Nếu không xây dựng kế hoạch thì không thể kiểm tra, đánh giáđược

Là phương tiện thực hiện dân chủ hóa giáo dục và dân chủ hóa quảnlý nhà trường một cách có hiệu quả Thông qua việc bàn bạc xây dựng kếhoạch, thu hút trí tuệ của các thành viên, các lực lượng giáo dục và ngoàinhà trường tạo cơ hội lôi kéo mọi người cùng tham gia xây dựng và triểnkhai những quyết định quan trọng

Người quản lý có cái nhìn tổng quan về hệ thống, làm việc chủ độngvà tự tin hơn

4 Các nguyên tắc của việc xây dựng kế hoạch.

5

Trang 6

Nguyên tắc là những điều quy định có tính bắt buộc đối với tổ chứcchính trị – kinh tế – xã hội, đối với các đơn vị, các ngành phải tuân thủ cácnguyên tắc chung, nguyên tắc chuyên ngành, hướng các hoạt động củatrường tới mục tiêu của giáo dục Các nguyên tắc xây dựng kế hoạch nămhọc bao gồm:

4.1- Nguyên tắc bảo đảm tính Đảng.

Nguyên tắc bảo đảm tính Đảng trong xây dựng kế hoạch phải thể hiệnnhững nội dung sau:

Bản kế hoạch năm học của nhà trường phải thể hiện và bảo đảm đượccác quan điểm, chủ trương, đường lối và chính sách của Đảng, nhà nướctrong lĩnh vực giáo dục Bản kế hoạch năm học phải cụ thể hóa mục tiêugiáo dục của bậc học, cấp học sao cho phù hợp với đặc điểm tình hình củanhà trường, của địa phương đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế – xã hộitrước mắt và lâu dài

Bản kế hoạch năm học của nhà trường phải nằm trong kế hoạch giáodục của ngành, của địa phương, đặc biệt kế hoạch năm học của nhà trườnglà bộ phận kế hoạch phát triển kinh tế – xã hôïi của địa phương, phục vụnhiệm vụ chính trị , kinh tế – xã hội của địa phương trong từng giai đoạn vàcả kỳ kế hoạch

Bản kế hoạch phải bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng từ khi xây dựng kếhoạch đến tổ chức, kiểm tra và đánh giá thực hiện

Khi xây dựng bản kế hoạch phải dựa trên các văn bản của Đảng vànhà nước về giáo dục, phải căn cứ vào định hướng của cấp ủy Khi soạnxong phải thảo luận với chi bộ để tạo nên sự thống nhất cao trong Đảng về

tư tưởng và hành động Khi tổ chức thực hiện Đảng phải chỉ đạo, lãnh đạo,đôïng viên các tổ chức quần chúng thực hiện và kiểm tra việc thực hiện kếhoạch

4.2- Nguyên tắc tập trung dân chủ.

Nguyên tắc tập trung dân chủ của kế hoạch là nguyên tắc xuyên suốtmọi hoạt động của người hiệu trưởng trường phổ thông Tập trung dân chủ làhai mặt nằm trong một chỉnh thể thống nhất không đối lập nhau Nếu tậptrung mà thiếu dân chủ thì dẫn đến đôïc đoán, chuyên quyền Ngược lại nếudân chủ mà không tập trung đẫn đến tự do vô chính phủ Như vậy tập trungdân chủ trong kế hoạch năm học là sự kết hợp chỉ huy của người hiệu trưởngvới sự tham gia tích cực có trách nhiệm của đội ngũ cán bộ giáo viên, côngnhân viên trong việc xây dựng và thực hiện kế hoạch năm học

6

Trang 7

Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ của việc xây dựng kế hoạchlà kế hoạch của nhà trường phải do hiệu trưởng đích thân soạn thảo và banhành với sự tham gia thảo luận rộng rãi của của tập thể nhà trường và cáclực lượng giáo dục Như vậy, xét về mặt pháp luật thì người hiệu trưởng thựchiện nay đủ quyền con người, quyền chỉ huy, quyền quyết định tính chất thựchiện, kiểm tra và đánh giá.

Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong kế hoạch năm học xétvề tâm lý thì người hiệu trưởng đã tôn trọng nhân cách đội ngũ cán bộ giáoviên – công nhân viên Do đó mối quan hệ giữa hiệu trưởng và đôïi ngũ cánbộ giáo viên và công nhân viên luôn luôn gần gũi, cởi mở, chân thành, vuitươi đó là một yếu tố đem lại chất lượng, hiệu quả kinh tế trong hoạt động

4.3- Nguyên tắc bảo đảm tính khoa học.

Khi xây dựng bản kế hoạch năm học thì đòi hỏi người hiệu trưởng phảinhận thức đúng đắn về các quy luật khách quan,vận dụng thành tựu khoa học– kỹ thuật, có phương pháp, làm việc có khoa học, có căn cứ, coi trọng điềutra, dự đoán, xây dựng quy hoạch và kế hoạch dài hạn

Tính cụ thể của kế hoạch năm học còn biểu hiện trong hệ thống kếhoạch: kế hoạch ngắn hạn phải là sự cụ thể hóa của kế hoạch dài hạn Quyhoạch và kế hoạch giáo dục phải gắn liền với thực tế địa phương, với quyhoạch tổng thể của địa phương là bộ phận của quy hoạch tổng thể phát triểnkiinh tế – xã hội của địa phương

Nội dung của bản kế hoạch năm học phải toàn diện, cân đối nêu đượcnhiệm vụ trọng tâm, phản ánh mục tiêu quản lý trường học, nhiệm vụ quảnlý của hiệu trưởng, thể hiện nhiệm vụ trọng tâm và các nhiệm vụ ưu tiên

Bản kế hoạch năm học phải được xây dựng trên cơ sở kế thừa nhữngkết quả của năm học trước và phải thể hiện phát triển ở mức đôï cao hơn,hoàn thiện hơn

Phương án kế hoạch phải được chọn trên cơ sở nhiều phương án đềxuất và chọn phương án tối ưu

Tính khoa học cụ thể của kế hoạch năm học còn thể hiện ở chỗ nhiêïmvụ cụ thể, các chỉ tiêu của kế hoạch phải rõ ràng, mức độ cụ thể, rõ ràng vừađủ cho tương lai phát triển của nhà trường, đánh giá được nhà trường và phảicó cơ sở cho các tổ, các bộ phận, cá nhân xây dựng được kế hoạch của mình

“ Phải tính toán cẩn thận những điều kiện cụ thể, những biện pháp cụthể Kế hoạch phải chắc chắn, cân đối, chớ đem chủ quan của mình thay thế

7

Trang 8

cho điều kiện thực tế …” (Hồ Chí Minh, toàn tập, tập IV, nhà xuất bản sựthật, Hà Nội, năm 1980, trang 125).

4.4- Nguyên tắc pháp lệnh.

Kế hoạch năm học của nhà trường khi xây dựng được thảo luận ở chibộ Đảng, được thông qua hội nghị công nhân viên chức và đã thảo luận kỹlưỡng , sâu sắc được phê chuẩn và ban hành, nó trở thành văn bản pháp lýđể nhà trường thực hiện và trong quá trình đó có thể bổ sung điều chỉnh chứkhông được tùy tiện thay đổi Để văn bản có tính khả thi hiệu trưởng cần lưuý:

+ Kế hoạch một khi đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt chínhthức được coi là một văn bản pháp lý

+ Tính pháp lệnh của kế hoạch đòi hỏi nhiệm vụ được giao rõ ràngcụ thể cho từng tổ, từng bộ phận và từng cá nhân với những yêu cầu về sốlượng, chất lượng, tiến độ kế hoạch, thời hạn, cấp thực hiện kế hoạch và cấpphê duyệt kế hoạch đều có trách nhiệm với việc hoàn thành kế hoạch Cấpphê duyệt (Phòng giáo dục) chú ý tạo điều kiện thuận lợi (những việc quátầm tay của cấp thực hiện) để cấp thực hiện mới có thể hoàn thành có hiệuquả Trong thực tế không nên vận dụng nguyên tắc một cách cứng nhắc vìnhà trường bị chi phối bởi yếu tố khách quan môi trường bên ngoài nên việcđiều chỉnh các biện pháp, chỉ tiêu, thời gian … là điều cần thiết có thể xảy ra

Ơû đây người hiệu trưởng phải luôn luôn chủ động, nhạy bén và phải nhớquản lý nhà trường bằng kế hoạch chứ không phải kế hoạch quản lý nhàtrường

5 Các phương pháp lập kế hoạch.

a- Phương pháp chuyên gia: là phương pháp hữu hiệu để dự báo nhữngvấn đề có tầm bao quát, phức tạp nhất định, là phương pháp xét đoán trựcgiác của các chuyên gia để dự báo sự phát triển của đối tượng dự báo (đốitượng có tầm bao quát, đòi hỏi kết quả dự báo trong thời gian ngắn)

b- Phương pháp ngoại suy: là phương pháp thông dụng nhất nhằm thiếtlập mối liên hệ giữa sự phát triển của đối tượng dự báo theo thời gian và kếtquả quan sát đối tượng dự báo được sắp xếp theo trình tự thời gian tương ứng

8

Trang 9

và thời gian xem xét, cần đồng nhất về khoảng cách Phương pháp này dùngđể xây dựng chỉ tiêu kế hoạch của nhà trường.

c- Phương pháp sơ đồ luồng: là phương pháp dựa vào dòng học sinhcùng vào lớp đầu cấp và sự vận động của dòng đó trong toàn cấp học

Ví dụ: sơ đồ mô tả số học sinh lớp 6 mới nhập vào, ngoài số học sinhđang khảo sát ở các khối lớp 7,8,9

d- Phương pháp định mức: trong công tác xây dựng kế hoạch việc xâydựng các định mức trước hết là định mức các loại hình lao động nhằm kíchthích cán bộ, giáo viên – công nhân viên tích cực lao động Phương pháp nàythường được sử dụng để tính toán nhu cầu kinh phí đào tạo, vật tư, trang thiếtbị,…

e- Phương pháp tiêu chuẩn định biên: là nhu cầu cần thiết của đơn vịchuẩn hoạt động, phương pháp tiêu chuẩn định biên được sử dụng để tínhtoán nhu cầu nhân lực giáo viên, cán bộ, công nhân viên cần thiết cho việcthực hiện các hoạt động của nhà trường

f- Phương pháp tỉ lệ cố định: thường được dùng để tính toán các chỉtiêu theo những quan hệ tỉ lệ trong nhà trường

g- Phương pháp cân đối: là phương pháp tính toán đưa ra những con số,những tỉ lệ hợp lý để xác định các nhiệm vụ, các giải pháp, phân phối cáctiềm năng cho các loại hình hoạt động, cho các bộ phận trong đơn vị

h- Phương pháp chương trình - mục tiêu: xây dựng các mục tiêu, chiamục tiêu thành từng cấp, xây dựng các chương trình để đạt mục tiêu Từnhững chương trình đó tìm ra biện pháp tác động thúc đẩy hệ thống pháttriển

6 Nhiệm vụ của công tác lập kế hoạch trường phổ thông.

Một trong những nhiệm vụ của hiệu trưởng trường phổ thông là xâydựng và tổ chức thực hiện kế hoạch Công tác xây dựng kế hoạch ở trườngphổ thông có các nhiệm vụ sau:

+ Xác định mục tiêu ổn định và phát triển của nhà trường, các nhiệmvụ cơ bản của nhà trường là cần phải hoàn thành trong kỳ kế hoạch

+ Định ra một số biện pháp thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ

+ Chỉ ra các điều kiện mà nhà trường có thể đáp ứng cho các tổ, cánhân trong trường Tìm kiếm và khai thác những tiềm năng của các lực lượnggiáo dục trong và ngoài nhà trường để đạt mục tiêu một cách nhanh chónghơn, chắc chắn hơn

9

Trang 10

+ Dự kiến những khó khăn có thể gặp phải trong quá trình thực hiệnkế hoạch và chuẩn bị phương án khắc phục.

+ Tạo ra môi trường giáo dục thống nhất, thuận lợi giữa nhà trường vàcác lực lượng giáo dục, giữa các đơn vị và cá nhân trong nhà trường

+ Xác định tiêu chuẩn và cách thức đo lường, đánh giá các hoạt độngcủa nhà trường, đơn vị và các cá nhân

+ Chỉ ra một lịch trình các hoạt động chính của nhà trường trong kỳ kếhoạch

II/ Cơ sở pháp lý

Xây dựng kế hoạch năm học là tổ chức chỉ đạo, kiểm tra, đánh giáviệc thực hiện kế hoạch không chỉ dựa vào lý luận của quản lý giáo dục màkhi xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch cũng như kiểm tra đánhgiá phải đầy đủ cơ sở pháp lý đó là:

+ Luật Giáo dục được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam khóa XI kỳ họp thứ 7 được quy định tại điều 99 có nêu: “Xây dựngvà chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển giáo dục”.

+ Điều lệ trường trung học do Bộ Giáo dục – Đào tạo ban hành theoquyết định số 23/ 2000/ QĐ – BGD & ĐT ngày 11 tháng 07 năm 2000 điềukhoản 1b điều 17 nói về nhiệm vụ của người hiệu trưởng là: “Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện nhiệm vụ năm học”.

+ Quyết định số 04/ QĐ – BGD & ĐT ngày 01 tháng 03 năm 2000của bộ trưởng bộ giáo dục – đào tạo ban hành quy chế dân chủ trong hoạtđộng giáo dụccủa nhà trường điều 10 có nêu: “Hiệu trưởng phải phổ biến ngay từ đầu năm học: kế hoạch năm học về những nội dung có liên quan đến trách nhiệm của người học, nhà giáo, cán bộ công nhân viên chức trong nhà trường”.

+ Quán triệt các nhiệm vụ trung tâm của toàn ngành, các quy địnhvề biên chế năm học của bộ giáo dục – đào tạo và phòng giáo dục, phòngnội vụ… để xây dựng kế hoạch năm học và các chương trình công tác trongtừng học kỳ, từng tháng nhằm chủ động về biện pháp và thời gian thực hiện.Ngoài ra khi xây dựng kế hoạch năm học của nhà trường người hiệu trưởngkhông những dựa trên cơ sở pháp lý mà còn dựa trên thực tế của nhà trường

10

Trang 11

và của địa phương là cơ sở, là điều kiện hết sức thiết thực để người hiệutrưởng xây dựng kế hoạch rất thuận lợi.

Chương II - Thực trạng và phân tích thực trạng

I/ Đặc điểm tình hình nhà trường.

Nguyên trước đây trường Trung học cơ sở Nguyễn Bỉnh Khiêm làtrường phổ thông cấp 2-3 Đăk Nông Năm học 2002 – 2003 do nhu cầu pháttriển giáo dục của địa phương, trường được tách ra và lấy tên là trường trunghọc cơ sở Nguyễn Bỉnh Khiêm Trường được đóng trên địa bàn thị xã GiaNghĩa tỉnh Đăk Nông Khi mới thành lập quy mô của trường rất nhỏ, trườngcó 13 lớp với số học sinh là: 640 học sinh (trong đó học sinh là người dân tôïcthiểu số: 60 học sinh) Đội ngũ giáo viên là 23 đồng chí trong cán bộ quản lýlà 2, giáo viên là 21, 1 kế toán, 1 bảo vệ Cơ sơ vật chất còn nhiều hạn chế ,với số phòng học là 8 phòng chỉ đủ để các em học 2 ca/ngày vì vậy nhàtrường phải mượn của trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc 4 phòng để tạm thờisắp xếp, bố trí đảm bảo điều kiện tối thiểu phục vụ cho việc dạy và học củanhà trường Giáo viên phải dạy 2 nơi cách nhau 2km Tất cả các phòng chứcnăng được bố trí dùng chung cho 1 phòng vì vậy khó tạo nên một nề nếp ổnđịnh trong nhà trường

Đến năm học 2006 – 2007, sau khoảng thời gian 5 năm kể từ ngàytách trường, trường Trung học cơ sở Nguyễn Bình Khiêm đã có nhiều thayđổi cả về số lượng lẫn chất lượng

Thực trạng trường Trung học cơ sở Nguyễn Bình Khiêm trong năm học 2006 – 2007

- Tổng số học sinh: 1120 em(trong đó học sinh dân tộc thiểu số:71

em )

- Tổng số lớp: 26 lớp

- Số giáo viên – công nhân viên: 54 đồng chí, trong đó:

+ Lãnh đạo nhà trường: 3 đồng chí (1 hiệu trưởng, 2 phó hiệu trưởng).+ Giáo viên : 50 (34 nữ) Đảng viên: 13 (11nữ) Chi bộ độc lập

+ Nhân viên: 4 đồng chí (trong đó 1 kế toán biên chế; 1 cán bộ phụtrách công tác thiết bị + thư viện, 1 văn thư + thủ quỹ, 1 bảo vệ-hợp đồng)

-Tổ chuyên môn : 4 tổ

11

Trang 12

+ Tổ 1, gồm giáo viên các bộ môn Ngữ Văn, Lịch sử, Địa lý, Giáo dụccông dân: 15 đồng chí.

+ Tổ 2, gồm giáo viên các bộ môn Toán – Tin, Vật lý: 14 đồng chí.+ Tổ 3, gồm giáo viên các bộ môn Sinh học, Hóa học, Thể dục, Côngnghệ: 11 đồng chí

+ Tổ 4, gồm giáo viên các bộ môn Tiếng Anh, Nhạc, Mỹ thuật: 10đồng chí

- Hiện trạng trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm có đội ngũ cán bộ,giáo viên, công nhân viên đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, tỷ lệ giáoviên/lớp là 1,89 1,9 (đạt tỷ lệ chuẩn so với quy định)

+ Giáo viên trẻ chiếm 50 %

+ Số giáo viên có trình độ đạt chuẩn : 50/50 ( đạt tỷ lệ 100 %), trongđó giáo viên đạt trình độ trên chuẩn: 7 GV, tỉ lệ: 14 %

+ Số giáo viên giỏi cấp tỉnh: 10 , đạt tỷ lệ 20% Trong đó có 1 giáoviên là người dân tộc thiểu số

- Tình hình chất lượng giáo dục hai mặt học sinh(năm học 2006) :

2005-Tổng số học sinh: 1033 em

Hai mặt Tốt (giỏi) Khá Trung bình Yếu Kém

Hạnh kiểm 680 em65,8 % 327 em31,7 % 2,5 %26 em

Học lực 53 em5,1 % 241 em23,3 % 534 em51,7 % 200 em19,4 % 0,5 %5 em

-Tình hình cơ sở vật chất :

+ Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm nằm ở trung tâm thị xã GiaNghĩa – Tỉnh Đăk Nông Khuôn viên trường có tổng diện tích là 8.500m2,với 16 phòng học (2 tầng) xây kiên cố Nhà trường bố trí 1 phòng cho lãnhđạo nhà trường (ngăn đôi cho Hiệu trưởng và 2 Phó hiệu trưởng), 1 phònggiáo viên, 1 phòng dùng chung cho thiết bị + thư viện+ vi tính, còn lại 13phòng sử dụng làm phòng học cho 26 lớp Có 276 bộ bàn ghế học sinh(trong đó: 240 bộ bàn ghế hai chỗ ngồi và 36 bộ bàn ghế cũ 4 chỗ ngồi).Hiện nhà trường đang xây dựng công trình khu hiệu bộ và một dãy phònghọc hai tầng 12 phòng để hoàn thiện cơ sở vật chất, tiến tới đạt trường chuẩnquốc gia vào năm 2010

12

Trang 13

Trường chưa có tường rào, chưa có sân chơi, bãi tập cho học sinh Đãcó cây xanh để chắn gió, bóng mát song vẫn còn ít.

Tình hình phối hợp các lực lượng giáo dục:

+ Thị xã Gia Nghĩa – Tỉnh Đăk Nông là một tỉnh mới tách ra từ tỉnhĐăk Lăk trước nay Đăk Nông nói chung và Gia Nghĩa nói riêng là mộthuyện vùng sâu vùng xa của tỉnh Đăk Lăk Có 31 dân tộc anh em sinh sốngtrên địa bàn nên trình độ học vấn và trình độ khoa học kỹ thuật nói chungcòn thấp Từ khi thành lập tỉnh đến nay đã được 3 năm bộ mặt của tỉnh nóichungvà thị xã Gia Nghĩa nói riêng đã có nhiều đổi thay và khởi sắc Là mộttrường trung học cơ sở đóng trên địa bàn trung tâm của thị xã, được sự quantâm của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương (UBND thị xã, UBND phườngNghĩa Tân) đang đầu tư kinh phí xây dựng trường để trở thành trường chuẩnquốc gia Tuy nhiên trước mắt nhà trường vẫn còn gặp nhiều khó khăn vềnhiều mặt Do đó, việc phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương đặcbiệt là hội cha mẹ học sinh và các cơ quan chức năng để giáo dục học sinh;xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ việc dạy và học của nhà trường;thực hiện xã hội hóa giáo dục là một việc làm hết sức quan trọng Được cáccấp ủy và chính quyền, các ngành và mọi người dân đồng tình ủng hộ để đưanhà trường tiến tới trường chuẩn quốc gia

II/ Thực trạng của quy trình xây dựng kế hoạch năm học

- Hiệu trưởng đã nêu được những thuận lợi, khó khăn về số lượng,chất lượng của giáo viên và học sinh; về tình hình cơ sở vật chất … của nhàtrường trong năm học 2006-2007

1.2 Phân tích thực trạng:

13

Trang 14

Trong bước chuẩn bị lập kế hoạch, hiệu trưởng đã thu thập và xử lýcác thông tin như:

- Hiệu trưởng đã căn cứ vào các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của cấptrên để xây dựng mục tiêu chung cho kế hoạch

- Đã có sự kế thừa về chất lượng giáo dục hai mặt (hạnh kiểm và họclực) của học sinh trong năm học 2005 – 2006 Đánh giá được thực trạng củanhà trường trong việc thực hiện nhiệm vụ năm học Tuy nhiên việc thu thậpthông tin để lập kế hoạch chưa đầy đủ, hiệu trưởng chưa thành lập nhóm xâydựng kế hoạch

- Hiệu trưởng có đưa ra những thuận lợi và khó khăn nhưng chưa phântích được những điểm nào tạo cơ hội, những điểm nào là thách thức Do đóchưa dự báo được chiều hướng phát triển của những chỉ tiêu kế hoạch

1.3 Đề xuất:

- Khi chuẩn bị lập kế hoạch, hiệu trưởng cần tập hợp đầy đủ các vănbản có tính pháp quy của cấp trên cũng như dựa vào tình hình thực tế của địaphương, của nhà trường để làm căn cứ cho việc lập kế hoạch năm học Phảiphân tích, đánh giá kết quả năm học trước; thu thập và xử lý thông tin vềtình hình năm học mới, đây là vấn đề quan trọng mang tính kế thừa

- Hiệu trưởng phải thành lập nhóm xây dựng kế hoạch bao gồm: hiệutrưởng, phó hiệu trưởng, tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên, đội thiếu niênvà các tổ trưởng tổ chuyên môn Lấy ý kiến đóng góp để chuẩn bị cho côngtác soạn thảo kế hoạch của hiệu trưởng, đảm bảo tính dân chủ trong việc xâydựng kế hoạch

- Trong cuộc họp chi bộ Đảng vào tháng 8, hiệu trưởng cần nắm đượcnhững ý kiến đánh giá của chi bộ trong việc thực hiện nhiệm vụ năm họccủa năm học trước và những ý kiến chỉ đạo định hướng cho việc xây dựngcác mục tiêu và thực hiện nhiệm vụ năm học 2006-2007

- Để tạo nên sự thống nhất nội bộ, trong việc chuẩn bị cho công tác lậpkế hoạch, tìm ra những nguy cơ, thách thức cần khắc phục cho năm học tới,nhằm đảm bảo nguyên tắc tính Đảng trong việc xây dựng kế hoạch

Bước 2 : Soạn thảo kế hoạch năm học 2006 – 2007

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	117,5 KB