SKKN Nâng cao kết quả học tập môn hóa lớp 12C1 qua ôn tập kiến thức lý thuyết k

Để giúp học sinh tự ôn tập ở nhà một cách hiệu quả nhất thì giáo viên khôngchỉ đơn giản là nhắc các em xem lại các bài đã học mà cần phải hướng dẫn học sinh ôn tập kiến thức lý thuyết kế

1.TÓM TẮT ĐỀ TÀI

Trong việc đổi mới phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm thì việc tựhọc của học sinh vô cùng quan trọng và cần thiết, để điều khiển quá trình tự học tự tìmtòi tự khám phá có hiệu quả nhất thì việc biên soạn câu hỏi và bài giảng của giáo viênđòi hỏi phải trình bày dễ hiểu, rõ ràng, gần gũi với sách giáo khoa giúp cho học sinh

tự đọc sách và nắm kiến thức trọng tâm của bài học

Tuy vậy, trong thực tế dạy học hiện nay việc áp dụng phương pháp dạy học hướng dẫn học sinh tự học của giáo viên ở tất cả các môn học nói chung và môn hóa nói riêng còn gặp rất nhiều lúng túng và đạt hiệu quả không cao Cách học của học sinh vẫn đơn giản là cố gắng hoàn thành hết số bài tập giáo viên giao về nhà và học thuộc trong vở ghi giống như các môn xã hội

Để giúp học sinh tự ôn tập ở nhà một cách hiệu quả nhất thì giáo viên khôngchỉ đơn giản là nhắc các em xem lại các bài đã học mà cần phải hướng dẫn học sinh

ôn tập kiến thức lý thuyết kết hợp bài tập trắc nghiệm khi bắt tay vào ôn luyện các em

có thể tổng hợp kiến thức của chương, các chương hay kiến thức trong một học kỳ,giúp học sinh nắm bắt nhanh chóng mối liên hệ các bài với nhau và quản lý trọng tâmtừng bài học, giúp học sinh thoát khỏi mê cung ma trận của phản ứng, tính chất cácchất hóa học

Nghiên cứu được tiến hành trên hai lớp tương đương nhau về sĩ số, giới tính vàkhả năng tiếp thu kiến thức, thuộc lớp 12 trường THPT Nguyễn Trung Trực Lớp12C1 là lớp thực nghiệm, lớp 12C5 là lớp đối chứng Lớp thực nghiệm được thực hiệngiải pháp thay thế khi ôn tập chương “Kim loại kiềm, Kim loại kiềm thổ” Kết quả chothấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh Lớp thựcnghiệm có kết quả cao hơn lớp đối chứng Điểm kiểm tra sau tác động của lớp thựcnghiệm có giá trị trung bình là 6,42, còn lớp đối chứng là 5,18 Qua Ttest (kiểmchứng) cho thấy p=0.0003 < 0.05 là có ý nghĩa, chứng tỏ có sự khác biệt lớn giữađiểm trung bình của lớp thực nghiệm với lớp đối chứng Điều đó minh chứng rằngviệc hướng dẫn học sinh ôn tập kiến thức lý thuyết kết hợp bài tập trắc nghiệm ởchương 6 hóa học 12 làm nâng cao kết quả học tập của học sinh lớp 12C1

2.GIỚI THIỆU 2.1 Hiện trạng

Trong các tiết ôn trên lớp giáo viên cố gắng truyền tải hết các nội dungtrong chương, chưa làm nổi bật cái bản chất và cốt lõi của vấn đề nêu ra

Cách trình bày trong sách giáo khoa môn Hóa quá nhiều chữ, ít hình ảnh,nhiều từ ngữ còn khó hiểu, các nội dung kiến thức hóa sắp xếp không mạch lạc,thiếu logic, câu hỏi hay bài tập ở cuối bài chưa bám sát với nội dung kiến thức

Trong thực tế dạy ôn tập hiện nay việc áp dụng phương pháp dạy họchướng dẫn học sinh tự học của giáo viên ở tất cả các môn học nói chung và mônhóa nói riêng còn gặp rất nhiều lúng túng và đạt hiệu quả không cao

Hầu hết các bài tập trong sách tham khảo, sách bài tập hóa 12 trên thịtrường còn mang tính chất tổng hợp kiến thức, rất khó không phù hợp với học sinhyếu kém

2.2 Giải pháp thay thế

Thông qua các buổi tham gia tập huấn xây dựng ma trận đề kiểm tra, câuhỏi PISA, tiết dự giờ đồng nghiệp và kinh nghiệm giảng dạy chúng tôi hướng dẫnhọc sinh yếu kém ôn tập kiến thức lý thuyết kết hợp bài tập trắc nghiệm ở chương6: “ Kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ và nhôm”

Giúp học sinh tự ôn tập trước ở nhà theo định hướng câu hỏi đặt ra ở từngphần Chính những câu hỏi này sẽ kích thích tính tò mò, tìm tòi, khá phá ra câu trảlời từ câu chữ hay phương trình hóa học có sẵn trong sách giáo khoa tạo ra niềmvui hứng thú cho học sinh mất căn bản ở các lớp dưới

Đây cũng là bài tập ở mức độ đơn giản bám sát sách khoa và bài giảngcủa giáo viên rất phù hợp với trình độ học sinh yếu kém

+Vấn đề nghiên cứu:

Việc hướng dẫn học sinh ôn tập kiến thức lý thuyết kết hợp bài tập trắc nghiệm

ở chương 6”Kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ và nhôm ” có làm nâng cao kết quả

học tập cho học sinh lớp 12C1 trường THPT Nguyễn Trung Trực không?

+ Giả thiết nghiên cứu:

Việc hướng dẫn học sinh ôn tập kiến thức lý thuyết kết hợp bài tập trắc

nghiệm ở chương 6”Kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ và nhôm ” có nâng cao kết

quả học tập cho học sinh lớp 12C1 trường THPT Nguyễn Trung Trực

3.PHƯƠNG PHÁP

3.1 Khách thể nghiên cứu: Học sinh lớp 12C1, 12C5 và giáo viên dạy bộ môn

hoá trường THPT Nguyễn Trung Trực

-Giáo viên dạy lớp: Giáo viên bộ môn hoá lớp 12C1 và lớp 12C5

-Học sinh: Hai lớp được chọn tương đương nhau về sĩ số, giới tính và khả nănghọc tập Cụ thể:

3.2 Thiết kế nghiên cứu

- Thiết kế 2: Kiểm tra trước và sau tác động đối với các nhóm tương đương.

Chọn hai lớp nguyên vẹn: Lớp12C1 là nhóm thực nghiệm và 12C5 là nhómđối chứng Chúng tôi dùng bài kiểm tra học kỳ I môn Hoá làm bài kiểm tra trước tácđộng Kết quả kiểm tra cho thấy điểm trung bình của hai nhóm có sự khác nhau, do đóchúng tôi dùng phép kiểm chứng T-test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm sốtrung bình của 02 nhóm trước khi tác động Ta có kết quả kiểm chứng xác định sự

tương đương như sau: Giá trị trung bình của lớp đối chứng là 4.5, giá trị trung bìnhcủa lớp thực nghiệm là 5.0, giá trị p- trước tác động = 0,092.

Bảng 2: Kiểm chứng xác định sự tương đương

Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng

Từ bảng 2 ta cĩ p = 0.092 > 0.05, như vậy sự chênh lệch giá trị trung bình của hainhĩm là khơng cĩ ý nghĩa Vậy hai nhĩm được coi là tương đương

Bảng 3: Thiết hế nghiên cứu

K.Tra sautác độngNhĩm 1

(thực nghiệm) O1 thức lý thuyết kết hợp bài tập trắc nghiệm ởDạy học cĩ hướng dẫn học sinh ơn tập kiến

chương 6”Kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ

và nhơm ”

O3

Nhĩm 2

(đối chứng)

O2 Dạy học khơng hướng dẫn học sinh ơn tập

kiến thức lý thuyết kết hợp bài tập trắc

nghiệm ở chương 6”Kim loại kiềm, kim loại

kiềm thổ và nhơm ”

O4

Ở thiết kế này, chúng tơi sử dụng phép kiểm chứng T-Test độc lập

3.3 Quy trình nghiên cứu

* Cách thức tiến hành:

-Lớp thực nghiệm: Giáo viên thiết kế bài học cĩ hướng dẫn học sinh ơn tập kiến

thức lý thuyết kết hợp bài tập trắc nghiệm ở chương 6”Kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ và nhơm ”

-Lớp đối chứng: Giáo viên thiết kế bài học khơng cĩ hướng dẫn học sinh ơn tập

kiến thức lý thuyết kết hợp bài tập trắc nghiệm ở chương 6”Kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ và nhơm ”

*Thời gian thực hiện: Thời gian tiến hành dạy lớp 12C1 tuân theo kế hoạch

giảng dạy của nhà trường và theo thời khố biểu, phân phối chương trình từ tuần 22đến tuần 26 để đảm bảo tính khách quan

3.4 Đo lường

Bài kiểm tra trước tác động là bài thi học kì I mơn Hố học 12, đề thi chung của

Sở Giáo Dục và Đào Tạo Tây Ninh

Bài kiểm tra sau tác động là bài kiểm tra sau khi học xong chương 6: ‘Kim loạikiềm, kim loại kiềm thổ, nhơm”cĩ hướng dẫn học sinh ơn tập kiến thức lý thuyết kếthợp bài tập trắc nghiệm do các giáo viên nhĩm nghiên cứu đề tài tham gia thiết kế Bàikiểm tra sau tác động là bài kiểm tra 1 tiết ở giữa HKII gồm 30 câu trắc nghiệm và đủcác mức độ hiểu, biết và vận dụng

Tiến hành kiểm tra và chấm bài:

Sau khi thực hiện dạy xong chương ‘Kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ vànhơm”, chúng tơi tiến hành kiểm tra 1 tiết ( thể hiện phần phụ lục)

Sau đĩ nhĩm nghiên cứu tiến hành chấm bài theo đáp án đã xây dựng

4 PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN

4.1 Phân tích dữ liệu và kết quả

Bảng 5: So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động

Nhóm thực hiện: Võ Thị Ngọc Điệp-Huỳnh Minh Phú Trang 4

Đối chứng Thực nghiệm

và đối chứng rất có ý nghĩa ( kết quả của nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng

là không ngẫu nhiên mà có được là do tác động mà có)

SMD (độ lệch chuẩn trung bình) = 0.94 Theo tiêu chí Cohen : 0.8  SMD 

1 vậy việc hướng dẫn học sinh ôn tập kiến thức lý thuyết kết hợp bài tập trắc nghiệm

ở chương 6 môn hóa học 12 nhằm nâng cao kết quả học tập của học sinh là có tác

Biểu đồ: so sánh điểm trung bình của hai lớp trước và sau tác động

4.2 Bàn luận

Kết quả sau tác động của 2 nhóm có độ chênh lệch điểm số là 0.94 minh chứngrằng lớp được tác động có kết quả cao hơn lớp không được tác động

SMD = 0.94 nằm trong khoảng 0.8  SMD  1 Điều này nói lên mức độ ảnh

hưởng của tác động là lớn Các biện pháp tác động đã đem lại kết quả tốt và có hiệu

quả, có thể áp dụng cho các đối tượng tương tự

P = 0.0003 < 0.05, phép kiểm chứng cho thấy kết quả ta thu được sau tác độngkhông phải do ngẫu nhiên mà chính là do sự chủ động tác động của ta Nghĩa là muốn

có kết quả và hiệu quả cao thì các biện pháp được nêu trong đề tài là có giá trị và có ýnghĩa với kết quả học tập của học sinh

Hạn chế:

- Số lượng giáo viên phụ trách một khối rất ít nên việc biên soạn câu hỏi trắc

nghiệm ôn tập kiến thức lý thuyết kết hợp bài tập trắc nghiệm cho từng bài còn gặp

khó khăn

- Mất nhiều thời gian cho việc biên soạn câu hỏi trắc nghiệm.

- Đòi hỏi giáo viên phải có kỹ năng ra đề câu hỏi trắc nghiệm một cách thuầnthục

5 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

5.1 Kết luận

Việc thực hiện đề tài “Nâng cao kết quả học tập môn hóa lớp 12C1 qua ôntập kiến thức lý thuyết kết hợp với bài tập trắc nghiệm” bước đầu đã được kiểm chứng:học sinh đã phần nào nắm được những kiến thức cơ bản của môn hoá lớp 12, tỏ rathích thú với việc tiếp nhận cũng như ghi nhớ tốt các kiến thức, cảm nhận việc học vàgiải các câu trắc nghiệm cũng nhẹ nhàng giúp các em yêu thích môn Hoá Từ đó chúngtôi thiết nghĩ, việc hướng dẫn một cách chi tiết các kiến thức ở từng phần, không yêucầu quá cao nhưng vẫn bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng ở các em học sinh yếu kém

đã phần nào có hiệu quả thiết thực, chất lương bộ môn hoá đã được nâng cao

Cũng qua đề tài này các giáo viên trong tổ đã tiến hành thảo luận kĩ hơn vềnội dung, chương trình, cách soạn giảng để truyền tải kiến thức đến với học sinh cũngnhư kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức, kĩ năng

Qua việc nghiên cứu và thực hiện đề tài, chúng tôi nghĩ có thể nhân rộng raphạm vi rộng hơn Tăng cường đầu tư thêm trong công tác soạn câu hỏi Bám sátchuẩn kiến thức của từng cấp học, từng khối làm cho học sinh nắm được kiến thức màcảm thấy học Hoá nhẹ nhàng Tuy nhiên, các vấn đề mà đề tài này đề cập chưa baoquát hết những vấn đề trong công tác giảng dạy, ôn tập đôi chỗ còn mang tính chủquan ở lớp của một trường vùng bán nông thôn Rất mong các thầy cô đồng nghiệpgóp ý xây dựng để đề tài tiếp tục được phát huy, đồng thời mở rộng đến những vấn đềkhác nhằm góp phần nâng cao chất lượng môn Hoá lớp 12 trong trường THPT hiệnnay

5.2 Khuyến nghị

* Đối với các cấp quản lý :

- Tổ chức các buổi ngoại khoá để các em học sinh trao đổi về cách học tập củamình, phổ biến cách học của mình cho các bạn khác tham khảo

* Đối với giáo viên:

Không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để biết cách khai thác tài nguyên dạy họctrên mạng internet, có kỹ năng sử dụng thành thạo các trang thiết bị dạy học hiện đại

Với kết quả này của đề tài, chúng tôi rất mong được các bạn đồng nghiệp quantâm, chia sẻ và đặc biệt là đối với giáo viên dạy môn Hoá có thể áp dụng đề tài này

mở rộng đến những vấn đề khác nhằm góp phần nâng cao chất lượng môn Hoá lớp 12trong trường THPT hiện nay nhằm để tạo hứng thú, lòng say mê với môn học, từ đógiúp học sinh chiếm lĩnh kiến thức một cách chủ động./

6.TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Tài liệu bồi dưỡng giáo viên thực hiện chương trình, sách giáo khoa lớp 12THPT môn Hóa học của Bộ Giáo dục và Đào tạo do Nhà xuất bản giáo dục ấnhành

2 Tài liệu tập huấn giáo viên dạy học, kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức, kĩnăng trong chương trình giáo dục phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo

3 Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Hoá lớp 12 Bộ Giáo dục vàĐào tạo do Nhà xuất bản giáo dục ấn hành

4 Sách giáo khoa môn Hoá lớp 12 Nhà xuất bản giáo dục

5 Sách bài tập Hóa lớp 12 Nhà xuất bản giáo dục

6 Sách giáo viên môn Hoá 12 Nhà xuất bản giáo dục

7 Câu hỏi trắc nghiệm môn hoá học 12 THPT theo chuẩn do Sở giáo và đào tạoTây Ninh biên soạn

7.PHỤ LỤC PHỤ LỤC 1 :

BẢNG ĐIỂM

Điểm TTĐ

Điểm

Điểm TTĐ

Điểm STĐ

2 Đỗ Hoàng Quốc Bảo 5.5 5.7 2 Phạm Thị Kim Anh 5.5 9.7

7 Ngô Quốc Dũng 3.5 5.7 7 Nguyễn Thị Bích Duyên 3 6.3

10 Lê Thị Ngọc Giàu 5.5 4 10 Phạm Thị Thùy Dương 6.5 7.7

14 Nguyễn Thị Trúc Mai 3.5 2.7 14 Nguyễn Trường Khang 3 4

19 Nguyễn Thị Mỹ Oanh 5.3 8 19 Phạm Nguyễn Anh Nguyên 5.5 9

22 Nguyễn Hoàng Sang 5.5 8.3 22 Nguyễn Thị Hồng Nhung 7.3 9

23 Huỳnh Phương Thanh 2.5 4.7 23 Trần Thị Mai Như 7 8

25 Phan Thị Mến Thương 5 7 25 Nguyễn Hoàng Minh Nhựt 4.8 5

26 Nguyễn Ngọc Triết 5.5 6 26 Nguyễn Hoàng Phát 3.5 7.7

27 Nguyễn Ngọc Trinh 3.5 5.7 27 Lê Nguyễn Trọng Phúc 6.8 8.7

28 Nguyễn Trần Thanh Trúc 3 5.3 28 Phan Vĩnh Quý 3 7.7

29 Nguyễn Thanh Tuấn 3.5 5.7 29 Nguyễn Vũ Như Quỳnh 4 6.7

32 Trương Thị Cẩm Tú 5.5 4 32 Nguyễn Hoàng Sang 4.8 4

PHỤ LỤC 2 :KẾ HOẠCH ÔN TẬP

Cụ thể tiến trình thực hiện:

 NỘI DUNG TÓM TẮT CHƯƠNG 6: KIM LOẠI KIỀM, KIM LOẠI

VÀ BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Kim loại………… bị thụ động trong

H2SO4 đặc nguội, HNO3 đặc nguội.Cân bằng pứ:

Thêm dư NaOH vào dung dịch AlCl3:

Thêm dư AlCl3 vào dung dịch NaOH

Thêm dư NH3 vào dung dịch AlCl3

Thêm dư HCl vào dung dịch NaAlO2:

Thêm dư CO2 vào dung dịch NaAlO2:

phản ứng nhiệt nhôm:

Quặng sản xuất nhôm:

Điều chế nhôm

Al2O3  dpnc

 BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM ÔN TẬP TƯƠNG ỨNG

IV KIM LOẠI KIỀM

1 Cấu hình electron của ion Na+ (Z =11) là

4 Tính chất hóa học chung của các kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ và nhôm là

A Tính khử yếu B Tính oxi hóa mạnh

C Tính oxi hóa yếu D Tính khử mạnh

5 Kim loại nào sau đây là kim loại kiềm?

Các nguyên tố kim loại kiềm:

Các nguyên tố kim loại kiềm thổ:

6 Cho K vào dung dịch KCl, nhận thấy

A vừa có xuất hiện kết tủa, vừa có sủi bọt khí B có hiện tượng sủi bọt khí.

C có xuất hiện kết tủa D không có hiện tượng gì xảy ra.

Phản ứng:

7 Điều chế Na từ NaCl người ta sử dụng phương pháp

A điện phân nóng chảy B điện phân dung dịch C thủy luyện D nhiệt luyện.

Các phương pháp điều chế kim loại :

8 Chất phản ứng được với dung dịch NaOH tạo kết tủa là

A KNO3 B FeCl3 C BaCl2 D K2SO4

Phản ứng:

9 Cho sơ đồ chuyển hoá: Na2CO3 →X → Na →X → NaCl → X X là

Phản ứng:

10 Hoà tan Na vào dung dịch nào dưới đây không thấy xuất hiện kết tủa?

Phản ứng:

11 Cho các chất NaHCO3, Na2CO3, NaCl, NaOH Số chất tác dụng được với dung dịch HCl là

Phản ứng:

12 Kim loại phản ứng được với dung dịch NaOH là

A Ag B Fe C Al D Cu

15 Cho 11,85 gam hỗn hợp bột Al và Al2O3 tác dụng hết với dung dịch NaOH dư thu được 8,40 lít khí H2 (đktc) Số gam nhôm oxit trong hỗn hợp là

16 Cho hỗn hợp X gồm một kim loại kiềm và một kim loại kiềm thổ hòa tan hoàn toàn trong nước thu được dung dịch Y và 2,24 lít khí H2 đktc Trung hòa dung dịch Y bằng dung dịch HCl 1M Vậy thể tích dung dịch HCl cần dùng là (Biết kim loại kiềm thổ tan được trong

17 Cho 16,8 gam Fe vào dung dịch HCl vừa đủ thu được dung dịch X Cho dd X vào dd NaOH

dư, lọc lấy kết tủa nung trong không khí đến khối lượng không đổi Khối lượng chất rắn sauphản ứng là A 48,0gam B 21,6gam C 24,0gam D 10,8gam

18 Hấp thụ hoàn toàn 4,48 lít khí SO2 (ở đktc) vào dung dịch chứa 16 gam NaOH thu được dung dịch X Khối lượng muối tan thu được trong dung dịch X là

A 20,8 gam B 23,0 gam C 25,2 gam D 18,9 gam

19 Cho 8,1gam Al vào 400 ml dung dịch KOH 0,5M Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thể tích H2 (đktc) thu được là

A 13, 44 lít B 6,72 lít C 10,08 lít D 8,96 lít

KIM LOẠI KIỀM THỔ

20 Cho Ca vào dung dịch NH4HCO3 thấy xuất hiện

A khí mùi khai bay lên B kết tủa trắng sau đó tan dần.

C kết tủa trắng và khí mùi khai bay lên D kết tủa trắng.

21 Các chất đều tác dụng với dung dịch Ca(OH)2 gồm

A.NH4NO3, Ca(HCO3)2, Na2CO3 B CO2, NaCl, Na2CO3

C CO2, HNO3, NaNO3 D NaHCO3, CO2, CH3NH2

23 Khi dẫn từ từ khí CO2 đến dư vào dung dịch Ca(OH)2 thấy có

A bọt khí và kết tủa trắng B bọt khí bay ra

C kết tủa trắng xuất hiện D kết tủa trắng, sau đó kết tủa tan dần

Phản ứng