Thông tin này cũng đã được nhiều chuyên gia môi trường khẳng định trong nhiều nghiên cứu và vấn đề ô nhiễm không khí ở Việt Nam, đặc biệt đáng báo động tại các đô thị lớn.Như chúng ta bi
Trang 1I.1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1
I.2 MỤC TIÊU ĐỒ ÁN 2
I.3 NỘI DUNG THỰC HIỆN 2
I.4 PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN 2
CHƯƠNG II 3
II.1 GIỚI THIỆU VỀ NHÀ MÁY 3
II.1.1 Vị trí địa lý 3
II.1.2 Điều kiện tự nhiên 3
II.1.3 Mục đích của dự án 4
II.1.4 Nội dung đầu tư 4
II.1.5 Sơ đồ dây chuyền công nghệ sản xuất của dự án 7
II.2 HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ KHU VỰC CÔNG TRÌNH VÀ TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG TRÌNH ĐẾN MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ 12
II.2.1 Hiện trạng môi trường không khí 12
II.2.2 Tác động do hoạt động của nhà máy đến môi trường không khí 13 II.3 SỰ CẦN THIẾT CẦN PHẢI XỬ LÝ CÁC TÁC NHÂN Ô NHIỄM 16
II.3.1 Thực trạng 16
CHƯƠNG III 18
III.1 CÁC PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ CHẤT Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ 18
III.1.1 Phương pháp 1 18
III.1.2 Phương pháp 2 19
III.1.3 Phương pháp 3 20
CHƯƠNG IV 21
IV.1 TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ HỆ THỐNG TÚI VẢI 21
IV.1.1 Thiết bị lọc bụi túi vải 21
IV.1.2 Các thông số tính toán 23
IV.1.3 Bảng vẽ thiết kế 25
CHƯƠNG V 26
V.1 KẾT LUẬN 26
V.2 KIẾN NGHỊ 26
Trang 2Bảng 2 2: Nhu cầu về nguyên liệu, nhiên liệu sản suất của dự án 6
Bảng 2 3: Chất lượng môi trường không khí tại và xung quanh cụm công nghiệp 12 Bảng 2 4: Tổng lượng khí sinh ra khi lò hơi đốt cháy 1kg than đá 13
Bảng 2 5: Nồng độ các chất ô nhiễm trong hổn hợp khói thải của lò hơi dự án 14
Bảng 2 6: Tổng lượng khí sinh ra khi lò hơi đốt cháy 1kg than đá 16
Bảng 2 7: Nồng độ chất ô nhiểm trong hổn hợp khói thải của lò hơi dự án 17
YBảng 3 1: Vận tốc lọc bụi đối với một số dạng bụi
22 DANH SÁCH CÁC SƠ ĐỒ Sơ đồ 1: Quy trình công nghệ sản xuất men vi sinh dạng lỏng 7
Sơ đồ 2: Quy trình công nghệ sản xuất 9
Sơ đồ 3: Quy trình công nghệ sản xuất thức ăn 10
Sơ đồ 4: Quy trình công nghệ nuôi cấy mô 11
Trang 3CHƯƠNG I
MỞ ĐẦUI.1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiện nay môi trường không khí của Việt Nam và các nước trên thế giới đang bị ô nhiễm nặng nề Việc khắc phục đang gặp nhiều khó khăn đặc biệt là các nước đang phát triển và các nước nghèo Việt Nam là 1 trong số 10 quốc gia có mức độ ô nhiễm không khícao nhất thế giới, ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường và sức khỏe Đây là kết quả nghiên cứu vừa được công bố mới đây tại Diễn đàn kinh tế thế giới Davos (Thụy Sỹ) Thông tin này cũng đã được nhiều chuyên gia môi trường khẳng định trong nhiều nghiên cứu và vấn đề ô nhiễm không khí ở Việt Nam, đặc biệt đáng báo động tại các đô thị
lớn.Như chúng ta biết thì ô nhiễm không khí có nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng tác nhân chính là do công nghiệp khi các nhà máy sản xuất không xử lý mà thải trực tiếp ra môi trường làm cho môi ô nhiễm nặng như hiện nay Nếu không có biện pháp phòng chống thích đáng và kịp thời thì môi trường tự nhiên nói chung và môi trường không khí nói riêng, xung quanh các nhà máy, khu công nghiệp tập trung sẽ đứng trước nguy cơ ô nhiễm trầm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ của người dân Ô nhiễm không khí là
sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọng trong thành phần không khí, làm cho không khí không sạch hoặc gây ra sự tỏa mùi, có mùi khó chịu, giảm tầm nhìn xa Ô nhiễm không khí đã trở thành một vấn đề đáng quan tâm của Việt Nam cũng như toàn thế giới Việc xử lý bụi và khí thải trong quá trình sản xuất là điều tất yếu phải có trong các khu công nghiệp, nhà máy để bảo vệ môi trường không khí
Trong những năm gần đây, nhiều tỉnh thành ở nước ta đã và đang đầu tư đẩy mạnhphát triển công nghiệp, trong đó Ninh Thuận là một trong những tỉnh thuộc cực NamTrung Bộ có khá nhiều nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp ở thành phố Phan Rang tạicụm công nghiệp Tháp Chàm Với sự hoạt động hiệu quả của nhiều nhà máy như công tyTNHH công nghệ sinh học Duy Ninh An chuyên sản xuất men vi sinh và thức ăn gia súc
đã góp phần làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đáp ứng được nhu cầu thị trường ở địaphương và các vùng lân cận.Tuy nhiên, với hiện trạng hiện nay của Công ty, dây chuyềncông nghệ với quy mô còn mang dáng dấp thủ công đã gây ô nhiễm môi trường nghiêmtrọng trong đó đặc biệt khí thải của nhà máy chứa nồng bụi cao trong đó là bụi than trongquá trình đốt Nếu lượng khí thải này không được xử lý trước khi thải ra môi trường thì sẽgây ra hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe công nhân và người dân trong
Trang 4khu vực xung quanh Do đó việc thiết kế một hệ thống xử lý bụi trong nhà máy trước khilượng khí thải này được đưa vào khí quyển là hết sức cần thiết Tuy nhiên để quá trình xử
lý bụi đạt hiệu quả tối ưu Nhà máy cần lựa chọn phương pháp và thiết bị lọc bụi phù hợp
I.2 MỤC TIÊU ĐỒ ÁN
Với lưu lượng bụi thải ra từ quy trình sản xuất ta tính toán và thiết kế hệ thống xử lýbụi khi phát thải ra môi trường bên ngoài và đảm bảo lượng bụi khi phát thải ra nằm trongkhoảng cho phép của quy chuẩn Việt Nam để tránh ảnh hưởng xấu đến môi trường xungquanh cũng như sức khoẻ của người dân
I.3 NỘI DUNG THỰC HIỆN
- Tìm hiểu thông tin về điều kiện tự nhiên, môi trường và kinh tế - xã hội của nhà máy sảnxuất men vi sinh và thức ăn gia súc
- Xác định nguồn thải của Nhà máy sản xuất
- Thu thập số liệu về nguồn thải
- Các phương pháp xử lý bụi
- Lựa chọn thiết bị và tính toán thiết kế hệ thống xử lý bụi cho Nhà máy
I.4 PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Phương pháp thu thập số liệu
Thu thập tài liệu liên quan tham khảo tài liệu của nhiều tác giả, từ các báo cáo khoa học
và từ các web Thu thập số liệu từ DTM “Nhà Máy Sản Xuất Men Vi Sinh và Chế BiếnThức Ăn Gia Súc” tại cụm công nghiệp Tháp Chàm phường Đô Vinh, thành phố PhanRang – Tháp Chàm tỉnh Ninh Thuận về các chỉ tiêu khí thải và các loại khí thải để đảmbảo cho quá trình tính toán chính xác
Phân tích số liệu
Phân tích tổng hợp: Trên cơ sở các thông tin cần thiết thu thập, tiến hành phân tích, chọnlọc rồi tổng hợp một cách logic, có hệ thống phù hợp với mục tiêu và nội dung đề ra Dựa vào lượng khí thải phát thải tính toán để biết lượng khí sinh ra bao nhiêu và khu vực
bị ảnh hưởng để có biện pháp xử lý sau cho phù hợp
Phương pháp tính toán và thiết kế hệ thống và xử lý bụi
Trang 5CHƯƠNG IITỔNG QUAN VỀ NHÀ MÁY VÀ HIỆN TRẠNG MÔI
TRƯỜNG TẠI NHÀ MÁYII.1 GIỚI THIỆU VỀ NHÀ MÁY
II.1.1 Vị trí địa lý
Nhà máy sản xuất men vi sinh và chế biến thức ăn gia súc.Dự án được xây dựng ở cụm công nghiệp Tháp Chàm, TP Phan Rang – Tháp Chàm Các trị số tọa độ mốc giới của dự án theo hệ tọa độ VN 2000 như sau:
A (1284269,52; 575516,76);
B (1284140,23; 575504,98);
C (1284153,97; 575362,47);
D (1284194,14; 575382,36)
Vị trí tiếp giáp của dự án:
- Phía Bắc giáp: Kênh Bắc;
- Phía Nam giáp: lô số N4b;
- Phía Đông giáp: Đường giao thông nội bộ của cụm công nghiệp;
- Phía Tây giáp: Kênh Bắc
Tổng diện tích sử dụng là 11.387m2 (Theo quyết định số 2097/QĐ-UBND ngày10/11/2010 của Ủy Ban Nhân dân tỉnh Ninh Thuận)
(Có Bản đồ trích lục địa chính khu đất kèm theo)
II.1.2 Điều kiện tự nhiên
Nhiệt độ không khí
Nhiệt độ không khí ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình chuyển hóa và phát tán cácchất ô nhiễm trong khí quyển Nhiệt độ không khí càng cao thì tốc độ các phản ứng hóahọc xảy ra càng nhanh và thời gian lưu tồn các chất ô nhiễm càng nhỏ Sự biến thiên giá trị
Trang 6nhiệt độ sẽ ảnh hưởng đến quá trình phát tán bụi và khí thải, đến quá trình trao đổi nhiệtcủa cơ thể và sức khỏe người lao động.
Nhiệt độ không khí bình quân nhiều năm khu vực Phan Rang là 27,20C Nhiệt độkhông khí cao nhất quan trắc được là 39,40C Nhiệt độ không khí thấp nhất quan trắc được
II.1.4 Nội dung đầu tư
Xây dựng xưởng sản xuất men vi sinh dạng lỏng, dạng rắn và chế biến thức ăn giasúc có hệ thống hạ tầng liên hoàn và hoàn chỉnh, đảm bảo đáp ứng mọi hoạt động theo yêucầu nhiệm vụ của dự án đề ra
Cấp công trình: Công trình cấp IV, nhóm C
Công suất:
- Vi sinh EM.AFM: 600.000 lít/năm;
- Vi sinh EM.FPE: 600.000 lít/năm;
- Thức ăn gia súc: 10.000 tấn/năm;
Trang 7than đá
b Nhu cầu nguyên, nhiên vật liệu
Nhu cầu về nguyên, nhiên liệu sản xuất của dự án như sau:
Bảng 2 2: Nhu cầu về nguyên liệu, nhiên liệu sản suất của dự án
Trang 83 Thảo dược các loại (tỏi, ớt, lô hội, lá
neem và các cây có giá trị y học khác)
* Sản phẩm thứ nhất của dự án là: E.M (Vi sinh dùng trong nuôi trồng thủy sản).
Là chế phẩm sinh học, bao gồm các vi sinh vật hữu ích hoạt động tích cực trongmôi trường nước mặn, ngọt và lợ, thúc đẩy quá trình phân huỷ các hợp chất hữu cơ, cáckhí độc (H2S, CH4, NH3 ) gây ô nhiễm thành các chất dễ tan trong nước tạo điều kiện chocác sinh vật trong nước hấp thụ và phát triển
Thành phần chính: vi sinh vật hữu ích phân hủy, khử mùi, acid lactid, các khoángchất và vitamin
* Sản phẩm thứ hai của dự án là:EM.FPE (Vi sinh lên men thảo dược)
Là dịch chiết xuất từ thảo dược, cây cỏ có hoạt tính sinh học cao, có tác dụng phòngngừa bệnh, sâu hại, tăng sức đề kháng cho cây
Thành phần: vi sinh hữu ích, alkaloid, acetid, khoáng vi lượng và vitamin
Trang 9* Sản phẩm thứ ba là: EM.AFM (Vi sinh lên men dấm, rượu)
Là dịch lên men từ rượu, dấm và các loại chất hữu cơ có hàm lượng chất chống oxyhóa cao (tỏi, ớt, lô hội, lá neem và các cây có giá trị y học)
Phòng và trị một số bệnh cho tôm cá, tăng cường phân hủy các chất hữu cơ trongnước, ức chế mạnh các vi sinh vật gây bệnh
Thành phần: chất hữu cơ, axit lactid, aloin, etylic, axit acetid và một số vitamin
* Sản phẩm thứ tư của dự án là:Thức ăn chăn nuôi hỗn hợp.
Được lên men bởi nhóm nấm men, mấm mốc, thành phần chủ yếu gồm có: cám gạo,bánh dầu, bột cá, bột vỏ sò và một số vitamin Dùng làm thức ăn chính cho tôm cá, thức ăn
bổ sung cho heo, gà vv…
* Sản phẩm thứ năm của dự án là: Phân bón lá (Hữu cơ vi sinh dạng nước)
Thúc đẩy sự nảy mầm, phát triển, ra hoa, tăng khả năng quang hợp, cải thiện môitrường đất, phân huỷ các chất hữu cơ trong đất, bổ sung các khoáng vi lượng, chất điềuhòa sinh trưởng qua lá
* Sản phẩm thứ sáu của dự án là: EM.E (Vi sinh dùng để xử lý môi trường)
Khử mùi, phân hủy, làm giảm thiểu các khí độc hại trong môi trường ô nhiễm.Thành phần: Nhóm vi sinh khử mùi (H2S, CH4, NH3, SO2…) hydrocacbon thơm, acidlactid
II.1.5 Sơ đồ dây chuyền công nghệ sản xuất của dự án
Sơ đồ 1: Quy trình công nghệ sản xuất men vi sinh dạng lỏng
Thanhtrùn g
Hơi nước quá
nhiệt
Phụ gia
Trang 10Thiết minh quy trình
Rỉ đường, thảo dược (tỏi, ớt, lá lô hội và các cây có giá trị y học khác) cùng với một
số phụ gia trước khi cho lên men bằng EM được đem thanh trùng bằng hơi nước quá nhiệt.Hỗn hợp sau khi khử trùng xong được chuyển vào các bể (xây bằng gạch, nền và đáy látbằng gạch men) để lên men bằng dung dịch EM trong khoảng thời gian khoảng 30 ngày.Dung dịch sau khi lên men được chuyển sang công đoạn lọc để tách cặn Dung dịch saukhi lọc, tách cặn là vi sinh dạng lỏng thành phẩm, được cho vào chai, dán nhãn Còn chấtrắn, sau khi lên men và phát sinh từ quá trình lọc được thu gom làm nguyên liệu sản xuấtthức ăn gia súc
Lọc
Đóng can
Chất rắn (Hợp chất chất hữu cơ)
Làm nguyên liệu sản xuất thức ăn gia súc
Thành phẩm
Dung dịch EM
Trang 11Sơ đồ 2: Quy trình công nghệ sản xuất
Thuyết minh quy trình
Rỉ đường, thảo dược (tỏi, ớt, lô hội, lá nem và các cây có giá trị y học khác), phụ gia
trước khi cho lên men được thanh trùng bằng hơi nước quá nhiệt Hỗn hợp sau khi đượcthanh trùng, được cho vào các bể chứa (xây bằng gạch, thành và đáy lát bẳng gạch men)cho lên men bằng dung dịch EM trong khoảng thời gian khoảng 30 ngày Hỗn hợp sau khilên men xong, được chuyển sang công đoạn sấy để hạ độ ẩm (xuống còn 2-3%) Sản phẩmsau khi sấy hạ độ ẩm xong đem đóng gói được vi sinh dạng rắn
Thiết bị lọc bụi tayáo
Lò sấy
Khí nóng sau sấy có lẫn bụi
Khí sạch
Khí CO 2 Dung dịch EM
Trang 12Sơ đồ 3: Quy trình công nghệ sản xuất thức ăn
Thuyết minh quy trình
Nguyên liệu chế biến thức ăn gia súc gồm: gạo, bánh dầu, bắp, cám, đậu, vỏ sò, vỏ
ốc, chất thải rắn thải ra từ dây chuyền sản xuất men vi sinh dạng lỏng cùng với một số phụgia khác được phối trộn với nhau, rồi chuyển vào lò sấy để tách ẩm (hạ độ ẩm còn 3-5%).Hỗn hợp sau khi sấy xong được chuyển sang công đoạn nghiền, sàng và tạo thành khốiđồng nhất về kích thước Sau đó xong đem đóng gói, ta được thức ăn gia súc thành phẩm
Bụi
Bụi
Không khí sạch
Thiết bị lọc bụi tay áo
vỏ ốc,…)
Chất thải rắn (xác hữu cơ) từ dây chuyền sản xuất men vi sinh dạng
lỏng
Chất phụ gia
Trang 13Sơ đồ 4: Quy trình công nghệ nuôi cấy mô
Giải thích quy trình công nghệ nuôi cấy mô:
Đầu tiên chọn các tế bào thực vật tại các vùng sinh trưởng như rễ, thân, lá, cànhcủa các cây rồi đem phân cắt và khử trùng bằng cồn 700 Các tế bào sau khi khử trùngxong được tạo mô sẹo Sau đó, đem cấy vào trong môi trường nhân tạo để tạo chồi và rễ.Khi rễ chồi của cây đạt yêu cầu về sinh trưởng thì chuyển ra ngoài vườn ươm để ươmthành cây giống
Tách và khử trùng
Cấy vào môi trường nhân
tạo
Chuyển ra vườn ươmTạo mô sẹo
Chọn các đỉnh sinh trưởng
là thân, rễ, lá của cây cầnnuôi cấy mô
Trang 14II.2 HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ KHU VỰC CÔNG TRÌNH VÀ TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG TRÌNH ĐẾN MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
II.2.1 Hiện trạng môi trường không khí
Kết quả phân tích chất lượng môi trường không khí tại và quanh cụm công nghiệp tại Báo cáo đánh giá tác động môi trường cụm công nghiệp Tháp Chàm như sau:
Bảng 2 3: Chất lượng môi trường không khí tại và xung quanh cụm công nghiệp
II.2.2 Tác động do hoạt động của nhà máy đến môi trường không khí
Nguồn phát sinh khí thải giai đoạn này chủ yếu là từ lò hơi và lò sấy.
Trang 15Lò hơi
- Lượng thải và thành phần:
Dùng công thức tính toán tổng lượng khí sinh ra khi đốt cháy 01 đơn vị nhiên liệulỏng và nhiên liệu rắn tại Tập tài liệu hướng dẫn kỹ thuật đánh giá tác động môi trường vàtính toán nguồn ô nhiễm không khí của PGS.TS Nguyễn Thị Quỳnh Hương do Trường Đạihọc Xây dựng Hà Nội xuất bản năm 2010, xác định được tổng lượng khí sinh ra khi lò hơiđốt cháy 01kg than cám số 4 của Quảng Ninh có hàm lượng:
Bảng 2 4: Tổng lượng khí sinh ra khi lò hơi đốt cháy 1kg than đá
Tính toán được tổng lượng khí sinh ra: 0,4 m3/s
Với lượng khí thải như trên, căn cứ vào hệ số phát thải các chất ô nhiễm khi đốt cháy
01 tấn than đá tại tập tài liệu: “Hướng dẫn đánh giá nhanh các nguồn gây ô nhiễm môitrường” của Tổ chức Y tế thế giới, xác định được nồng độ các chất ô nhiễm trong hỗn hợpkhói thải của lò hơi này như sau:
Bảng 2 5: Nồng độ các chất ô nhiễm trong hổn hợp khói thải của lò hơi dự án
STT Thông số Đơn vị tính Nồng độ Quy chuẩn cho phép cột B theo QCVN
19: 2009/BTNMT
Trang 16toán tại bảng trên cho thấy: nồng độ SO2 và bụi trong hỗn hợp khí thải lò hơi vượt tiêu chuẩn cho phép từ 1,9 đến 14 lần Vì vậy, nếu không xử lý sẽ là nguồn gây ô nhiễm cho khu vực xung quanh.
Khí thải lò sấy
Do nhiên liệu dùng cho lò sấy thức ăn gia súc của nhà máy là gas nên thành phần khíthải của lò sấy chủ yếu là khí CO2 và hơi nước là chính nên không gây ô nhiễm môitrường Nguồn gây ô nhiễm chính của hoạt động sấy là bụi Bụi phát sinh từ hoạt động này
là do dòng khí nóng khi tiếp xúc với nguyên liệu (cám, bánh dầu, bột cá, ) đưa vào sấy lôicuốn các hạt có kích thước nhỏ theo nên phát sinh bụi Căn cứ vào công suất sản xuất thức
ăn gia súc (28 tấn/ngày), độ ẩm của nhiên liệu đầu vào là 12% và yêu cầu độ ẩm đầu ra là3% sau khi sấy khô, xác định được lượng gas cần dùng mỗi ngày của nhà máy này là 80kggas/ngày Với lượng nhiên liệu sử dụng như trên, tính được tổng lượng khí sinh ra đối với
dự án này là 0,1m3/s
Bụi
- Nguồn phát sinh bụi: Chủ yếu từ hoạt động nghiền cám, bánh dầu, bột cá, làmthức ăn gia súc tại phân xưởng chế biến thức ăn gia súc là chính
Lượng bụi từ lò sấy của sản xuất men vi sinh dạng rắn không nhiều
- Tải lượng: Căn cứ theo số liệu thống kê về lượng bụi phát thải đối với hoạt độngnghiền ngũ cốc tại tập tài liệu Assessment of sources of air, water and land pollution do Tổchức Y tế Thế giới xuất bản tại Geneva vào năm 1993, tính được với công suất máy nghiền