Giáo án hiện tượng cảm ứng điện từ, suất điện động cảm ứng

Giáo án hiện tượng cảm ứng điện từ, suất điện động cảm ứng

Họ và tên sinh viên: Vũ Thị Thanh Thủy

Giáo viên hướng dẫn: Hồ Thị Hoài Hương

Ngày soạn: 22/2/2013

Ngày dạy: 1/3/2013

Tiết chương trình: 59

HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG

(Tiết 2)

I Mục tiêu cần đạt được

1 Về kiến thức

- Phát biểu được định nghĩa từ thông, ý nghĩa của từ thông

- Phân biệt được hiện tượng cảm ứng điện từ, dòng điện cảm ứng, suất điện động cảm ứng trong mạch kín

- Trình bày được định luật Fa-ra-đây, định luật Lenxơ

2 Về kỹ năng

- Rèn cho HS kỹ năng vận dụng để xác định chiều dòng điện cảm ứng trong các trường hợp khác nhau

- Rèn luyện kỹ năng vận dụng các vấn đề lý thuyết vào việc giải thích các vấn đề thực tế

II Chuẩn bị

1 Giáo viên

Một số hình vẽ trong SGK phóng to

2 Học sinh

Ôn lại kiến thức về hiện tượng cảm ứng điện từ

III Trọng tâm bài giảng

- Khái niệm từ thông

- Hiện tượng cảm ứng điện từ

- Chiều của dòng điện cảm ứng Định luật Lenxơ

- Định luật Fa-ra-đây về cảm ứng điện từ

IV Tiến trình lên lớp

1 Ổn định lớp (2 phút)

2 Kiểm tra bài cũ (8 phút)

a Nêu khái niệm từ thông, viết công thức?

- Làm bài tập 5 SGK trang 188

b định nghĩa hiện tượng cảm ứng điện từ? ví dụ trường hợp nào xuất hiện dòng điện cảm ứng?

3 Giảng bài mới

Hoạt động 1: Hiện tượng cảm ứng điện từ (10 phút)

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng

- Dẫn: Hôm trước ta đa

đi tìm hiểu xong khái

niệm từ thông, hôm

nay ta tiếp tục đi tìm

hiểu phần còn lại để

làm rõ yêu cầu của bài

- Đặt câu hỏi:

+ Trong thí nghiệm 1,2

khi nào thì có dòng điện

trong ống dây(hay vòng

dây)?

+ Mà đại lượng nào

diễn tả số đường sức từ

+ Vậy ta có thể kết luận

được gì?

- Kết luận: Khi có sự

biến đổi từ thông qua

mạch kín thì trong

mạch xuất hiện dòng

điện.Dòng điện đó gọi

là dòng điện cảm ứng.

- Hỏi: trong mạch xuất

hiện dòng điện thì phải

tồn tại cái gì để sinh ra

dòng điện đó?

+ Vậy suất điện động

cảm ứng xuất hiện khi

nào?

- trả lời:

+ Khi có sự thay đổi số đường sức từ qua ống dây( hay vòng dây)

+Từ thông

+ Khi có sự thay đổi từ thông qua mạch kín thì xuất hiện dòng điện

- Ghi vào vở

- Suất điện động Gọi là Sdđ cảm ứng

- Khi có sự biến đổi từ thông qua mặt giói hạn bởi một mạch kín thì trong mạch xuất hiện

- Dòng điện xuất hiện khi có sự biến đổi từ thông qua mạch điện kín gọi là dòng điện cảm ứng

- Suất điện động sinh ra dòng điện cảm ứng trong mạch kín là suất điện động cảm ứng

- Hiện tượng xuất hiện suất điện động cảm ứng

là hiện tượng cảm ứng điện từ

- thông báo : hiện tượng

xuất hiện suất điện

động cảm ứng gọi là

hiện tượng cảm ứng

điện từ

suất điện động cảm ứng

Hoạt động 2: chiều của dòng điện cảm ứng, định luật Lenxơ (15 phút)

Hoạt động của GV Hoạt động của

HS

Nội dung ghi bảng

- GV vẽ thí nghiệm và phân tích

Trường hợp 1: Đưa NC lại gần vòng

dây

- Khi đưa NC lại gần ống dây thì

có nhận xét gì về từ thông gửi

qua khung?

- Vì sao từ thông tăng?

- Xác định phương, chiều của

vectơ cảm ứng từ B do NC gây

ra tại tâm vòng dây?

- Khi từ thông tăng thì từ trường

do dòng điện cảm ứng gây ra có

phương, chiều như thế nào?

(Xác định bằng quy tắc nào?)

- Khi  tăng thì vectơ cảm ứng

từ do NC gây ra và vectơ cảm

ứng từ do dòng điện cảm ứng

gây ra sẽ cùng phương nhưng

ngược chiều

Trường hợp 2:

Đưa NC ra xa vòng dây

- từ thông tăng

- số đường sức từ qua ống dây tăng

- Chiều từ nam sang bắc

- xác định bằng quy tắc bằng tay phải

Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ trường do

nó sinh ra có tác dụng chống lại nguyên nhân đã sinh ra nó

- Khi đưa NC ra xa ống dây thì

có nhận xét gì về từ thông gửi

qua khung?

- Vì sao từ thông giảm?

- Xác định phương, chiều của

vectơ cảm ứng từ B do NC gây

ra tại tâm vòng dây?

- Khi từ thông giảm thì từ trường

do dòng điện cảm ứng gây ra có

phương, chiều như thế nào?

(Xác định bằng quy tắc nào?)

- Khi  giảm thì vectơ cảm ứng

từ do NC gây ra và vectơ cảm

ứng từ do dòng điện cảm ứng

gây ra sẽ cùng phương cùng

chiều

- GV đưa ra kết luận về định luật

chiều của dòng điện cảm ứng

- Khi  tăng, BT giảm vì vectơ Bc

cùng phương, ngược chiều với

vectơ B

Khi  giảm thì Bt tăng vì vectơ

B-c B-cùng phương B-cùng B-chiều với

vectơ B nên  biến thiên Ic sinh

ra có chiều sao cho vectơ Bc sinh

ra chống lại sự biến thiên đó, tức

khi  tăng chống lại sự tăng (vectơ

Bc cùng phương, ngược chiều với

vectơ B), khi từ thông giảm chống

lại sự giảm (vectơ Bc cùng phương

cùng chiều với vectơ B)

- Vậy em nào có thể đưa ra kết luận

- từ thông tăng

- số đường sức từ qua ống dây tăng

- Chiều từ nam sang bắc

- xác định bằng quy tắc bằng tay phải

về chiều dòng điện cảm ứng?

- Khẳng định lại nội dung định luật

- Gọi HS lên xác định chiều của

dòng điện cảm ứng

a) Đưa NC lại gần vòng dây

b) Đưa vòng dây ra xa NC

Hoạt động 3: Định luật Fa-ra-đây về cảm ứng điện từ (5 phút)

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng

Thông báo nội dung

định luật:

Thực nghiệm chứng tỏ

rằng: suất điện động

cảm ứng trong mạch kín

tỉ lệ với tốc độ biến

thiên của từ thông qua

mạch:

ec = k  t





 Trong hệ SI : k=1 

theo định luật Len-xơ

thì:

- chép vào vở, ghi nhớ nội dung định luật

+ ec = - N t





độ lớn của suất điện động cảm ứng tỉ lệ với tốc độ biến thiên từ thông qua mạch

ec = k 

t





 nếu mạch có N vòng

thì:

ec = N  t







ec = - t





dấu trừ

biểu thị đ/l Len –xơ

+ Nếu mạch là khung

dây có N vòng thi sao?

Hoạt động 4: Củng cố, vận dụng (5 phút)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Nhắc lại kiến thức trọng tâm của bài

- Nêu câu hỏi C3, C4

- Yêu cầu HS về làm bài 4,5,6(SGK/Tr

188)

- Chuẩn bị bài mới

- Củng cố, ghi nhớ

- Thảo luận và trả lời.

- Đánh dấu bt về nhà