Từ đú nờu ra được những phương hướng, biện phỏp nhằm nõng cao được vấn đề bỡnh đẳng giới đối với mỗi người, mỗi gia đỡnh trong việc xõy dựng gia đỡnh mới ở Việt Nam hiện nay.. * Yêu cầu:
Trang 1Bài 8
Vấn đề gia đình và BèNH ĐẲNG GIỚI Ở VIỆT NAM
* Mục đích:
- Trang bị cho ngời học hiểu biết đợc những khái niệm, vị trí, chức năng của gia đình
- Hiểu biết được vấn đề bỡnh đẳng giới trong gia đỡnh Việt Nam hiện nay
Từ đú nờu ra được những phương hướng, biện phỏp nhằm nõng cao được vấn đề bỡnh đẳng giới đối với mỗi người, mỗi gia đỡnh trong việc xõy dựng gia đỡnh mới
ở Việt Nam hiện nay
* Yêu cầu:
- Nâng cao ý thức trách nhiệm của bản thân trong việc xây dựng gia đình mới trong xã hội chủ nghĩa và ý thức trỏch nhiệm trong việc thực hiện bỡnh đẳng giới
- Góp phần xây dựng gia đình trở thành gia đình văn hoá
- Nắm bắt được những phương hướng, biện phỏp để khắc phục được khoảng cỏch giới trong gia đỡnh Việt Nam vỡ mục tiờu bỡnh đẳng giới
* KẾT CẤU NỘi DUNG: Gồm 3 phần
I Vị trớ, vai trũ của gia đỡnh trong trong phỏt triển xó hội
II Vấn đề bỡnh đẳng giới trong gia đỡnh Việt Nam
III Phương hướng, biện phỏp khắc phục khoảng cỏch giới trong quan hệ gia đỡnh Việt Nam vỡ mục tiờu bỡnh đẳng giới
* Các b ớc lên lớp :
Bớc 1: ổn định lớp
Bớc 2: Kiểm tra bài cũ
Bớc 3: Giảng bài mới:
1 Vào bài
2 Giảng bài mới
Phơng pháp: Thuyết trình, phân tích kết hợp với vấn đáp gợi mở
Giảng bài mới
I VỊ TRÍ, VAI TRề CỦA GIA ĐèNH TRONG PHÁT TRIỂN XÃ HỘI
Trang 21 Khỏi niệm gia đỡnh
Gia đình là một tổ chức nhỏ nhất để hợp thành xã hội, gia đình là nơi ta sinh
ra lớn lên và trởng thành và đó cũng chính là môi trờng giáo dục đầu tiên hình thành nên phẩm chất và nhân cách của mối ngời
Mỏc-Ăngghen trong tỏc phẩm “Hệ tư tưởng Đức” cho rằng: “Hằng ngày tỏi tạo ra bản thõn mỡnh, con người cũn tạo ra những người khỏc, sinh sụi, nảy nở-đú
là quan hệ giiữa chồng và vợ, cha mẹ và con cỏi – đú là gia đỡnh”
Theo từ điển Chủ nghĩa Cộng sản khoa học: Gia đỡnh là một hỡnh thức cộng đồng bằng quan hệ hụn nhõn và mỏu mủ
Vậy gia đỡnh là gỡ?
Gia đình là một hình thức cộng đồng xã hội đặc biệt, đợc hình thành, duy trì và củng cố trên cơ sở hộ nhân và huyết thống; đồng thời có sự cố kết nhất
định về vật chất và kinh tế; qua đó sẽ nảy sinh những quyền lợi và nghĩa vụ gi
-ũa các thành viên trong gia đình.
* Bản chất của gia đỡnh:
Yếu tố tỡnh cảm là nột bản chất nhất của gia đỡnh Là sợi dõy liờn kết giữa cỏc thành viờn trong gia đỡnh Vỡ chỉ cú trong gia đỡnh cỏc thành viờn mới gắn bú, yờu thương, đựm bọc giỳp đỡ và hi sinh suốt đời cho nhau
c Các loại hình gia đình:
Mỗi gia đình đều hình thành, tồn tại và phát triển trong lòng một xã hội nhất
định Cho nên gia đình luôn chịu ảnh hởng của xã hội, xã hội phát triển đến đâu thì gia đình phát triển tơng ứng đến đó Sự phát triển của xã hội bao gồm nhiều mặt: kinh tế, chính trị, xã hội… nh nhng quy cho đến cùng thì sự phát triển kinh tế hay cụ thể đó là sự phát triển của phơng thức sản xuất là nhân tố quyết định cuối cùng cho
sự phát triển của gia đình, và mỗi phơng thức sản xuất nhất định có một kiểu gia
đình tơng ứng
- Gia đình trong xã hội CSNT: Quan hệ hôn nhân và huyết thống cha rõ ràng, hình thức hôn nhân chủ yếu là quần hôn nên con cái mang họ mẹ
- Gia đình trong xã hội CHNL: nảy sinh hình thức gia đình cá thể 1vợ-1 chồng, gia đình trở thành đơn vị kinh tế riêng lẻ Đó là kết quả trực tiếp của việc hình thành chế độ sở hữu t nhân và sự phân hoá giai cấp
- Gia đình trong XHPK: là hình thức gia đình gia trởng, thể hiện sự bất bình
đẳng trong hôn nhân
Trang 3- Gia đình trong XHTBCN: quan hệ vợ chồng bất bình đẳng, thừa nhận quyền ly hôn nhng chỉ bảo vệ quyền lợi cho ngời chồng
- Gia đình trong xã hội XHCN: là gia đình 1 vợ – 1 chồng dựa trên hôn nhân tự nguyện, tình yêu chân chính đợc phấp luật thừa nhận, bảo vệ thông qua
đăng ký kết hôn theo luật hôn nhân gia đình
2 Vị trí của gia đình :
- Gia đình là tế bào tự nhiên của xã hội, là nhân tó quan trọng trong sự phát triển của xã hội
- Gia đình là tổ ấm mang lại hạnh phúc cho mọi ngời
- Gia đình là cầu nối trung gian giữa cá nhân với xã hội và ngợc lại xã hội với cá nhân
Việc xã hội tạo điều kiện và các cá nhân phấn đấu cho một gia đình hạnh phúc phát triển về mọi mặt không những là trách nhiệm mà còn là nghĩa vụ giữa các thành viên trong gia đình để góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hoá-hiện đại hoá đất nớc Cho nên việc tìm hiểu vai trò, vị trí của gia đình đối với sự phát triển của xã hội là rất cần thhiết và quan trọng, điều đó bắt đầu từ việc nghiên cứu các chức năng của gia đình
3 Chức năng của gia đình
a Chức năng tỏi sản xuất ra con người :
Là chức năng đặc thù của gia đình, nó không chỉ đáp ứng nhu cầu tâm sinh
lý tự nhiên của con ngời, mà còn đáp ứng nhu cầu tồn tại, phát triển của xã hội;
quyết định đến mật độ, số lợng, chất lợng dân c của mỗi quốc gia.
Trong gia đình mới, việc coi trọng chức năng sinh để của gia đình thể hiện ở việc trực tiếp quan tâm đến điều kiện vật chất và tinh thần, tạo điều kiện thuận lợi cho việc mang thai và sinh nở cho các bà mẹ
b Chức nă ng n.u ụi d ư ỡng v à gi ỏo d ục th ế h ệ tr ẻ
Là chức năng quan trong t ạo ra th ế hệ con người cú ớch cho gia đỡnh và x
ó hội, nõng cao được chất l ượng nguồn lực con người cho dõn tộc và quốc gia
c Chức năng kinh tế:
Được biểu hiện thụng qua hoạt động kinh tế, đú là hoạt động sản xuất, kinh doanh và dich vụ, đảm bảo nguồn sinh sống cho cỏc thành viờn trong gia đỡnh với yờu cầu ngày càng cao
d Chức năng tổ chức đời sống tạo sự ổn định gia đỡnh và phỏt triển xó h ội:.
Trang 4Là hoạt động thờng xuyên của gia đình, nhằm mua sắm những sản phẩm
phục vụ cho đời sống vật chất, tinh thần của con ngời, đảm bảo gia đình hạnh phúc
e Chức năng đ ỏp ứng nhu cầu tâm sinh lý, tỡnh cảm của các thành viên gia
đình.
Là chức năng đặc thù của gia đình Chức năng này ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong đời sống xã hội nhằm củng cố sự bền vững của hôn nhân gia
đình Gia đình cần thoả mãn nhu cầu tình cảm giữa vợ – chồng, cha mẹ – con cái
Tiểu kết: Gia đình là một thiết chế đa chức năng Trên đây là các chức năng
cơ bản nhất của gia đình Các chức năng này có quan hệ mật thiết tác động qua lại lẫn nhau, bổ sung tạo điều kiện cho nhau cùng phát triển; đồng thời tạo nên động lực quan trọng đối với việc định hớng xây dựng gia đình mới trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
II VẤN ĐỀ BèNH ĐẲNG GIỚI TRONG GIA ĐèNH VIỆT NAM
1 Gia đỡnh truy ền thống Vi ệt Nam
a Đặc điểm gia đỡnh truyền thống Việt Nam
* Gia đỡnh truyền thống:
Là gia đỡnh cú quỏ trỡnh hỡnh thành phỏt triển lõu dài trong lịch sử, mang những đặc trưng thể hiện trỡnh độ phỏt triển kinh tế-x ó hội của quốc gia đú
* Đặc điểm:
- Là hỡnh thỏi gia đỡnh gắn với xó hội nụng thụn-nụng nghiệp, ớt biến đổi qua nhiều biến thiờn cuả lịch sử
- Là sản phẩm của xó hội nụng nghiệp và kinh tế nụng nghiệp trồg lỳ nước với cụng cụ sản xuất thụ sơ, lạc hậu, ruộng dất phõn tỏn -> chia cho con khi đó lập gia đỡnh
- Coi trọng mối liện hệ tỡnh cảm vợ-chồng và cỏc mối quan hệ huyết thống
Kỷ cương, nề nếp rất khắt khe theo trật tự phong kiến, đũi hỏi sự phục tựng cảu cỏc thành viờn trong gia đỡnh đối với bề trờn
Trang 5b Quan hệ giới trong gia đình truyền thống Việt Nam
- Tư tưởng trọng nam kinh nữ,coi trọng con trai làm cho địa vị người phụ
nữ bị thấp kém trên mọi phương diện
- Người phụ nữ bị trói buộc bởi thần quyền và lễ giáo phong kiến
- Ngày nay đất nước bước vào thời kỳ mới, hội nhập, vị thế của người phụ
nữ đã thay đổi
2 Gia đình Việt Nam hiện nay
a Đặc điểm:
- Gia đình chịu tác động của yếu tố kinh tế thị trường, toàn cầu hoá -> ảnh hưởng đến sự phát triển của gia đình ở nhiều mặt
- Mô hình gia đình hạt nhân xuất hiện và phát triển
- Các mối quan hệ trong gia đình được cải thiện theo hướng dân chủ, bình đẳng
b Quan hệ giới trong gia đình Việt Nam hiện nay
- Phụ nữ được nâng cao năng lực đã phát huy được vai trò quan trọng trong gia đình
- Phụ nữ chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức đời sống gia đình
- Bạo lực gia đình có chiều hướng tăng, phụ nữ và trẻ em là những đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề
- Định kiến của xã hội và bản thân phụ nữ còn tự ti, cam chịu đã ảnh hưởng đến việc khẳng định năng lực và cản trở người phụ nữ trong nhiều công việc
III PHƯƠNG HƯỚNG, BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC KHOẢNG CÁCH GIỚI TRONG QUAN HỆ GIA ĐÌNH VIỆT NAM VÌ MỤC TIÊU BÌNH ĐẲNG GIỚI
1 Phương hướng:
- Thứ nhất: Nâng cao nhận thức trong xã hội về tầm quanm trọng của việc xây dựng gia đình văn hoá và thực hiện bình đẳng giới
Trang 6- Thứ hai: Mở rộng tuyờn truyền về luật Hụn nhõn và gia đỡnh, luật bỡnh đẳng giới
- Thứ bà: tạo điều kiện cho gia đỡnh thực hiện cỏc chức năng, đặc biệt coi trọng chức năng giỏo dục gia đỡnh
2 Biện phỏp :
- Phỏt triển kinh tế để xõy dựng gia đỡnh no ấm, hạnh phỳc
- Xõy dựng gia đỡnh bỡnh đẳng, dõn chủ, tiến bộ, trờn cơ sở giữ gỡn truyền thống tốt đẹp của gia đỡnh Việt Nam
- Hoàn thiện hệ thống luật phỏp và chớnh sỏch của Nhà nước
B
ớc 4: Củng cố bài
Trong xu thế tơng lai, gia đình ngày càng có vai trò to lớn về mặt văn hoá, xã hội cũng nh về mặt kinh tế Gia đình là 1 xã hội thu nhỏ, là 1 thiết chế đa chức năng củng tồn tại và phát triển, tác động đến tiến bộ chung của xã hội Do vậy, mỗi thành viên trong gia đình đều có nghĩa vụ vun đắp cho tổ ấm thân yêu của mình, góp phần làm cho văn hoá ngày càng tốt đẹp hơn, văn minh hơn, tiến bộ hơn
B
ớc 5: Câu hỏi ôn tập
Trang 7Ngµy 06 th¸ng 06 n¨m 2010