Luận văn thạc sĩ -chuyên ngành Toán giải tích Đánh giá các phép biến hình á bảo giác lên cung tròn bị cắt theo các cung tròn đồng tâm
Trang 1CHu'ONG 4
"" "'"
CAC DANH GIA LOP HAM G
Trong chuang nay, chung Wi danh gia cae d'.li lu<;1ngd~c tru'ng cho mien
chu§n cling nhu modun cua cae ham g E G Vi~c danh gia ban ldnh R(g),
g E G theo cae d'.li lu<;1ngdfi bie't gill mQt vai tro quan tr<;mgtrong vi~c danh gia
cae d'.li lu<;1ngkhac Do do, ta b~t dffu b~ng danh gia R(g) va cae d'.li lu<;1nglien quan
4.1 Danh gia ban kinh R(g) va Ig(w)1
Dfnh Iy 4.1
Vdicdcgiathie'tvakYhifucuam~c2.3, vdimQi g E G, WEB (w*O), taco:
K M*(O,g)2(;)2 (~1),
(4.1)
K
R(g»
[
]
2 ne'us>O,
ps+S-1! M*(O,gtK
(4.3)
-4 P dK <R(p,d,Ot ::;R(g)::::;4P M*(O,g)CK, (4.4)
4-Plw1K <R(p,lwl,ot ::;lg(w~::;4PM*(O,g)HK. (4.5)
Ddng thac t{Ii(4.1) xay ra khi va chi khi B =Bo va g(w}=a»i»iK-lvdi lal= 1.
Chung minh
Trang 2GQi 1 = g-],g E G, theo c6ng thuc (2.3) trong [18, tr.l046], ta co
8'(0,f)~ 8 1r
M~t khac, tu dinh nghla cac ky hi~u d ffi1,1C2.3 ta co
m'(0,f)2 ~8'(0,f).
V~y
m'(0,f)2 ~ 8
Ke't h<;1pvdi (3.30), suy fa:
M*(O,gt~ ~ 8 ~ (4.1).
1r
f)~ng thuc d (4.1.a) xay fa khi va chi khi I(z) =hzlzli-l, Ihl= 1, tuc
B = f(A) = Bo, do do d~ng thuc d (4.1) xay fa khi va chi khi B = Bo va
z=g(w)=f-1(w)=a~wIK-], lal= 1
M~t khac, tu c6ng thuc (2.13) trong [18, tr.l046], ta co
( )-1 i *( )~ ( )
- < 2Pm' 0, f = 2PM 0, g K ~ 4.2
c
Tu c6ng thuc (2.4) trong [18, tr.l046] va b6 de 3.5 ta co:
2
ps =[8] -lr 8'(0,f)]iK
K K
]
=> R(g)<=(S,-.-s'(o,f)] <=[s,-.-m'(O,f)'
~
K
2
8] -lr M*(O,ftK
ke't h<;1pvdi 81 = 8 + ps ta suy fa (4.3)
M~t khac, tu c6ng thuc (2.16) trong [18, tr.1O46],
Trang 3ta c6
Theo dinh nghla va Hnhdon di~u cua cac ham T(p,r,s) vaR(p,t,s) suy ra
RK =R(p,t,O)~R(p,d,O»4 Pd.
Titd6 ta nh~n du'<Jcc~n du'dicuaR=R(g) trong (4.4).
Mi,Hkhac, tit cong thuc (2.16) trong [18, tr.l046] ta nh~n du'<Jc
4 P m'(O,f)RK ~c
~
RK ~c4Pm'(O,ft1
Tit d6 ta nh~n du'<Jcc~n tren cua R =R (g), Vg E G trong(4.4).
Tit cong thuc (2.15) trong [18, tr.l046], ta du'<Jc
Ke't h<Jpvdi (3.30) va chung minh tu'ong tl! nhu' (4.4) ta c6 (4.5)
H~ qua 4.1
VgE G, fa (4.3) suy ra
K
(1» R(g) >[p::s r
lac ntu (tr » ps ;:::canst > 0 va S ~ 0 thi R(g) ~ 1.
Heln mIa, ktt h(lp (4.4) v(ji (3.17) ta co khi d ~ 1
Ktr2 I-R(g) < l-RK (p,d,O) ~ K[I-R(p,d,O)] ~ 8
2pIn-p (1- d)
Trang 4H~ qua 4.2
Khi K=I, M*(O,g)=lg'(O~ nen ta (4.1) ta co
Ddng thac xiiy ra khi va chi khi B=Bo va g(w) =aw WYi la!= 1.
H~ qua 4.3
4
Ddng thac xiiy ra khi va chi khi B =Bo va g(w) =a~wIK-l wYi lal =1.
Chung minh
Theo (2.1) trong [18, tr.l046], Vf = g-', g E G, ta co:
2 s, (f) ~ 1rS' (0, f) + psR K ~ 1r m' (0, f) + psR K.
Tu (4.4): R-i( ~ 4 PM* (O,gfK c-2 k€t h<Jp vdi (3.30)
Suy fa
8, ~ 1r M* (O,gfK +4 PM* (O,gfK c-2ps => (4.7).
H~ qua 4.4
Trang tn{(Jng h(lp K=1, khi do M* (0, g) = Ig' (0)1, (4.7) triJ thanh:
Ig' (0)1 :?o~1r+8,C (:?o ') (g E G) (4.8)
Ddng thac xiiy ra khi va chi khi B =Bo va g(w) = aw wYilal = 1.
Trang 5Ddnh gid nay cung v{Ji ddnh gid (4.6) sac hl1nddnh gid cd diln Ig' (0)1 ~ 1, g E G
v{Ji K = 1 (xem [10, tr.352]).
4.2 Daub gia g6c md P(g)
R5 rang ta 1uonco 0 < fJ(g) < 2" , Vg E G Tuy nhien, ta mu6n danh gia t6t
p
hdn trong nhung tntong h<Jpnao do.
Djnh Iy 4.2 (c~ndum cuaP(g)
V{Jinhilng gill thief nhu trong m1:tc 2.3, ta co:
p>(d~Crz;
K 7r
ntu (0 <)M* (O,g)cK ~ 4 PeP (4.9.a)
( )
4 4 PM* (0, g) cK
Chung minh:
- Theo Thao[13], tr.1O9t6n t~i duy nha"tPHBBGu mi€n BIen mi€n E 1ahlnh
tron lul < 1 trir P nMt dt theo ban kinh l j ={u 0 < Co ,; lul ,; do,a:rgu ~ 2:}
sao cho u (0) = 0, bien C thanh lul = 1 va cae CYj tu'dng ling voi cae f j
(j = O,l, ,p -1) (hlnh 4.1).
- D~t k = gu-1 V~y k 1aPBHKABGmi€n E 1en mi€n A sao cho lul= 1 thanh Izi= 1, cae nhat dit theo ban kinh f j thanh cae nhat dit theo cling troll d6ng tam
Lj (j = 0,1, ,P - 1) va k (0) = 0
f)~ t A~ A n { z IIzl > R'}, Ao ~ A n {z -; <arg z <; }, ]3= g -, (A),
Eo =g-I(Ao), C' ={wllgcw)1 =R2} (hlnh4.1).
Trang 6GQi C" = u(C'), E = u(B), Eo = u(Bo) (hlnh4.1).
R5 rang Ao = k (Eo) (hlnh 4.1).
-GQi Z =h (z) = In z Ia PBHBG mi6n Ao Ien mi6n mi6n nhi lien Al co bien
ngoai Ia hlnh chli' nh~t co kich thu'oc .~, 2In ~ va bien trong la nh:H dt theo
do£.lnth~ng r n6i ZI=In R - i~ voi Z2=In R + i~ tile r co dQdai j3 (hlnh
4.1)
Tit mi6n Al co hai tru'C1ngh<;1pxay ra ho~c ta co the tIm du'<;1CmQt mi6n nhi lien
A2, co bien ngoai la du'C1ngtrODHim J (In R, 0) (trung diem cua r), ban klnh
b ~ min {In ~, ;} vabien !rang la r (mnh 4.1) ho~c khong thl! urn d1f(1c mi;;n
A2 nhu'tren Do do, ta xet 2 tru'C1ngh<;1psau:
Khi do:
Theo tlnh ddn di~u cua modun (3.3), ta co
- PBHBG h = i(Z -In R) bien mi6n A2 ten mi6n nhi lien A3 co bien ngoai la
dliC1ngtroD tam 0 ban klnh 1 va bien trong Ia nhat dt th~ng r' =
[- ~ , ~
]
2b 2b
(hlnh 4.1)
- GQi p la PBHBG mi6n A3 ten hlnh vanh khan A4 = {ph <Ipl <I} (hlnh 4.1)
sao cho Ihl= I tu'dngilng voi Ipl = I va P( ~
) =ro thl ro = R( 2,~,0 ) do dinh
Trang 7nghla ham phl;1R(p,t,s).
Khi d6:
1 mod(A2) = mod(A3) = mod(A4) =
(
p
)
R 2, 2b ' 0
(4.12)
- GQi EI Ia mi~n nhi lien chua mi~n Eo c6 bien ngoai la du'Ctngtroll lul= 1 va bien trong la nhat dt £0 = [co,dJ Khi d6 theo tinh ddn di~u cua modun
- D6 dang thtly ding t = u - Co la PBHBG mien EI len mien nhi lien E2 c6 bien
l-uc 0
ngoai la du'Ctng troll It1=1 va bien trong Ia nhat dt th~ng n6i di~m 0 vdi
tJ = do - Co (hinh 4.1).
I-d 0C0
- GQi s la PBHBG mi~n E2 len hinh vanh khan EJ = {s II( < Isl < I} sao cho It1=1
tu'dngungvdi Isl=1 va s(tJ)=s
(
do-Co
J
=1( thil( =R
nghla ham phl;1 R(p,t,s) (hinh 4.1).
Khi d6:
1 mod(EJ)=mod(E2)=mod(EJ)=
(
-)
R I, 0 co, 0
1- doco
(4.14)
Vi phep bie'n hinh k =gu-1 tu mi~n Eo len mi~n Ao nhu'dff neu la mQt PBHKA
BG nen
mod(Ao) ~ [mod(Eo)T
Ke't h<Jpvdi (4.10), (4.11), (4.12), (4.13) va (4.14), ta c6
Trang 8l
1
R
(
1 do - CO O
J
(l, do -co ,OJ
K ~ R
(2,L,0 )<L.
Dodo:
(do (3.24»
fJ > 2bR
(I, do - CO,OJ
K > 2b
(
4-I do - CO
J
K
K
2b d - c
4K 1- d c0 0 I
M~t kMc, tit (4.4), b = mill {In ~, :} ta sny fa:
(do (3.24»
(4.15)
b2::min
{
}
=a
4P M* (O,g)cK P
(4.16)
Tli ba"t d£ng thuc cua Thao[13], tr.ll0 0 < Co~ C < d ~ do < 1 (ba"t d£ng thuc
d ~ do la tru'dng h<Jpd~c bi~t cua chu'dng 5 voi K=1) ke"th<Jp(4.15) va (4.16) ta
co
(
d - C
)
K
P> PI > 2a 4 =P2.
(
Jr
J
- > - 2::-In- <=>P
ke"th<Jpvoi (4.4) va (4.16), suy ra
P> 21n ~ 1 =2a > 2a(
d - C
) K
V~y, tli hai tru'dng h<Jptren ta luon luon co
Trang 9~~
,/
!
~ 11
'- , B I , Bo , "
", ' ',,/
Kabg
I '
I
K9)I
1
/~
,
,
E ,/
~O~UI
-:E
, 0
,
,
£1
£0
0 Co
0 t1
s
o~
1
1
Hinh 4.1
AI
{:
p
0
- -i-1£
P
In R2 -i TC
P
A, r
z,
p
-2];
Oro
t-O
1
b+InR
P 2b
1
p
Trang 10d ~ c
)K vdi a =mill fIn '£ 1 K ';}
K Jr
- Ntu (0 <)M* (O,g)cK ~ 4-Pe-P thl a=ff , khi do ta co (4.9.a).
p
thl a = In K 1 lien ta co (4.9.b)
4 PM* (0, g) cK
/3, bdi /32 « /31)do do trong danh gia d dinh ly 4.2 co th~ thay (d ~ cr bdi
K
4-K 0 0 de du<;lccac danh gla sac bon.
1-d 0c0
? ,
Bo de 4.1(Kiihnau)
Trong m(it phdng zcho mQt miin nht lien A gicJi h(ln biJi dui1ng trim Izi= 1 va
nhat cdt L(t) ={ziO ~ Izi ~t( < l),argz = O} GQi Fl LaleJp tat ca cac ham w = fez)
co tinh chat: m6i ham f E Fl bien baa giac deln di~p miin A LenmQt miin B f co
VfEFJ trang do D(f) LaduiJngkinh cua c(f) GQi S(f) Ladi~n tich trang cua
miin do bien ngoai C (f) baa bQc.Khi do, mQtham Iv E F1thoa miin:
S(f)~ S(fJ= So' Vf E Fl'
,
cod(lng fa z = (1n1-t 2) vaSo = In 1-t( 2)
Trang 11w
~ ~/
OC)l
, c(7J
10
Hinh 4.2
Chung minh: (xem [12, tr.288]).
Chu y4.1: Voi nhG'nggiii thie't cua b6 de 4.1 nhu'ng D(/) (> 0) bfftky thi nho phep co dan, ta co
8(/)
D'(J) ?S hay D'(J),; S(J)80
voi 80 = 80 (1) xac dinh nhu' trong b6 de 4.1.
Dfnh Iy 4.3 (c~n tren cua P(g)
Viti cac kY hi~u nhl1 trang m1:lc2.3, diJ,t:
-(
J
fo = ~ 1 ' do = T p, 4PM (0, g)K c,O ,
4P M' (0, g)K
1; ~ [(d.)~ -~][l +c~(d.)~]
(di+ £1)[1- cf (do)fJ ,i' = R(I, ~,O) ,T =T(I,i'~,O}
p<2arcsin )-10(1-/)
(4.17.a)
Trang 12,8 < 4 arcsin )-In(1-"f)
-2-J2pR(p,d,O)~ =,82 voi P = I.
(4.17.b)
Chung minh:
duilng trim Iwd = I va p nMt dt l j = {w, 0 < Co,; Iw,l,; do' arg w, ~ 2;j}sao
cho bien C thanh Iwll=1 ya cae (J"jtu'dng ung yoi cae f! /j = 0,1, ,p - 1 ) D~
thffy ding:
- Ham s= InWI th\ic hien PBHBG Drien nhi li~n Ii, = Ii n {-; <arg w, <;}
len mien B2 (hinh 4.3) yoi So = In do' S) = In Co'
- Ham v = -i ~ S thgc hi~n PBHBG mien B21en mien B3 (hinh 4.3) yoi:
v =-1 - S =-1 - n v =-1 - S =-1 - n c .
- Ham u = sin v thgc hi~n PBHBG mien B3 len mien B4 (hinh 4.3) yoi:
Uo= sin Vo= sin( -i ~ Indo), UI= sin VI= sin( -i ~ In Co).
- Ham r = k(u) = u -uo thgc hi~n PBHBG mien B41en mien B5 (hinh 4.3) yoi
u+uo
k (uo) = 0 co bien ngoai la du'ong trOll It I= 1 ya bien trong la nhat dit
y={tl°::S;lrl::s;tl<1,argr=O}
,. U l -u
1-ul +uo
- sin ( -i fm c} sin(-i fIn d ) - ish( fIn t) - ish( fIn ;j-J
- sin(-; ~ Inc} sin(-; ~ Ind ) - irh( ~ In :} irh( ~ In ~J
Trang 13- Sh( flnt)-Sh(fln*) - (t)f -(trf _[(*)f -(*fJ
- s{ ~ill c~ ) +Sh(~ In:J - (:j - (: t+uj -u. r~
(
)
(
)
(dof - Cof)( 1+ Cofdof) ,
=>tl=
(
E E.
)(
E E.
)
tucO<tl<l
d2+C21-C2d20 0 0 0
- GQir;;= r;;(t) lamQt PBHBG mi€n Bs ten mi€n B6 (hlnh 4.3) sao cho{tlltl=I}
(4.18)
thanh {r;;IIr;;1=I} va nhat dt r trd thanh {r;;IIr;;1=r < I}.
I
- Ham'; =h(r;;)=r;;K la mQtPBHKABGmi€n B61enmi€n B7(hlnh 4.3).
- GQi J1=~(,;) lamQt PBHBG mi€n B71en mi€n Bs (hlnh 4.3) sao cho kll,;1=I}
tMob tullpl =I}vii {4' 14'1=r ~} thiinb y' ~ tulo ,; Ipl ,; t, argp = O} Then dinb
ngliia cua hai ham pho T(p,r,s) va R(p,t,s) thl t = r(l,p,O) = r( 1.rk, 0) vdi
r = R(I,tl'O).
- GQi cPla PBHBG mi€n Bslen mi€n AI(c A) vdi Al =g-l [1fI-1 (HI)]va gQis*
la di~n tfch cua mi€n Al do tfnh dol xung quay p Ign nen S* ::;7r
P
GQi D Ia du'ong klnh cua nhat dt Lj (j = 0,1, ,p -I) Be Hmqua h~ gifi'aD va
Trang 14B4
1r
2
S(
B3
Uo
I
: WI
I
: f!j
0'-:Co
I I
:13B
I I I I
do ,I
So
v
VI
Vo
0 1r
2
u
/ / ~I/ / )if / )( / /
0
to
r
t
tl
WI =ljI'(w)
~
p .
V= S.I
2
}"'ill'
\T-~
1
~
bg
I ,
I "
BU/~O /
: B( "
,, " "
- z = g(w)
,
I , A
(
-
)
z
I
0:
f {O
I
'-,AI,
I
010
rp
}.1r=In"
-1-p
f.l
r'
fjJ bg
BOp
1
B6
h K abg
,
Trang 15f3 ta c§n xet hai tntong h<jp:
a) Vdi p ;:::2 thl f3 < 2tr < tr do d6 D chfnh la khoang each hai fiut cua L Khi
d6 D =Rsin f3 va nho chu y 4.1, suy ra :
f3
= 2 arcsin-2R ~ 2 arCSIn2R JS: ~ 2 arCSInSo 2R" plJocc.s
tr
vdi So =-In (1-{ 2)
do d6
(4.19)
f3 ~ 2 arcsin 2R P JP < 2 arCSIn C2vpRp,( d,O)K
vdi I ~ Tl1,r ~ ,0) r= R(I,I,,0) trong do I, dtt<!c xac djnh ohtt trong (4.18).
M~t khac, theo cong thuc (2.16) trong [18, tr.1O46] va (3.7), ta c6
m'~1f) :>co:>c:>d:>d :>T(P,Rk,oJ
ket h<jpvdi (4.4), (3.16), (3.26) va (4.3), suy ra:
do , T(P,4J; M" (O,g)~ c,O) = do <4~ M" (O,g)L,
m' (0, f) R( d 0) m' (0, f) d - d
do d6
(
)(
P P
1'- !'.
)[
1'- -
1'-]
1
suy ra:
Trang 16r =R (1,1,,0)< R (q-, 0) =i' => 1= T(1,r~,O)< T( V~,o) =
T-V~y ta co (4.17.a)
b) Vdi P =1 co th~ xay ra 1r <P< 21r Den du'ong kfnh D cua nhat cfit Lj co th~ kh6ng phai la khoang cach hai mut cua Lj' £)~ khfic ph1;1Cdi~u do ta dung ham ph1;1Z = If/ (Z) = rz (chQn nhanh .Jf=1) tht!c hi~n PBHBG mi~n A leD mi~n A
(hlnh 4.4) Khi do: R = If/(R) =.JR.,L =If/(Lj)' jJ = ~ va ham Z = If/og(w)
tht!c hi~n PBHKABG mi~n B leD mi~n A.
z =g(w)
~~~ ~
",~~~ -'-, C
" ~~~- """
Z=If/ (z)
~
~~~====
~-= =:::1
"
"
-" Z
"
""II
Z = If/og(w)
Hlnh 4.4
GQi jj Ia du'ong kfnh cua nhat dt L, tu'dng tt! nhu' tren ta co:
p =2arcsin ~,; 2arcsin -1s.
Den
Fr
P:::;; 4 arcsin 2-J2pRSo
Trang 17vdi So duqc xac dinh bdi (4.19).
Do do:
!5.-p::;; 4 arCSIn 2.J2pR 2.J2pR(p,d,0)2
Chung minh tu'dngtv nhu trong ph~n a) ta co (4.17.b)
C = Cova cho d = do d~n de'n co' khi do l1.~ 0,712 ~ 0 vdi mQiK nen ta co
p < l1. < 21r va p < 712 < 21r tuc danh gia (4.17.a) va (4.17.b) khong phiii hi€n
nhien