- Không phải hoàn toàn là văn miêu tả, mà còn xen kẽ thể loại thuyết minh, giới thiệu cụ thể, chi tiết về cảnh quan, tập quán phong tục của một vùng sông nớc?. Những sự vật, sự việc nào
Trang 1- GV: giáo án, sgv, sgk, tranh minh hoạ.
- HS: đọc, soạn bài theo câu hỏi sgk
III, Phơng pháp.
- Gợi mở, phân tích, khái quát tổng hợp, tích hợp
IV, Tiến trình giờ dạy.
1, ổn định.
2, Kiểm tra: Chuẩn bị bài của học sinh.
3, Bài mới.
* GV giới thiệu bài
- Học sinh đọc nghiên cứu phần chú thích
(sgk)
? Nêu những thông tin về tác giả, tác phẩm?
I, Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
+ Cánh áo dài chấm đuôi
+ Đầu: to, nổi từng tảng
2 Phân tích
a Bức chân dung tự hoạ của
Dế Mèn.
Trang 2+ Răng: đen nhánh, nhai ngoàm ngoặp.
+ Râu: dài uốn cong
? Qua sự miêu tả ấy, em thấy Dế Mèn nh thế
nào?
- Chàng Dế thanh niên cờng tráng, rất khoẻ
mạnh, đầy sức sống, tự tin yêu đời và đẹp
trai
? Dế Mèn đã có những hành động gì với
những ngời xung quanh?
+ Đi đứng oai vệ, làm điều nhún nhảy rung
râu,,
+ Tợn lắm, cà kịa với mọi ngời trong xóm
+ Quát mấy chị Cào cào, đá ghẹo anh ngọng
? Thử thay thế các từ gần nghĩa, đồng nghĩa
với các từ: cờng tráng, hn hoẳn, ngoàm
c-ờng tráng đầy sức thanh niên
+ Trong tính nết: yêu đời, tự tin
- Cha đẹp: + Trong tính nết: Kiêu căng, tự
phụ, không coi ai ra gì, hợm hĩnh thích ra
oai với kể yếu
? Trong đoạn này, tác giả đã sử dụng những
- Học sinh tóm tắt lại đoạn 2
? Diễn biến tâm lý Dế Mèn trong sự việc
Trang 3+ Vừa kể cả, vừa coi thờng, vừa tàn nhẫn đối
với bạn láng giềng DC "Tôi bảo, chỉ nói cho
sớng miệng, hếch răng, xì một hơi rõ dài,
khinh khỉnh mắng, không chút bận tâm "
+ Nghịch ranh, nghĩ miêu truê chị Cốc
+ Hể hả vì trò đùa tai quái của mình => chiu
tót vào hang, nằm khểnh, bụng nghĩ thú
lâu trớc mộ của Choắt" nghĩ về bài học đờng
đời đầu tiên phải trả giá
? Bài học đầu tiên mà Dế Mèn phải chịu hậu
quả là gì?
- Đó là bài học về tác hại của tính nghịch
ranh, ích kỷ Bài học về sự nguẫuẩn về tính
kiêu ngạo đã đễn đến tội ác
? Liệu đây có phải là bài học cuối cùng
không? (không)
? ý nghĩa của bài học này là gì? Câu cuối
cùng của đoạn trích có gì đặc sắc?
- Câu văn vừa thuật lại sự việc, vừa gợi tả
tâm trạng mang ý nghĩa suy nghĩa sâu sắc
- Bài học về tác hại của tínhnghịch ranh, ích kỷ sự nguxuẩn kiêu ngạo đã dẫn đến tội ác
? Vì sao Dế Mèn gây lên tội ác?
? Nét NT đặc sắc của TH qua đoạn trích là
Trang 4- Gîi më, ph©n tÝch, kh¸i qu¸t
IV TiÕn tr×nh giê d¹y.
Trang 5- không (cha, chẳng).
- đng, hãy, chớ
Lắm, quá, cực kỳ
đợc, ra, rồi, xong,ra
- có 2 loại + Phò từ đứng trớc ĐT,TT + Phó từ đứng sau ĐT, TT
? Kể thêm một số phó từ cho mỗi loại?
II Luyện tập.
Bài 1: Tìm phó từ nêu tác dụng.
Không: -> Phó từ chỉ sự phủ định
Còn: -> phó từ chỉ sự tiếp diễn tơng tự
Đều: -> chỉ sự tiếp diễn
Đơng, sắp:-> chỉ sự quan hệ thời gian
Lại: -> Chỉ sự tiếp diễn
Trang 6- Giúp học sinh: Nắm vững những hiểu biết chung nhất về văn miêu tả.
? Trong văn bản "Bài học đờng đời đầu tiên"
Có hai đoạn văn miêu tả Dế Mèn và Dế Choắt
? Qua hai đoạn văn đó, giúp em hình dung
đ-ợc đặc điểm nổi bật nào của hai chú Dế?
- Hình dung đợc đặc điểm nổi bật của 2 chú
+ ở DM: càng, chân, khoeo, vuốt, đầu, cánh,
răng, râu những động tác ra oai, khoe sức
khoẻ
+ ở DC: dáng ngời gầy gò, dài nêu nghêu
Những so sánh: gà nghiện thuốc phiện, nhng
2 Ghi nhớ - sgk.
Trang 7? Cảnh lá rụng mùa đông đợc miêu tả kỹ lỡng nh thế nào?
? Những biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong đoạn nh thế nào? Nhânhoá
? Cảm nhận của em về đoạn văn?
5 HDVN.
V Rút kinh nghiệm.
Trang 8
? Bài học đờng đời đầu tiên của DM là gì?
3 Bài mới.
* Giới thiệu bài
Học sinh đọc nghiên cứu phân tích
kể về những quãng đời lu lạc của
bé An tại vùng đất rừng U Minhtrong những năm đầu chống thựcdân Pháp
- Sông nớc Cà mau trích từ chơng18
- GV hớng dẫn học sinh đọc
- GV đọc mẫu một đoạn - gọi 2, 3 học
sinh đọc
- 2 học sinh kể - giáo viên nhận xét
? Nhận xét ngôi kể, so sánh với ngôi kể
của bài trớc? Tác dụng của ngôi kể này?
- Học sinh nghiên cứu phần 1
? Tả cảnh Cà mau qua cái nhìn và cảm
nhận của bé An, tác giả chú ý đến những
ấn tợng nổi bật gì?
- Một vùng sông ngòi kênh rạch rất nhiều,
bủa giăng chằng chịt nh màng nhện => so
sánh sát hợp
? Qua những giác quan nào? những từ ngữ,
hình ảnh nào làm nổi bật màu sắc riêng?
(thị giác, thính giác, vị giác)
- màu xanh của trời, nớc, cây, lá rừng tào
thành một thế giới màu xanh, xanh bát
ngát nh toàn sắc xanh, vui mắt
- Âm thanh rì rào của gió, của rừng, của
sóng biển đều đều ru vỗ triền miên
2 Phân tích.
a Cảnh bao quát.
- Sông nớc Cà mau với nhiều kênhrạch
Trang 9- Cảm giác lặng lẽ, buồn buồn, đơn điệu,
mòn mỏi
* Học sinh đọc nghiên cứu phần 2
? Tìm các DT riêng trong phần 2?
? Tại sao ngời miền này lại đặt tên nh vậy?
Địa danh đợc đặt tên giản dị, gần gũi với
thiên nhiên
? Đoạn văn trên có phải hoàn toàn thuộc
vào văn miêu tả không? Vì sao? Còn xen
kẻ những đoạn văn gì?
- Không phải hoàn toàn là văn miêu tả, mà
còn xen kẽ thể loại thuyết minh, giới thiệu
cụ thể, chi tiết về cảnh quan, tập quán
phong tục của một vùng sông nớc
b Các kênh, rach, sông ngòi.
- Cách đăt tên giản dị, gần gũi vớithiên nhiên Thể hiện đặc điểmthiên nhiên vùng Cà Mau
- Học sinh đọc từ "Thuyền chung
tôi khói sóng ban mai"
? Nhận xét sự khác biệt đoạn này với hai
đoạn trên?
- Cảnh sắc rộng lớn, hùng vĩ, hoang giã của
dòng sông và rừng nớc
+ Cá bơi từng đàn đen trũi
+ Cây đớc cao ngút nh trờng thành
+ Con sông rộng hơn ngàn thớc
+ Nớc ầm ầm đổ ra biển ngay đêm nh thác
+ Màu xanh, lá mạ, rêu, chai lọ
Màu lá cây đớc từ non -> già kế tiếp nhau
+ Sơng mù và khói sóng ban mai
? Nhận xét về sự tinh tờng của Đoàn Giỏi
trong câu " thuyền chúng tôi chèo thoát ra
kênh Bọ mắt, đổ ra con sông cửa lớn, xuôi
về Năm căn"? Có thể thay đổi trật tự các
động từ trong câu đợc không? Vì sao?
- các ĐT: Chèo thoát, đổ ra, xuôi về -> diễn
tả hoạt động của con thuyền -> Các động
từ ấy không thể thay đổi trật tự đợc vì nó
diễn tả quá trình xuôi theo dòng chảy của
con thuyền trong các hoàn cảnh khác nhau
? Em nhận xét gì về cách quan sát cảnh sắc
của tác giả?
- Cách quan sát và phân biệt các sắc độ của
tác giả rất tinh tế => thấy đợc sự phát triển
Trang 10? Nét đặc sắc, độc đáo của chợ trên sông
miệt Cà mau?
- Bến Vân hà, Lò thau, Hầm gỗ, nhà bè
phố nổi, cảnh mua bán tấp nập, thuận tiên
Sự hoà hợp giữa các ĐT: hoa, việt, miền
trên mảnh đất trù phú thuộc địa đầu sông
- Là nơi tụ họp đông vui của những ngời
bán vải, bán rợu đến từ nhiều vùng
? Em có nhận xét và cảm nhận nh thế nào
về chợ Năm Căn?
? Qua đó em hiểu gì về tác giả?
- Sự hiểu biết thật tờng tận, phong phú
+ Cấu tạo của phép so sánh?
- Luyện kỹ năng nhận biết và phân tích hiệu quả (của) NT của phép sosánh trong văn bản
- Có ý thức vận dụng phép so sánh trong văn bản nói và văn viết
Trang 11b Hai dãy trờng thành vô tận.
? Những sự vật, sự việc nào đợc so sánh với
- Dựa vào sự tơng đồng (giống nhau) về hình
thức, tính chất, vị trí, chức năng giữa hai sự
vật, sự việc
VD: Trẻ em - mầm non của đất nớc có nét tơng
đồng với "búp trên cành" => mầm non của cây
cối trong thiên nhiên => sự tơng đồng cả về hình
thức và tính chất: sự tơi non đầy sức sống, chứa
chan hy vọng
? So sánh nh vậy nhằm mục đích gì?
MĐ: - Tạo ra hình ảnh mới mẻ cho sự vật, sự việc
quen thuộc
- Gợi cảm giác cụ thể, thích thú, hấp dẫn
- k/n diễn đạt phong phú, sinh động của
Tiếng Việt
GV cho ví dụ:
Con mèo văn vào tranh, to hơn cả con hổ
Nhng nét mặt lại vô cùng dễ mến
? Con mèo đợc so sánh với con gì? Hai con vật
này có gì giống và khác nhau?
- Con Mèo đợc so sánh với con Hổ
- Giống nhau: về hình thức: lông vằn
- Khác nhau: về tính chất mèo hiền, hổ dữ
? Sự so sánh trong câu này có gì khác với sự so
sánh trong hai câu trên?
- Sự ra sự tơng phản giữa từ với tính chất của sự
vật cụ thể là con mèo
Trang 12Búp trên cànhHai dãy trờng thànhCon hổ
Cửu long: Lòng mẹ bao la sóng biển
b Nh tre mọc thẳng, con ngời không chịu khuất
? Nêu cấu tạo của phép so sánh?
? Thế nào là so sánh? Cấu tạo của phép so sánh?
- Học sinh đọc ghi nhớ (1, 2 - sgk)
c Nhận xét.
- Mô hình cấu tạo: Gồm vế
A và vế B+ Từ so sánh: nh, nh là =>
Quả tim lơn lọc trăm dòng máu nhỏ
- Bao bà cụ từ tấm lòng làm mẹ Yêu quý con nh đẻ con ra
- Đêm nằm vuốt bụng thở dàiThở ngắn bằng trạch, thở dài bằng lơn
Đã lên xanh nh tóc tuổi mời năm
- Chi ta nh núi thiên thai ấy
Đỏ rực chiều hôm, dậy cánh đồng
- Lòng ta nh nớc Hơng Giang ấyXanh biếc dòng sông những bóng thông
- Đây ta nh cây giữa rừng
Trang 13Ai lay chẳng chuyển, ai rung chẳng sờn.
- Đôi ta nh lửa mới nhen
Nh trăng mới mọc, nh đèn mới khêu
Bài tập 2:
- Khoẻ nh Voi (Hùm, Gấu, Trâu, Bò tót)
- Đen nh cột nhà cháy (củ tam thất)
I Mục đích, yêu cầu.
- Giúp học sinh nắm đợc: Vai trò, tác dụng của quan sát, tởng tợng, sosánh và nhận xét trong văn miêu tả
- Học tập các kỹ năng trên và hoàn thành khi nhận diện các đoạn văn, bàivăn miêu tả và khi viết kiểu bài này
? Mỗi đoạn văn trên, giúp em hình dung đợc
những đặc điểm nổi bật gì của sự vật và phong
cảnh đợc miêu tả?
? Các đặc điểm đợc miêu tả đó thể hiện ở
I Lý thuyết.
1 Quan sát, t ởng t ợng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
a Ví dụ.
Trang 14những từ ngữ nào?
a, Đoạn văn tả chàng DC gầy ốm, đáng thơng
các đặc điểm trên thể hiện qua các từ ngữ, hình
ảnh: gầy gò, lêu nghêu, lè lè, nặng nề, ngẩn
ngẩn ngơ ngơ
b, Đoạn văn tả cảnh thơ mộng, hùng vĩ của
sông nớc Cà mau
- Các từ ngữ, hình ảnh thể hiện:
+ Giăng chi chít nh màng nhện, trời xanh, nớc
xanh, rừng xanh, Rì dào bất tận, mênh mông
trong mỗi đoạn văn trên?
a Gầy gò và dài lêu nghêu nh một gã
nghiện cánh ngắn ngời mặc áo gi - lê
b Kênh sạch búa giăng nh màng nhện
- Rừng đớc dựng lên hai dãy trờng thành
c Cây gạo sừng sững nh một cây đèn khổng lồ
hàng ngàn bông hoa là hàng ngàn ánh nến
? Sự tởng tợng và so sánh ấy có gì độc đáo?
+ Học sinh đọc bài tập 3
? Hãy so sánh đoạn văn p3 với đoạn hai (mục
1) cho biết đoạn văn này đã bỏ đi những chữ
Trang 15Bµi tËp 2:
Nh÷ng h×nh ¶nh, chi tiÕt t¶ DM: §Ñp, khoe, cêng tr¸ng nhng kiªu c¨nghîm hÜnh:
+ Rung rinh bãng mì
+ §Çu to, næi tõng t¶ng
+ R¨ng ®en nh¸nh, nhai ngoµm ngo¹p
+ TrÞnh träng, khoan thai, vuèt r©u vµ lÊy lµm h·nh diÖn l¾m
+ R©u dµi, rÊt hïng tr¸ng
Trang 162 Kiểm tra.
? Nêu đặc điểm nổi bật của Sông nớc cà mau
? ND - NT của truyện
3 Bài mới.
* Giáo viên giới thiệu bài
? Nêu những hiểu biết của em về tác giả Tạ
Duy Anh?
- Học sinh nghiên cứu chú thích trong sgk
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
? Truyện chia làm mấy phần? ND chính từng
1 Kết cấu bố cục
? Ngời anh, đã có những việc làm và thái độ
nh thế nào đối với ngời em?
- Trong c/s': Coi thờng bực bội gọi em là
Mèo
+ Theo dõi các việc làm của em, tò mò, kể cả
+ Trớc tại năng của em-> Ngời anh không
vui
? Tại sao khi phát hiện ra tài năng của em thì
ngời anh không vui?
- Vì nghen tuông, đố kị với tài năng của em,
cảm thấy mình kém xa em, thấy mọi ngời chỉ
chú ý tới em và bỏ rơi mình
? Tại sao ngời anh lại có tâm trang đó?
- Vì vốn quen coi thờng em bẩn nghịch, tự
cho mình hơn hẳn, lại đứng ở ngôi vị anh
trai Vậy mà giờ đây mọi cái nh đảo
ngợc -> xem trộm tranh
? Tiếng thở dài trút ra của ngời anh trai sau
khi xem tranh thể hiện điều gì?
- Tiếng thở dài -> sự buồn dầu, chán nản, bất
lực và cay đắng nhận ra rằng Mèo tài năng
hơn mình thật, càng trở lên hay gắt gỏng, bực
bội, xét nét vô cớ với em
- Miễn cỡng cùng gia đình đi xem triển lãm
tranh của em gái đoạt giải
? Bức chân dung chú bé đợc miêu tả nh thế
nào? Tại sao tác giả viết "mặt chú bé nh toả
ra một thứ ánh sáng rất lạ" theo em, đó là thứ
2 Phân tích.
a Diễn biến tâm trạng nhận vật ngời anh.
Trang 17ánh sáng gì?
- T thế nhân vật trong tranh: đẹp, cảnh đẹp
trong sáng ánh sáng lạ ấy phải chăng là ánh
sáng của lòng mong ớc, của bản chất trẻ thơ
=> ngời em vẽ bằng tình yêu, long nhân hậu
bao dung
? Tìm những từ ngữ tả thái độ và tâm trạng
của ngời anh lúc đó?
- Giật sững bám lấy tay mẹ một cánh vô
thức
- Ngỡ ngàng, hãnh diện, xấu hổ, tự hỏi,
không tin vào mắt mình, nh bị thôi miên,
muốn khóc quá, im lặng, trả lời thầm trong
? Qua câu truyện em tự rút ra cho bản thân
Trang 18Nhận xét bài nói của nhau
- Các nhóm cử đại diện nói trớc tập thể
- Tính cách: Hồn nhiên, trong sáng,nhân hậu, độ lợng, tài năng
gầy, đẹp trai, sáng sủa
Bài tập 4:
Trang 19- Các hình ảnh so sánh.
+ Bầu trời nh vở trứng, nh lóngtrắng trứng, lòng đỏ trứng gà
+ Mặt biển phẳng lặng lì nh tờ giấyxanh
+ Bãi cát lỗ chỗ dấu vết cong giò,dã trăng
I Mục đích yêu cầu.
- Giúp học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp phong phú, hùng vĩ của thiên nhiên
và vẻ đẹp của ngời lao động đợc miêu tả trong bài văn,
- Năm đợc NT phối hợp miêu tả khung cảnh thiên nhiên và hành động củacon ngời
- Luyện kỹ năng học tập cách miêu tả theo trình tự nhất định,
*, Giới thiệu vào bài
1 Tác giả.
- Võ Quảng (1920) - QuảngNam
? Nêu những hiểu biết của em về tác giả Võ
2 Tác phẩm.
- "Vợt thác" trích chơng XI của
Trang 20truyện Quê Nội
- GV kiểm tra một vài từ
? Đoạn trích có thể chia làm mấy phần? Nội
- Học sinh nghiên cứu phần 1
? ở đoạn đầu, cảnh sắc dòng sông và đôi bờ
sông có gì đáng chú ý? Gợi cảm xúc gì trong
lòng ngời đọc?
- Cảnh thuyền nhổ rào bắt đầu cuộc hành
trình ngợc dòng sông đợc miêu tả một cách
khoan thai: Dòng sông rộng, chảy chầm
chậm, êm ả, gió nồm thổi, thuyền lớt sóng
- Cảnh những chòm cây cổ thụ đợc miêu tả
bằng biện pháp nhân hoá: dáng mãnh liệt,
đứng trầm ngâm, lặng nhìn xuống nớc => vẻ
đẹp của thiên nhiên hùng vĩ, oai nghiêm,
lặng lẽ từ ngàn đời
- cảnh núi chắn đột ngột thể hiện đoạn sông
nắm thác nhiều ngềnh đang đón đợi
? Qua sự miêu tả của tác giả sự thay đổi của
cảnh sắc dòng sông và đôi bờ nh thế nào?
2 Phân tích.
a Sự thay đổi cảnh sắc dòng sông và đôi bờ.
- học sinh nghiên cứu đoạn văn sgk
? Cảnh con thuyền vợt thác dữ dới sự điều
khiền của Dơng Hơng đợc miêu tả nh thế
nào?
-Dòng sông nh dựng đứng lên, nớc từ trên
cao phóng xuống hết sức nhanh mạnh nh
chặt đứt dòng sông, nh rắn đứt đuôi
- Dợng H Th: Ghì chặt đầu rào, trụ lại, sào
uốn cong thuyền vùng vằng => công việc
b Cảnh Dợng Hơng Th chỉ huy con thuyền vợt thác.
Trang 21nặng nhọc, khẩn trơng của ngời lái, ngời
chèo
? Tác giả đã sử dụng những từ loại nào?
(ĐT) "Vùng vằng" thuộc từ loại gì? Phân
tích cái hay của từ này?
? Trong đoạn văn, tác giả đã so sánh Dợng D
Th với những hình ảnh nào? Tác dụng của
sự so sánh đó?
So sánh: Dợng Hơng Th
+ Nh pho tợng đồng đúc
+ Nh hiệp sĩ của trờng sơn oai linh, hùng vĩ
=> Đẹp, khoẻ biểu thị sức mạnh và gợi ra
hình ảnh huyền thoại ngời anh hùng xa
- So sánh với chính nhân vật DHT => biết
thêm về phong cách đáng quý của ngời lao
động: khiêm tốn, nhu mì đến nhút nhát
? Võ Quảng đã kết hợp giữa tả và kể ra sao?
Có thể coi đây là cuộc chiến đấu giữa con
? Hình ảnh "những cây tre mọc giữa bụi lúp
súp" đợc so sánh với hình ảnh nào? ý nghĩa
của sự so sánh đó?
- Với hình ảnh "nh những cụ già vung tay hô
đoạn con cháu"
=> TN cũng phấn khích trớc niềm vui chinh
phục và chiến thắng những thử thách cam go
để tiến lên phía trớc
- Dợng Hơng Th Con ngời lao
động quả cảm, ngời chỉ huy vợtthác bình tĩnh, dày dạn kinhnghiệm đồng thời là ngời khiêmnhờng nhu mì trong cuộc sốnggia đình
? Bài văn tả cảnh gì? Ca gợi cái gì?
? Biện pháp nghệ thuật đặc sắc của đoạn
Hai bài "Sông nớc và mau" & "Vợt thác" đều miêu tả cảnh sông nớc Nét
đặc sắc của phong cảnh thiên nhiên miêu tả ở mỗi bài
+ Sông nớc cà mau: Từ ấn tợng khái quát đến miêu tả cụ thể => đêm đếncho ngời đọc những cảm nhận đặc sắc về thiên nhiên và cuộc sống đậm chấtNam Bộ thông qua việc tái hiện quang cảnh thiên nhiên và những sinh hoạt trênvùng sông nớc cà mau
+ Vợt thác: Tả cảnh hai bên từ bờ sông theo hành trình của con thuyềnqua những địa hình khác nhau -> tập trung miêu tả cảnh vợt thác -> tác giảkhắc hoạ nổi bật vẻ đẹp của con ngời với sức mạnh phi thờng trên cảnh thiênnhiên dữ dội và hùng vĩ
Trang 22- Giúp học sinh năm đợc so sánh là gì? cấu tạo của phép so sánh?
- Luyện kỹ năng nhận biết và phân tích hiệu quả NT của phép so sánhtrong văn bản
? Thế nào là so sánh? Cho ví dụ?
Kiểm tra việc làm bài tập của học sinh
3 Bài mới.
GV: Trong cuộc sống hằng ngày, dân ta vẫn thờng
so sánh bằng hai kiểu: so sánh ngang bằng và so
- Mẹ là ngọn gió của con suốt đời
? Hãy nhắc lại những từ so sánh đã học ở tiết trớc?
Trang 23từ bao nhiêu bấy nhiêu.
? Từ ví dụ có mấy kiểu só sánh
c nhận xét.
- Có hai kiểu so sánh.+ So sánh ngang bằng.+ so sánh không ngangbằng
- Học sinh đọc đoạn văn (sgk)
? Tìm phép so sánh trong đoạn văn
- Những câu nào có dùng phép so sánh:
+ có chiếc lá tựa mũi tên nhọn
+ có chiếc lá nh con chim bị lảo đảo
+ có chiếc lá nh thầm bảo rằng
+ có chiếc lá nh sợ hãi
? Sự vật nào đợc đem ra so sánh và so sánh trong
hoàn cảnh nào?
- Sự vật đem ra so sánh là chiếc lá (SV vô tri vô
giác) chiếc lá đợc so sánh trong hoàn cảnh đã rụng
? Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi đọc đoạn văn?
- Đoạn văn rất hay, giầu hình ảnh gợi cảm và xúc
động, trân trọng ngòi bút tài hoa, tinh tế của tác giả
? Nhờ đâu mà em có đợc cảm nghĩ ấy?
a Tâm hồn tôi là một buổi tra hè -> so sánh ngang bằng
b Con đi muôn núi ngàn khe
Con đi đánh giặc mời nămCha bằng khó nhọc đời bầm sáu mơi => so sánh không ngang bằng
c Anh đội viên mơ màng
Bóng Bác
+ Phân tích tác dụng của phép so sánh trong khổ thơ 1
Trang 24- Tâm hồn: sự vật trìu tợng, phi vật thể, không tri giác đợc, không định ợng đợc khó định tính.
l Một buổi tra hè: khái niệm tơng đối cụ thể, có thể hình dung, kinhnghiệm sống có cảm xúc, gắn với khái niệm Đó là một thời gian cụ thể, mộtkhông gian đầy nắng, đầy gió, đầy tiếng ve và rực rỡ hoa phợng
=> Tất cả giúp chung ta hiểu rằng tâm hồn tôi là một tâm hồn đầy nhạycảm, phong phú đa dạng, rung động trớc vẻ đẹp của thiên nhiên và không khỏibồi hồi trớc hoài niệm của một thời trai trẻ hồn nhiên vô t
Bài tập 2:
a Những câu văn có sử dụng biện pháp so sánh
- Thuyền rẽ sóng nh đang nhớ núi rừng
- Núi cao nh đột ngột hiện ra
- Hình ảnh nhân vật hiện lên khoẻ, đẹp, hào hùng
- Thể hiện sức mạnh và khát vọng chinh phục thiên nhiên của conngời
Trang 25a Phân biệt các phụ âm đầu tr/ ch
- Trò chơi là của trời choChớ lên chơi trò chủ trích, chê bai
- Chòng chành trên chiếc thuyền trôiChung chiêng mới biết ông trời trớ trêu
b Phân biệt phụ âm đầu x/ s
- Sầm sập sóng dữ xô bờThuyền xoay sở mãi lò dò bơi ra
- Vờn cây san sát, xum xuêKhi sơng sà xuống nối về tối om
c Phân biệt phụ âm l/n
- Lúa nếp là lúa nếp làngLúa lên lớp lớp, lòng nàng lâng lâng
- Leo lên đỉnh núi Lĩnh NamLấy nắm lá sấu nấu làm nớc xông
d Phân biệt phụ âm r/d/gi
- Gió rung, gió giật tơi bờiDâu da rũ rợi rụng rơi đầy vờn
- Rung rinh năm quả doi hồngGió rít răng rắc, rùng rùng rơi roi
- L/n
+ Nỗi niềm nay lắm long đongLửng lơ lời nói, khiến lòng nao nao+ Lầm lũi nàng leo lên non
Nắng lên lấp loá, nàng còn lắc l
- R/d/gì
+ Xem ra danh giá con ngời
Trang 26Giỏi giang, dịu dàng mời mới nên+ Dẫu rằng, khôn khéo giỏng giangVẫn còn giáo dục nh vàng phải tôi
b Học sinh tìm các câu ca dao tục ngữ tơng tự
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 88
phơng pháp tả cảnhViết bài tập làm văn tả cảnh ở nhà
- Vì: Ngời vợt thác phải đem hết gân sức,
tinh thần chiến đấu cùng thác dữ (hai hàm
* Tả cảnh một vùng sông nớc Cà
Trang 27răng hiệp sĩ ) => nhờ tả ngoại hình
+ Mbài: 3 câu đầu -> tả khái quát về t/d,
cấu tạo màu sắc luỹ tre
+ Tbài: Tả kỹ 3 vòng của lứa tre
+ Kết bài: Tả măng tre dới gốc
? Nhận xét thứ tự miêu tả của tác giả
- Bố cục: 3 phần
2 Ghi nhớ.
II Luyện tập phơng pháp viết văn miêu tả và bố cục bài tả cảnh Bài tập 1:
Cụ thể miêu tả theo
a Từ ngoài vào trong (trình tự thời gian)
+ Trống vào lớp cô giáo (thầy giáo) cho chép đề Các bạn bắt tayvào làm bài, kết thúc buổi làm bài, thu, nộp bài cho thầy, cô
- Những hình ảnh cụ thể, tiêu biểu có thể lựa chọn
+ Cảnh học sinh nhận đề, một vài gơng mặt tiêu biểu
+ Cảnh học sinh chăm chú làm bài
+ Cảnh GV trong khi học sinh viết bài+ Cảnh GV thu bài
+ Cảnh bên ngoài lớp học: Sân trờng, gió, cây
* Học sinh viết phần mở bài và kết bài
* GV gọi học sinh đọc -> Học sinh nhận xét -> GV tổng hợp
Bài tập 2:
Trang 28Cảnh sân trờng lúc ra chơi.
a Trống tiết 2, báo hiệu ra chơi đã đến
- Học sinh các lớp ùa ra sân
- Cảnh học sinh chơi đùa
- Các trò chơi quen thuộc
+ Biển chiều đổi màu
c Kết bài: Nhận xét vì sao biển đẹp?
* Tóm lại: ngời viết không tả theo trình tự thời gian, cũng không theo
trình tự không gian mà theo mạch cảm xúc và hớng theo con mắt của mình
4 Củng cố.
? Nêu bố cục một bài văn miêu tả
? Những yêu cầu cần thiết khi miêu tả cảnh
Bài viết tập làm văn tả cảnh (Làm ở nhà)
I Đề: Hãy viết một bài văn miêu tả hàng phơng vĩ và tiếng ve vào một
ngày hè
II Yêu cầu:
- Vẻ đẹp của hàng phợng vĩ -> gợi cho ngời viết bao cảm xúc buồn vui
- Tả kể, xen kẻ cảm xúc
- Chọn ngôi kể, tả thứ nhất, số nhiều
- Học sinh về nhà viết hôm sau nộp
- GV thu chấm
Trang 29I mục tiêu yêu cầu.
- Giúp học sinh hiểu đợc nội dung, ý nghĩa của truyện: phải biết giữ gìn
và yêu quý tiếng mẹ đẻ, đó là một phơng diện quan trọng của lòng yêu nớc
- Rèn kỹ năng tìm hiểu và phân tích nhân vật qua ngoại hình ngôn ngữ, cửchỉ, hành động
? Văn bản đợc kể theo ngôi thứ mấy?
b Tiếp "cuối cùng này" -> diễn biến buổi học cuốicùng
c còn lạ => Giờ học kếtthúc với hành động đột ngộtcủa thầy Ha Men
? Phát hiện những nét chủ yếu về quang cảnh và
a Nhân vật chú bé Phrăng.
Trang 30- Chú bé lời học, nhút nhát nhng khá trung thực.
- Định chốn học đi chơi nhng rồi đấu tranh bản
thân, cỡng lại đợc -> lại tới trờng
? Cách miêu tả và kể truyện đó hé lộ dụng ý gì?
- Quang cảnh ồn ào trớc bảng cáo thị nh ngầm
báo hiệu một điều gì đó không bình thờng chẳng
- Thầy giáo không trách phạt -> nói rất dịu dàng
- Bộ trang phục của thầy, dân làng ai cũng buồn
rầu
- Thầy Ha Men nói lời mở đầu -> choáng váng
? Khi không học thuộc bài, Phrăng có tâm trạng
nh thế nào? Vì sao lại có tâm trạng ấy?
- Khi không học thuộc bài, -> Phrăng rất ân
hận thấy thầy Ha Men giảng bài dễ hiểu =>
Thấy yêu mến ngời thầy giáo nghiêm khắc Ha
Men Từ việc ngại học, sợ tiếng Pháp và thầy
giáo -> thích thú chăm chú học một cách tự giác
? Chúng ta có thể khái quát nh thế nào về diễn
biến tâm trạng và trong suy nghĩa của Phrăng?
- Từ chỗ lông bông, trẻ con => xấu hổ, ân hận và
biết kính trong ngời thầy Ha Men
? Qua nhân vật, Phrăng tác giả muốn thể hiện chủ
đề tơng tởng gì?
- Chủ đề t tởng: Nỗi đâu mất nớc, mất tự do,
không đợc nói tiếng nói dân tộc là nỗi đau buồn,
uất ức, tủi nhục khó có gì sánh nổi
- Phrăng thấm thía hơn vềnỗi lầm của mình, muỗn sửachữa nhng đã muộn lên càngdày vò, day dứt
? Nhân vật thầy giáo Ha Men đợc miêu tả nh thế
nào?
(Gợi ý: trang phục của thầy ra sao)
- Trang phục: đẹp, trang trọng, (chỉ dùng cho
những ngày lễ hay đón thánh cha) => càng chứng
tỏ sự hệ trọng trong buổi học cuối cùng
b Nhân vật thầy giáo Ha Men.
Trang 31? Thái độ của thầy Ha men đối với học sinh nh
thế nào?
- Lời lẽ nhẹ nhàng không trách phạt khi học sinh
mắc lỗi
- Nhiệt tình và kiên nhẫn giảng bài
- Giảng bài nh trút lỗi niềm, tâm sự, tự thấy mình
có lỗi
? Những lời nói về việc học tiếng Pháp, hành
động, cử chỉ lúc buổi học kết thúc
- Điều tâm niềm tha thiết nhất: là hãy yêu quý,
giữ gìn và trau dồi cho mình tiếng nói, ngôn ngữ
của dân tộc thầy ca gợi sự giàu đẹp của tiếng
Pháp
? Hãy tìm những hình ảnh so sánh trong đoạn văn
+ Tôi thấy nh dễ dàng, nh thể ngôi trờng nhỏ
bé
+ Khi một dân tộc nói chẳng khác gì nắm
đợc chìa khoá chốn lao tù
? Có so sánh nào mang ý nghĩa sâu sắc?
=> So sánh với hình ảnh thuyết phục => sức
mạnh to lớn của giải phóng tiếng nói dân tộc =>
một trong những biểu hiện rõ rệt và sâu sắc của
lòng yêu nớc
? Cuối tiết học, có những âm thanh, tiếng động
nào đáng chú ý? í nghĩa của những âm thanh
tiếng động đó?
- Âm thanh
+ Tiếng chuông nhà thơ điểm 12 giờ
+ Tiếng chuông cầu nguyện buổi tra
+ Tiếng kèn của bọn lính phổ
=> Thời gian trôi mau chấm dứt buổi học
+ Hoà bình và chiến tranh
+ ớc mơ cuộc sống thanh bình gắn liền với đánh
đuổi giặc ngoại xâm
? Hình ảnh thầy Ha Men đứng dậy trên bục, ngời
tái nhợt nói lên điều gì?
- Tâm trạng cực kỳ súc động của thầy trong
những giây phút cuối cùng của một buổi học, khi
những âm thanh vang lên thầy đau đớn, xót xa,
nuối tiếc, uất ức vì không còn đợc dậy học bằng
tiếng Pháp
Tê tái thơng đât nợc Pháp mất tự do => đau đớn
quần quại nghẹn ngào nh tắc lại
? Giải nghĩa từ "tái nhợt" tái mét da nhợt nhạt
bệch ra
? Câu viết trên bảng của thầy Ha men có ý nghĩa
gì?
- Một ngời yêu nớc sâu sắc:
đau đớn, quần quại khikhông đợc nói tiếng của dântộc
Trang 32- Câu khẩu hiệu, khẳng định niềm tin vào tơng lai
tự do, lòng yêu nớc nồng nhiệt của nhân dân
Pháp
? Qua đó ta hiểu đợc thầy Ha Men là ngời nh thế
nào?
? Một chân lý quan trong phổ biến đã đợc khẳng
định trong truyện đó là chân lý nào? thể hiện
bằng câu văn nào
? Có thể khái quát ý nghĩa t tởng của truyện nh
thế nào?
GV nhân mạnh: ngôn ngữ không chỉ là tài sản vô
cùng quý báu mà còn là phơng tiện rất quan trọng
để đấu tranh giành lại độc lập tự do
- Học sinh đọc nghi nhớ sgk
3 Tổng kết.
ND: Phải biết yêu quý, giữgìn học tập để nắm vứngtiếng nói và chữ viết của dântộc mình
NT
* Ghi nhớ - sgk.
4 Củng cố.
? Kể lại truyện "Buổi học cuối cùng"
? Viết một đoạn văn ngắn miêu tả thầy Ha Men hoặc chú bé Phrăng trongbuổi học cuối cùng
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 91
Nhân hoá
I Mục tiêu yêu cầu.
Trang 33- Gắn với hành động của con ngời.
+ Chuẩn bị chiến đấu -> mặc áo giáp
- Cây mía, kiến -> gọi tên bình thờng
? So sanh hai cách diễn đạt ở mục 1, 2 ví dụ mục
1?
- Cách diễn đạt ở VDa: còn bày tỏ thái độ, tình
cảm của ngời viết
- Cách diễn đạt ở VDb: chỉ có tính chất miêu tả,
- GV treo bảng phụ
? Trong các câu trên, những sự vật nào đợc nhân
hoá?
- Sự vật đợc nhân hoá: Miệng, tai, mắt, chân,
tay, tre, trâu
? Các loại từ: cô, bác, cậu, cháu, lão thờng đợc
dùng để gọi ai?
- Dùng để gọi ngời => ở đây dùng để gọi sự vật
tai, mắt, miệng
? ở VD1a dùng để gọi cái gì? của ai?
? Động từ chống, xung phong, giữ thờng dùng
để chỉ hành động của ai? ở đây dùng để chỉ
hành động của cái gì?
- Chống, xung phong, giữ => chỉ hành động của
con ngời
ở ví dụ b chỉ hành động của sự vật tre
? Các từ: ơi, hỡi, nhỉ, nhé thờng dùng để sng hô
với ai? ở VDc sng hô với con gì?
- các từ đó dùng để sng hô với con ngời
2 Các kiểu nhân hoá.
a Ví dụ (sgk).
b Phân tích.
Trang 34- VDc dùng sng hô với con vật (trâu).
? Từ các VD, theo em có mấy kiểu nhân hoá
? Vậy thế nào là phép nhân hoá? Có mấy kiểu
nhân hoá? Tác dụng của phép nhân hoá?
? Mỗi kiểu nhân hoá lấy một ví dụ minh hoạ
=> Tác dụng làm cho sự vậttrở lên gần gũi con ngời
- Giống nhau: đều tả cái chổi rơm
+ C2: không dùng phép nhân hoá (văn bản thuyếtminh)
Bài tập 4:
Chỉ rõ phép nhân hoá và tác dụng
Tác dụng: giã bày tâm trạng mong thấy ngời thơng của ngời nói
cảm, hoạt động của ngời để chỉ tình cảm, hành động của những con vật
TD: làm cho đoạn văn trở lên rất sinh động và hóm hỉnh
tình cảm của cây cối và sự vật
TD: Hình ảnh mới lạ gợi suy nghĩ cho con ngời
Trang 35- Soạn: phơng pháp tả ngời.
V Rút kinh nghiệm.
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 92
phơng pháp tả ngời
I Mục tiêu yêu cầu.
- Giúp học sinh nắm đợc cách tả ngời, hình thức, bố cục của một đoạn,một bài văn tả ngời
- Rèn kỹ năng quan sát, lựa chọn trình bày khi viết văn tả ngời
- Đ2: tả Cai Tứ - ngời đàn ông gian hùng
- Đ3: tả hai đồ vật tài manh - Quấm đen và ông
- Cai Tử: mặt vuông, má hóp, lông mày lởm
chởm, đôi mắt gian hùng, mồn toe loét, tối om
râu vàng hợm của
+ lăn xả đánh ráo riết, thế đánh khéo, hóc hiểm
+ Ông Cản Ngũ: đứng nh cây trồng giữ trời, thò
tay nhấc bổng nh giò con ếch buộc sợi dây
ngang bụng
? Trong các đoạn văn trên, đoạn nào tập trung
khắc hoạ chân dung nhân vật, đoạn nào tả ngời
I Lý thuyết.
1 Ph ơng pháp viết một
đoạn văn, một bài văn tả ng
ời.
a Ví dụ.
b Phân tích.
Trang 36gắn với công việc? Yêu cầu lựa chọn chi tiết và
hình ảnh mỗi đoạn có khác nhau không?
nêu nội dung chính mỗi phần
- Mbài: từ đầu -> "nổi lên ầm ầm" => cảnh kéo
vật chuẩn bị bắt đầu
- T bài: tiết -> "bụng vây" => diễn biến kéo vật
- Kbài: còn lại=> mọi ngời kinh sợ trớc thần lực
của ông Cản Ngũ
? Thử đặt nhan đề cho bài văn?
- Kéo vật thách đấu, Quấm Cản so tài
II Luyện tập.
Bài tập 1:
Cần lựa chọn các chi tiết, hình ảnh tiêu biểu nh sau:
a Cụ già: da nhăn nheo nhng đỏ hồng hoà hoặc đôi môi, vàng vàng, mắtvẫn tinh tờng lay láyhoặc chậm chạp, lò dò, đùng đục; tóc bạc nh mây trắng hayrựng lơ thơ tiếng nói trầm vang hay thều thào, yếu ớt
b Em bé: mắt đen lóng lánh, đôi môi đỏ chon chót, hay cời toe toét, mũitẹt, thỉnh thoảng thò lò, sút sit, răng sún, giọng nói ngọng tai vểnh và to
c Cô giáo say mê giảng bài trên lớp:
- Tiếng nói trong trẻo, dui dàng, say sa nh sống với nhân vật, đôi mắt lấplánh niềm vui, bàn tay nhịp nhịp viên phấn, bớc chân chậm dãi từ liên tục xuốnglối đi giữa lớp cô nh đang trò chuyện với nhà văn, với chung em với tấtcả mọi ngời trong sách
Bài tập2:
- Học sinh lập giàn ý
MB: (giới thiệu tên, tuổi) khung cảnh lớp học, tên cô giáo hoặc tên mônhọc
Trang 37TB: Dáng ngời thon thả, mái tóc mợt.
- Đỗi mắt to và sáng nhìn bao dung, trìu mến
- Giảng bài: hay, cuốn hút, giọng nói ấm áp, truyền cảm mỗi khi
Bài tập 3:
Những từ ngữ có thể thêm vào dấu ( ba chấm)
- Đỏ nh: tôm luộc, mặt trời đồng đỏ
- Trông khác gì: thiên tớng, hộ pháp trong chùa, ông tớng đã rãi => hình
ảnh ông Cản Ngũ chuẩn bị vào sới vật
4 Củng cố.
? Phơng pháp viết một đoạn văn, bài văn tả ngời?
? Nêu bố cục bài văn tả ngời?
+ Năm đợc nét đặc sắc nghệ thuật miêu tả và kể truyện trong bài thơ
- Rèn kỹ năng đọc thơ (so) sự ở thể thơ na năm tiếng, kết hợp vừa tả vừa
kể rồi nêu cảm xúc trong văn miêu tả kể truyện
Kiểm tra 10' ? Kể lại UB "Buổi học cuối cùng" khoảng 10 câu
? Nêu nội dung - nghệ thuật đặc sắc của truyện?
- Gọi 3 -> 4học sinh đọc -> GV nhận xét, sửa
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm chú thích sgk.
* Đọc kể giải nghĩa từ khó
- Đọc, kể
- Giải nghĩa từ khó chú
Trang 38- gọi hs giải nghĩa từ (một vài từ khó)
? Bài thơ có thể chia làm mấy đọan? Nội dung
chính từng đoạn?
ND:
a Câu truyện thứ nhất của anh đội viên thứ nhất
với BH
b Câu truyện thứ hai giữa Bác và anh đội viên
c Suy ngẫm của anh đôi viên khi thức đêm của
Bác
- Hs đọc diễn cảm khổ thơ đầu
? Nhận xét cách mở đầu bài, cách mở truyện của
tác giả?
- Cách vào bài, vào truyện rất tự nhiên, giản dị,
đồng thời đã đặt ra ngay một thắc mắc, băn khoăn
trong tâm trạng của nhân vât: vì sao khuya nắm
rồi mà Bác vẫn không ngủ?
-> Cái nút của truyện
? Hình ảnh BH qua cái nhìn của anh đội viên nào?
Thể hiện qua tình huống nào?
+ Ngồi lặng bên bếp lửa
+ Vẻ mặt trầm ngâm
+ Tóc bạc
=> gần gũi, thiêng liêng
? Chi tiết nào của bứa chân dung làm em chú ý
nhất? Vì sao?
"Ngời cha mái tóc bạc" =>
? Việc miêu tả thiên nhiên có gì đáng chú ý?
TN: trời ma lâm thâm, trời khuya, bờ sơ xác
? Thế nào là ma "lâm thâm"? -> Ma mau, hạt nhỏ
? Những từ: trầm ngâm, lâm thâm, xơ xác thuộc
từ loại gì?
- Từ láy: tác dụng gợi hình, gợi cảm cao
? Từ "ngời cha" để chi ai? biện pháp nghệ thuật
nào đợc sử dụng ở đây? Vì sao lại dùng hình ảnh
ấy?
- BH -> Nghệ thuật ẩn dụ so sánh -> Bác nh ngời
cha già vô cùng kính yêu
* GV gọi học sinh đọc khổ thơ (6 khổ) tiếp theo
? BH đã làm gì trong đêm ngủ ấy?
- Bác đỗt lửa, dem chăn cho các anh bồ đội ngủ
? Trong khổ thơ có hai từ rất đáng chú ý đó là hai
từ nào? Điều đó thể hiện tình cảm gì của Bác?
- Các động từ: dém, nhón -> động tác nhẹ nhàng,
cẩn thận, cẩn trọng, khéo léo tỉ mỉ -> thể hiện tình
cảm của BH: tình thơng yêu và sự quan tâm sâu
và hành động của Bác
Trang 39trong lần thức giấc đầu tiên
? Thế nào là mơ màng? -> trạng thái chập chờn,
nửa thức nửa ngủ
GV: anh đội viên mơ màng nh nằm trong giấc
mộng đẹp đẽ, ấm áp; anh hỏi Bác
- Nhắm mắt cố ngủ nhng không ngủ đợc vì lo cho
sức khoẻ của Bác
=> Diễn biến tâm trạng đợc tả rất chân thật và
hợp lý
? Hai câu thơ: "Bóng Bác cao lồng lộng
ấm hơn ngọn lửa hông" gợi cho
em tởng tợng nh thế nào?
- Hình ảnh của Bác trong tâm trạng mơ màng của
anh đội viên giống nh hình ảnh thiêng liêng, thần
tiên cổ tích mà gần gũi, thân thơng, ấm áp, ngọt
? Tại sao nhà thơ không tả, kể vê lần thức giấc thứ
hai của anh đội viên
- không muốn câu truyện bị trùng lặp
? Tâm trạng, thái độ của anh đội viên khi tỉnh
giấc lần thứ 3 đợc kể, tả nh thế nào so với lần thứ
nhất?
- Thái độ, tâm trạng có phần căng thẳng, kịch liệt
hơn
- Vẫn thấy Bác không ngủ -> anh đội viên "hốt
hoảng giật mình" -> anh đội viên lập tức "nài nỉ"
mời Bác đi ngủ "Anh vội vàng nằng nặc" -> sự
thiết tha, năn nỉ của anh cố lại xin cho bằng đợc
"Mời Bác ngủ Bác ơi
"Bác ơi! mời Bác
ngủ"
=> Câu mời lặp lại hai lần => sự lo lắng cao độ
=> anh quan tâm mời Bác ngủ
qua cái nhìn và tâm trạng của anh đội viên?
- Chân dung Bác ngồi đinh ninh -> không thay
b Anh đội viên thức dậy lần thứ ba.
Trang 40Chòm râu im phăng phắc -> im lặng tuyệt đối
không lay động
=> Biểu hiện chiều sâu tâm trạng của Bác: lo lắng
của Bác đối với mọi ngời
? Từ "đinh ninh" gợi cho em liên tởng gì? (tâm
trạng lo lắng của Bác đối với mọi ngời)
? So với lần trớc, lần này câu trả lời của Bác có gì
giống, khác?
- Câu trả lời của Bác vẫn rứt khoạt nhng cụ thể
hơn Bác bày tỏ lỗi lòng mình để anh đội viên
hiểu và yên lòng "Bác ngủ không yên lòng
Bác thơng đoàn dân công"
=> Lời giãy bày mộc mạc, đơn giản và thấm thía
tận đáy lòng => thể hiện lòng yêu thơng chứa
chan, sự tồn tại, nâng niu của Bác đối với những
ngời chiến sĩ bình thờng
? Qua sự miêu tả trên, hình ảnh Bác Hồ hiện lên
trong bài thơ nh thế nào?
- Học sinh đọc khổ thơ 15, 16
? Vì sao khi nghe BH trả lời, anh đội viên lại cảm
thấy sung sớng vô cùng? Từ đó dẫn đến quyết
định gì?
- Anh đội viênn sung sớng, cảm động vì đã hiểu
thêm về Bác, nhận rõ thêm về tình thơng yêu
mênh mông của Bác đối với đồng chí , đồng bào
=> anh muốn chia sẻ sự lo lắng sốt ruột với ngời
-> anh thức luôn cùng Bác
? Em hiểu lời giải thích nguyên nhân không ngủ
của Bác nh thế nào?
- Lời giải thích nguyên nhân không ngủ là chân
lý sâu xa nhng giản dị mà anh đội viên đã giác
? Bài thơ giúp em hiểu thêm gì về tình cảm của
Bác Hồ đối với quân dân ta và tình cảm của quân
dân ta đối với Bác Hồ?
- BH thật giản dị, gần gũi,chân thực mà hết sức lớnlao
c Quyết định và suy nghĩ của anh đội viên.