Một số kinh nghiệm giảng dạy giúp học sinh nâng cao kỹ năng sống thông qua bộ môn giáo dục công

Nhiều em gia đình có hoàn cảnh kinh tế khá nhưngthiếu ý chí vươn lên, tự buông thả mình và trượt dài trên con đường vi phạmpháp luật, đạo đức, gây ra gánh nặng cho gia đình và xã hội.Hiệ

Một số kinh nghiệm giảng dạy giúp học sinh nâng cao kỹ năng sống thông

qua bộ môn giáo dục công

A PHẦN MỞ ĐẦU:

1 Lí do chọn đề tài:

Một trong những nguyên lí giáo dục cơ bản của đất nước chúng ta là giáodục con người toàn diện Nhiệm vụ của hệ thống giáo dục Việt Nam là đào tạo,bồi dưỡng học sinh cả đức lẫn tài Học sinh đến trường không chỉ để học chữ,hay chỉ để trag bị cho mình vốn tri thức cần thiết cho hành trang nghề nghiệpmai sau mà còn để rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, lối sống và hình thành nênnhững phẩm chất tốt đẹp, tiêu biểu cho con người Việt Nam

Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội phát triển đầy biến động, tất cả lĩnh vựcphát triển như vũ bão và cuộc sống thay đổi nhanh chóng như hiện nay thì cóquá nhiều thách thức đòi hỏi học sinh cần đối mặt tích cực và hiệu quả Từ đó,bên cạnh nhiệm vụ rèn đức, luyện tài, việc rèn luyện, bồi dưỡng cho các em kỹnăng đương đầu và vượt qua thử thách trở thành nhiệm vụ cấp thiết đối vớingành giáo dục Thực tế là nội dung giáo dục kỹ năng sống là một trong năm nộidung của phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” giaiđoạn 2008 – 2013 do Bộ giáo dục phát động theo chỉ thị số 40/2008/CT –BGDDT ban hành ngày 20 tháng 07 năm 2008 và từ năm học 2009 – 2010, Bộgiáo dục và Đào tạo cũng đã đưa giáo dục kỹ năng sống vào nhiệm vụ năm học

Công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh ở một số nơi còn mangnặng dạy “ chữ” nhẹ về dạy “ người”, còn nặng về biện pháp xử lí kỷ luật hơntìm biện pháp ngăn chặn Trong nhà trường một số thầy cô chưa thể hiện hếttrách nhiệm của mình trong việc giáo dục định hướng cho học sinh

Thực tế hiện nay một bộ phận lớn học sinh còn thiếu hiểu biết về phápluật, đạo đức, lối sống Đặc biệt kỹ năng sống còn kém, chưa biết ứng xử với lốisống có văn hóa và chưa biết đấu tranh với những văn hóa đồi trụy, phản động,chưa nhận thức được việc phạm tội, vi phạm đạo đức của mình, chủ yếu là đuađòi phạm tội một cách hồn nhiên, ít chịu tu dưỡng, rèn luyện, sống buông thả

theo thị hiếu tầm thường Nhiều em gia đình có hoàn cảnh kinh tế khá nhưngthiếu ý chí vươn lên, tự buông thả mình và trượt dài trên con đường vi phạmpháp luật, đạo đức, gây ra gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Hiện nay tình trạng học sinh thiếu kỹ năng sống, thiếu tự tin, tự lập, sốngích kỉ, vô tâm, thiếu trách nhiệm với gia đình và bản thân đang là cản trở lớn cho

sự phát triển của thanh thiếu niên hiện nay khiến không ít các bậc làm cha, làm

mẹ phải phiền lòng vì con, khiến nhà trường phải bận tâm vì những đối tượnghọc sinh này trong một xã hội phát triển năng động như hiện nay mà đúng ra các

em sẽ rất năng động, tự tin khi được thể hiện mình trong cuộc sống và trong sinhhoạt, học tập

Mặt khác là tình trạng bạo lực học đường ngày càng tăng và có dấu hiệulan rộng làm cho học sinh lo lắng làm thế nào để bảo vệ mình an toàn khi đi học

từ nhà đến trường khi bắt gặp nhóm đối tượng xấu rình rập, ức hiếp những họcsinh ngoan hiền…một bộ phận không nhỏ học sinh có cuộc sống khép kín vớithực tại, luôn đắm mình vào thế giới ảo của Internet, thế giới game…, mà đãquên đi hoặc đánh mất những cơ hội giao lưu bạn bè, thể hiện khả năng tiềm ẩncủa mình trước đám đông và ngoài xã hội

Môn Giáo dục công dân có vai trò quan trọng trong việc giáo dục cho họcsinh ý thức, hành vi người công dân, phát triển tâm lực và nhân cách con ngườitoàn diện Tuy nhiên, trong thực tế khi xét về phương diện nào đó thì vai trò củamôn học này chưa được nhìn nhận một cách đúng đắn như nó vốn có Các em đa

số chú tâm, dành nhiều thời gian cho những môn học mà tới đây các em sẽ thitốt nghiệp và thi đại học Môn giáo dục công dân thường bị các em coi nhẹ, “học đối phó” Vì vậy, vấn đề đặt ra là cần tích cực đổi mới nội dung, phươngpháp dạy và học là rất cần thiết nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, chủ độngcủa học sinh; Mặt khác góp phần vào việc đào tạo nguồn nhân lực và nhữngcông dân mới có tính năng động, sáng tạo, thích ứng với cuộc sống, có phẩmchất và năng lực để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa- hiện đạihóa ở nước ta hiện nay và phù hợp với xu thế chung của thời đại

Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của bộ môn giáo dục công dântrong việc giáo dục và hình thành nhân cách của thế hệ trẻ, trong thời gian quanhà trường đã tạo mọi cơ hội cho việc giáo dục đạo đức học sinh trong nhàtrường, bằng tình thương và trách nhiệm đã từng bước uốn nắn kịp thời để các

em hoàn thiện hơn

Tuy nhiên tình trạng xuống cấp về đạo đức, lối sống của một bộ phậnthanh niên học sinh hiện nay như: bạo lực học đường, tình trạng sống buông thả,thiếu trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội…vì thế cần phải có sự quantâm nhiều hơn nữa từ phía gia đình, nhà trường và xã hội

Với phạm vi đề tài tôi xin mạnh dạn trình bày là ứng dụng một số phươngpháp dạy học tích cực nhằm tích hợp kỹ năng sống vào giảng dạy một số bài cụthể trong môn giáo dục công dân lớp 10 Trong quá trình giảng dạy một số bàivới hy vọng trao đổi với đồng nghiệp một số kinh nghiệm nhỏ của bản thântrong thời gian đứng lớp vừa qua, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạycủa bộ môn giáo dục công dân trong nhà trường và thực hiện mục tiêu chungcủa nền giáo dục đào tạo nước nhà Đó cũng chính là lí do tôi chọn viết đề tài

này: “ Một số kinh nghiệm giảng dạy giúp học sinh nâng cao kỹ năng sống thông qua bộ môn giáo dục công”.

2 Đối tượng nghiên cứu:

- Một số bài cụ thể trong môn giáo dục công dân lớp 10

- Độ tuổi học sinh trung học phổ thông là độ tuổi các em có nhiều biếnđộng về tâm, sinh lý và cần có những kỹ năng sống cơ bản

- Vận dụng một số kĩ thuật dạy học mới trong dạy học nhằm tích hợp kỹnăng sống mà trọng tâm là ứng dụng vào giảng dạy nhằm giáo dục kỹ năng sốngcho học sinh trung học phổ thông

3 Mục đích, nhiệm vụ, mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

3.1 Mục đích:

Qua tìm hiểu, nghiên cứu từ thực tế những tiết dạy môn học giáo dụccông dân ở trường trung học phổ thông Lê Lợi, với đề tài này tôi xin đề xuất sửdụng một số phương pháp dạy học tích cực nhằm mục đích biến hành vi từ

chương trình kiến thức đã học trong chương trình thành hành động cụ thể đi vàocuộc sống của cá nhân một cách có hiệu quả thông qua các bài dạy cụ thể trênlớp

Giúp học sinh có kiến thức, thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lànhmạnh để hành động một cách tích cực và phù hợp trong cuộc sống, luôn yêu đời

và biết làm chủ cuộc sống của mình

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp tư duy, động não

- Phương pháp thuyết trình, diễn giải

- Phương pháp kiểm tra, đánh giá

- Phương pháp điều tra, khảo sát

- Phương pháp đóng vai

- Phương pháp giải quyết tình huống…

5 Ý nghĩa đề tài:

5.1 Ý nghĩa lí luận:

Phương pháp dạy học là một số giúp các em có kỹ năng vững vàng trướckhóa khăn, thử thách Biết ứng xử giải quyết những tinh huống khó khăn, thửthách khi gặp phải; biết ứng xử, giải quyết vấn đề phức tạp cả về mặt lí luận lẫnthực tiễn Vì thế, việc ứng dụng nhiều phương pháp dạy học bằng cách nào đó

có thể tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào chương trình giảng dạy là vấn đề màhiện nay nhiều giáo viên còn băn khoăn, lúng túng Vì vậy, muốn đạt được hiệuquả của việc tích hợp giáo dục kỹ năng sống đòi hỏi người dạy phải kết hợp linhhoạt, hợp lí những phương pháp nào có khả năng làm cho người nhận kiến thứcphải thật sự hứng thú, lôi cuốn như đang đắm mình trong môi trường thực củacuộc sống thực tế diễn ra trước mắt Đồng thời, việc tích hợp kỹ năng sống phảiđược diễn ra liên tục trong những tiết dạy tiếp theo, làm sao cho học sinh tích tụlại kiến thức theo kiểu mưa dầm thấm lâu thì kỹ năng sống của các em hìnhthành Do đó, việc sử dụng phương pháp nào lồng ghép vào mục nào trong bàidạy có ý nghĩa quyết định rất lớn đến chất lượng của học sinh, góp phần nângcao hiệu quả giáo dục tri thức cũng như giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

5.2 Ý nghĩa thực tiễn:

Đề xuất việc sử dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực nhằm tăngcường việc tích hợp kỹ năng sống vào giảng dạy một số bài trong chương trình

Giáo dục công dân lớp 10

6 Bố cục của sáng kiến kinh nghiệm

A Phần mở đầu

1 Lí do chọn đề tài

2 Đối tượng nghiên cứu

3 Mục đích, nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu đề tài

4 Phương pháp nghiên cứu

5 Ý nghĩa của đề tài

B Phần nội dung

Chương I Thực tiễn tích hợp kỹ năng sống vào một số bài trong môn giáodục công dân lớp10

Chương II Thực tiễn áp dụng phương pháp dạy học tích cực nhằm tíchhợp kỹ năng sống vào giảng dạy một số bài trong bộ môn giáo dục công dân lớp10.

Chương III Một số kinh nghiệm và hiệu quả khi ứng dụng phương phápdạy học tích cực nhằm tích hợp kỹ năng sống vào giảng dạy một số bài trong bộmôn giáo dục công dân lớp 10

C Kết luận, kiến nghị

D Lời cảm ơn

B PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I THỰC TIỄN TÍCH HỢP KỸ NĂNG SỐNG VÀO GIẢNG DẠY MỘT SỐ BÀI CỤ THỂ TRONG BỘ MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10

1 Thực trạng khi tích hợp kỹ năng sống vào giảng dạy bộ môn giáo dục công dân trong trường trung học phổ thông hiện nay:

Môn giáo dục công dân có vị trí và nhiệm vụ hết sức quan trọng trongtrường Trung học phổ thông đối với việc hình thành và phát triển nhân cách, gópphần tạo xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân là những chủ nhân tương laicủa đất nước Song vấn đề thực tế hiện nay mà bất cứ ai cũng nhìn thấy rõ khi

nó đã và đang diễn ra trong cuộc sống hàng ngày, đó là một bộ phận thanh thiếuniên nói chung và hoc sinh trung học phổ thông nói riêng đang xuống cấp vềmặt đạo đức, có lối sống buông thả, chạy theo thị hiếu tầm thường mà ít hoặc

không quan tâm tu dưỡng đạo đức dẫn đến vi phạm pháp luật do thiếu hiểu biết,thiếu kỹ năng ứng phó trước những lôi cuốn mà mặt trái của xã hội để lại.

Trong thực tế giảng dạy bộ môn này gặp rất nhiều khó khăn bất cập vì từtrước tới nay bộ môn vẫn bị xem nhẹ, coi đó là môn học phụ, có vai trò thứ yếu

và mờ nhạt trong nhà trường, việc giảng dạy thường diễn ra một cách khô khan,nặng nề, đơn điệu ít gây hứng thú cho học sinh Chính vì thế mà chất lượng vàhiệu quả giảng dạy còn thấp, chưa mang lại hiệu quả giáo dục, đặc biệt học sinhchưa thấy được điều bổ ích rõ rệt, việc học tập chưa gắn với thực tiễn nhất lànhững thay đổi nhanh chóng diễn ra trong cuộc sống hàng ngày

Từ những thách thức và yêu cầu cấp bách trên thì việc đưa kỹ năng sốngvào giảng dạy là hết sức cần thiết và bổ ích, góp phần quan trọng to lớn vào sựhình thành nhân cách cũng như kỹ năng sống cho học sinh Có nhiều nguyênnhân dẫn tới thực trạng trên, trong đó có nguyên nhân chủ yếu sau đây:

* Về phía xã hội:

Chính sách mở cửa hội nhập kinh tế toàn cầu đã đem lại chất lượng cuộcsống tốt hơn Bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ đó đã kèm theo mặt trái tiêu cựcngoài xã hội, tác động không nhỏ đến suy nghĩ, hành động của học sinh cộngvới sự phối hợp chưa đồng bộ của một số ngành chức năng Ta dễ dàng quan sátthấy hàng loạt quán internet mọc khắp mọi nơi hoạt động không tuân thủ theogiờ giấc, thiếu sự kiểm soát của các cơ quan chức năng, xuất hiện nhiều loạisách, tranh ảnh mang nội dung khiêu dâm, đồi trụy, băng đĩa hình tràn ngập thịtrường với những nội dung tương tự bày bán công khai Xuất hiện nhiều trò chơigame online, đồ chơi trẻ em mang tính bạo lực và nhiều tệ nạn xã hội khác.Những sân chơi lành mạnh còn rất ít, sự phục hồi giá trị văn hóa truyền thống ởnhiều nơi chưa được quan tâm đúng mức, cho thấy việc việc quản lí và xử líchưa nghiêm là vấn đề đáng lo ngại và báo động trong xã hội hiện nay

* Về phía nhà trường:

Nhận thức được tầm quan trọng của bộ môn giáo dục công dân trong nhà

trường phổ thông, những năm gần đây Bộ giáo dục và Đào tạo đã có nhiều cảicách và đổi mới trong giáo dục nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng của giáo

dục Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học, lấy học sinh làm trung tâm, xâydựng phong trào “ Trường học thân thiện, học sinh tích cực” đã được các thầy

cô giáo và các em học sinh hưởng ứng tích cực Bằng tình thương và tráchnhiệm vì học sinh, những năm qua đã xuất hiện nhiều tấm gương điển hình tiêntiến học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, có nhiều thầy cô giáongoài việc truyền đạt tri thức còn giúp đỡ các em có hoàn cảnh khó khăn biết tựmình vươn lên trong học tập, trong cuộc sống…điều đó đã làm giảm đáng kểtình trạng nêu trên

Tuy nhiên tình trạng xuống cấp về đạo đức, lối sống, tình hình tội phạm

và bạo lực học đường đã và đang diễn ra theo chiều hướng khó kiểm soát Đây

là điều trăn trở gây lo lắng và bức xúc trong toàn xã hội, đặc biệt là những ngườimang trọng trách cao cả trong sự nghiệp “trồng người”

* Về phía gia đình:

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế theo đó là hàng loạtnhững khó khăn và thách thức, nhiều bậc phụ huynh phải lao động kiếm tiền,ngoài việc phục vụ cuộc sống gia đình, chăm sóc cho con cái học hành và nhiềuvấn đề phải lo lắng khác với thời kì bão giá như hiện nay Nhưng có lẽ điều màcác bậc phụ huynh trăn trở nhất là trẻ thiếu kỹ năng sống, thiếu tính tự lập, sốngích kỷ, vô tâm, thiếu trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã họi làm cho không

ít các bậc phụ huynh phải phiền lòng

Trước tình hình phức tạp diễn ra trong cuộc sống nhiều bậc phụ huynh chỉ

lo kiếm tiền thật nhiều mà ít quan tâm đến việc học tập và giáo dục con cái Vì

họ cho rằng, như thế sẽ giúp cho con cái họ có cuộc sống sung túc, đầy đủ thìcon mình sẽ có điều kiện phát triển năng động Đó cũng là một trong nhữngnguyên nhân khiến cho nhiều phụ huynh phải ngậm ngùi hối tiếc khi con mìnhtrượt dài và đắm mình với thế giới ảo game online, quan hệ với bạn bè xấu laovào tệ nạn xã hội đến khi phát hiện ra thì đã quá muộn màng

Bên cạnh đó vẫn có nhiều bậc phụ huynh đã quan tâm, tạo điều kiện chocon trau dồi kỹ năng sống thông qua việc giáo dục tại gia đình, qua các trung

tâm, các tổ chức xã hội…Đó là dấu hiệu tích cực cho thấy phụ huynh không cònphó mặc việc giáo dục con em cho nhà trường như trước nữa

Trước một xã hội ngày càng phát triển nhưng đầy phức tạp, một số phụhuynh lại lo âu và vội vàng tách con mình ra khỏi môi trường xung quanh, đưacon mình vào môi trường gò bó nhất định càng khiến cho việc tiếp xúc, trảinghiệm cuộc sống chỉ là những thứ sẵn có khiến chúng không thể thích nghi vớinhững thay đổi và khi xảy ra những tình huống thật sự ngoài đời sẽ phản ứngtheo bản năng một cách tiêu cực

Khi những việc đáng tiếc xảy ra, điều đầu tiên mà người ta nhắc tới là sựgiáo dục lỏng lẻo của nhà trường rồi mới tới trách nhiệm của gia đình Nhưngbài học đầu đời về học ăn, học nói, học cách đối nhân xử thế lại bắt nguồn từtrong gia đình, từ cách cha mẹ cư xử với con cái, với những người xung quanh,giá trị sống trong mỗi gia đình là kỹ năng sống đầu tiên của mỗi cá nhân trướckhi bước ra môi trường xã hội

* Về phía bản thân học sinh:

Hiện nay gia đình, xã hội đem đến khá nhiều điều kiện thuận lợi cho lớptrẻ Phần lớn các em đã biết tận dụng những lợi thế nhất định mà gia đình và xãhội tạo cho để tập trung cho việc học tập, tìm tòi, khám phá tri thức để tự khẳngđịnh mình Bên cạnh đó, có rất nhiều gương học sinh nghèo hiếu học, biết cách

tự lập cho riêng mình lập được những thành tích cao trong học tập và rèn luyệnđược nhà trường và xã hội tuyên dương

Hiện nay vẫn còn một bộ phận học sinh ham chơi, đua đòi, chạy theonhững thói hư, tật xấu, điển hình thời gian gần đây dư luận xã hội lên án mạnh

mẽ những hành vi bạo lực trong học sinh, những hình ảnh và vụ việc vi phạmpháp luật của một số học sinh đã thật sự gây tiếng chuông cảnh báo về sự xuốngcấp đạo đức của giới trẻ, đặc biệt là lứa tuổi học sinh, gây chấn động đến các cácngành chức năng có liên quan phải quan tâm nhiều hơn nữa đến đạo đức, lốisống của học sinh hiện nay

2 Nguyên nhân thực trạng trên:

- Thiếu định hướng từ gia đình, do cha mẹ thiếu quan tâm, cha mẹ li hônhoặc gia đình bất hòa…

- Thiếu các khu vui chơi, giải trí công cộng thích hợp với độ tuổi, việctiếp thu các nền văn hóa từ nhiều quốc gia trên thế giới thiếu kiểm soát

- Một số trường học chưa chú trọng đến việc rèn luyện kỹ năng sống chohọc sinh, cơ sở tổ chức Đoàn trong nhà trường còn mang tính bề nổi, chưa cónhững hoạt động thu hút Đoàn viên thanh niên tham gia

- Do bản thân học sinh chưa chủ động học tập, do một số thầy cô giáo quánghiêm khắc sẽ làm cho học sinh bị áp lực, căng thẳng

- Phần lớn nhiều trường học, nhiều bậc phụ huynh và ngay cả chính họcsinh đang còn xem nhẹ vai trò của bộ môn học giáo dục công dân trong nhàtrường nên việc học còn mang tính chất đối phó

- Do ảnh hưởng của điều kiện hoàn cảnh gia đình và tác động của môitrường xã hội như: phim ảnh, Internet, các trò chơi game online…

3 Cơ sở lí luận của việc ứng dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực nhằm tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào bộ môn Giáo dục công dân.

3.1 Khái niệm kỹ năng sống:

Kỹ năng sống (KNS) là năng lực của mỗi người giúp giải quyết nhữngnhu cầu và thách thức của cuộc sống một cách có hiệu quả

Thuật ngữ Kỹ năng sống bắt đầu xuất hiện trong nhà trường phổ thôngViệt nam từ những năm 1995-1996, thông qua dự án “ Giáo dục kỹ năng sống

để bảo vệ sức khỏe và phòng chống HIV/ AIDS dành cho thanh thiếu niên trong

và ngoài nhà trường”, do Quỹ nhi đồng Liên Hợp Quốc ( UNICEF) phối hợp với

Bộ giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng Hội Chữ thập đỏ Việt nam thực hiện

(*) Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), kĩ năng sống là hành vi có khảnăng thích ứng và tích cực, giúp cá nhân có thể ứng xử hiệu quả trước các nhucầu và thách thức cuộc sống hàng ngày

(*) Theo UNICEF, kỹ năng sống là cách tiếp cận giúp thay đổi hay hìnhthành hành vi mới Cách tiếp cận này lưu ý đến sự cân bằng và tiếp thu kiếnthức, hình thành thái độ và kỹ năng

(*) Theo tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa Liên Hợp Quốc(UNESCO), kỹ năng sống gắn với 4 trụ cột của giáo dục, đó là: Học để biết gồmcác kỹ năng tư duy như: tư duy phê phán, tư duy sáng tạo, ra quyết định, giảiquyết vấn đề, nhận thức được hậu quả…học làm người gồm các khả năng cánhân như: Ứng phó với căng thẳng, kìm chế cảm xúc, tự nhận thức, tự tin…học

để sống với người khác gồm cá kỹ năng xã hội: giao tiếp, thương lượng, tựkhẳng định, hợp tác làm việc theo nhóm Học để làm gồm các kĩ năng thực hiệncông việc và các nhiệm vụ như: kĩ năng đặt mục tiêu, đảm nhận trách nhiệm…

(*) Tài liệu giáo dục kỹ năng sống trong môn giáo dục công dân của Bộgiáo dục và Đào tạo – Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam

3.3 Cơ sở thực tiễn:

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế và thời buổi cơ chế thị trường như hiệnnay thì việc tích hợp kỹ năng sống vào giảng dạy trong bộ môn giáo dục côngdân là hết sức cần cấp bách, vì lứa tuổi học sinh trung học phổ thông đang hìnhthành những giá trị sống với những ước mơ, hoài bão luôn tìm tòi khám phá…nhưng lại thiếu hiểu biết sâu sắc về kiến thức xã hội, thiếu kỹ năng sống nên dễ

bị lôi kéo, kích động có những hành vi tiêu cực, bạo lực, sống ích kỉ, thực dụng

và rơi vào phạm tội: đua xe, nghiện hút, chích ma túy, không vâng lời cha mẹ,thậm chí hành hung cha mẹ…

Vì vậy, việc tích hợp kỹ năng sống vào môn giáo dục công dân chính làrèn luyện hành vi có trách nhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng và tổ quốc.Giúp các em có khả năng ứng phó tích cực, trước tình huống của cuộc sốngnhằm xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với những người xung quanh, chủ động antoàn, hài hòa và lịch sự

Phương pháp học kỹ năng sống : thảo luận nhóm, tự suy nghĩ và đưa raquyết định, kỹ năng giao tiếp ứng xử, kỹ năng nhận thức biết tự trọng và tự tinvào bản thân, biết ứng phó với căng thẳng và kiềm chế cảm xúc, biết giải quyếtnhững mâu thuẫn, thương lượng, từ chối, đóng vai, trò chơi, thư giản…là phùhợp với đổi mới phương pháp dạy và học trong nhà trường; hơn thế nữa mục

đích cao nhất của việc tích hợp vào bộ môn là làm thế giúp người học thay đổihành vi theo hướng tích cực vào môi trường sống “thật” một cách có hiệu quả.

3.4 Những ưu điểm và hạn chế của việc ứng dụng phương pháp dạy học tích cực nhằm tích hợp kỹ năng sống vào bộ môn giáo dục công dân

- Ưu điểm:

+ Giáo viên có thể sử dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực để lồngghép (cần nói thêm là chọn một vài phương pháp phù hợp với nội dung kiếnthức cần tích hợp cho từng đề mục chứ không phải tất cả phương pháp đều ápdụng vào đó)

+ Giáo viên dễ dàng đưa vào tích hợp nhiều kỹ năng sống với những vấn

đề nóng bỏng mà xã hội đang quan tâm trong thời gian ngắn Tuy nhiên khôngnên ôm đồm quá nhiều nội dung vào 1 tiết học sẽ làm cho người tiếp nhận gặpkhó khăn và ảnh hưởng đến nội dung chính của bài học

+ Người trình bày chủ động về thời gian trình bày theo nội dung chuẩn bịtrước hoặc yêu cầu học sinh chuẩn bị

+ Do đặc thù của bộ môn giáo dục công dân nên việc giáo dục kỹ năngsống là gần gũi, thích hợp từ trong chương trình bày dạy gắn liền với liên kếtthực tế cuộc sống

- Hạn chế:

+ Đây là chương trình mời được triển khai vào tháng 11 năm 2010 nênviệc vận dụng tích hợp vào mục nào của bài dạy, sử dụng phương pháp gì chophù hợp thì vấn đề lung túng là không thể tránh khỏi

+ Thời gian tích hợp kỹ năng sống khoảng 5->8 phút, giáo viên dễ bị cuốntheo những vấn đề học sinh quan tâm về kỹ năng sống của mình ở một số trườnghợp cụ thể nhất định

+ Một số giáo viên kỹ năng sống của bản thân chưa nhiều

+ Học sinh chỉ thích ứng tích cực với môn học này nhưng chưa có đượcliên hệ với những môn học khác và ngoài xã hội

3.5 Cách tiến hành:

Giáo viên có thể sử nhiều phương pháp khác nhau làm thế nào chọnphương pháp phù hợp để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

Căn cứ vào nội dung nội dung cụ thể của từng đề mục lồng ghép, giáoviên có thể chuẩn bị tài liệu và nội dung cần tích hợp, có thể giao câu hỏi hoặcnhững nội dung liên quan cho học sinh về nhà chuẩn bị trước (đóng vai, thuyếttrình, thảo luận nhóm )

Chuẩn bị những vật dụng và tài liệu liên quan như: ( bảng phụ, bài báo,giấy ruki, bút lông, phim ảnh minh họa…)

3.6 Yêu cầu sư phạm:

Có nhiều phương pháp để có thể vận dụng vào trong tích hợp kỹ năngsống của từng bài, từng đề mục khác nhau, cho nên giáo viên cần vận dụng mộtcách sáng tạo tùy theo chủ đề đó

Quá trình tích hợp cần diễn ra một cách nhẹ nhàng vừa không gây áp lựccho học sinh vừa có thể truyền tải được kỹ năng sống mà không làm mất đi nộidung chính của bài dạy