Phân tích kinh tế và phân tích phân khối- Ước tính các giá kinh tế

ƯỚC TÍNH CÁC GIÁ KINH TẾ HAY GIÁ MỜ • Các giá hàng hoá và dịch vụ – Hàng phi ngoại thương – Hàng ngoại thương • Giá ngoại tệ tỉ giá hối đoái • Giá chi phí của các ngân quĩ hoặc vốn tỉ lệ

PHÂN TÍCH KINH T VÀ Ế

C TÍNH CÁC GIÁ KINH ƯỚ

TẾ

TỔNG HỢP XEM CHÚNG TA ĐANG Ở

ĐÂU VÀ ĐIỀU GÌ TIẾP SAU ĐÂY

• Chúng ta đã làm những việc sau :

– Thẩm định tài chính

– Phân tích rủi ro

• Hai phân tích này giúp chúng ta :

– Chấp thuận dự án tốt và bác bỏ dự án xấu

– Tái thiết kế dự án sao cho rủi ro hoặc là bị loại bỏ hoặc

được giảm nhẹ (quản lý rủi ro qua việc tham gia hợp đồng) – Quản lý dự án sao cho dự án tốt không bị phá hỏng vì những bất trắc trong tương lai (NPV, IRR và các ngân lưu tương

lai)

BƯỚC TIẾP THEO: PHÂN TÍCH KINH

TẾ VÀ PHÂN PHỐI

• Phân tích kinh tế xem xét dự án trên quan điểm của

toàn bộ đất nước hoặc toàn bộ nền kinh tế

• Trong phân tích phân phối chúng ta tìm ra ai (trong

số những người có quyền lợi trong dự án) được lợi và

ai chịu thiệt và khoản được/mất là bao nhiêu – quan trọng đối với việc duy trì dự án trong dài hạn

• Trong phương pháp luận của Harberger, phân tích

tài chính tạo ra cơ sở cho phân tích kinh tế và phân tích phân phối – điểm xuất phát là ngân lưu tài chính

PHÂN TÍCH KINH TẾ BAO GỒM

NHỮNG GÌ?

• Để xem xét dự án qua việc sử dụng toàn bộ đất nước như là

đơn vị hạch toán, hãy bỏ qua những hạng mục trong ngân lưu mà chỉ là các khoản chuyển giao (các khoản thuế, trợ cấp)

• Sử dụng các giá kinh tế (các giá mờ) thay cho các giá tài

chính trong ngân lưu; những giá này được ước tính từ các giá tài chính và các bóp méo trên thị trường

• Hai câu hỏi:

– Các bóp méo trên thị trường là gì

– Những giá nào trong ngân lưu tài chính cần được thay thế

• Xác định và tính các ngoại tác tiêu cực và tích cực bao gồm

cả các tác động môi trường

ƯỚC TÍNH CÁC GIÁ KINH TẾ HAY

GIÁ MỜ

• Các giá hàng hoá và dịch vụ

– Hàng phi ngoại thương

– Hàng ngoại thương

• Giá ngoại tệ (tỉ giá hối đoái)

• Giá (chi phí) của các ngân quĩ hoặc vốn (tỉ lệ chiết

khấu)

• Giá nhân công (tiền công)

• Tất cả những giá này được ước tính bằng cách sử

dụng khung ước tính của Harberger, là khung nói chung là như nhau cho tất cả các giá nêu trên

Ba định đề cơ bản của kinh tế học

phúc lợi ứng dụng

A Giá cầu cạnh tranh của một đơn vị hạng mục đã cho đo

giá trị của đơn vị đó đối với người có nhu cầu

Mức sẵn lòng chi trả

B Giá cung cạnh tranh của một đơn vị hàng hóa hay dịch

vụ đã cho đo giá trị của đơn vị đó đối với nhà cung cấp

• Chi phí cơ hội

C Các chi phí và lợi ích tới với các nhóm người khác nhau

cần được cộng lại để xác định lợi ích kinh tế tổng thể; tức là một đô la là một đô la bất kể nó đến với ai

Minh họa các định đề cơ bản

Định đề A:

Mức sẵn lòng chi trả

Qo Số lượng mỗi năm

Giá

s 0

P

Định đề B:

Chi phí cơ hội

Minh họa các định đề cơ bản và khung tính toán chi phí/lợi ích

Tính lợi ích kinh tế ròng bằng cách sử dụng

Định đề C: Một đô la là một đô la

Giá

s o

Lợi ích kinh tế ròng = Tổng lợi ích kinh tế - Tổng chi phí kinh tế

= (A + B + C) - (C) Lợi ích kinh tế ròng = Thặng dư người tiêu dùng + Thặng dư nhà sản xuất (A + B) = (A) + (B) Thặng dư người tiêu dùng = Tổng lợi ích kinh tế - Tổng doanh thu

A = (A + B + C) - (B + C) Thặng dư nhà sản xuất = Tổng doanh thu - Tổng chi phí kinh tế

B = (B + C) - (C)

m

0

Số lượng mỗi năm

A

C B

Qo

D

S

d o

P

Phân loại các nhập lượng và xuất lượng hàng

hóa của một dự án

Các hàng hoá có thể ngoại thương

Hàng hóa hay dịch vụ được coi là có thể ngoại thương khi gia tăng trong cầu (hoặc cung) của dự án không tác động tới lượng cầu của những người tiêu dùng trong nước

• Gia tăng trong cầu của hàng hóa CÓ THỂ NHẬP KHẨU dẫn tới gia

tăng trong cầu nhập khẩu.

• Gia tăng trong cầu của hàng hóa CÓ THỂ XUẤT KHẨU dẫn tới giảm

sút trong xuất khẩu

• Khi một dự án sản xuất ra hàng hóa có thể ngoại thương, thì sẽ tồn tại

việc giảm sút trong nhập khẩu hoặc gia tăng trong xuất khẩu.

Hàng hóa có thể nhập khẩu bao gồm các hàng nhập khẩu và các hàng sản

xuất trong nước là hàng thay thế tương tự cho các hàng nhập khẩu.

Hàng hóa có thể xuất khẩu bao gồm các hàng xuất khẩu và các hàng thay thế

tương tự cho các hàng xuất khẩu

Hàng có thể nhập khẩu

Giá cung trong thế giới bị bóp méo

Giá

Cung nội địa

Cầu nội địa

D

S

E m * PCIF * (1+Tm) + Fm

d o

so

Q

Nhập khẩu = Q - Q

E m

= Tỉ gía hối đoái thị trường

Tm = Thuế suất nhập khẩu

FM = Cước vận tải nội địa tới thị trường

P m

so d

o

Dự án cung cấp thêm hàng hóa có thể nhập khẩu

Dự án làm giảm số lượng hàng nhập khẩu Không có thay đổi về giá, sản lượng của các nhà cung cấp nội địa khác hoặc tiêu dùng nội địa.

Sthế giới

Dự án cầu thêm hàng có thể nhập khẩu

Nhu cầu của dự án được thỏa mãn bởi nhập khẩu bổ sung (cung thế giới) Không có thay đổi về giá, sản lượng của các nhà cung cấp nội địa khác

hoặc tiêu dùng nội địa

D w/ dự án

S thế giới

Hàng có thể xuất khẩu

Giá cầu trong thế giới bị bóp méo

Giá

Cung nội địa

Cầu nội địa

Xuất khẩu = Q - Q

E m = Tỉ giá hối đoái thị trường

Tx = Thuế xuất khẩu

Fx = Chi phí vận tải và giao dịch tới cảng

P m

Dự án cung cấp thêm hàng có thể xuất khẩu

Dự án làm tăng xuất khẩu Không có thay đổi về giá, sản lượng của các nhà cung cấp nội địa khác hoặc tiêu dùng nội địa

D thế giới

Hàng hóa không thể ngoại thương

Hàng hoá hoặc dịch vụ được coi là không thể ngoại thương khi giá nội địa của nó được xác định bởi cầu và cung trong nước Trong trường hợp này, gia tăng trong cầu (hoặc cung) của dự án có thể tác động tới giá thị

trường, lượng cầu bởi người tiêu dùng nội địa hoặc lượng sản xuất bởi

các nhà cung cấp khác.

Hàng không thể ngoại thương

Giá cung trong thế giới bị bóp méo

Giá

Số lượng hàng năm

Cung nội địa

Cầu nội địa

Một số ví dụ hàng có thể ngoại thương và hàng

không thể ngoại thương

• Điều gì làm cho một hàng hoá trở thành không thể ngoại thương? Đó là chi phí vận tải so với giá trị của nó.

• Chúng ta hãy phân loại các hạng mục sau :

– Máy móc và thiết bị

– Hoá chất các loại, hàng dệt may, hàng điện tử, xe hơi và xe tải

– Than đá, các loại sản phẩm từ dầu mỏ

– Các vật liệu xây dựng : gạch, cát và sỏi, xi măng

– Đất và các toà nhà

– Các dịch vụ như cắt tóc, vận tải đường bộ và đường sắt, các dịch vụ tài chính (ngân hàng và bảo hiểm)

kiệm Giá trị của phần tiêu dùng

Hàng phi ngoại thương Các lợi ích kinh tế của sản lượng dự án (Không có bóp méo)

Số lượng

Tính giá trị kinh tế của hàng phi ngoại

thương Giá trị kinh tế = W s P s + W d P d

Trong đó :

W s = Độ co giãn cung ε

Độ co giãn cung + Độ co giãn cầu = ε + |η|

W d = Độ co giãn cầu |η|

Độ co giãn cung + Độ co giãn cầu = ε + |η|

P s = Giá cung trung bình

P d = Giá cầu trung bình

= tổng có trọng số của giá cung (P s ) và giá cầu (P d )

Ghi chú : Trong trường hợp hàng ngoại thương, toàn bộ trọng số ở bên cung vì cầu không thay đổi.

Hàng phi ngoại thương: Các lợi ích kinh tế của sản lượng dự án

(Thuế đánh trên sản lượng)

Số lượng

H

A N

d0 m

0

P (1+ts)

J B

Hàng phi ngoại thương Lợi ích kinh tế của sản lượng dự án (Sản lượng được trợ giá)

Số lượng

H A

Sử dụng mô hình phi ngoại thương để ước tính giá kinh tế của ngoại tệ và giá kinh tế của vốn

(Tỉ lệ chiết khấu)

• Tỉ giá hối đoái là chi phí của ngoại tệ và được xác định bởi

cầu và cung ngoại tệ Về phía cầu có các thuế nhập khẩu, trong khi về phía cung chúng ta có các thuế và trợ cấp xuất khẩu Tính tỉ lệ trung bình của thuế nhập khẩu và thuế/trợ cấp xuất khẩu và sử dụng mô hình phi ngoại thương để tính chi phí kinh tế của ngoại tệ.

• Chi phí của vốn là giá của tiền và được xác định bởi cầu và

cung các ngân quĩ Ai có nhu cầu đối với các ngân quĩ? Ai cung các ngân quĩ? Những bóp méo là gì? Sử dụng lãi suất thị trường và các bóp méo, chúng ta có thể ước tính chi phí kinh tế của vốn.

• Có hai tham số quốc gia; không phải riêng của dự án.

Ước tính giá kinh tế của hàng có thể ngoại thương

1 Các điều chỉnh cho hàng hóa – các bóp méo ngoại thương cụ thể

• Nếu một dự án sản xuất hay tiêu dùng một hàng hóa có thể ngoại thương, nó sẽ làm

tăng hoặc giảm nhập khẩu hay xuất khẩu Do đó giá trị kinh tế của một nhập lượng hay xuất lượng có thể ngoại thương là giá CIF hoặc FOB của nó

• Để có các giá trị CIF/FOB từ các giá tài chính của hàng hóa được cầu (được cung)

bởi dự án, cần hiệu chỉnh chúng theo các bóp méo cụ thể của hàng hoá Các loại thuế và trợ cấp là những khoản chuyển giao giữa người tiêu dùng, nhà sản xuất và chính phủ và không phải là phần nguồn lực thực đã được dự án tiêu dùng hoặc sản xuất

2 Giá trị của ngoại tệ là tỉ giá hối đoái kinh tế (mờ) (E e )

• Nhân các giá CIF và FOB ở cửa khẩu với giá kinh tế của ngoại tệ (E e )

• Cách khác, bổ sung phí thưởng ngoại hối [(E e /E m ) - 1], hoặc [(E e /OER) - 1], trên mỗi đơn vị ngoại tệ đã được cầu (hoặc được cung) bởi dự án.

• Ghi chú : Khi một thành phần của hạng mục phi ngoại thương là có thể ngoại thương

cũng cần tới điều chỉnh này

3 Các điều chỉnh cho chi phí bốc dỡ và cước vận tải

Các chi phí kinh tế của bốc dỡ và cước vận tải cần thiết để đưa hàng ngoại thương tới cửa khẩu hoặc từ cửa khẩu đi cần được tính để có được các giá kinh tế tại địa điểm dự án Chúng được tính bằng cách chuyển đổi giá trị tài chính sang giá trị kinh tế.

• Trong trường hợp hàng nhập khẩu, những chi phí này cần được bổ sung vào giá CIF.

• Trong trường hợp hàng xuất khẩu, những chi phí này cần được trừ ra khỏi giá FOB.

Giá kinh tế của ngoại tệ

Khi phân tích được thực hiện bằng đồng nội tệ, tác động lên ngoại tệ của thay đổi trong cầu (hoặc cung) của các hàng hoá có thể ngoại thương cần được chuyển thành nội tệ Sự chuyển đổi này cần được thực hiện với giá kinh tế của ngoại tệ (E e ) vì nó sẽ khác với tỉ giá hối đoái tài chính do các bóp méo trong ngoại thương Điều này y như là chênh lệch giữa các giá tài chính và giá kinh tế của một hàng hoá hoặc dịch vụ khi có các bóp méo trên thị trường của nó.

Tỉ giá hối đoái thị trường (E m ) hoặc tỉ giá hối đoái chính thức (OER)

• Nếu không có các bóp méo về phía cầu và phía cung của các hàng hoá có thể ngoại thương,

và nếu tỉ giá hối đoái được xác định bởi các lực thị trường hoặc bởi chính phủ, thì giá kinh tế của ngoại tệ bằng tỉ giá hối đoái thị trường (E m ) hoặc tỉ gía hối đoái chính thức (OER) Các bóp méo trong ngoại thương

• Các bóp méo trong ngoại thương làm thay đổi cầu và/hoặc cung của ngoại tệ, làm cho tỉ giá

hối đoái thị trường hoặc tỉ giá hối đoái chính thức không còn đo được giá kinh tế của ngọai tệ; Ví dụ,

nhỏ hơn E e

lớn hơn E e

OER nhỏ hơn E e

Lợi ích và chi phí kinh tế của hàng có thể nhập khẩu và có thể xuất khẩu

1 Chi phí kinh tế của hàng có thể nhập khẩu, được sử dụng như một nhập lượng của dự án

Một cơ sở tại Nuwara Eliya gần Colombo chế tạo máy biến thế điện áp thấp, sử dụng nam châm sắt được nhập từ Đài Loan Người mua chính của những biến thế này là các đơn vị ở cấp huyện thuộc Ủy ban Điện lực Quốc gia tham gia vào nhiệm vụ điện khí hóa nông thôn Colombo là cảng gần Nuwara Eliya nhất và vận tải giữa Colombo và Nuwara Eliya bằng xe tải

Chi phí kinh tế của các nam châm sắt được cơ sở ở Nuwara Eliya sử dụng là gì ?

Chi phí tài chính của nam châm sắt nhập khẩu :

CIF Colombo

+ Thuế nhập khẩu và thuế chống bảo hộ

Giá do cơ sở ở Nuwara Eliya trả

Chi phí kinh tế của nam châm nhập khẩu sẽ là :

CIF được hiệu chỉnh phí thưởng ngoại hối

+ Giá trị kinh tế của cảng phí + Giá trị kinh tế của cước phí từ Colombo tới Nuwara Eliya

Dự án sử dụng hàng có thể nhập khẩu : Chi phí kinh tế

Nhập khẩu nam châm sắt

Tỉ giá hối đoái (Rupi/USD) 55 Phí thưởng ngoại hối 12%

Thuế nhập khẩu như % của gía CIF 40%

Thuế chống bảo hộ như % của giá CIF 20%

Giá CIF Colombo (USD/ngàn nam châm) 1,000 Cước phí và Bảo hiểm phí tới Nuwara Eliya từ

Colombo bao gồm cả thuế (Rupi/ngàn nam châm) 400

Cảng phí bao gồm cả thuế (Rupi/ngàn nam châm) 250

Giá tài chính CF chưa Giá trị Phần trăm Phí thưởng Giá trị (Rupi) Hiệu chỉnh Kinh tế chưa có thể ng/thương Ngoại hối Kinh tế đã

CIF Colombo

(Rupi/ngàn nam châm) 55,000 1.00 55,000 100% 6,600 61,600

Thuế nhập khẩu

(Rupi/ngàn nam châm) 22,000 0.00 - - - 0.00

Thuế chống bảo hộ

(Rupi/ngàn nam châm) 11,000 0.00 - - - 0.00

Plus

Cảng phí 250 0.90 225 50% 15 240

Cước phí & Bảo hiểm phí

Tới Nuwara Eliya 400 0.80 320 30% 14 334

2 Lợi ích kinh tế của hàng có thể nhập khẩu do dự án sản xuất ra

(Thay thế nhập khẩu)

Ủy ban Điện lực Quốc gia Sri Lanka trình ra một dự án xây dựng nhà máy điện đốt bằng than tại Kandy Hiện tại than được nhập khẩu từ Úc để phục vụ nhà máy điện này Than sẽ được bốc dỡ tại cảng

Trincomalee và sau đó sẽ được chuyên chở tới Kandy bằng đường

sắt Vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt được trợ giá

Cũng có một kế hoạch phát triển một mỏ than tại Ratnapura để cung cấp than cho nhà máy điện Kandy thay thế than nhập khẩu Vận tải từ mỏ tới nhà máy điện sẽ bằng xe tải

Chi phí tài chính của than nhập khẩu tới Nhà máy điện Kandy :

CIF Trincomalee

+ Cảng phí tới nhà máy điện và bảo hiểm

Giá của nhà nhập khẩu

- Chi phí vận tải từ mỏ tới nhà máy điện

Giá ở mỏ

Lợi ích kinh tế của than từ mỏ than Ratnapura sẽ là gì ?

Lợi ích kinh tế (giá) của than được sản xuất từ mỏ than Ratnapura sẽ là giá trị kinh tế của khoản tiết kiệm đối với nền kinh tế do không nhập khẩu than cho nhà máy điện.

CIF được hiệu chỉnh phí thưởng ngoại hối

+ Giá trị kinh tế của cảng phí+ Giá trị kinh tế của cước phí và bảo

hiểm phí từ Trincomalee

- Giá trị kinh tế của chi phí vận

chuyển từ mỏ tới nhà máy

Giá tài chính CF chưa Giá trị Phần trăm có Phí thưởng Giá trị (Rupi) hiệu chỉnh kinh tế chưa thể ng/thương ngoại hối kinh tế đã

CIF Trincomalee (Rupi/Tấn) 1375 1.00 1,375 100% 165 1,540 Thuế nhập khẩu

(Rupi/Tấn) 481 0.00 - - -

-Cộng

Cảng phí 280 0.90 252 50% 17 269 Cước phí & Bảo hiểm phí

từ cảng tới nhà máy 750 1.15 863 50% 45 908

Trừ

Cước phí từ mỏ tới nhà máy 30 0.80 24 50% 2 26

Tỉ giá hối đoái(Rupi/US$) 55 Phí thưởng ngoại hối 12%

Thuế nhập khẩu (%) của CIF 35.00%

Giá CIF Trincomalee

Giá CIF đã hiệu chỉnh ** 25

** Giá trị nhiệt lượng có ích (kilo calo/kg) đối với than nhập khẩu là 6000 trong khi đối với than Ratnapura chỉ có 5000 Giá trị CIF của than Ratnapura vì vậy được hiệu chỉnh một cách phù hợp.

Cảng phí bao gồm cả thuế 280 (Rupi/Tấn)

Cước phí & Bảo hiểm phí cho đường sắt từ Trincomalee tới Nhà máy điện Kandy bao gồm cả trợ giá (Rupi/Tấn) 750 Cước phí xe tải từ mỏ tới nhà máy bao gồm cả thuế 30 (Rupi/Tấn)

Dự án sản xuất hàng có thể nhập khẩu : Lợi ích kinh tế

Sản xuất của mỏ than Ratnapura

3 Lợi ích kinh tế của hàng có thể xuất khẩu do dự án sản xuất

Mạng truyền tải điện được sản xuất bởi Kurunegala Electricals Ltd và được Rural Electrification Authority (REA) sử dụng để thực hiện kế hoạch điện khí hoá quốc gia tại các vùng ngoại

ô và nông thôn của đất nước Một phần sản phẩm này cũng được

xuất khẩu Cảng gần nhất là Colombo và mạng điện được vận

chuyển bằng xe tải Sản phẩm này được trợ giá xuất khẩu