Bài tập nhóm chuyên đề tự chọn về đề tài Hợp Đồng hoán đổi

Không thể mua bán trao đổi như các loại chứng khoán, hợp đồng tương lai Hợp đồng chỉ quan tâm đến tỷ giá tại hai thời điểm là thời điểm bắt đầu có hiệu lực của hợp đồng thời điểm ký kết

Đinh Thị Thùy Dung

Lê Văn Dương

Nguyễn Hồng Lý Phạm Thị Thu Trang

Lê Kiều Trang

Lê Thị Hoa Nguyễn Thị Lụa Đồng Thị Ly Cao Thị Hải Yến Nguyễn Thị Hương

Đỗ Thị Huyền Nguyễn Thị Hồng Nhung

Nội dung chính

I Khái niệm, đặc điểm và

phân loại hợp đồng hoán đổi

III - Ví dụ

minh họa

II Nguyên tắc hạch toán

I.Khái niệm, đặc điểm và phân loại hợp đồng hoán đổi.

Hợp đồng hoán đổi

Hợp đồng ký kết giữa hai bên

Hoán đổi một công cụ tài chính cơ sở :

Diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định

 Công ty A vừa thu ngoại tệ 90 000 USD từ một hợp đồng xuất khẩu, hiện cty tại đang cần VNĐ

 3 tháng nữa công ty cần một khoản ngoại tệ là 80000 USD để thanh toán hợp đồng nhập khẩu

3 tháng nữa sẽ có 1 hợp đồng XK đến hạn thanh toán Khi ấy, công ty sẽ có một khoản ngoại tệ thu về là 80000USD cần bán

Đặc điểm cuả hợp đồng hoán đổi

Được doanh nghiệp sử dụng với mục đích đề phòng rủi ro hoặc để kinh doanh

Không thể mua bán trao đổi như các loại chứng khoán, hợp đồng tương lai

Hợp đồng chỉ quan tâm đến tỷ giá tại hai thời điểm là thời điểm bắt đầu có hiệu lực của hợp đồng (thời điểm ký kết) và thời điểm đáo hạn

Giao dịch hoán đổi là sự kết hợp giữa giao dịch giao ngay và giao dịch

kỳ hạn.

Hợp đồng hoán đổi có thể tất toán theo hai cách: chuyển giao tài sản hoặc chuyển giao tiền thuần.

Phân loại hợp đồng hoán đổi

Hợp đồng hoán

đổi lãi suất

Hợp đồng hoán đổi tiền tệ

Hợp đồng hoán đổi hàng hóa

Hợp đồng hoán đổi cổ phiếu

4 loại Theo nội dung của hợp đồng

Hợp đồng hoán đổi lãi suất

LS biến đổi

LS biến động

Phân loại hợp đồng hoán đổi

Theo nội dung của hợp đồng

Ví dụ 1

A có một khoản tiền gửi $100,000 với lãi suất cố định 5%/ năm

B cũng có một khoản đầu tư $100,000 với lãi suất biến động , bình quân cũng là 5% /năm

A và B kí một hợp đồng Hoán đổi, theo đó, B sẽ trả cho A số lợi tức

từ khoản đầu tư của B, còn A trả cho B lợi tức 5,000 usd/ năm.

Bằng cách này, B vẫn giữ được khoản đầu tư của mình, trong khi

có thu nhập ổn định, còn A lại có cơ hội hưởng lợi tức từ khoản đầu tư kia cho dù không thực sự sở hữu nó.

Phân loại hợp đồng hoán đổi

Theo nội dung của hợp đồng

Về cơ bản hợp đồng hoán đổi tiền tệ tương tự như hợp đồng hoán đổi lãi suất, điểm khác nhau cơ bản là hợp đồng hoán đổi tiền tệ được

thực hiện giữa 2 đồng tiền khác nhau còn hợp đồng hoán đổi lãi suất được thực hiện trên cùng một đơn vị tiền tệ

• Công ty A vừa thu ngoại tệ 90 000 USD và hiện tại công ty cần VNĐ.

• Ngoài ra công ty biết rằng 3 tháng nữa sẽ có một hợp đồng nhập khẩu đến

hạn thanh toán Khi ấy công ty cần một khoản ngoại tệ là 80000 USD để thanh toán.

• Để thỏa mãn nhu cầu VNĐ ở hiện tại và USD cho tương lai, nhằm phòng

ngừa rủi ro tỷ giá, nên ở thời điểm hiện tại Công ty A kí hợp đồng hoán đổi với ngân hàng trị giá 80000USD, theo đó tại thời điểm hiện tại công ty A giao 80000USD cho ngân hàng theo tỷ giá mua ở thời điểm hiện tại, đến ngày đáo hạn, thì ngân hàng giao 80000USD cho công ty A

Ví dụ 2

Hợp đồng hoán đổi hàng hóa

Phân loại hợp đồng hoán đổi

Theo nội dung của hợp đồng

Là một thỏa thuận ràng buộc mang tính pháp lý giữa hai bên để trao đổi giá cả của một hàng hóa cụ thể Các bên tham gia hoán đổi được đảm bảo mức giá hàng hóa

Hợp đồng hoán đổi cổ phiếu

Phân loại hợp đồng hoán đổi

Theo nội dung của hợp đồng

Là hợp đồng hoán đổi mà tổ hợp các dòng tiền được thỏa thuận trao đổi giữa hai bên vào một ngày xác định trong tương lai

+ Hợp đồng hoán đổi với mục đích kinh doanh.

+ Hợp đồng hoán đổi với mục đích phòng ngừa rủi ro.

Phân loại hợp đồng hoán đổi

Theo mục đích của hợp đồng

A có một khoản tiền gửi $100,000 với lãi suất cố định 5%/ năm.

B cũng có một khoản đầu tư $100,000 với lãi suất biến động, bình quân cũng là 5%/năm

A và B kí một hợp đồng Hoán đổi, theo đó, B sẽ trả cho A số lợi tức từ khoản đầu tư của B, còn A trả cho B lợi tức 5,000 usd/ năm.

Bằng cách này, B vẫn giữ được khoản đầu tư của mình, trong khi có thu nhập

ổn định, còn A lại có cơ hội hưởng lợi tức từ khoản đầu tư kia cho dù không thực sự sở hữu nó.

Ví dụ

 Với công ty A: Hợp đồng hoán đổi nhằm mục đích kinh doanh

 Với công ty B: Hợp đồng hoán đổi nhằm mục đích phòng ngừa rủi ro.

DN sử dụng với mục

đích thương mại,thì

công cụ tài chính phái

sinh được phân loại vào

DN phải xác định và ghi nhận riêng rẽ các khoản phải thu, phải trả liên quan đến công cụ tài chính phái sinh và các khoản thanh toán liên quan đến hợp đồng gốc

Phân loại công cụ tài chính phái sinh cho kinh doanh hay phòng ngừa rủi ro được thực hiện tại thời điểm HĐ có hiệu lực

DN không được phân loại lại trong suốt thời gian hiệu lực của công cụ tài chính phái sinh

2.1.Nguyên tắc kế toán công cụ tài chính phái sinh

2.2.Nguyên tắc hạch toán hợp đồng hoán đổi

Tại thời điểm hợp đồng hoán đổi có hiệu lực, kế toán phản ánh giá trị cam kết danh nghĩa hoán đổi ở tài khoản ngoài Bảng Cân đối kế toán

Định kỳ, căn cứ vào khoản chênh lệch giữa số tiền phải trả hoặc số tiền được nhận từ hợp đồng hoán đổi trong kỳ để ghi nhận vào Báo cáo KQHĐKD

Khi lập BCTC, trong thời gian hợp đồng còn hiệu lực, kế toán phải đánh giá lại hợp đồng hoán đổi

Khi đáo hạn hợp đồng hoán đổi, việc thanh toán giữa các bên chỉ được thực hiện trên cơ sở thuần

Nguyên tắc kế toán hợp đồng hoán đổi lãi suất và hợp đồng hoán đổi hàng hoá

Nguyên tắc kế toán hợp đồng hoán đổi tiền tệ

Tại thời điểm hợp đồng có hiệu lực, kế toán phải ghi nhận số tiền gốc

mang đi hoán đổi là khoản đầu tư; Số tiền gốc nhận về được ghi nhận là khoản đi vay

Số tiền gốc mang đi trao đổi (nếu là ngoại tệ) được ghi nhận theo tỷ giá ghi sổ;

Số tiền gốc nhận về (nếu là ngoại tệ) được ghi nhận theo tỷ giá thực tế giao ngay hoặc

tỷ giá bình quân liên ngân hàng.

2.2.Nguyên tắc hạch toán hợp đồng hoán đổi

Số tiền lãi phải trả theo hợp đồng hoán đổi là chi phí tài chính;

Đối với hợp đồng hoán đổi nắm giữ cho mục đích phòng ngừa rủi

ro, kế toán ghi nhận khoản đánh giá lại giá trị hợp lý vào vốn chủ

Khi lập BCTC, kế toán phải đánh giá lại giá trị hợp lý hợp đồng hoán đổi

là chênh lệch giữa giá trị hiện tại của số tiền mang đi trao đổi và số tiền nhận về từ việc hoán đổi để ghi nhận là tài sản phái sinh hoặc nợ phải trả phái sinh.

Đối với hợp đồng hoán đổi nắm giữ cho mục đích kinh doanh, kế toán ghi nhận khoản đánh giá lại giá trị hợp lý vào báo cáo KQHĐKD

 Đồng thời, kế toán ghi giảm tài sản hoặc nợ phải trả phái sinh tương ứng với khoản chênh lệch đánh giá lại giá trị hợp lý hợp đồng hoán đổi được ghi nhận trong phần vốn chủ sở hữu

 Tại thời điểm đáo hạn hợp đồng, kế toán thu hồi số tiền gốc

mang đi hoán đổi và ghi giảm khoản đầu tư

 Kế toán trả lại số tiền gốc nhận về từ việc hoán đổi và ghi giảm

khoản đi vay

Số tiền gốc nhận hoán đổi (nếu là ngoại tệ) khi trả lại được ghi nhận theo tỷ giá ghi sổ

Số tiền gốc mang đi trao đổi (nếu là ngoại tệ) khi thu hồi được ghi nhận theo tỷ giá thực tế giao ngay;

Thời điểm hạch toán Mục đích kinh doanh Mục đích phòng ngừa rủi ro

1 tại thời điểm hợp đồng hoán đổi có hiệu lực

Nợ TK: ngoại bảng HĐ hoán đổi: giá trị đổi

2 định kỳ, nếu

-TH1: Số tiền được nhận lớn hơn số tiền phải trả từ hợp đồng hoán đổi trong kỳ

• - TH2: Số tiền được

nhận nhỏ hơn số tiền phải trả từ hợp đồng hoán đổi trong kỳ

3.Khi lập BCTC ở kỳ đầu tiên

Kế toán phải đánh giá lại HĐ HĐ +TH1:Số tiền ước tính phải thu lớn hơn

số tiền ước tính phải trả +TH2: Số tiền ước tính phải thu nhỏ hơn số tiền ước tính phải trả

+TH2: cuối kỳ trước số tiền ước tính phải thu nhỏ hơn số ước tính phải trả

Khi đáo hạn hợp đồng Việc thanh toán giữa các bên chỉ được trên cơ sở thuần, không có sự chuyển giao hiện vật

Trường hợp được nhận tiền, ghi:

Nợ TK TGNH, phải thu khác

Nợ TK chi phí TC

Có TK hợp đồng hoán đổi

Có TK doanh thu Trường hợp phải trả tiền ghi:

Hợp đồng hoán đổi nắm giữ nhằm mục đích kinh doanh

Hợp đồng hoán đổi nắm giữ nhằm mục đích phòng ngừa rủi ro

Tại thời điểm hợp đồng hoán đổi có hiệu lực( khi

ký kết hợp đồng)

 Kế toán ghi nhận số tiền đem đi hoán đổi và số tiền nhận về theo tỷ

giá bình quân liên ngân hàng hoặc tỷ giá giao dịch thực tế, ghi:

 Đối với số tiền mang đi trao đổi, ghi:

Nợ TK đầu tư ngắn hạn, dài hạn:

Có TK tiền

 Đối với số tiền nhận về, ghi:

Nợ TK tiền

Có TK nợ NH, nợ dài hạn

 Đồng thời phản ánh giá trị danh nghĩa số tiền mang đi hoán đổi

Nợ TK ngoại bảng hợp đồng hoán đổi

số tiền mang đi hoán đổi

là doanh thu hoạt động tài chính và số tiền lãi phải trả tương ứng với tiền nhận về là chi phí TC

• Đối với số tiền lãi phải thu

Nợ TK TGNH, phải thu khác

Có TK doanh thu hoạt động TC

• Đối với số tiền lãi phải trả, ghi:

Nợ TK chi phí TC

Có TK TGNH, phải trả khác.

3.Khi lập báo cáo tài chính Phương pháp hạch toán

giống pp hạch toán hợp đồng hoán đổi lãi suất và hàng hóa nhằm mục đích kinh doanh

Phương pháp hạch toán giống pp hạch toán hợp đồng hoán đổi lãi suất và hàng hóa nhằm mục đích phòng ngừa rủi ro

Có TK đầu tư ngắn hạn, dài hạn

• Kế toán trả lại số tiền nhận về từ việc hoán và ghi giảm khoản đi vay, ghi:

• Trường hợp hợp đồng hoán đổi là tài sản phái sinh:

Nợ TK chênh lệch đánh giá lại hợp đồng hoán đổi

Có TK hợp đồng hoán đổi

• TH hợp đồng hoán đổi là nợ phải trả phái sinh:

Nợ TK hợp đồng hoán đổi

Có TK chênh lệch đánh giá lại hợp đồng hoán đổi

Đồng thời kế toán ghi giảm giá trị danh nghĩa hợp đồng hoán đổi

Có TK ngoại bảng hợp đồng hoán đổi

III - VÍ DỤ MINH HỌA

3.1 Hợp đồng hoán đổi lãi suất

• Tại ngày 1/1/2012, công ty X vay 5 triệu USD, thời

hạn thanh toán gốc vay là ngày 31/12/2014, với lãi

suất thả nổi là +1% Tiền lãi trả cuối năm

• Tại ngày 1/1/2012, công ty đã tham gia hợp đồng

hoán đổi lãi suất, trong đó lãi suất trả cố định là 8%

và nhận lãi suất thả nổi là 1%, với giá trị danh nghĩa

là 5 triệu USD Tại ngày 1/1/2012, lãi suất thả nổi là

5% Lãi suất thực tế để chiết khấu dòng tiền giả định

là 8%

• Giả định rằng việc hoán đổi lãi suất này giúp phòng

ngừa có hiệu quả rủi ro của dòng tiền thanh toán

trong tương lai, doanh nghiệp đủ điều kiện để áp

dụng kế toán phòng ngừa rủi ro dòng tiền Những

thông tin bổ sung được như sau:

Ngày Lãi suất thả nổi

(%) 31/12/2012 6.0

31/12/2013 8.0

31/12/2014 9.0

3.1 Hợp đồng hoán đổi tiền tệ

• Ngày 1/7/2011, một công ty của New Zealand là công ty

A vay 2 triệu USD với lãi suất 12% từ 1 công ty C của

Mỹ, thời gian vay là 3 năm, lãi trả hàng năm, công ty A

giao dịch chủ yếu là trong NZ, nên đang cần NZ.

• Cùng thời gian đó, một công ty của New Zealand khác

là công ty B vay 2,5 triệu từ 1 ngân hàng ở NZ Lãi suất

cố định 12%, khoản vay trong 3 năm Công ty B có một

số khoản phải trả bằng USD, nên cũng đang cần USD.

• Công ty A và công ty B đã quyết định tham gia hợp

đồng hoán đổi tiền tệ với nhau vào ngày 1/7/2011 Tỉ

giá ngoại tệ ở các thời điểm như sau:

Ngày Tỷ giá

(USD/NZ) 1/7/2011 0,8

30/6/2012 0,7

30/6/2013 0,75

30/6/2014 0,77

Thank You !

For listening