tiểu luận quản trị kinh doanh Giải pháp cho những khiếm khuyết của thị trường cạnh tranh.

Các nền kinh tế thị trường có thể mang tính thực tiễn, nhưng nó cũng dựa trên các nguyên tắc cơ bản của tự do cá nhân: quyền tự do của khách hàng trong việc lựa chọn các hàng hóa và dịch

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM KHOA KINH TẾ PHÁT TRIỂN

GIẢI PHÁP CHO NHỮNG

KHIẾM KHUYẾT CỦA THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH.

GV hướng dẫn : GV Trần Thừa

SV thực hiện : Huỳnh Thị Thanh Trang MSSV : 108202137

Lớp 21 – K34.

TP HCM , Ngày 02 tháng 11 năm 2009

MỤC LỤC:

A-Lời mở đầu 1

B-Nội dung 3

I Một số lý luận chung về thị trường cạnh tranh và nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay 3

1, Kinh tế thị trường 3

2, Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN 4

II.Thực trạng của thị trường cạnh tranh hiện nay 6

1 Một số ưu điểm nổi bật 6

2 Các khiếm khuyết còn tồn đọng của thị trường cạnh tranh 7

a Các tác động ngoại vi 7

b Thiếu hàng hóa công cộng 7

c Sự gia tăng quyền lực độc quyền 7

d Chu kỳ kinh doanh 8

e Chênh lệch thái quá về thu nhập của dân cư 8

f Thông tin thị trường lệch lạc và những suy thoái đạo đức 8

3 Những khiếm khuyết quan trọng của thị trường cạnh tranh ở Việt Nam 9

III Giải pháp 10

1 Giải pháp chung 10

2 Giải pháp cho thị trường cạnh tranh ở VIỆT NAM 13

2.1 Các tác động ngoại vi 13

2.2 Thiếu hàng hóa công cộng 13

2.3 Sự gia tăng quyền lực độc quyền 13

2.4 Chu kỳ kinh doanh 14

2.5 Chênh lệch thái quá về thu nhập của dân cư 14

2.6 Thông tin thị trường lệch lạc và những suy thoái đạo đức 14

C-Kết luận 16

A - Lời mở đầu

Thực tiễn vận động của nền kinh tế thế giới những năm gần đây cho thấy, mô hình phát triển kinh tế theo xu hướng thị trường có sự điều tiết vĩ mô từ trung tâm, trong bối cảnh của thời đại ngày nay, là mô hình hợp lý hơn cả

Kinh tế thị trường là một kiểu tổ chức kinh tế phản ánh trình độ phát triển nhất định của văn minh nhân loại Là một kiểu tổ chức kinh tế, kinh tế thị trường vừa là vấn đề của lực lượng sản xuất, vừa là vấn đề của quan hệ sản xuất Phải đạt đến một trình độ phát triển nhất định, nền sản xuất xã hội mới thoát khỏi tình trạng tự cung tự cấp, mới có sản phẩm dư thừa để trao đổi

Các nền kinh tế thị trường có thể mang tính thực tiễn, nhưng nó cũng dựa trên các nguyên tắc cơ bản của tự do cá nhân: quyền tự do của khách hàng trong việc lựa chọn các hàng hóa và dịch vụ cạnh tranh; quyền tự do của nhà sản xuất bắt đầu hoặc mở rộng kinh doanh, phân chia rủi ro và lợi nhuận; quyền tự do của người lao động trong việc lựa chọn công việc hoặc nghề nghiệp, tham gia vào nghiệp đoàn lao động hoặc thay đổi chủ

Đó là sự khẳng định về quyền tự do, về rủi ro và cơ hội, tất cả cùng nhau tạo thành nền kinh tế thị trường hiện đại và nền dân chủ chính trị

Nhưng nền kinh tế thị trường không phải không có những bất công và lạm dụng – nhiều khi còn trầm trọng là đằng khác

Bên cạnh đó, bên trong nền kinh tế thị trường vẫn còn tồn đọng rất nhiều khuyếm khuyết mà lịch sử thế giới hơn mấy mươi năm qua vẫn chưa giải quyết được

Nền kinh tế nước ta hiện đang ở giai đoạn quá độ, chuyển tiếp từ nền kinh tế tập trung, hành chính - bao cấp sang nền kinh tế thị trường Do vậy, thực chất của giai đoạn quá độ trong nền kinh tế nước ta, đương nhiên là một vấn đề đặc biệt có ý nghĩa, rất cần phải được nghiên cứu, xem xét: Nhận thức được thực chất của bước chuyển này, chi phối được

nó, chúng ta sẽ tính được những sai lầm chủ quan, nóng vội duy ý chí hoặc khuynh hướng cực đoan, máy móc, sao chép, "nhập ngoại" các mô hình kinh tế thị trường ngoại lai một cách máy móc Đặc biệt là Chính phủ ta phải xác định rõ những ưu khuyết điểm cụ thể của nền kinh tế thị trường, để từ đó tìm ra những chính sách khéo léo khi áp dụng cơ cấu kinh tế thị trường vào một nước XHCN như Việt Nam

Qua bài tiểu luận dưới đây, em xin trình bày một số phân tích, nhận định về những khuyếm khuyết của thị trường cạnh tranh và đưa ra một số giải pháp cho thị trường cạnh tranh nói chung và nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam nói riêng

Dựa vào bài giảng của thầy và tham khảo thêm ở các sách, báo, tình hình kinh tế hiện nay, em sẽ cố gắng nêu được trọn vẹn 3 ý chính :

- Lý luận

- Thực tiễn

- Giải pháp

Trong quá trình nghiên cứu đề tài này, em đã cố gắng hết sức, song do trình độ hạn chế cũng như kinh nghiệm thực tế con ít, em tin chắc mình không thể tránh khỏi những thiếu sót Qua đây, em mong mình sẽ nhận nhiều sự chỉ bảo góp ý của thầy giáo để bài viết được hoàn thiện hơn.Em xin chân thành cám ơn !

B - Nội dung

I – Một số lý luận chung về thị trường cạnh tranh và nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay

1 , Kinh tế thị trường :

Trên lý thuyết, kinh tế thị trường là nền kinh tế mà trong đó người mua và người bán tác động với nhau theo quy luật cung cầu, giá trị để xác định giá cả và số lượng hàng hoá, dịch vụ trên thị trường

Xuyên suốt tiến trình lịch sử, mọi xã hội đều phải đối mặt với một vấn đề kinh tế cơ bản là việc quyết định phải sản xuất cái gì và cho ai trong một thế giới mà các nguồn tài nguyên bị hạn chế Trong thế kỷ 20, nhìn chung có hai cơ chế kinh tế đối chọi nhau đã mang những kết quả rất khác nhau, đó là: nền kinh tế chỉ huy được định hướng từ chính phủ trung ương và nền kinh tế thị trường được dựa trên doanh nghiệp tư nhân Vào buổi bình minh của thế kỷ 21, một điều rõ ràng đối với toàn thế giới là nền kinh tế chỉ huy, tập trung đã thất bại trong việc duy trì tăng trưởng kinh tế, trong việc đạt được sự thịnh vượng, hoặc thậm chí trong việc bảo đảm an ninh kinh tế cho các công dân của mình Thế mà những nguyên tắc căn bản và cơ cấu của nền kinh tế thị trường vẫn còn chưa quen thuộc hay vẫn còn bị hiểu lầm bởi nhiều người, dù những sự thành công của nó đã thể hiện ở nhiều xã hội khác biệt hẳn nhau, từ Tây Âu tới Bắc Mỹ và Á Châu Một phần là

vì nền kinh tế thị trường không phải là một chủ thuyết mà chỉ là một tập hợp những hoạt động và những định chế đã được thử thách với thời gian về cách thức theo đó những cá nhân và xã hội có thể sống và phát triển phồn vinh về phương diện kinh tế Bản chất tiên quyết của những nền kinh tế thị trường là phân quyền, uyển chuyển, thực tiễn và thay đổi được Yếu tố trung tâm của những nền kinh tế thị trường nằm ở chỗ nó không có trung tâm Thật thế, một trong những ẩn dụ cho thị trường tư nhân được gọi là thị trường của

"bàn tay vô hình."

Những nền kinh tế thị trường có thể là thực tiễn nhưng nó cũng dựa trên nguyên tắc cơ bản là quyền tự do cá nhân: khách hành tự do chọn lựa trong số những sản phẩm hay dịch

vụ cạnh tranh nhau; nhà sản xuất tự do khai lập hay mở mang cơ sở kinh doanh và chấp nhận những điều may rủi hay thành công; công nhân viên tự do lựa chọn nghề nghiệp, gia nhập công đoàn lao động hay đổi qua các hãng xưởng khác

Chính những sự khẳng định của tự do, may rủi và cơ hội này đã kết hợp những nền kinh tế thị trường và nền chính trị dân chủ lại với nhau

Song hiện nay, mô hình kinh tế thị trường là một mô hình kinh tế phổ biến và có hiệu quả nhất trong việc phát triển kinh tế, của hầu hết tất cả các quốc gia trên thế giới Mô hình này không chỉ được áp dụng ở các nước tư bản chủ nghĩa, mà con được áp dụng ở

các nước đi theo con đường xã hội chủ nghĩa Nó được vận dụng ở các nước phát triển và các nước đang phát triển

Cạnh tranh là một trong những quy luật cơ bản của nền kinh tế thị trường

Thị trường là nơi diễn ra các hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa bao gồm các yếu

tố đầu vào và các yếu tố đầu ra của quá trình sản xuất Trên thị trường, các nhà sản xuất, người tiêu dùng và những người hoạt động buôn bán kinh doanh quan hệ với nhau thông qua hoạt động mua bán trao đổi hàng hóa Như vậy thực chất thị trường là chỉ các hoạt động kinh tế được phản ánh thông qua trao đổi, lưu thông hàng hóa và mối quan hệ về kinh tế giữa người với người

Hình tức đầu tiên của nền kinh tế thị trường là kinh tế hàng hóa Kinh tế hàng hóa là một kiểu tổ chức kinh tế xã hội mà trong đó sản phẩm sản xuất ra để trao đổi và buôn bán trên thị trường Nền kinh tế thị trường là hình thức phát triển cao nhất của nền kinh tế hàng hóa mà ở đó mọi yếu tố đầu vào và đầu ra của quá trình sản xuất đều được quy định bởi thị trường

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp luôn muốn có được những điều kiện thuận lợi trong quá trình sản xuất như : thuê được lao động rẻ mà có kỹ thuật, mua được nguyên nhiên vật liệu rẻ, có thị trường các yểu tố đầu ra tốt Điều đó dẫn tới sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp để chiếm lấy, nắm giữ lấy những điều kiện thuận lợi

Sự cạnh tranh này chỉ kết thúc khi nó được đánh dấu bởi một bên chiến thắng và một bên thất bại Tuy vậy, cạnh tranh không bao giờ mất đi trong nền kinh tế thị trường Cạnh tranh là sự sống còn của các doanh nghiệp, muốn tồn tại được buộc các doanh nghiệp phải nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp mình bằng cách : nâng cao năng lực sản xuất của các doanh nghiệp, giam chi phí sản xuẩt để cạnh tranh về giá cả, cải tiến khoa học kỹ thuật Điều này sẽ thúc đẩy nền kinh tế phát triển, khoa học kỹ thuật phát triển, do đó đòi hỏi phải nâng cao năng suẩt lao động của doanh nghiệp, cải tiến khoa học kỹ thuật

Trong quá trình cạnh tranh các nguồn lực của xã hội sẽ được chuyển từ nơi sản xuất kém hiệu quả đến nơi sản xuất có hiệu quả cao hơn Cạnh tranh đem lại sự đa dạng của sản phẩm và dịch vụ, do đó tạo ra nhiều lựa chọn hơn cho khách hàng, người tiêu dùng

Như vậy, cạnh tranh là một đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thị trường, cạnh tranh giúp cho sự phân bố nguồn lực xã hội có hiệu quả, đem lại lợi ích lớn cho xã hội Cạnh tranh có thể xem như quá trình tích lũy về lượng để thực hiện các bước nhảy cơ bản thay đôi về chất Mỗi bước nhảy thay đổi về chất là mỗi nấc thang xã hội, nó làm cho xã hội phát triển đi lên, tốt đẹp hơn Vậy , sự tồn tại của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường

là một tất yếu khách quan

2 , Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN :

Cho đến nay, nhân loại mới chỉ biết đến nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa như là nền kinh tế phát triển ở trình độ cao Nhân loại chưa biết đến nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bởi vì ở nơi mà chủ nghĩa xã hội hiện thực đã ra đời thì lại không phát triển thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; còn ở nơi phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì chủ nghĩa xã hội chưa phát triển hoàn chỉnh

Sau 1986 nước ta đã chuyển mô hình kinh tế từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Đó là một quá trình thể hiện

sự đổi mới về tư duy và ngày càng hoàn thiện cả về lí luận cũng như thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa ở nước ta

Đây cũng là một quá trình về sự nhận thức đúng hơn các quy luật khách quan, chuyển

từ một nền kinh tế mang nặng tính chất hiện vật sang nền kinh tế hàng hoá với nhiều thành phần, khôi phục các thị trường để từ đó các quy luật thị trường phát huy tác dụng điều tiết hành vi các tác nhân trong nền kinh tế thay cho phương pháp quản lí bằng các công cụ kế hoạch hoá trực tiếp mang tính pháp lệnh, xoá bỏ bao cấp tràn lan của nhà nước

để các doanh nghiệp tự chủ, tự chịu trong sản xuất kinh doanh Nhà nướcthực hiện quản lí nền kinh tế thông qua pháp luật và điều tiết thông qua các chính sách và các công cụ kinh

tế vỉ mô Chuyển sang nền kinh tế thị trường là chuyển sang nền kinh tế năng động, có cơ chế điều chỉnh linh hoạt hơn, thúc đẩy sự phân phối, sử dụng các nguồn lực và các tác nhân của nền kinh tế hoạt độmg hiệu quả Mặt khác sự chuyển từ mô hình kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là vấn đề còn mới trong lịch sử kinh tế nước ta

Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình kinh tế trong thời kỳ quá

độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Đây là một điểm đột phá lý luận, một mô hình thực tiễn đang trong quá trình thử nghiệm, là sự phủ định con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội tập trung, quan liêu, bao cấp Đương nhiên, đó không phải là nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa, tuy rằng nó có thể học hỏi nhiều điều từ nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa hiện đại Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có bản chất kinh tế khác với nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa Bản chất đó được quy định bởi các quan hệ kinh

tế trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Phân tích một cách lịch sử cụ thể, kinh tế tư bản của thời kỳ đổi mới ở Việt Nam là sản phẩm của đường lối đổi mới của Chính phủ Nó không hoàn toàn giống với kinh tế tư bản của chủ nghĩa tư bản Theo một nghĩa nào đấy, trong xã hội VN hiện nay vẫn có mâu thuẫn giữa công hữu và tư hữu, giữa lao động và bóc lột, nhưng đó là những mâu thuẫn có thể giải quyết được một cách êm thấm dưới sự lãnh đạo của Đảng Vì vậy, chúng ta có thể yên tâm thực hiện nhất quán một chính sách tích cực, cách mạng đối với kinh tế tư bản chủ nghĩa

Vấn đề định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển nền kinh tế thị trường ở Việt Nam đã được làm rõ dần qua các kỳ đại hội Đảng, đặc biệt là qua Đại hội IX

Theo như ý kiến của một số nhà nghiên cứu lý luận, thực chất của bước chuyển đó trước hết là ở sự đổi mới các quan hệ sở hữu Nếu như trước đây, nền kinh tế nước ta chỉ

có một kiều sở hữu tương đối thuần nhất với hai hình thức tập thể và Nhà nước, thì hiện

nay, cùng với hình thức sở hữu chủ đạo là sở hữu Nhà nước, nền kinh tế nước ta còn tồn tại nhiều hình thức sở hữu khác Những hình thức sở hữu đó, trong thực tiễn vận hành của nền kinh tế, không hẳn đã đồng bộ với nhau Song về tổng thể, chúng là những bộ phận khách quan của nền kinh tế, có khả năng đáp ứng những đòi hỏi đa dạng và năng động của kinh tế thị trường

Điều có ý nghĩa đối với việc xác định đặc điểm của nền kinh tế quá độ ở nước ta hiện nay có lẽ vẫn là sự thừa nhận xu hướng chủ yếu trong sự vận động của nó: tiếp tục đổi mới và hoạt động có hiệu quả kinh tế Nhà nước để kinh tế nhà nước thực sự giữ vai trò chủ đạo, làm đòn bẩy thúc đẩy và điều chỉnh các hoạt động của toàn bộ nền kinh tế đề trên cơ sở đó, giải quyết các vấn đề xã hội ngay ở tầng vĩ mô sao cho tăng trưởng kinh tế không trở nên mâu thuẫn gay gắt với trật tự bình thường của đời sống xã hội

II- Thực trạng của thị trường cạnh tranh hiện nay :

1, Một số ưu điểm nổi bật:

 Có sự phối hợp tự động, linh hoạt, mềm dẻo, nhanh nhạy … giữa khu vực hộ gia đình

và khu vực hộ doanh nghiệp Nền kinh tế thị trường đòi hỏi các nhà sản xuất năng động thích nghi với các điều kiện biến động của thị trường,tìm mặt hàng mới và thị trường tiêu thụ, mở rộng quan hệ kinh doanh, tìm cách đạt lợi nhuận tối đa Hệ thống cạnh tranh có thể đáp ứng tốt các nhu cầu hang hóa muôn hình muôn vẻ của dân chúng và cả những nhu cầu thay đổi rất nhanh chóng ( mặt hàng thời trang ….)

 Khuyến khích, cải tiến, đổi mới và phát triển Do cơ chế cạnh tranh trên thị trường

mà doanh nghiệp phải thường xuyên cải tiến, đổi mới kỹ thuật, hình thức và phương pháp sản xuất, thúc đẩy sự tiến bộ của khoa học công nghệ, kích thích tăng năng suất lao động, nâng cao trình độ xã hội hóa sản xuất để cắt giảm chi phí, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành, đáp ứng nhu cầu nhiều mặt của khách hàng và của thị trường

 Tự điều chỉnh trạng thái mất cân bằng ( cung cầu ) và xác lập lại những trạng thái cân bằng mới Do giá cả là tín hiệu để người mua và người bán điều chỉnh lượng hàng hóa mua ( cầu ) và hàng hóa bán ( cung ) Nếu cầu lớn hơn cung, giá sản phẩm sẽ tăng lên, cầu giảm và cung tăng Ngược lại, nếu cầu nhỏ hơn cung, giá sản phẩm sẽ giảm xuống, cầu tăng và cung giảm

 Phân bổ các nguồn lực có hiệu quả cao Nếu hệ thống thị trường cạnh tranh đạt những điều kiện cạnh tranh hoàn hảo thì nó sẽ phâm bổ và sử dụng các nguồn lực ( đất đai, lao động, vốn, năng lực quản lý…)

 Thúc đẩy quá trình tích tụ và tạp trung tư bản, tập trung sản xuất là hai con đường

để mở rông quy mô sản xuất, một mặt, các đơn vị chủ thể làm ăn giỏi, có hiệu quả cao co phép mở rộng quy mô sản xuất Mặt khác, chỉ những đơn vị làm ăn có hiệu quả thì mới

tồn tại, mới đứng vững được trên thị trường Chính quá trình cạnh tranh kinh tế là động lực thúc đẩy tích tụ và tập trung sản xuất

2, Các khuyếm khuyết còn tồn đọng của thị trường cạnh tranh:

a) Các tác động ngoại vi : là những hành vi diễn ra ngoài thị trường , không thong qua thanh toán bằng tiền Có 2 loại tác động ngoại vi :

- Tác động ngoại vi tiêu cực : Doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường , khai thác tài nguyên bừa bãi … nhưng không thanh toán những chi phí đó cho xã hội , cho cá nhân bị thiệt hại

- Tác động ngoại vi tích cực :Doanh nghiệp làm lợi cho xã hội cũng không nhận được những lợi lộc bằng tiền

Trong thị trường cạnh tranh như chúng ta đã biết nó có nhiều tác động ngoại vi tiêu cực hơn là tác động ngoại vi tích cực

b) Thiếu hàng hóa công cộng :

Hàng hóa công cộng là loại hàng hóa sử dụng chung, mọi người được hưởng nhưng không phải trả tiền như : quốc phòng, Luật pháp ,hệ thống đường sá, cầu cống đê điều ,giáo dục cơ sở, y tế chăm sóc ban đầu,y tế công cộng, công viên,đèn báo hiệu giao thông , chống thiên tai , bảo vệ môi trường Do hàng hóa công cộng tạo ra cho mọi người

sử dụng không phải trả tiền nên khu vực doanh nghiệp không có động cơ đầu tư tạo ra hàng hóa công cộng Vì thế thị trường sẽ thiếu hàng hóa công cộng

Hàng hóa công cộng không mang tính kinh doanh Các danh nghiệp thường không đầu tư vào lĩnh vực hàng hóa công do nó có những tính chất sau đây :

- Tính tiêu dùng chung hay tính không có cạnh tranh trong tiêu dùng Khi tăng thêm một người tiêu dùng hàng hóa công sẽ không làm giảm đi lợi ích của những người tiêu dùng hiện có và chi phí đáp ứng đòi hỏi của các đối tượng tiêu dùng tăng thêm

là bằng không

- Tính không loại trừ trong tiêu dùng Khi hàng hóa công được cung cấp thì không thể loại trừ hoặc rất tốn kém để loại trừ một người nào đó tiêu dùng hàng hóa mà không chịu trả tiền cho hành động tiêu dùng của mình.Ví dụ quốc phòng là hàng hóa công cộng , nhưng quân đội không thể chỉ bảo vệ những người trả tiền còn không bảo vệ những ai không làm việc đó Mặt khác các doanh nghiệp cung cấp hàng hóa công sẽ làm tăng chi phí

c) Sự gia tăng quyền lực độc quyền :

"Bàn tay vô hình của thị trường" theo Adam Smith hoạt động như kết quả của việc cạnh tranh giữa những người bán tư lợi Khi xuất hiện độc quyền, giá cả có khuynh hướng cao hơn và sản lượng thấp hơn so với trong hoàn cảnh thị trường cạnh tranh Chính vì vậy nó sẽ kìm hãm sự phát triển của xã hội

Do tối đa hóa doanh thu nên doanh nghiệp chiếm đoạt quyền sẽ sản xuất hàng hóa ở mức sản phẩm mà tại đó doanh thu biên bằng với thu nhập biên thay vì sản xuất ở mức sản lượng mà ở đó giá sản phẩm cao hơn nhiều chi phí biên như trong thị trường (cân bằng cung cầu) Khác với thị trường cạnh tranh hoàn hảo, nơi mà giá bán sản phẩm phụ thuộc vào số lượng sản phẩm do một doanh nghiệp sản xuất ra, trong tình trạng chiếm đoạt quyền giá bán sẽ tăng lên khi doanh nghiệp chiếm đoạt quyền giảm sản lượng Vì thế lợi nhuận biên sẽ lớn hơn giá bán sản phẩm và cứ một đơn vị sản phẩm sản xuất thêm doanh nghiệp chiếm đoạt quyền sẽ thu thêm được một khoản tiền lớn hơn giá bán sản phẩm đó Điều này có nghĩa là nếu cứ sản xuất thêm sản phẩm thì doanh thu thu thêm được có thể đủ bù đắp tổn thất do giá bán của tất cả sản phẩm giảm xuống Mặt khác, nếu

áp dụng nguyên tắc biên của tính hiệu quả nghĩa là sản xuất sẽ đạt hiệu quả khi lợi ích biên bằng doanh thu biên, tất nhiên lợi ích biên và chi phí biên ở đây xét trên góc độ xã hội chứ không phải đối với doanh nghiệp độc quyền ta thấy rằng: ở mức sản lượng mà doanh nghiệp chiếm đoạt quyền sản xuất thì lợi ích biên (chính là đường cầu) lớn hơn chi phí biên đồng nghĩa với tình trạng không hiệu quả Tóm lại, doanh nghiệp chiếm đoạt quyền sẽ sản xuất ở sản lượng cao hơn và bán với giá thấp hơn so với thị trường cạnh tranh Tổn thất mà xã hội phải gánh chịu do sản lượng tăng lên trừ đi tổng chi phí biên để sản xuất ra phần sản lượng đáng lẽ nên được sản xuất ra thêm đó chính là tổn thất do chiếm đoạt quyền

d) C hênh lệch thái quá giữa các tầng lớp dân cư ( các hộ gia đình ) Do chênh lệch về sở hữu tài sản, năng lực cá nhân quá trình đào tạo Nền kinh tế thị trường, “ cá lớn nuốt cá bé

”, dẫn đến phân hóa đời sống dân cư, một bộ phận dẫn đến phá sản, phân hóa giàu nghèo dẫn đến khủng hoảng kinh tế, thất nghiệp và số đông người lao động lâm vào cảnh nghèo khó

e) Chu kỳ kinh doanh :

Chu kỳ kinh tế, còn gọi là chu kỳ kinh doanh, là sự biến động của GDP thực tế theo

trình tự ba pha lần lượt là suy thoái, phục hồi và hưng thịnh (bùng nổ) Cũng có quan điểm coi pha phục hồi là thứ yếu nên chu kỳ kinh doanh chỉ gồm hai pha chính là suy thoái và hưng thịnh

Các pha của chu kỳ kinh tế

 Suy thoái là pha trong đó GDP thực tế giảm đi

 Phục hồi là pha trong đó GDP thực tế tăng trở lại bằng mức ngay trước suy thoái Điểm ngoặt giữa hai pha này là đáy của chu kỳ kinh tế

 Khi GDP thực tế tiếp tục tăng và bắt đầu lớn hơn mức ngay trước lúc suy thoái, nền kinh tế đang ở pha hưng thịnh (hay còn gọi là pha bùng nổ) Kết thúc pha hưng thịnh lại bắt đầu pha suy thoái mới Điểm ngoặt từ pha hưng thịnh sang pha suy thoái mới gọi là đỉnh của chu kỳ kinh tế

Chu kỳ kinh tế khiến cho kế hoạch kinh doanh của khu vực tư nhân và kế hoạch kinh

tế của (hay mở rộng).nhà nước gặp khó khăn Việc làm và lạm phát cũng thường biến động theo chu kỳ kinh tế Đặc biệt là trong những pha suy thoái, nền kinh tế và xã hội phải gánh chịu những tổn thất, chi phí khổng lồ

f) Thông tin thị trường lệch lạc và những suy thoái đạo đức :