PHÂN TÍCH BIỂU HIỆN MÔI TRƯỜNG CỦA THƯ VIỆN TỔNG HỢP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thư viện tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh được khởi công xây dựng vào năm 1968 do KTS Bùi Quang Hạnh thiết kế theo xu hướng kiến trúc hiện đại mang tính dân tộc, tọa lạc tại số 69 Lý Tự Trọng Quận.1, TP.HCM, Việt Nam. Thư viện được xây cao 16 tầng chia làm 2 khối gần như phân biệt: Khối thứ nhất là một dãy nhà 71 m, ngang 23 m, gồm một tầng hầm, một tầng trệt và 2 tầng lầu, dùng làm các phòng đọc, một sân thượng rộng rãi ngay phía trên lầu II. Khối thứ nhì nằm giữa, vuông vức và vọt lên như một ngọn tháp, 14 tầng, cao 43 m, dành làm kho chứa tài liệu,…

PHÂN TÍCH BIỂU HIỆN MÔI

Nguyễn Văn Hoang

Tào Lâm DuyTrần Minh Cảnh

Vũ Đình TrúcNguyễn Quốc ViệtThái Thị Trang ThuỳNguyễn Vũ Huy

3

I.Giới thiệu thư

Hồ Chí Minh

II.Sự đổi thay của các yếu tố môi trường xung quanh thư viện Tổng hợp thành phố

Hồ Chí Minh

III.Các biểu hiện môi trường, giải pháp kiến trúc

và hiệu quả của chúng

III.Các biểu hiện môi trường, giải pháp kiến trúc

và hiệu quả của chúng

NỘI DUNG THUYẾT

TRÌNH

Tự Trọng Quận.1, TP.HCM, Việt Nam.

Thư viện được xây cao 16 tầng chia làm 2 khối gần như phân biệt:

Khối thứ nhất là một dãy nhà 71 m, ngang 23 m, gồm một tầng hầm, một tầng trệt và 2 tầng lầu, dùng làm các phòng đọc, một sân thượng rộng rãi ngay phía trên lầu II.

Khối thứ nhì nằm giữa, vuông vức và vọt lên như một ngọn tháp, 14 tầng, cao 43 m, dành làm kho chứa tài liệu,

…

MB TRỆT

MB TẦNG 2

II

SỰ THAY ĐỔI CỦA CÁC YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH

THƯ VIỆN TỔNG HỢP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Môi trường sinh thái:

Thời điểm xây dựng công trình, mật độ cây xanh của thành phố

nhiều hơn bây giờ, không khí trong lành hơn do mật độ xe cộ

thấp Ngày nay, môi trường sinh thái xung quanh thư viện đang

có dấu hiệu xuống cấp và ô nhiễm

Môi trường kinh tế - xã hội: Nằm ở giữa quận 1 là trung tâm

của thành phố Hồ Chí Minh, phát triển thiên về các lĩnh vực như:

Hành chính và ngoại giao, Dịch vụ - Tài chính - Ngân hàng, Văn

hoá - Du lịch - Thương mại Các công trình hiện đại xung quanh

đang phát triển nhanh chóng Việc chưa khai thác hết tiềm năng

của thư viện để tạo điểm đến văn hóa hấp dẫn cho người dân

thành phố, đồng thời việc quản lý và sử dụng khuôn viên còn

nhiều thiếu sót, làm mất đi không gian văn hóa cho người sử

dụng

Ảnh chụp năm 1961

Môi trường vi khí hậu:

Ánh sáng: Các yếu tố mặt nước phản xạ hắt ánh sáng vào công

trình và các lam trang trí giúp công trình nhận ánh sáng trên mặt

đứng nhiều hơn Các bề mặt cũng được lấy sáng tự nhiên hiệu

quả

Gió: công trình không trực tiếp đón các hướng gió chính nhưng

đã giải quyết được các vấn đề lưu thông gió bằng cây xanh và

mặt nước Hệ thống này có tường hoa gió, cửa sổ tường ngoài

mỗi tầng nhà theo yêu cầu thông gió Ban đêm, thông gió dùng

không khí bên ngoài được tăng cường để thải nhiệt đã tích lũy

suốt ngày ở trong nhà, tường và sàn Đó là 1 kĩ thuật tiết kiệm

năng lượng vận hành có kết quả theo lý thuyết tích lũy nhiệt Tiếng ồn: mật độ xe 2 đường chính rất cao , nên công trình phải

lùi vào sâu và cách ly với khu vực bên ngoài bằng khuôn viên

III CÁC BIỂU HIỆN MÔI

TRƯỜNG, GIẢI PHÁP KIẾN

TRÚC VÀ HIỆU QUẢ CỦA

III 1 Thông gió

Tác động của gió đến tp Hồ Chí Minh: Thành phố Hồ Chí Minh

chịu ảnh hưởng bởi hai hướng gió chính là gió mùa Tây – Tây Nam và Bắc – Ðông Bắc Gió Tây – Tây Nam từ Ấn Độ Dương, tốc

độ trung bình 3,6 m/s, vào mùa mưa, bắt đầu từ tháng 5 tới tháng 10, mang nhiều hơi ẩm Gió Gió Bắc – Ðông Bắc từ biển Đông, tốc độ trung bình 2,4 m/s, vào mùa khô, bắt đầu từ tháng

10 tới tháng 2 năm sau, hơi ẩm ít và lạnh Ngoài ra còn có gió tín phong theo hướng Nam – Đông Nam vào khoảng tháng 2 tới tháng 5, trung bình 3,7 m/s, gió này mát mẻ, không gây mưa, đây là hướng gió tốt mà công trình cần đón

(tham khảo từ chương trình Vasari)

III 1 Thông gió

Vị trí khu đất của Thư viện nằm ở trung tâm thành phố, địa hình bằng phẳng, mật độ xây dựng cao và nhiều nhà cao tầng cho nên

một phần nào đó giảm sức gió tác động đến công trìnhRiêng trong khu đất thì mật độ xây dựng thư viện khoảng 20%, mật độ cây xanh lớn => giảm sức gió thổi vào công trình, chỉ có khối cao tầng là chịu tác động bởi gió nhiều hơn

Công trình hợp từ hai

khối: khối hình chữ nhật

ngang thấp tầng và khối

hình vuông cao tầng Cả

khối công trình trải dài

theo hướng tây nam –

đông bắc => giúp công

trình giảm sự tác động

của gió tây – tây nam

mang mưa nhiều và độ

ẩm cao, đón gió nam –

đông nam mát mẻ,

không gây mưa (nguồn

từ chương trình Autodesk

Vasari)

III 1 Thông gió

Trong các hướng gió tác động đến thư viện thì gió tây – tây nam thổi mạnh, trung bình 3,6m/s, và thổi vào thời gian dài; sau đó

là gió

nam – đông nam thổi mạnh, 3,7m/s, nhưng hoạt động ngắn hơn

=> Do đó mặt tiền hướng tây nam và đông bắc của công trình ít trổ cửa hay có bố trí hoa gió (để ít bị mưa tác động), mặc khác mặt tiền hướng đông nam và tây bắc có rất nhiều hoa gió và trổ cửa nhiều (giúp thông thoáng, làm mát công trình).Lớp hoa gió ở mặt tiền tây bắc

Lớp cửa sổ có thể chủ động mở cửa tùy lúc

III 1 Thông gió

Giải pháp tận dụng gió để làm mát công trình: gió đi qua hai lớp mái làm giảm nhiệt độ mái; gió đi qua hành lang giữa hoa gió và lớp cửa đối lưu đưa lượng nhiệt bức xạ ra ngoài công trình

III 1 Thông gió

Ở mặt tiền tây bắc có hồ nước trải dài theo công trình kết hợp với gió, cây xanh làm không gian vi khí hậu trong công trình

Sử dụng hoa gió, lấy gió từ từ vào công trình, không ồ ạt

Sử dụng hệ thống cửa rộng, đóng mở theo chủ định, lấy gió vào phòng đọc, thông gió xuyên phòng

Định hướng gió đến các khe mái hai lớp làm mát cho mái

Kết hợp gió, mặt nước, cây xanh làm không gian vi khí hậu

Hạn chế:

Việc trồng cây xanh xung quanh không có định hướng đón và tránh gió vào công trình

Tuy có nhiều giải pháp lấy gió hay nhưng trong công trình vẫn còn thông gió nhân tạo nhiều

III Tiêu chuẩn ASHRAE 55 -2004 của Hiệp hội kỹ sư thông gió, cấp 2 Tiện nghi nhiệt

nhiệt Mỹ định nghĩa: “tiện nghi nhiệt là điều kiện của cảm giác thể hiện sự thỏa mãn với môi trường nhiệt và được quyết định bởi đánh giá chủ quan của con người.Môi trường nhiệt phụ thuộc vào nhiệt độ không khí (air temperature), nhiệt độ bức xạ (radiant temperature), áp suất hơi nước trong không khí và tốc độ gió Ngoài ra còn có các yếu tố chủ quan là nhiệt trở quần áo (clothing insulation), mức nhiệt sinh lý (metabolic rate), độ tuổi, giới tính, chủng tộc, độ cao, thời gian trong ngày, vị trí địa lý, chế độ ăn uống…ở các mức độ khác nhau

Vùng nhiệt tiện nghi của tp.HCM nằm vào khoảng 26-

27 o C

III Nhiệt độ từ 35-402 Tiện nghi nhiệtoC tập trung ở khu vực nội thành bao gồm

quận 1 (vị trí dặt công trình) tuy nhiên do công trình được cách li bởi dãi cây xanh cũng như bề mặt phủ thảm thực vật+ mặt nước nên nhiệt độ bề mặt khu đất chỉ khoảng 30-350C.(cục bộ)

Bản đồ phân bố nhiệt độ bề mặt(NĐBM) tp.HCM (1989-2006)

Theo khảo sát 4 năm ảnh vệ tinh toàn

tp.hcm cho thấy nện nhiệt độ tang theo

thời gian từ 29,37oC (1989) lên 33,34oC

(2006), nhiệt độ không khí tăng dần mỗi

năm (1989-2006) 0.05oC (do tốc độ đô

thị hóa + sự nóng lên toàn cầu) Nhiệt

độ từ năm 1968-2013 tăng lên từ 2-30C

Độ ẩm: duy trì đạt trên 80%

III Công trình nhận trực tiếp 1 luồng gió chính 2 Tiện nghi nhiệt

từ hướng đông-nam vận tốc v=3.7m/s thổi

vào mùa khô làm mát bề mặt công trình Với

góc lệch khoảng 45oC so với hướng chính tây

kết hợp dàn lam + hành lang cách li tránh

nắng chiều trực tiếp làm giảm thiểu bức xạ

mặt trời nung nóng công trình vào buổi

chiềuHệ thống cửa sổ lớn 4 cánh rộng khoảng

800/cánh chủ yếu là lấy sáng chứ không

thường xuyên mở hoặc mở không hết cho

nên rất hạn chế cho việc thông gió tự nhiên,

lưu thông làm mát không khí bên trong Do

đó việc làm mát bên trong chủ yếu dựa vào

nhân tạo với hệ thống quạt được lắp dày đặc

Hành lang đóng vai trò như tường

III Phòng được thiết kế có trần cao, không gian lớn thoáng cũng góp 2 Tiện nghi nhiệt

phần hiệu quả trong lưu thông không khí, hạn chế bức xạ nhiệt tác động đến người đọc

tường (không phải toàn bộ)

không trực tiếp nhận nhiệt

lượng từ mặt trời, mà phần lớn

là từ nhiệt truyền từ mái bê

tông xuống tường, tuy nhiên

khả năng lưu nhiệt lâu =>

phòng đọc luôn nhận 1 nhiệt

lượng khá lớn từ bên ngoài

truyền vào buổi trưa - chiều

Nội thất phần lớn là bằng gỗ

khả năng hấp thu nhiệt kém

Sử dụng các cậu kiện hay thành phần kiến trúc như đầu thừa của ban công, mái đua ra để che nắng

đi vào công trình

III Khuôn viên thư viện lớn nhiều cây xanh=> bức xạ nhiệt từ các 2 Tiện nghi nhiệt

công trình lân cận+ mặt đường giao thông đến công trình là rất thấp hệ mặt nước được đưa vào công trình góp phần đều hòa không khí khi vào công trình nhằm làm mát cho công trình

Ở mặt đứng hướng Tây Bắc nhăm hạn chế nắng hướng tây nên

sử dụng loại tường hoa gió có mật độ dày đặc hơn Còn ở mặt đứng hướng đông nam , nắng chiếu vào công trình ít hơn nên tường hoa gió có mật độ thưa hơn để lấy sáng vào công trình

Bức tường hoa có mật

độ dày đặc ở mặt đứng hướng Tây Bắc

Bức tường hoa có mật

độ thưa hơn ở mặt đứng hướng Đông Nam

III Đánh giá chung:2 Tiện nghi nhiệt

Buổi sáng: nhiệt độ môi trường thấp(27-280C), vật liệu chưa hấp thu đủ nhiệt bức xạ => nhiệt độ phòng bằng nhiệt độ trung bình trong bóng râm, hệ thống quạt được bật: thổi mát các bề mặt tường, trần, sàn, bàn…kết hợp gió mang hơi ẩm cao, tăng cường lưu thông không khí đưa nhiệt độ trong phòng xuống dưới nhiệt

độ bên ngoài => mát, thoải mái trong khoảng hiệt độ tiện nghi 25-27oC

Buổi trưa – chiều: vật liệu tường, trần, sàn bắt đầu nóng lên, bức

xạ nhiệt vào trong, nhiệt độ môi trường tăng lên(30-350C), đồng thời các thiết bị điện bắt đầu tỏa nhiệt+nhiệt tỏa ra của người đọc… nâng nền nhiệt độ trong phòng lên cao hơn bên ngoài, hệ thống quạt bây giờ chỉ có khả năng làm giảm nhiệt độ của các bề mặt đưa nhiệt độ xuống ngang bằng hoặc thấp hơn chút ít so với nhiệt độ trung bình chứ không còn khả năng đưa nhiệt độ xuống đến độ tiện nghi (cảm giác oi nóng)nhưng vẫn nằm trong giớ hạn chịu đựng được (29-30độ) Nói thêm hệ thống cửa sổ nhiều- lớn, tuy nhiên không sử dụng hết “công suất”(chỉ mở 1 vài cánh nhỏ)=>không phát huy hết hiệu quả lưu thông đối lưu không khí (trong khi bên ngoài là khoảng sân vườn hồ nước lớn)

Đây là đánh giá vào thời điểm hiện tại, tuy nhiên nếu quay về năm 1968( thời điểm thiết kế): khi nền nhiệt độ thấp hơn hiện tại 2-3 o C, đồng thời sử dụng hết cống suất cửa thì vào thời điểm trưa chiều nhiệt độ trong phòng vẫn có khả năng đạt mức tiện nghi 27-28 0 C-(thiết kế chuẩn)

III 3 Tiện nghi nhìn

-Mặt đứng chính công trình quay hướng tây bắc, chịu tác động gần như

trực tiếp của nắng hướng tây và đông

=>phòng đọc KHÔNG ĐƯỢC CHO ÁNH SÁNG TRỰC TIẾP CHIẾU VÀO

SẼ GÂY LÓA MẮT CỤC BỘ VÀ ĐỘ ĐỒNG ĐỀU ÁNH SÁNG TRONG PHÒNG KHÔNG ĐẢM BẢO

-Tác giả đã thiết kế một hệ lam che nắng trên 2 mặt

chính công trình cản toàn bộ ánh nắng trực tiếp, kẹp

giữa 1 hành lang rộng,ánh sáng lấy vào phòng hoàn

toàn là ánh sáng khuếch tán

III 3 Tiện nghi nhìn

7h sáng,nếu trời nắng

sớm thì ánh sáng sẽ

xuyên qua hệ thống lam

và đi sâu vào công trinh

do góc cao độ quá

thấp.lam không phát

huy tác dụng

12h trưa: ánh sáng tốt, phòng nhận sáng đủ từ 2 phía, ở giữa phòng ánh sáng tốt, độ đồng đều thỏa mãn

4h 30 chiều: ánh sáng chiều xuyên qua hệ thống lam và tác động đến không gian đọc

Đánh giá: chất lượng ánh sáng không đồng đều vào các thời

gian trong ngày,có thể gây bất lợi vào sáng sớm và chiều tối tuy nhiên sẽ sớm được hệ thống lam cản lại

III 3 Tiện nghi nhìn

Cửa bên được thiết kế cao tối

đa, giúp ánh sáng vào sâu hơn, rộng gần hết mặt tiền giúp

Không gian thông tầng thiết kế cửa

hình chữ nhật đứng, cửa này giúp ánh

sáng vào sâu bên trong không gian,

tuy nhiên độ đồng đều kém

HẠN CHẾ: với cửa bên, ánh sáng đi vào mang tính định hướng cao, độ sáng ở

gần cửa lớn nhất, sau đó giảm dần vào bên trong, do đó không đạt được độ đồng đều, tuy nhiên không gian tương đối nhỏ nên nó chưa bộc lộ rõ và tác giả cũng đã xử lý tốt Trong trường hợp này nên lấy sáng trên mái

III 3 Tiện nghi nhìn

Màu sắc và chi tiết nội thất:

Bên trong không gian nội thất được sơn màu trắng, điều này

giúp tăng cường ánh sáng phản xạ nhiều lần, đô đồng đều ánh sáng tốt hơn

Các chi tiêt trang trí đơn giản và gọn gàng, không gây rối mặt,

màu nâu tối, giúp tâm lý người đọc hướng tới sự trầm tĩnh

Đánh giá tổng quan:

Các giải pháp thiết kế phòng đọc lớn giúp môi trường ánh sáng bên trong không gian tương đối tốt, ánh sáng vào sâu và chan hòa đáp ứng tốt cho việc đọc

III 4 Cách âm chống ồn

Thực tế thì điều kiện cách âm hiên tại ở thư viện này không lý tưởng do cảnh quan chưa được chú trọng, cây xanh không đảm bảo độ dày và đều để đảm bảo cách âm tốt Ta cần thêm giải pháp để đạt được tiêu chuẩn chống ồn đối với thư viện ( 50dB)

Phía lề đường công cộng ở cả 2 trục đường Lý Tự Trọng và Nam Kì Khởi Nghĩa đều trồng cây xanh vỉa hè, góp phần tăng khả năng cách

âm và tạo bóng mát.

Những loại cây bao phủ trong khuôn viên công trình: cau cảnh,

sứ, bàng lá nhỏ, cây me… => tán cây lớn không đồng đều

III 4 Cách âm chống ồn

Bên trục đường nam Kỳ Khởi Nghĩa

có khoảng cách ly giữa công trình

và trục giao thông khá hẹp nên không đảm bảo cách âm tốt.Vì thế công trình không có cửa mở về hướng này

Khu vực phòng đọc lớn nằm ở tầng 2, nằm sau trường bóng âm của tán cây nên mức độ tránh ồn tốt hơn tầng trệt, mặt khác phòng đọc còn được che chắn bởi khoảng đêm hành lang với bức tường hoa gió phía trước

CÁM ƠN THẦY CÔ

VÀ CÁC BẠN ĐÃ

LẮNG NGHE!