dịch tự động Anh-Việt dựa trên việc học luật chuyển đổi từ ngữ liệu song ngữ 7

việc dịch thủ công bằng người đòi hỏi thời gian và công sức lớn, đặc biệt là những tri thức chuyên ngành đòi hỏi người dịch phải có chuyên môn trong lĩnh vực mà mình đang dịch. Chính vì vậy như cầu tự động hóa công tác dịch thuật Anh-Việt ngày càng trở nên thiết thực

CHU'ONG 6: aA.NH GIA KE T QUA - BAN LU~N Mt;lc lieu cu6i cling cila h~ th6ng nay chinh la ban dich tie'ng Vi~t VI v~y, chung ta dn danh gia chinh xac, kboa hQc va kbach quail ke't qua dich cila EVT, d6ng thai so sanh voi mQt h~ dich Anh-Vi~t ph6 bie'n kbac ma dang co m~t t<;li thi tniang Vi~t Nam

6.1 KET QUA CHUNG CUQC CUA H~ DJCH

f)~ kbach quail, chung toi sii' dlfng Gong et;ldanh gia chat lu'<;1ngdieh may BLED cila Vi~n Tieu ehu~n Cong ngh~ Qu6c Gia My (NIST: National Institute

of Standard Technology) phien ban Gong b6 2002 [115] Vi~e danh gia nay dlfa

tren mo hlnh th6ng ke d6ng hi~n N-gram rho vi~c so sanh ke't qua dich cila may voi ban dieh cila ngu'ai Cong elf danh gia nay dang du'Qccoi la chinh xac nhat

hi~n nay

Chung toi sii' dt;lng mQt t~p trong bQ sach song ngii' CADASA (t~p 8b g6m

866 call 14.634 tu) d~ danh gia b~ng each: cho ca 2 h~: EVT(cua chung t6i) va EVTRAN'o (cua Vi~n CNTT) cling dich van ban tie'ng Anh nay, sail d6 19n lu'<,H du'aban dieh bdi may eua ca 2 h~ vao BLED d6ng thai cling cling cap ban dieh bdi ngu'ai (dich san trang bQ sach CADASA) d~ BLED danh gia Ke't qua nhu' sail:

10ChUng t6i sli'dt,Illgphien ban EVTRAN Technics 2.0 nam 2001.

6.2 DANH GIA - SOSANHVal CAC Hit D!CH KMC

Chudng trlnh EVT 1.0 cua chung toi dil duQc ban thli' nghi~m chudng trlnh cua t<;lpchi PCWorld Vi~t Nam thli' nghi~m va danh gia dQ chinh xac: 65% cho cau d~; 50% cho cau trung binh; 35% cau kho Chudng trlnh EVT nay cling duQc xep h<;lngI trong ca nuck trong dQt xet duy~t th§u t':li Ha NQi do Ban Chi D':lo

QG v~ CNTT t6 chilc (co dang ket qua danh gia tren t':lPchi PcWorldVN) ma

trang do co s1/tham gia cua cac h~ dich may khac Vi~c danh gia cua PC World

Vi~t Nam duQcth1/chi~n b~ng ray do cac giao VieD tieng Anh, dich gia Anh

-Vi~t, nguoi lam cong lac tin hQc Cac bai dich thli'nghi~m cua PcWorld duQc la'y

~

ng~u nhien tu cac cau vi dl;lchu~n trong tu di~n Webster, Oxford, bai baa khoa

hQc, (xin xem phl;lll;lC 8.7.2)

Khac vai each clanh gia cua PC World (chi quail tam den ket qua dich, chil

khong quail tam den khia c<;lnhmo hint hay ly thuyet cua h~ dich), HQi d6ng xet

duy~t cua Ban Chi D':lo Quoc Gia v~ CNTT danh gia tren mo hint diet, huang tier c~n, huang phat tri~n va kha Dang dich hi~n t<;li

Xet tren goe dQ khoa hQc, thl vi~c danh gia mQt chudng trlnh dich khang th~ chi quail tam tai ket qua dich cua mQt so cau hay mQt so truong hQp naG do,

ma phai quan tam den ma hint xli' 1)/ben trong Th~t v~y, neu chi xet tren ket qua d§u ra, thl co nhling truong hQp ma nhling h~ dich rhea chien luQe dieh tr1/c tier cho ra ket qua tot hdn hAn so vai mQi h~ dich philc t':lP khac Vi dl;l: xet truong hQp ngu "developing country" thl cac h~ philc tl,lpphai giai quyet nh~p

pMt tri~n da't nuac" ho?c la vai tint tu trang "da't nuac dang phat tri~n" Nhung doi vai h~ dich tr1/etiep, no se chti'a san danh ngli "developing country" trong tu di~n va gan nghia la "nuOc dang phat tri~n" ma khong dn phan rich gl ca!

, A / ,,/ ?

6.3 BAN LU~N CAC KET QUA

Bu'oc d~u, so voi chu'ang trinh EVT 1.0 tru'ac day ciia chung tai (dung tie'p c~n Iu?t RBMT), chu'ang trlnh mai EVT 2.0 (dung tie'p c?n may hQc CBMT) co th€ chu'a han du'<;ICgi nhi€u Nhu'ng v€ Iau d~li,thl h~ dich nay sf: ngay Gang hoan thi~n nha kha Dang tl,l'sii'a sai cua ma hinh BTL qua chu trlnh dich va hoan thi~n ngii' li~u huan Iuy~n EVe

Th?t V?y, d~c di€m cua each tie'p c?n RBMT Ia d€ xay dl,l'ngdu'<;ICh~ th6ng ban d~u mQt each nhanh chong va d<;itdu'<;Icke't qua ban d~u kha quail, nhu'ng mQt khi qui ma cua h~ tang len, no sf: thu'ang bi hi~n tu'<;Ingflip-flop (hi~n tu'<;Ing

~

ma khi ta di~u chlnh h~ th6ng d~ sii'a du'<;Icloi sai na y, thl h~ th6ng sf: d~n de'n lei sai khac ma tru'oc day khang bi) Cang v€ sail, chi phI duy trl h~ th6ng dIng

tang leD do phai chinh chuyen gia thie't ke' Den bQ lu?t moi sii'a chii'a du'<;Ic.Cae

lu~t trang h~ ngay Gang nhi€u va khie'n cho chinh chuyen gia khang du kha Dang

ki~m soar du'<;Ietinh au, tinh dung, tinh khang mall thu~n eua bQ Iu~t trong h~.

Di€u na y co nghia la ke't qua eua h~ sf: bi ch~n tren dt sam.

Trang khi do, vai each tie'p c~n CBMT, cae lu~t khang do con ngu'ai thie't ke', ma do may tl,l'dQng rut ra tit ngii'li~u thl,l'ete' va du'<;Icki€m nghi~m ngay tren thl,l'cte' VI v~y, bQ lu~t nay Iuan bao dam du'<;ICtinh au, tinh dung, tinh khang mall thu~n Do bu'oc d~u ngii' li~u chu'a d~y au, Den bQ Iu?t rut ra co th€ chu'a

I dap ling du'<;ICnhu cftu thl,l'Cte' va ke't qua co th€ khang tot han RBMT, nhu'ng d~n d~n, voi ngii' li~u hua'n luy~n ngay Gang d~y du va chinh xac, thl h~ sf: rut ra bQ lu~t hi~u qua bon, va cha't 1u'<;Ingdith sf: ngay Gang cao bon Ngoai fa, chi phi duy tri h~ thong sf: tha'p do chi cftn ngu'oi sii' dl,lllgbie't tie'ng Anh va tie'ng Vi~t

Mu hi~u dinh cali dfch r6i C?P nh~t vao kho ngii' li~u song ngii' huan Iuy~n Ia duQc,con mQi t-haolac rut Iu~t, C?Pnh~t lu~t d~u do may dam trach