SKKN Kinh nghiệm thiết kế các trò chơi trong powerpoint để dạy Tiếng Anh hiệu quả ở trường THCS

Ngoài ra, trong quá trình dạy để hs thấy rằng các slide trình chiếu của tôi không chỉ có những gì tôi ‘‘sắp đặt ’’ và yêu cầu hs nghe hay làm theo nên bằng cách thiết kế này tôi đã gọi m

ThiÕt KÕ Trß Ch¬i Trong Powerpoint

4.1 BRAINSTORMING/ NETWORKS

-Mục đích : Dùng để WARM UP (Ôn lại những từ đã học)

Từ trước đến nay, BRAINSTORMING/ NETWORKS thường dùng chơi trên bảng là nhanh nhất vì khi gv khơi gợi đến đâu, hs nói đến đó và gv ghi trực tiếp câu trả lời của hs lên bảng

Để ứng dụng trong PPT có thể sẽ chiếm nhiều thời gian hơn trong quá trình thiết kế và giảng dạy Song điều đó hoàn toàn có thể khắc phục được vì giáo viên thao tác nhanh thì vấn đề thời gian viết bảng và đánh máy trực tiếp không chênh lệch bao nhiêu Mặc khác chúng ta lại có thể chỉnh sửa để dùng thiết kế cho nhiều lần sau Do vậy tôi đã khắc phục được những hạn chế này và thiết kế trên PPT thành công Để thiết kế trong PPT, tôi đã dùng Textbox trong Control Toolbox để

có thể tương tác với học sinh khi trình chiếu Nghĩa là nếu chỉ làm ở mức độ cơ bản thì không thể tương tác qua lại trong khi trình chiếu, gv không thể bổ sung thêm những gì hs nói ra Cụ thể là trong khi trình chiếu các slide của PowerPoint thì bất

cứ thao tác nào trên bàn phím hoặc con trỏ chuột đều chỉ làm cho một đối tượng hay slide nào đó xuất hiện, do đó không thể viết một đoạn text khi trình chiếu bình

thường được Tuy nhiên, cách thức sử dụng TextBox trong Control Toolbox lại cho phép người dùng bổ sung thêm văn bản ngay cả khi chương trình đang được trình chiếu Điều thú vị là tiện ích này luôn có sẵn trong chương trình

PowerPoint và để sử dụng nó lại rất đơn giản và dễ dàng Ví dụ khi dạy English

8-Unit 1- Lesson 1 : Getting started Listen and read ; tôi đã thiết kế trò chơi như

sau :

-Cách làm cụ thể như sau :

+Bước 1 : Mở file PPT, vào View chọn Toolbars  Control Toolbox.

Anh chụp màn

hình đang

trình chiếu,

một số từ đã

được ghi và

một số khung

chưa ghi

Khung này

đang ghi.

+Bước 2: Vào AutoShapes vẽ 1 vòng tròn và các mũi tên Ở vòng tròn chính

bấm chuột phải, chọn Add Text để ghi từ chủ đạo cần elicit ra Tiếp theo, tại thanh

công cụ Control Toolbox, chọn vào ô Textbox (ô có chữ abc), sau đó chuột sẽ có

dấu cộng (+), rê chuột đến mũi tên trên màn hình và kéo chuột vẽ thành một ô vuông Khung ô Textbox màu trắng xuất hiện như bị lõm vào trong

+Bước 3 : Bấm phải tại ô Text Box vừa tạo, chọn Properties và thiết lập các

thông số sau:

+Bước 4 : Copy ô vuông đó và dán vào các mũi tên còn lại

*Lưu ý : Nếu muốn tạo các ô có màu thì tại BackColor chọn màu tùy ý, và muốn thay đổi kiểu chữ thì tại Font chọn kiểu chữ và cỡ chữ

Chỉ với các thao tác đơn giản như thế, tôi đã có một bản trình diễn có thể bổ

sung văn bản khi trình chiếu Công việc lúc này là bấm F5 để thực hiện trình chiếu

và xem kết quả

Tất nhiên, phương pháp này cho phép chúng ta nhập văn bản trong chế độ trình chiếu nhưng lại không thể bổ sung văn bản trong khi đang ở chế độ thiết kế Văn bản

được nhập sẽ được lưu lại tự động vào ô TextBox đã tạo Và với cách thức đơn giản

trên, ngoài thiết kế trò chơi Brainstorming hay Networks, tôi còn có thể tạo ra các bài giảng khác như dạng bổ sung các bài tập dạng trắc nghiệm đơn giản và nhiều bài tập khác để hỗ trợ cho bài học thêm phong phú

Ngoài ra, trong quá trình dạy để hs thấy rằng các slide trình chiếu của tôi không chỉ

có những gì tôi ‘‘sắp đặt ’’ và yêu cầu hs nghe hay làm theo nên bằng cách thiết kế

này tôi đã gọi một số hs có thể

đánh máy tính nhanh lên gõ trực

tiếp các câu trả lời của các em

Điều này làm cho các em cảm thấy

không có gì khác lắm so với khi

làm trên bảng đen và phần nào

khích lệ sự yêu thích học ngoại

ExterKeyBehavior: chọn

True (cho phép viết vào

đoạn text)

MultiLine: chọn True (để

có thể viết được nhiều

dòng, nếu một ô viết 2 dòng

trở lên)

ngữ của các em Một ví dụ khác khi dạy English 8-Unit 1- Lesson 6 : Language

Focus, tôi đã sử dụng tiện ích này để thiết kế bài tập như hình trên. Với bài tập này, hs sẽ sử dụng bàn phím và gõ chữ vào ô trống của bất kỳ câu trả lời nào mà các

em có thể làm được Sau đó gv feedback và sửa lại cho đúng

Như vậy, nhờ sự thiết kế này mà mang lại cho tôi bài giảng hiệu quả, không có khoảng cách giữa người chiếu và người xem Mà thay vào đó là sự phối kết hợp giữa dạy học và thực hành của hs và gv

4.2 WHAT AND WHERE

- Mục đích : Check Vocabulary (Kiểm tra từ vựng vừa mới học xong)

- Cách thực hiện: Nếu như các trò chơi Rub out and Remember hay Slap the

board chỉ thiết kế đơn giản là cho từ xuất hiện và biến mất theo thứ tự dưới sự điều

khiển nhanh của gv, thì với What and Where lại khác Chúng ta phải cho nó xuất hiện từng từ sau khi biến mất mà không theo trật tự nên tôi đã dùng Trigger trong

Effect options để thiết kế mới thực hiện được.

+Bước 1 : Mở PPT, vào AutoShapes vào Stars and Banners để vẽ các vòng tròn.

Dùng Textbox viết các từ chồng lên các vòng tròn

+Bước 2 : Chọn hiệu ứng xuất hiện cho tất cả các từ Sau đó lại chọn hiệu ứng biến

mất cho các từ lần nữa

+Bước 3 : Chọn từ đầu tiên trong vòng tròn 1 chọn thêm một hiệu ứng xuất hiện

bất kỳ Tại thanh hiệu ứng chọn Effect options Chọn Timing Trigger  Tại

Start Effect on click of chọn liên kết vòng tròn 1 OK.

Làm tương tự các từ với các vòng

tròn còn lại Vậy khi nhấp chuột

vào vòng tròn nào thì từ đó sẽ

xuất hiện Như ví dụ khi dạy

English 6-Unit 2: A1-2, tôi đã

thiết kế như hình bên :

Với trò chơi này sẽ giúp hs

rèn luyện trí nhớ, có thể thuộc từ

vựng ngay khi học xong Và cùng

với thủ thuật thiết kế như trên đã

giúp tôi có thể điều khiển chuột vào bất kỳ hình tròn nào mà không sợ nhầm lẫn nội dung

4.3 HANGMAN

- Mục đích: Dùng để WARM UP (kiểm tra từ vựng đã học)

- Đây là một trong những trò chơi dùng để Warm up mà hs rất yêu thích Trò chơi cũng giúp cho các em có được sự hưng phấn và tâm lý sẵn sàng khi tiếp nhận

một bài học mới Và đặc biệt khi thiết kế trong PPT tôi đã giúp hs có thêm sự tò mò, hồi hộp cùng với những âm thanh vui tai và hình ảnh lạ mắt Với những trò chơi warm

up như thế này thì dù có tiết 1 (buổi chiều thường buồn ngủ) hay tiết 5 (mệt mỏi, đói

bụng) hs cũng quên ngay cái cảm giác chán nản ấy mà chỉ chú tâm vào bài học Từ đó

giúp các em ngày một yêu thích môn T.A hơn

Cách thực hiện : Trò chơi được tiến hành cho cả lớp Mỗi thành viên sẽ được đoán một chữ cái duy nhất, và chữ cái đã đoán sẽ biến mất Nếu đoán đúng sẽ xuất hiện trên ô chữ, chữ cái không đoán đúng sẽ mất đi và khuôn mặt thất vọng xuất hiện Hs bị ghi một nét trong cái giá treo cổ Sau 7 lần không đoán đúng thì chiếc

giá treo cổ hoàn tất và hs sẽ bị thua Ví dụ khi dạy English 8-Unit 4-Listen, tôi đã

thiết kế trò chơi này như sau :

-Cụ thể khi thiết kế trong PPT như sau :

+Bước 1 : Dùng Line vẽ khung Hangman và 6 nét hình nhân Dùng

Autoshapes để vẽ mặt Hiệu ứng xuất hiện cho 6 nét và khuôn mặt

+Bước 2 : Trên thanh Drawing  chọn Rectangle vẽ 8 ô vuông  copy 8 ô

vuông này  dán chồng lên 8 ô đầu Bấm chuột phải chèn chữ FOLKTALE.

+Bước 3 : Dùng Textbox viết chữ A (ví dụ A1 trong 26 chữ cái) Tô màu nền và chữ Tiếp theo chọn hiệu ứng biến mất tuỳ ý Dùng kỹ thuật Trigger cho chữ A1 Chọn hiệu ứng xuất hiện cho cho chữ A2 trong từ FOLKTALE đem chèn sau

Trigger của chữ A1 Như vậy khi bấm vào chữ A1 thì chữ A1 biến mất và chữ A2

sẽ xuất hiện trong từ khoá Làm tương tự với các chữ còn lại là F, O, L, K, T, E

Tuy nhiên cũng cần lưu ý vì có 2 chữ L trong từ FOLKTALE nên khi dùng trigger

cho chữ L trong bảng chữ cái thì phải chèn 2 chữ L với hiệu ứng xuất hiện trong từ FOLKTALE vào

+Bước 4 : Copy chữ A trong bảng chữ cái vừa làm xong Sữa chữ A thành chữ

B Trong Trigger của chữ B đổi liên kết của A lại thành B Tiếp theo xóa hiệu ứng

Trước khi chơi Đi tìm ra được từ FOLKTALE

xuất hiện của chữ A2 trong trigger này Làm hiệu ứng xuất hiện của khuôn mặt I’m so sorry để thay vào Vậy khi bấm vào chữ B thì chữ B biến mất và khuôn mặt I’m so sorry xuất hiện Làm tương tự với các chữ còn lại trong bộ chữ cái mà không nằm

trong từ khoá FOLKTALE Và khi trình bày, nếu hs chọn vào những chữ này thì phải nhớ click trái chuột để các nét hình nhân xuất hiện

+Bước 5 : Tạo ô tròn có chữ Win, không làm hiệu ứng Nhấp chuột vào chữ

FOLKTALE chọn hiệu ứng xuất hiện Blinds cho các từ này cùng xuất hiện Dùng

Trigger cho các từ này với liên kết tại chữ Win Chèn thêm hiệu ứng xuất hiện của

khuôn mặt cuời sau trigger này Như vậy nếu hs có thể gọi ra được từ khoá chỉ khi mới đoán được 2, 3 chữ cái thì ta vẫn có thể đưa kết quả chiến thắng cho các em bằng cách nhấn chuột vào chữ Win sẽ xuất hiện tất cả chữ cái trong từ khoá và cả khuôn mặt ngộ nghĩnh kèm tiếng vỗ tay

Muốn kết thúc slide và liên kết đến slide khác thì tại chữ Hangman hay bất kỳ đối tượng nào thay vì dùng button NEXT có thể dùng Hyperlink đến Nextslide sẽ trông chuyên nghiệp hơn

Cách làm như sau : Chọn đối tượng  Nhấn chuột phải  Chọn Hyperlink

 Chọn Place in this document Chọn slide cần liên kết OK

4.4 SHARK ATTACKED

- Mục đích : Dùng để Warm up (như trò Hangman)

- Nếu trong Hangman khi hs chọn một chữ cái sai thì sẽ xuất hiện một nét hình nhân Còn ở đây hs đưa ra một chữ cái sai thì cậu bé sẽ bị rơi xuống một bậc thềm và

tương tự cho tới khi bị cá mập ăn thịt là thua Ví dụ khi dạy English 8-Unit

5-Lesson : READ, tôi đã thực hiện với từ VOCABULARY như sau :

Mặc dù mục đích của Hangman và Shark attacked là giống nhau Tuy nhiên với sự thiết kế của một vài hình ảnh động tôi đã mang lại cho học trò những phút giây thư giãn và hào hứng để bắt đầu một bài học Và có thể nói mỗi bài học với sự bắt đầu

Bắt đầu trò chơi Đang tiến hành trò chơi

thành công thì xuyên suốt bài học cũng rất trôi chảy và thành công Chính vì thế mà việc sáng tạo ra cái mới là điều luôn luôn cần thiết của mỗi giáo viên

Để thiết kế trong PPT tôi cũng dùng Trigger để thực hiện Cụ thể :

+Bước 1 : Dùng Rectangle để vẽ 10 ô vuông được đánh số từ 1-10 Khi nhấn vào

chữ số nào thì chữ cái trong từ khoá ở trên sẽ xuất hiện tương tự như Hangman

Bấm vào Win thì tất cả các chữ xuất hiện

+Bước 2 : Thiết kế các bậc tam cấp, chèn hình động của cậu bé và chú cá Chọn

hiệu ứng xuất hiện cho cậu bé

+Bước 3 : Cách duy chuyển của cậu bé khi hs đoán chữ cái sai :

-Nhấp chuột vào cậu bé, tại Add Effects ta chọn Motion Paths  Chọn down

(như hình dưới) Điểm đầu là bậc thứ nhất, kết thúc là bậc thứ 2 Copy và dán cho

đến bậc cuối cùng Tuy nhiên tại bậc cuối cùng ta thêm Motion Paths – Right và

kéo đường thẳng đến chú cá như thể bị chú ăn vậy Thêm hiệu ứng biến mất của

hình cậu bé là Grow and Turn Hai cái này chèn sau chữ hiệu ứng down của bậc

cuối cùng Nghĩa là khi đến bậc cuối cùng chú bé sẽ bị đẩy ra chú cá và từ từ biến mất

Nhấn OK kết thúc quá trình thiết kế

4.5 PELMANISM

-Mục đích: Dùng để Warm up (Ôn từ đã học, rèn luyện trí nhớ của hs)

Đây là trò chơi kiểm tra từ vựng của học sinh Với trò chơi này học sinh sẽ lật

2 ô tùy ý Nếu phù hợp với nhau, có thể là cặp tranh và từ, cặp từ ở nguyên mẫu và

quá khứ… thì coi như 2 ô đó được lật Nếu không phù hợp thì 2 ô đó đóng lại cho

lần lựa chọn sau Ví dụ khi dạy English 8-Unit 4-Lesson : WRITE, Tôi đã cho

các em tìm các cặp từ nguyên mẫu và quá khứ như sau :

Để thiết kế trò chơi này chỉ cần dùng thủ thuật Trigger trong PPT là được

Các ô chữ chưa được lật ra Hai cặp từ được mở

Tuy nhiên khi hs chọn cặp từ không đúng gv cần nhanh tay bấm vào ô đó để từ biến mất và cho hs chọn cặp ô khác Cách thiết kế như sau :

+Bước 1: Vẽ 8 hình chữ nhật Dùng Textbox viết 8 số bên góc trái dưới

Tiếp theo dùng Textbox viết 8 từ Trong ví dụ này tôi cho 4 từ nguyên mẫu tương ứng với 4 từ ở cột quá khứ

+Bước 2: -Tạo hiệu ứng xuất hiện của chữ « go » Trong mục Timing,

chọn Trigger và chọn mục cần liên kết Trong bài này mục cần liên kết là số 1

-Tạo hiệu ứng biến mất chữ « go » theo ý trong mục Exit Trong mục Timing,

chọn Trigger và chọn mục cần liên kết Trong bài này mục cần liên kết vẫn là số 1.Các số và ô tiếp theo được làm tương tự như trên

Như vậy khi làm xong sẽ có một slide hoàn chỉnh như hình trên Nếu muốn cho chữ “go” xuất hiện ta click vào số 1 Nếu muốn cho chữ “go” biến mất khi học sinh chọn nhầm ta cũng có thể click vào số 1 Nghĩa là nếu chọn 2 từ đúng thì click vào các hiệu ứng xuất hiện nếu chọn cặp ô không trùng nhau thì click thật nhanh cho nó biến mất

Ngoài việc kiểm tra từ vựng theo cách truyền thống như trên, tôi cũng đã tăng thêm mục đích sử dụng bằng cách thiết kế trò chơi này như trò chơi TRÚC XANH

do Centa hướng dẫn tại trang web http://giaovien.net Tuy nhiên theo Centa hướng dẫn thì cần phải biết lập trình các mã lệnh Điều này là không dễ với các giáo viên Tiếng Anh có trình độ ‘‘vỡ lòng’’ như tôi Chính vì thế cũng với kỹ thuật Trigger tôi vẫn có thể tạo ra được Song, khi thực hiện thì cần nhanh tay một chút để hs không thấy sự ‘‘hạn chế’’ của giáo viên

Ví dụ trước khi muốn cho hs xem bức tranh (ảnh 1) để vào bài, tôi có thể thiết lập để các em mở các ô từ và nghĩa mà các em đã học ở tiết trước Khi các cặp

ô chính xác mất đi thì bức tranh sẽ dần xuất hiện Điều này lôi cuốn sự tò mò của các em nhiều hơn là cho bức tranh xuất hiện ra một cách áp đặt Cụ thể như trong

English 8 –Unit 4- Lesson : READ như sau :

4.6 CROSSWORD

Bảng từ thiết kế để lật Bảng được lật vài cặp ô

-Mục đích : Dùng để Warm up (Ôn lại các từ vựng đã học)

Đây cũng là một trong những trò chơi rất thú vị mà các em thường thấy trong

chương trình Đường lên đỉnh Olympia ở phần thi Vượt chướng ngại vật do kênh

VTV3 tổ chức Vậy khi thiết kế phải cố làm sao để bắt mắt và hấp dẫn các em là điều đầu tiên cần nghĩ đến

Cũng với kỹ thuật Trigger, nghĩa là khi click chuột vào đối tượng này thì đối tượng kia xuất hiện Hs sẽ nghe gợi ý của gv để gọi ra đúng từ gồm bao nhiêu chữ cái được qui định sẵn Hs sẽ được chọn bất kỳ hàng nào chứ không bắt buộc phải chọn theo thứ tự Nếu chữ cái trong cột hàng dọc xuất hiện chưa hết nhưng hs có thể gọi ra được từ khoá thì khi click chuột vào ta cũng có thể cho xuất hiện từ khoá

Ví dụ khi dạy English 6–Unit 11-Lesson 5 : B2, 5 page 120 tôi đã làm như sau :

Cách thực hiện : Đầu tiên cần xác định ô chữ và ở đây tôi tạo ô chữ có hàng

dọc với từ khoá là CANTEEN, thì dĩ nhiên phải có 7 dòng hàng ngang tương ứng

+Bước 1: Khởi động PPT  vẽ các ô chữ nhưng không chọn hiệu ứng Tiếp

đó, dùng chuột kéo phủ tất cả các ô vừa tạo  Copy và dán chồng lên nhau Các ô này sẽ chọn hiệu ứng sau khi chèn chữ xong

+Bước 2: Đánh số 1, 2, …7 bên cạnh các hàng ngang; cột hàng dọc chứa từ

khoá nên tôi thêm dấu chấm hỏi ( ?) trên đầu

Ô chữ trước khi chơi Ô chữ đang mở được từ hàng dọc

+Bước 3: Nhấp chuột phải tại các ô hàng ngang, chọn Add Text để nhập các

chữ cái vào Sau khi nhập xong chữ hàng ngang ta sẽ được ô hàng dọc Tô màu nổi cho các chữ hàng dọc này

Sau khi đã nhập xong chữ ở hàng ngang thứ nhất, thì nhấp chuột vào chọn tất cả

các ô này rồi chọn hiệu ứng xuất hiện là Blinds Tại thanh hiệu ứng bấm mũi tên

đổ xuống Chọn Effect options  Timing  chọn Triggers  Start effect on

click of  chọn liên kết là sô 1 Nhấn OK là xong Làm tương tự cho các hàng

ngang tiếp theo từ 2-7

Cuối cùng chọn tất cả các ô hàng dọc có chứa từ khoá CANTEEN, chọn hiệu

ứng xuất hiện (Blinds) lần nữa, sau đó chọn tiếp hiệu ứng nhấn mạnh tuỳ ý 

Effect options  Triggers  liên kết tại dấu chấm hỏi ( ?)  Nhấn OK để kết thúc toàn bộ quá trình thực hiện

Như vậy tôi đã kết thúc quá trình thiết kế chỉ trên một slide duy nhất Và khi thao tác trò chơi tôi có thể chọn vào bát cứ dòng nào theo yếu cầu của hs

Ngoài ra, thay vì bấm chuột vào các số ta cũng có thể bấm chuột vào các bức

tranh bên cạnh như khi dạy English 8-Unit 6 – Lesson : SPEAK (Hình 1) và

English 6- Grammar Practice 1 (Hình 2) như sau :

4.7 NOUGHTS AND CROSSES

-Mục đích : Giúp học sinh đặt câu dựa vào các từ đã cho

Đây là trò chơi giống như CARRÔ mà bất kỳ hs nào cũng có thể chơi được

Vì vậy sử dụng trò chơi này sẽ giúp các em yếu kém có cơ hội chọn lựa các ô số Nếu các em cố gắng mà vẫn không trả lời được thì đành để sự trợ giúp từ đội bạn Nhưng dù sao cũng là một cơ hội cho các em chú ý tập trung khi học Tiếng Anh

Để tiến hành chơi trò chơi này thì gv chia lớp làm 2 đội (A và B) Đội A là chữ Nought (0) và đội B là chữ Cross (X) Hs chọn bất kì một câu nào trong 9 câu và

trả lời câu đó Nếu trả lời đúng, gv cho hiện ra đáp án bằng cách click vào câu mà

hs chọn Sau khi hs xem xong, gv click vào 0.1 là câu 1, 0.2 là câu 2,…(của Đội

A) ; X.1 là câu 1, X.2 là câu 2, … (của Đội B) đồng thời câu đó cho nó biến mất và

sẽ hiện lên chữ 0 – Đội A và chữ X – Đội B lên ô đã làm đúng Cứ tiếp tục như vậy cho đến khi có đội thắng hoặc hoà Khi có đội thắng, thì click để đánh dấu 3 câu thẳng hàng Hàng ngang trên cùng – click vào ô (H1) ; Hàng ngang ở giữa – click vào ô (H2) ; Hàng ngang ở dưới – click vào ô (H3) ; Hàng dọc cột 1 bên trái– click vào ô (C1) ; Hàng dọc 2 ở giữa – click vào ô (C2) ; Hàng dọc cột 3 bên phải – click vào ô (C3) ; Hàng xéo trên xuống từ trái sang phải– click vào ô (XT) ; Hàng xéo trên xuống từ phải sang trái – click vào ô (XP) Khi chỉnh sửa nội dung cho các tiết học khác, chỉ cần vào các Textbox, xoá nội dung cũ và điền vào nội dung thích hợp

là xong

4.8 LUCKY NUMBERS/ STARS/ FLOWERS

-Mục đích: Dùng trong phần PRACTICE để thực hành cấu trúc, hay Comprehension questions trong các tiết Read

Từ trước đến nay, gv chúng ta thường dùng các con số để thực hiện trò chơi này Ví dụ các con số được vẽ từ AutoShapes:

Tuy nhiên để tạo ra sự mới mẻ và lôi cuốn hs tham gia vào bài học tôi đã thay đổi những con số bằng hình những ngôi sao với nhiều màu sắc khác nhau (hình 1), hoặc là các bức tranh bông hoa sinh động (hình 2) tại các tiết dạy của tôi như sau :