Ứng dụng trong công nghiệp thực phẩm 5.. 3.Ứng dụng của các vùng trong phổ điện từ:• Bức xạ terahertz: công nghệ terahertz trong quân đội, sóng tần số cao được dùng để vô hiệu hóa thiết
Trang 1Chào mừng cô và các
bạn đến với buổi thuyết trình
của nhóm 4
Nha Trang, ngày /4/2013
Trang 3Danh sách thành viên và công việc:
Lê Đình Minh Thành - Chuẩn bị tài liệu và slide cho nội dung tia
hồng ngoại.Dịch tài liệu tiếng anh
- Thuyết trình Bùi Văn Trọn - Chuẩn bị tài liệu và slide cho nội dung vi
sóng
- Đặt câu hỏi và nhận xét nhóm 1 Lưu Công Thắng - Chuẩn bị tài liệu và slide cho nội dung tia
hồng ngoại.
- Đặt câu hỏi và nhận xét cho nhóm 1
Trang 4Mai Thanh Hùng - Chuẩn bị tài liệu và slide cho nội dung vi
sóng.Dịch tài liệu tiếng anh
- Thuyết trình
Trang 53 Ưu và nhược điểm
4 Ứng dụng trong công nghiệp thực phẩm
5 Lò vi sóng
Trang 6III Hồng ngoại
1.Khái niệm
2 Tính chất
3 Ưu và nhược điểm
4 Ứng dụng trong công nghiệp thực phẩm
Trang 7I.Giới thiệu về Phổ điện từ:
1.Phổ điện từ:
-Là 1 dãy điện từ có quang phổ khác nhau (10 Hz -60Hz)
Trang 10- Tia gamma. - Tia X.
Trang 11• Tia cực tím. • Ánh sáng nhìn thấy:
Trang 12• Tia hồng ngoại. • Sóng radio.
Trang 133.Ứng dụng của các vùng trong phổ điện từ:
• Bức xạ terahertz: công
nghệ terahertz trong
quân đội, sóng tần số cao
được dùng để vô hiệu hóa
thiết bị điện tử của đối
phương
Trang 15• Radio:
- Dùng trong truyền thông tín hiệu
- Trong y học: dùng để trị hen, amidan, nhịp tim, phá ung thư da…
- Wifi
- Radar
Trang 16• Tia gamma:
- Dùng để chiếu xạ thực phẩm
- Làm dao gamma
- Kính viễn vọng
- Tạo giống lúa tốt
- Khử mùi khó chịu trong đậu Hà Lan
Trang 17• Ánh sáng khả
kiến: đánh giá cảm
quan, chất lượng thực phẩm
Trang 18• Tia tử ngoại:
- Diệt trùng và diệt
khuẩn
- Khử trùng nước, thực phẩm, dụng cụ y tế
- Điều trị bệnh ung thư
- Chữa bệnh còi xương
- Tìm vết nứt trên bề mặt kim loại
Trang 19• Tia hồng ngoại:
- Sấy, làm nóng bề mặt thực phẩm
Trang 20• Vi sóng: : nung nóng thực phẩm nhanh
chóng, thanh trùng, nấu chín, …
Trang 21II VI SÓNG:
1 Khái niệm:
• Là sóng điện từ có bước sóng cực ngắn hay còn gọi là sóng siêu tần, sóng UHF (Ultra Hight
Trang 222 Tính chất:
- Thực chất là một dạng năng lượng điện từ
- Tất cả các năng lượng sóng thay đổi từ cực
dương sang cực âm theo mỗi chu kì sóng
- Phản chiếu trên bề mặt kim loại
- Xuyên qua được không khí, gốm sứ, thủy tinh, polyme
- Lan truyền trong chân không, trong áp suất
cao
- Vô hại với sinh vật
Trang 23Ưu điểm :
- Tiết kiệm năng lượng
- Giảm thời gian nấu
- Thực phẩm giữ được nhiều chất dinh dưỡng
và hương vị
- Không cần pha thêm dầu, mỡ
- Dễ lau chùi sạch sẽ
- Không tạo ra hơi nóng trong bếp
- Dùng ít nước nên món ăn mất rất ít chất dinhdưỡng
3.Ưu nhược điểm của vi sóng:
Trang 24Nhược điểm :
- Phóng xạ có thể thoát ra ngoài
- Không phải thực phẩm nào cũng nấu bằng
lò vi ba được
- Mỗi lò có công suất khác nhau nhưng
thường là 500 tới 700 watts
Trong lò, sóng điện từ phân phối không đều,
có chỗ nóng nhiều(chung quanh lò) chỗ nóngít(giữa lò) Vì thế, ở giữa lò, thực phẩm chậm chín hơn ở chung quanh lò
Trang 254.Ứng dụng trong công nghiệp thực phẩm
• Sấy khô thực phẩm
• Sát trùng thực phẩm
• Sấy gỗ
• Làm nóng thực phẩm (lò vi sóng)
Trang 265 Lò vi sóng ( hay lò viba):
Làm lò viba nấu chín thức ăn
Trang 27Lịch sử:
• Năm 1967 hãng Amana, một phân nhánh của hãng kỹ nghệ nặng Raytheon đã sản xuất hàng loạt lò vi sóng cho cá nhân dân dụng lò vi ba với công dụng chính là dùng để hâm nóng thức ăn.
Trang 28Cấu tạo:
Gồm 3 bộ phận chính như sau: Nguồn phát sóng.
Mạch điện tử điều khiển Ống dẫn sóng, ngăn nấu.
Trang 29 Nguồn phát sóng(Magnetron).
Sóng viba được sinh ra từ nguồn
Magnetron dẫn ra theo ống dẫn sóng vào ngăn nấu phản xạ qua lại giữa các
bức tường của ngăn nấu.
Trang 31
Nguyên lý hoạt động:
Magnetron là một ống kiểm soát điện từ
Ống này biến điện năng ra các sóng phóng xạ nhỏ
Sóng kích động các phân tử nước trong món
ăn
Phân tử nước là lưỡng cực với dương và âm cực ở mỗi đầu.Nước trong thực phẩm chuyển động nhanh, tạo ra nhiệt và làm chín thức ăn
Trang 321 Dây diện nguồn 5 Magnetron.
2 Bộ biến tần 6 Ống dẫn sóng.
3 Bộ lọc 7 Bộ đảo sóng.
4 Ngăn nấu 8 Dĩa để thực phẩm
Trang 33Những thực phẩm không nên sử dụng trong lò
vi sóng
• Đồ đông lạnh: Rã đông bằng lò vi sóng sẽ làm thực phẩm
kém ngon Vì vậy, trước khi cho sản phẩm đông lạnh vào
lò vi sóng, tốt hơn hết là nên để thực phẩm đó trong nước
ấm cho tan ra
Trang 34• Động vật có vỏ cứng: cho các loại: tôm, cua, sò… vào
lò vi sóng khi nấu chín món ăn này chúng trở nên xác xơ, mất hết vị ngon của hải sản.
Trang 35• Bánh mì: Khi sử dụng lò vi sóng nướng bánh mì
sẽ khiến cho bánh nhanh bị khô, ăn sẽ cứng
như đá Bánh nhanh chóng bị mất đi tính liên kết của bột nhào nặn vì vậy ăn bánh sẽ không ngon.
Trang 36• Bánh Pizza: Tương tự như bánh mì, không nên
cho loại bánh này vào lò vi sóng nướng vì nó
nhanh chóng trở nên rắn như đá, khô cứng và mất hết mùi vị.
Trang 37• Thịt gà: Thật là khó khăn để chế biến một bữa thịt gà ngon miệng, tuy vậy, càng sai lầm hơn khi sử dụng lò vi sóng để nấu chín món thịt này Nguyên nhân là vì khi nấu món thịt gà cần nước sốt, tuy nhiên khi cho thịt gà vào lò vi sóng
không thể cho nước sốt vào khiến cho món thịt của bạn thành món chim chiên khô.
• Bánh: Thật là sai lầm khi bạn nghĩ rằng, dùng lò
vi sóng để nướng bánh hay hâm nóng bánh lại
Để làm bánh ấm lại, bạn nên cho vào lò nướng thì tốt hơn.
• Trứng: Một quả trứng trong lò vi sóng = một vụ
nổ lớn Không tin bạn cứ thử xem? Khi nổ bạn rất vất vả để vệ sinh lò.
Trang 38• Sườn: Món ăn sẽ tỏa ra mùi khó tả từ xương thốc ra.
• Cá: Cũng như thịt gà, khi cho cá vào lò vi sóng
sẽ không sử dụng được nước sốt khiến mất vị ngon vốn có của nó.
Trang 402 Tính chất:
• Tác dụng nhiệt mạnh (vật hấp thụ tia hồng ngoại sẽ nóng lên)
• Có khả năng gây ra một số phản ứng hoá học
• Độ dài sóng (tần số) bức xạ phụ thuộc vào
nhiệt độ của vật
Trang 41- Tiết kiệm thời gian.
3.Ưu và nhược điểm:
Trang 42Nhược điểm:
- Khả năng xuyên thấu kém 7-30mm.Vì vậy, không thích hợp sấy các sản phẩm chiều dày lớn hơn 50mm.
- Sản phẩm sấy dễ bị nứt và cong vênh.
Trang 434 Ứng dụng trong công nghiệp thực phẩm:
Chủ yếu được dùng để sấy khô thực phẩm
Trang 44 Nguyên lý sấy:
Mỗi λ nhất định, chất hữu cơ không hấp thụ
năng lượng bức xạ hồng ngoại và nước sẽ hấp thụ năng lượng bức xạ hồng ngoại tối đa Do đó, khi chiếu hồng ngoại có λ khoảng 2.5- 3.5µm
tương ứng với λ mà nước có thể hấp thụ tối đa năng lượng bức xạ Kết quả là các phân tử nước
sẽ dao động mạnh tạo ma sát và sinh nhiệt rất lớn
Trang 45
Phạm vi ứng dụng
• Thích hợp cho việc gia nhiệt cứng hoá, sấy,
tách nước … sử dụng cho các sản phẩm trong các nghành sản xuất như dược phẩm, thực
phẩm, nông phụ phẩm, thuỷ sản,
công nghiệp nhẹ, công nghiệp nặng.v v
• Phạm vi sử dụng rộng rãi, có thể sấy khô nhiều loại vật liệu, là thiết bị sấy thông dụng
Trang 46Ngoài ra còn:
_ Được sử dụng trong các bộ điều khiển từ xa
Thiết bị điều khiển từ xa
Trang 47Chụp ảnh bề mặt Trái Đất từ vệ tinh.
Vùng châu thổ sông Lena thông ra biển
Laptev ở Siberia với đủ loại thực vật khác nhau
được phân biệt bằng những màu sắc lạ chỉ nhìn
thấy bằng tia hồng ngoại
Gió thổi những sóng cát trên vùng đất gần biên giới Ả-rập Xê-út và Yemen Vùng màu xanh xám là núi đá trần trụi
Trang 48- Có nhiều ứng dụng đa dạng trong lĩnh vực quân
sự như: tên lửa tự động tìm mục tiêu; camera hồng ngoại để chụp ảnh, quay phim ban đêm; ống nhòm hồng ngoại để quan sát ban đêm,…
Trang 50Tên lửa tầm nhiệt.
Trang 51Ống nhòm hồng ngoại.
Camera hồng
ngoại.
Trang 52Camera hồng ngoại.
Trang 53Công dụng chụp ảnh của tia hồng ngoại
Vật thể bình thường
Vật thể nhìn qua kính hồng ngoại.
Trang 54Công dụng chụp ảnh của tia hồng ngoại
(vào ban đêm)
Trang 55Công dụng chụp ảnh của tia hồng ngoại
(vào ban đêm)
Trang 56VI.Vùng cận hồng ngoại
1/ Khái niệm:
Vùng cận hồng ngoại là bức xạ điện từ có bước sóng từ 800 –
2500 nm.
Trang 572 Tính chất:
• Quang phổ cận hồng ngoại được dựa trên sự kết hợp và rung động phân tử, khác với phổ hồng ngoại, phổ cận hồng ngoại xuyên tương đối dễ dàng qua nước và các mô
Trang 583 Ưu điểm và nhược điểm của quang phổ
Trang 59• An toàn, không có phản ứng hóa học
• Cho kết quả chính xác, đáng tin cậy
• Không cần nhiều lao động, giá thành rẻ
Nhược điểm:
• Còn phụ thuộc các phương pháp tham khảo ít chính xác.
Trang 604/ Ứng dụng
Phân tích thành phần hóa học & giá trị dinh dưỡng
của thực phẩm và nguyên liệu.
Xác định hàm lượng chất béo trong chocolate, kem, sữa
chua
Trang 61 Xác định hàm lượng béo, nước, acid béo bão hòa & acid
béo không bão hòa trong sữa.
Xác định hàm lượng dầu trong mì ăn liền
Xác định hàm lượng đạm và độ ẩm trong gạo
Phân biệt được cà phê arabica & robusta
Xác định hàm lượng béo, đạm, độ ẩm trong thịt
heo, thịt bò, thịt gà,…
Trang 625/ Máy đo quang phổ:
Số lượng ánh sáng mà vật mẫu hấp thụ
Số lượng ánh sáng xuyên qua vật mẫu
Bộ phận tiếp nhận và xử lý tín hiệu Bản chất và thành phần vật mẫu
Máy đo quang phổ
Trang 63trong chẩn đoán y tế, phân
tich dược phẩm và kiểm
soát chất lượng thực
phẩm.
Trang 64Thiết bị Cận hồng ngoại NIR do Unity – Mỹ sản xuất:
• Bước sóng 1200 – 2400nm,
• Thời gian scan: 8 giây/scan
• Thời gian phân tích: 10 – 60giây
• -Thang phổ hấp thu: 0 - 3.0Abs ở mỗi
bước sóng
Trang 65Máy quang phổ SpectraSta:
• Bước song 1100-2500nm, kết quả độ tin cậy cao,dễ sử dụng và sửa chữa
• Thường sử dụng xử lí mẫu
Trang 66Tài liệu tham khảo:
• Sách công nghệ máy trong thực phẩm.(thư viện).
http://www.vatlyphothong.net/vat-ly-12/tia-hong-ngoai-• http://maxreading.com/sach-hay/lich-su-cac-phat-minh/ lo-vi-ba-2555.html
• Bài giảng vật lý thực phẩm.(GV: Đặng Thị Thu Hương)
• Đề tài: Phương pháp nghiên cứu khoa học về Sóng điện
từ và một số ứng dụng của Trường Đại Học Sư Phạm
TP.HCM
Trang 67Câu hỏi nhóm:
1 Khó khăn và thuận lợi của việc sấy bằng bức xạ
hồng ngoại?
2.Có nên để lò vi sóng hoạt động khi không có thức
ăn trong lò hay không và giải thích vì sao?
3 Sóng điện từ có ảnh hưởng tới sức khỏe con người hay không?
4 Hãy cho biết rõ ứng dụng của các vùng trong phổ điện từ vào thực tế ?
5 Khi sử dụng tia cực tím bạn cần phải lưu ý tới điều
gì ?
Trang 686 Vì sao thực phẩm khi để trong lò vi sóng lại
có sự truyền nhiệt từ nơi nhiệt độ cao sang
nơi nhiệt độ thấp và thực phẩm có độ ẩm cao lại dễ hấp thu nhiệt hơn ?