Bài giảng quy hoạch giao thông đô thị bài 4 quy hoạch các mối giao thông đối ngoại

VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐẦU MỐI GIAO THÔNG ĐÔ THỊ -Khái niệm: + Đầu mối giao thông là công trình giao thông quan trọng đảm bảo nhu cầu tiếp cận mạng lưới, chuyển tiếp các phương tiện và

QUY HOẠCH GIAO THÔNG

ĐÔ THỊ

BÀI 4 QUY HOẠCH CÁC ĐẦU MỐI

GIAO THƠNG ĐỐI NGOẠI

TS.KTS LÊ ANH ĐỨC –THS.KTS TRẦN THỊ VIỆT HÀ - THS KS TRẦN THỊ SEN

VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐẦU MỐI GIAO THÔNG

ĐÔ THỊ

-Khái niệm:

+ Đầu mối giao thông là công trình giao thông quan trọng đảm bảo nhu

cầu tiếp cận mạng lưới, chuyển tiếp các phương tiện và chuyển hướng

giao thông đô thị

+ Đầu mối giao thông là nơi bắt đầu thực hiện hành trình di chuyển là nơi

kết nối giữa mạng lưới giao thông và các khu vực chức năng đô thị

+ Đầu mối giao thông đối ngoại là công trình quan trọng chuyển tiếp giữa

đô thị và bên ngoài

( Đầu mối giao thông khác với nút giao thông:

- Đầu mối có sự chuyển đổi phương thức giao thông, trong khi nút giao

thông chỉ có sự chuyển hướng di chuyển)

NHU CẦU GIAO THÔNG ĐÔ THỊ – ĐẦU MỐI GIAO THÔNG

Vị trí đầu mối giao thông đối ngoại là vị trí chuyển tiếp (trung chuyển, tập trung và phân tán… ) nhu cầu giao thông đối nội – đối ngoại

Vị trí đầu mối

Cơ sở hạ tầng Khả năng tiếp cận

Địa phương Vùng

B

Đầu mối Đầu mối& các hoạt động phụ thuộc Vùng ảnh hưởng Liên kết mở rộng Liên kết nội bố

ĐẦU MỐI GT ĐNGOẠI – ĐIỂM DÂN CƯ – CỰC PHÁT TRIỂN

-Giao thông đối

ngoại được xem là

Ý NGHĨA CỦA ĐẦU MỐI GIAO THÔNG ĐỐI NGOẠI

-Giao thông đối ngoại được xem là một nguồn lực rất lớn tác động đến sự phát

triển của đô thị Đầu mối giao thông đối ngoại có ý nghĩa rất lớn:

- Có ý nghĩa kinh tế, là nguồn lực kinh tế rất lớn quyết định sự hình thành

và phát triển đô thị

- Có ý nghĩa quan trọng trong quá trình tạo thị

- Có vai trò lớn trong việc hình thành không gian đô thị: cảng, nhà ga, … là

những vị trí rất quan trọng ảnh hưởng đến hình thành không gian đô thị

- Ảnh hưởng đến cảnh quan đô thị, tác động đến môi trường, các yếu tố xã

hội và văn hóa đô thị Khu vực đầu mối giao thông đô thị có 1 số tác động tiêu cực về an ninh và quản lý đô thị.

Đầu mối trung gian

Đầu mối

Chuyển tiếp – mạng lưới

HÌNH THỨC ĐẤU MỐI – ĐẤU NỐI

ĐƯỜNG BỘ – CÁC NÚT GIAO THÔNG

GIAO THÔNG PHƯƠNG TIỆN CÁ

NHÂN

CÁC LOẠI EẾN XE, NHÀ GA, CẢNG… VẬN CHUYỂN CÔNG CỘNG

M ôi trư ờn g

K in

Vùng môi trường bịa tác động Khu vực cảng – đô thị truyền thống

3 2 4

1 Vị trí chuyển tiếp Khu CN

Vùng cạnh trang SDĐ Vùng cạnh tranh SD mặt nước

ĐẦU MỐI GIAO THÔNG VÀ SỬ DỤNG ĐẤT ĐÔ THỊ

PHÂN LOẠI ĐẦU MỐI GIAO THÔNG ĐỐI NGOẠI

Phân loại theo hình thức:

- Đường thủy

- Đường bộ : bến xe

(Trong 1 số trường hợp còn xem xét các nút giao thông đối ngoại, tuy nhiên thực tế nút giao thông không được xem là đầu mối vì tính chất chuyển tiếp mạng lưới và chuyển đổi phương tiện)

- Hàng không: sân bay

- Đường sắt : ga

Hầu hết các đầu mối giao thông công cộng có xu hướng kết hợp với nhau:

ga đường sắt kết hợp với cảng đường thủy, hoặc hàng không

Đường sắt – Cảng, Sân bay

Amsterdam – Hà Lan

ĐẦU MỐI GIAO THÔNG ĐỐI NGOẠI ĐƯỜNG SẮT

ĐẦU MỐI ĐƯỜNG SẮT ĐỐI NGOẠI – KHÁI NIỆM

ĐƯỜNG SẮT

+ Đường sắt là phương tiện vận tải quan trọng có năng lực vận tải rất lớn

và có giá thành rẻ hơn so với đường bộ và đường hàng không

+ Ở các quốc gia phát triển, hệ thống đường sắt đảm nhiệm khối lượng vận tải hành khách lớn, đáp ứng nhu cầu liên kết giữa các điểm dân cư với nhau

+ Đường sắt vượt xa đường bộ về việc đảm nhiệm nhu cầu vận tải hành khách Hầu hết các nước phát triển xem đường sắt là một tuyến giao thong quan trọng góp phần hình thành những khu vực dân cư mới hay đô thị mới.

ĐẦU MỐI ĐƯỜNG SẮT ĐỐI NGOẠI – KHÁI NIỆM ĐƯỜNG SẮT

+ Đường sắt là một hình thức giao thông đặc biệt trên đó các phương tiện được chạy trên các tuyến ray cố định, Năng lực vận chuyển lớn nhưng các tuyến thường phải tổ chức cố định, mức độ linh hoạt thấp

+ Tuyến đường sắt cần được tổ chức ở địa hình bằng phẳng.

+ Giao điểm giữa đường sắt và các tuyến giao thông khác cần phải tổ

chức khác mức

+ Đầu mối đường sắt đối ngoại đô thị có vai trò rất lớn đô với đô thị, đầu mối đường sắt vừa có vai trò trong việc vận chuyển hành khách vừa có ý nghĩa lớn đối với đô thị

ĐẦU MỐI ĐƯỜNG SẮT ĐỐI NGOẠI – PHÂN LOẠI

+ Đầu mối đường sắt đối ngoại đô thị có thể phân loại theo những cách sau:

- Theo đối tượng vận chuyển: Hành khách, hàng hóa

- Theo năng lực và quy mô tính chất vận chuyển: ga địa phương,

ga quốc gia, quốc tế

- Theo chức năng: ga cảng, ga lập tàu, ga sửa chữa

- Theo hình thức bố cục: ga cụt, ga xuyên

- Theo tính chất sân ga: ga hình thang, thoi

Trong đó, đối với đô thị ga trung tâm có vai trò quan trọng và có nhiều tác động đến đô thị

Ga cảng Ga vùng – quốc gia Ga quốc tế

Nation A

Nation B

ĐẦU MỐI ĐƯỜNG SẮT ĐỐI NGOẠI

PHÂN LOẠI THEO HÌNH THỨC SÂN GA

PHÂN LOẠI THEO HÌNH THỨC BỐ CỤC

GA ĐƯỜNG SẮT TRUNG TÂM ĐÔ THỊ

+ Là đầu mối giao thông quan trọng của đô thị

+ Là vị trí quan trọng tập trung rất đông các loại phương tiện đường sắt, rất đông hành khách

+ Là vị trí kết nối đô thị với các loại đầu mối giao thông khác

+ kết nối Đường sắt đối ngoại với đường sắt đô thị và các loại GTCC khác + Thông thường:

- Ga trung tâm nằm ngoài đô thị: đường sắt đô thị đi sâu và trung tâm ảnh hưởng các phương tiện và đường đô thị, cảnh quan đô thị

- Ga nằm ở trung tâm đô thị: Rất tiện dụng kết hợp rất nhiều loại hình đường sắt đối nội và đối ngoại.

LIÊN KẾT VỚI ĐƯỜNG SẮT NỘI ĐÔ

Ga đường sắt trung tâm Berlin – kết nối đường sắt đối nội – đối ngoại

LIÊN KẾT VỚI ĐƯỜNG SẮT NỘI ĐÔ

LIÊN KẾT ĐƯỜNG SẮT NỘI ĐÔ

C ĐẦU MỐI ĐƯỜNG THỦY ĐỐI NGOẠI – CẢNG – KHÁI

ĐẦU MỐI GIAO THÔNG ĐỐI NGOẠI ĐƯỜNG THỦY

ĐẦU MỐI ĐƯỜNG THỦY ĐỐI NGOẠI

trên đó tổ chức các dòng vận chuyển của tàu bè

cảng hàng hoá, hành khách, năng lực của các cảng khá lớn, đặc biệt là các cảng biển thường có quy mô và năng lực vận chuyển rất lớn, đảm bảo cho những tàu lớn neo đậu.

+ Bến: là những nơi neo đậu tàu nhỏ, bến cũng có thể là những nơi tập kết hành khách và hàng hoá nhưng với quy mô nhỏ

cảng nhằm đảm bảo an toàn và khả năng hoạt động cao của cảng.

ĐẦU MỐI ĐƯỜNG THỦY ĐỐI NGOẠI – PHÂN LOẠI

+ Cảng có thể phân loại theo những cách sau:

- Theo đối tượng vận chuyển: Hành khách, hàng hóa

- Theo năng lực và quy mô tính chất vận chuyển: cảng địa phương, cảng quốc gia, quốc tế

- Theo vị trí: cảng sông, cảng biển, cảng biển trên sông

Một số đô thị cảng có vai trò quan trọng là chức năng của đô thị Cảng là yếu tố cơ bản hình thành và quyết định sự phát triển của đô thị Thành phố Cảng: Amsterdam, Rotterdam, Hong kong, Tp.HCM-Cảng sài gòn…

Hạ nguồn Trung lưu Dọc theo sông Cảng tự nhiên

ĐẦU MỐI ĐƯỜNG THỦY ĐỐI NGOẠI – CẢNG – VỊ TRÍ CẢNG

Không gian mặt nước

Không gian mặt đất

Công trình của cảng Cảng

Hình thành Phát triển Phát triển đặc trưng

4 5

Trung tâm

Vùng phát triển

Các công trình cảng Các hoạt động cảng

Đ.Sắt Đường cao tốc

Độ sâu Tái sử dụng cảng Chức năng thay đổi 3

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CẢNG BIỂN

Delft

Rotterdam

Rotterdam Schiedam

Leiden

Vlaardingen

Zoetermeer Leiden

Spijkenisse

Leiden

France

Germany Belgium

ĐẦU MỐI ĐƯỜNG THỦY ĐỐI NGOẠI – CẢNG BIỂN

CẢNG BIỂN CỬA BIỂN- STOCKHOLM

CẢNG SÔNG - HAMBURG

+ Việc lựa chọn vị trí cảng cần xem xét toàn diện các vấn đề như: điều kiện

tự nhiên, các điều kiện kinh tế, an ninh, quan hệ với các khu vực trong đô thị.

+Vị trí cảng phải nằm trong quy hoạch chung của đô thị và đảm bảo nhu cầu phát triển của đô thị trong tương lai Lựa chọn vị trí cảng phụ thuộc vào một số yếu tố sau:

hiện tại và xu hướng trong tương lai

bộ cao tốc và đường sắt

ĐẦU MỐI ĐƯỜNG THỦY ĐỐI NGOẠI

Dây chuyền hoạt động của cảng bao gồm:

khu vực quản lý, xuất nhập khẩu hàng hóa

ĐẦU MỐI ĐƯỜNG THỦY ĐỐI NGOẠI

Đường bộ Khu vực phân phố hàng hóa

Hướng tàu/thuyền

Không gian mặt nước Không gian mặt đất

CÁC CHỨC NĂNG CỦA CẢNG

SÂN BAY

+ Vận tải hàng không và phương tiện vận chuyển nhanh chóng thuận tiện + Sân bay là công trình quan trọng nhất : là nơi các máy bay cất cánh, hạ cánh và có mật độ hành khách rất đông, tập trung rất nhiều phương tiện vận chuyển hành khách và hàng hoá

+ Tổ chức vận chuyển và quản lý điều hành sân bay là hết sức quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn an ninh và khả năng vận chuyển nhanh chóng.

VẬN TẢI HÀNG KHÔNG – KHÁI NIỆM

Sơ đồ vị trí và kết nối sân bay với đô thị

Vị trí số (I) và số (II) thuận lợi cho việc phát triển sân bay với khoảng cách gần

đô th

Vị trí (III),(IV) không thuận lợi vì hướng cất cánh và hạ cánh bay ngang qua đô thị, trong trường hợp này cần bố trí cách xa đô thị.

VỊ TRÍ SÂN BAY

Quốc tế / vùng

Địa phương

VỊ TRÍ VÀ TÍNH CHẤT SÂN BAY

CÁC THÀNH PHẦN CÔNG TRÌNH TRONG SÂN BAY

MẶT BẰNG SÂN BAY HONG KONG CHEK LAP KOK

ĐẦU MỐI ĐỐI NGOẠI ĐƯỜNG BỘ

QUAN ĐIỂM VỀ ĐƯỜNG BỘ ĐỐI NGOẠI

B

ĐẦU MỐI GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ

có 2 hình thức: bến xe và nút giao thông đối ngoại

BẾN XE ĐỐI NGOẠI