Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin Quy luật chuyển hoá từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại

NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNINQUY LUẬT CHUYỂN HOÁ TỪ NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG THÀNH NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI... • Những nội dung cơ bản • Những hình t

NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN

QUY LUẬT CHUYỂN HOÁ TỪ NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG THÀNH NHỮNG

SỰ THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI

* Vai trò của quy luật là vạch ra cách thức sự vận

động và phát triển của sự vật

• Những nội dung cơ bản

• Những hình thức của bước nhảy vọt

• Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật

Quy luật chuyển hoá từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại

Chất của sự vật là tổng hợp những

thuộc tính khách quan vốn có của

nó, nói lên nó là cái gì để phân biệt

nó với cái khác

* Khái niệm Chất – Lượng

VD: Trên cở khái niệm của Chất, hãy xác định:

- Chất của nước

- Chất của sinh viên

* Khái niệm Chất – Lượng

H 2 O

SV

+ Là chất lỏng, trong suốt + Không màu, không mùi + Có khả năng hoà tan + Sôi ở nhiệt độ 100 o C

+ Được cấu tạo bởi nguyên tử Hidro và ôxi …

+ Trẻ trung, sôi nổi, nhiệt tình + Thông minh, sáng tạo

+ Có tri thức + Được đào tạo hệ Cao đẳng và Đại học

- Chất của nước :

- Chất của SV :

+ Chất của sự vật, hiện tượng mang tính khách

quan, tương đối ổn định và được biểu hiện thông qua thuộc tính, trong đó có thuộc tính cơ bản và không cơ bản…

không cơ bản…

+ Mặt khác, chất của sự vật còn được xác

định bởi cấu trúc và phương thứ liên kết giữa chúng thông qua các mối liên hệ cụ thể Vì

vậy việc phân biệt thuộc tính cơ bản và không

cơ bản chỉ mạng tính tương đối…

* Khái niệm Chất – Lượng

Lượng của sự vật không nói lên sự vật

đó là gì mà chỉ nói lên con số của những thuộc tính cấu thành nó như về: độ lớn (to-nhỏ); quy mô (lớn-bé), trình độ (cao-thấp); tốc độ (nhanh-chậm); màu sắc (đậm-nhạt hay sáng-tối)…

* Khái niệm Chất – Lượng

Trên cơ sở khái niệm lượng, em hãy

xác định:

- Lượng của nước ?

- Lượng của Sinh viên?

* Khái niệm Chất – Lượng

- Lượng của nước: đối với một phân tử nước,

lượng là số nguyên tử tạo thành nó, tức là 2

- Lượng của sinh viên: Số lượng môn học

mà SV phải học, thời gian một khoá học,

điểm số mà SV đạt được…

* Khái niệm Chất – Lượng

+ Lượng là cái khách quan vốn có của sự vật Có khi nó là yếu tố quy định bên trong cấu thành sự vật, nhưng trong quan hệ khác lượng

dường như chỉ biểu thị bên ngoài sự vật

• Lượng đổi dẫn đến chất đổi…

+ + Độ: là giới hạn trong đó có sự thống nhất giữa

lượng và chất Hay độ là giới hạn mà ở đó đã có sự biến đổi về lượng nhưng chưa có sự thay đổi về chất

Sự vật còn là nó, chưa là cái khác

+ Điểm nút: Là tột đỉnh của giới hạn, tại đó diễn

ra sự nhảy vọt

ra sự nhảy vọt

+ Nhảy vọt: là bước ngoặt của sự thay đổi về

lượng đưa đến sự thay đổi về chất

* Mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng

Trên cơ sở đã phân tích các khái niệm, nhìn vào sơ đồ sự tồn tại các trạng thái khác nhau của nước, bạn hãy xác định đâu

vọt?

* Mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng

0 20 50 100

- Chất mới ra đời thay thế chất cũ đòi hỏi phải có một lượng mới tương ứng với

nó Đây chính là chiều ngược lại của quy

luật

* Mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng

Hình ảnh chợ Bến Thành xưa và nay để giải

thích mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng.

Chợ Bến Thành năm 1954 Chợ Bến Thành ngày nay

Tóm lại: Quy luật thể hiện quan hệ biện chứng giữa hai mặt lượng và chất trong sự vật Chất là mặt tương đối ổn định, lượng thường xuyên biến đổi… quá trình biện chứng giữa chúng tạo nên cách thức vận động phát triển của sự vật, thể hiện sự thống nhất, tính liên tục và tính dứt đoạn trong sự vận động phát triển của sự vật.

* Mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng

* Những hình thức của bước nhảy vọt

- Xét về nhịp điệu:

+ Bước nhảy dần dần + Bước nhảy vọt đột biến

- Xét về quy mô, hình thức:- Xét về quy mô, hình thức:

+ Bước nhảy toàn bộ + Bước nhảy cục bộ

Nhìn vào những hình ảnh dưới đây bạn hãy vận dụng lý luận của quy luật này để giải thích và chỉ ra các hình thức bước nhảy

phù hợp với từng hình ảnh ?

* Những hình thức của bước nhảy vọt

Quá trình tiến hoá từ vượn thành

người

Sự thay đổi chính sách kinh tế ở Việt Nam từ

năm 1986 đến nay

Những thí nghiệm phản ứng trong hoá học

Sau cách mạng tháng 8 - Nước ta làm Lễ tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội

Bạn hãy nhận xét cuộc cách mạng Tháng 8 năm

1945 đã tạo ra bước nhảy gì?

- Lượng đổi dẫn đến chất đổi và ngược

lại nên trong nhận thức và hoạt động

thực tiễn cần phải chống cả hai khuynh hướng tả khuynh và hữu khuynh.

* Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật

VD: Bạn hãy cho biết, nếu theo

khuynh hướng tả khuynh là người có tính cách như thế nào?

hữu khuynh là người có tính cách

như thế nào?

* Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật

- Thực hiện bước nhảy trong đời sống cần chú ý đến cả điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan, xác định rõ quy mô, nhịp điệu của bước nhảy một cách khoa học, tránh máy móc, giáo điều, khi có thời cơ thì kiên quyết thực hiện bước nhảy

để giành thắng lợi quyết định

* Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật