Tác phẩm tốt nghiệp của sinh viên Khoa Báo chí

Lời cảm ơn đầu tiên tôi xin gửi tới thầy Văn Giá – người đã luôn ‘mắng mỏ’ và động viên chúng tôi phải sống và viết bằng đúng tư thế của người cầm bút; người luôn nhân hậu và vị tha cho

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

KHOA SÁNG TÁC VÀ LÝ LUẬN - PHÊ BÌNH VĂN HỌC

NGUYỄN THỊ VÂN ANH

LỜI CẢM ƠN

Tác phẩm tốt nghiệp là kết quả của hành trình 4 năm học tập và

sáng tạo tại khoa Sáng tác và Lý luận – Phê bình Văn học (Tiền thân là Trường Viết Văn Nguyễn Du) Với vô vàn cung quãng của người đi tìm chân trời chữ nghĩa: đổ vỡ, nhìn nhận, kỳ vọng, khao khát, thất vọng và

tin Với biết bao nhiêu Lời cảm ơn chưa kịp bày tỏ mỗi lần nhận cho

mình về những giá trị của tri thức, của nhân cách sống

Nhân cớ thực hiện Tác phẩm tốt nghiệp như là một điểm đánh dấu

kết thúc quãng đường nhỏ trong hành trình dài rộng, lắm thử thách, chông gai Lời cảm ơn đầu tiên tôi xin gửi tới thầy Văn Giá – người đã luôn

‘mắng mỏ’ và động viên chúng tôi phải sống và viết bằng đúng tư thế của người cầm bút; người luôn nhân hậu và vị tha cho những khờ dại của tuổi trẻ; cho chúng tôi hiểu thế nào là sự nồng hậu, và dạy chúng tôi biết kiêu hãnh tự hào về ngôi trường mang tên Viết Văn

Tiếp theo, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Nhà văn Sương Nguyệt Minh – người cho tôi niềm tin vào con đường mình đã chọn sau những tháng ngày hoang mang; truyền dạy cho chúng tôi những kinh nghiệm quý báu của người làm nghề; những bước đi cuối cùng của chặng đường này, thầy lại là người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo để tôi hoàn thành tốt

nhất Tác phẩm tốt nghiệp của mình

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới PGS.Nguyễn Thị Bình - người đã khiến tôi phải suy nghĩ một cách nghiêm túc về chữ nghĩa và những bài học về công việc sáng tạo; đã lắng nghe chúng tôi; góp ý về những tác phẩm còn nhiều khiếm khuyết

Cảm ơn các thầy cô, nhà thơ – nhà văn đã mang đến cho chúng tôi những tri thức hữu ích thực sự Cảm ơn các cô, anh chị, bạn bè trong Khoa luôn nhiệt tình giúp đỡ Cảm ơn BBT các báo, tạp chí đã tạo điều kiện trong quá trình cộng tác, thực tập Cảm ơn gia đình đã miệt mài cùng

đi đến cuối những con đường dài

Chúng tôi sẽ mang theo tất cả, để lại chuẩn bị cho mình một cuộc khởi hành mới

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 6 năm 2012

Nguyễn Thị Vân Anh

LỜI NÓI ĐẦU

Tôi thường có tâm thế lo lắng khi đứng trước những người khổng

lồ Những cái bóng ảnh hưởng phủ trùm quá lớn của họ khiến tôi sợ hãi Còn nhớ khi mới bước chân vào trường Viết Văn Nguyễn Du, mỗi lần

‘tầm sư học đạo’ với các anh chị khóa trước, họ hỏi tôi rằng đã đọc người này, người kia chưa? Trào lưu này, chủ nghĩa này, đã biết chưa? Những cái lắc đầu đẩy tôi về phía hoang mang Tôi hoài nghi về bản thân và con đường đã chọn Rồi chỉ biết âm thầm tìm kiếm, gặp gỡ những người khổng lồ qua trang sách Chính trong lúc nạp tri thức của người khác, tôi

đã vỡ ra được nhiều điều, rồi vỡ ra chính mình, hiểu mình hơn Biết được phải ứng xử ra sao với những dữ liệu của riêng mình để viết

Tôi vẫn đùa với mọi người rằng, công việc viết văn của tôi, chỉ là chiêm ngưỡng những người khổng lồ ấy Một cách thật trang trọng và cẩn thận

Có thể nhiều người quan niệm viết là công cuộc đi tìm những cái mới lạ Với riêng tôi, viết lại là hành trình tìm kiếm chính mình Khi viết, tôi thường bị chi phối nhiều bởi cảm xúc nhất thời Tôi cho rằng như vậy

là non tay, thiếu chuyên nghiệp Những kết cấu và câu chữ rất hay bị cắt ngang và phá vỡ Đôi khi trước khi đặt bút, định viết về một điều A, đến khi dừng bút để ngắm nghía lại tác phẩm của mình thì lại thấy một điều B nào đó, một cái B không như dự tính Rất có thể cái điều A được tính toán cặn kẽ từ trước sẽ hay hơn điều B, nhiều lúc tôi nghĩ vậy, nhưng nhờ có điều B xuất hiện, tôi mới nhận ra được mình đang như thế nào, đang thật

sự nghĩ gì, và thực sự đòi hỏi gì ở điều mình đang viết Tôi nhận ra chính mình qua những cái vô thức ấy

Phần nhiều nhân vật trong truyện ngắn của tôi đều là một thân phận đặc biệt trớ trêu, nhiều khi bế tắc đến cùng cực Cô diễn viên có tuổi thơ đầy ám ảnh, chứng kiến mẹ chết trong tiếng chửi rửa lạnh ngắt của người đời Rồi khi quăng mình theo nghiệp diễn, cô phải đem thân xác ra đánh đổi lấy những vai diễn một cách ê chề, nhục nhã Cũng như mẹ, cô tìm đến cái chết để mong giải thoát Nhưng cô lựa chọn cái chết trong tiếng

vỗ tay của mọi người, sau khi hoàn thành vai diễn cuối cùng của cuộc đời

mình (Vai diễn cuối cùng) Cô gái tên Hoa trong Miếu cỏ lác khờ dại

hâng hiến mình cho những dối lừa Rồi mộng vỡ, người ta kéo đến đánh ghen đến trụy thai, lấy đi mầm phôi hy vọng cuối cùng về hạnh phúc ảo

tưởng của người con gái vừa bỡ ngỡ nếm vị tình yêu Nhân vật tôi trong

Đồng huyết là cô bé 14 tuổi có bố bỏ đi theo người đàn bà khác Và trong

một hoàn cảnh tréo ngoe, cô bé phải tìm cách đối mặt với những người đã

‘cướp’ đi hạnh phúc của mình Hai bà cụ trong Miếu cỏ lác và Người đàn

bà đến sau canh hai đều phải chịu bất hạnh từ sự cực đoan đến cay nghiệt

của những người đàn ông Kẻ thì lấy cớ duy trì giống nòi với những trọng trách (cho rằng là) cao cả của con đực, kẻ nhân danh tình yêu

Tôi viết nhiều về phụ nữ Những người phụ nữ trong các tác phẩm của tôi chịu nhiều thiệt thòi Họ câm lặng, lầm lũi, cam chịu Tưởng chừng như họ cô độc và đau đớn trong lớp lớp thương tổn Nhưng luôn có

một người âm thầm đi bên cuộc đời họ Nhân vật chàng hề trong Vai diễn

cuối cùng lặng lẽ yêu và tìm cách an ủi những ê chề, nhục nhã của cô

diễn viên bằng những đóa hoa màu trắng cô thích Nhân vật chú Út trong

Miếu cỏ lác âm thầm dõi theo từng nỗi buồn của Hoa bên bờ sông đầy

gió, rồi khi cứu cô lên từ lòng con nước đã dùng bàn tay vụng dại của mình xoa dịu đi cả những thương tổn thể xác và tâm hồn Thằng Ve trong

Đồng huyết là người em, người bạn song hành cùng nhân vật tôi đi qua

những mất mát của sự tan vỡ Người con dâu trong Người đàn bà đến sau

canh hai như là cánh hoa trắng muốt cài trên đầu người thiếu phụ bị cướp

đi sự trong trắng của người con gái, tình yêu của chàng trai có tiếng sáo bên sông và cả quyền làm mẹ Vừa như đồng cảm, vừa cứu rỗi Đã có ý kiến cho rằng, những nhân vật phụ trong truyện ngắn của tôi được xây dựng thành công hơn nhân vật chính Có lẽ bởi họ đã hoàn thành được

‘trọng trách’ thương yêu mà tôi gửi gắm vào họ chăng?

Một trong những chất liệu được tôi khai thác khá nhiều trong các sáng tác của mình là yếu tố tâm linh Trong cõi huyền của tâm linh, các nhân vật của tôi được sống giữa ranh giới của cõi thực và ảo ảnh, những

kỳ diệu hay cùng kiệt, cứu rỗi hay nhân quả đều có cớ tồn tại Có lẽ bởi thế, nên các sáng tác của tôi thường có bối cảnh ở một vùng quê nào đó Nông thôn với tôi rất gợi Ở trong nhà hay ngoài ngõ tôi đều nghe được những câu chuyện kể, đôi khi thật hoang đường, khó tin, đầy màu sắc tâm linh và tín ngưỡng Trong mỗi câu chuyện đó lại ẩn chứa những thân phận thật sự ấn tượng Mà khi càng tò mò khám phá, tôi càng thêm day dứt, ám ảnh

Tôi còn nhờ lời ‘tuyên ngôn’ đầu tiên của mình khi bước chân vào nghiệp viết: “Cái ngày nhận ra sự cô đơn cả khi ngồi bên người mẹ thân yêu, tôi đã nghĩ rằng mình sẽ viết Và khi nhìn bức ảnh những viên kẹo lấy ra từ đống đổ nát ở Haiti, tôi đã không viết chỉ cho nỗi cô đơn của riêng mình” Có thể tôi sẽ chẳng bao giờ thực hiện được những gì mình

đã ‘đao to búa lớn’ Tuy chẳng phải sự chờ đợi nào cũng đến Dù có thể

chỉ có duy nhất chính tôi là người được hưởng những ý nghĩa và giá trị từ những tìm tòi, sáng tạo của mình Nhưng tôi khao khát được ấp ủ và nuôi dưỡng chính bản thân mình, để sống, để viết Bởi, chỉ khi viết tôi mới được là chính mình

* Nói thêm về 04 truyện ngắn sử dụng trong Tác phẩm tốt nghiệp:

“Vai diễn cuối cùng” viết về thế giới đằng sau sân khấu Ở đó

cũng đang diễn ra một một vở kịch đời Cô diễn viên đổi thân xác lấy vai diễn, chàng hề đổi tiếng cười cho thiên hạ mua vui Ôm những tổn thương sâu thẳm trong trái tim mình để đóng vai người khác, họ âm thầm yêu,

âm thầm thương xót cho nhau Nhưng yêu thương không đủ để cứu vớt

họ ra khỏi những mất mát ngẫu nhiên, hay cố ý của đời sống

“Miếu cỏ lác” xuyên suốt là định kiến của xã hội về giống loài

Tôi không nhớ chính xác mình đã mất bao lâu để hoàn thành truyện ngắn này, nhưng đó thật sự là một cuộc vật lộn Mỗi ngày lại có thêm một nhân vật, một tình tiết mới lạc vào truyện của tôi Tôi không kiểm soát được hết chúng Cho tới ngày tôi chợt nhận ra chính trò chơi thưở nhỏ của mình cũng ẩn náu định kiến xã của xã hội mà tôi đang sống Khi ấy, bông

cỏ lác xuất hiện và xâu chuỗi tất cả với nhau

‘Đồng huyết’ được viết bằng những xúc cảm thật thà và tự nhiên

Tôi gọi đó là hành trình của sự tha thứ Một đứa con gái 13 tuổi tìm cách đối mặt với tan vỡ của gia đình Những suy nghĩ và hành động cực đoan rất trẻ con Rất thương Tội Và rồi sợi dây hóa giải những ấm ức trong lòng bé con và những người chịu chung mất mát đó chính là dòng máu chung đang chảy trong huyết quản Thêm vào đó là sự bao dung và cách đối nhân đầy tình người của nhân vật người mẹ, thằng Ve Một khúc ngân đẹp và buồn về tình người, các nhân vật trong “Đồng huyết’ chọn cách vị tha

“Người đàn bà đến sau canh hai” sử dụng cách kể chuyện song

hành (2 nhân vật cùng kể chuyện), nhiều chi tiết kỳ lạ, với mục đích dựng lên một không gian truyện mang màu sắc huyền ảo Hồn ma của người vợ trở về dương thế đón linh hồn chồng vừa mới lìa đời Sau những dằn vặt

và đau đớn do chính ông gây ra cho bà bởi sự ích kỷ và hận thù Các nhân vật trong truyện sống giữa ranh giới của cõi thực và ảo ảnh, trong cõi huyền của bùa chú yêu ma Đức hạnh của người phụ nữ là điểm sáng cứu rỗi

TÁC PHẨM TỐT NGHIỆP

(4 truyện ngắn)

Truyện ngắn:

VAI DIỄN CUỐI CÙNG

- Nguyễn Thị Vân Anh-

Trời bắt đầu trở nên hanh hao và khô cóng

Giờ tan ca, thành phố chật cứng, bụi đường vung vãi, chổi tre loẹt quẹt rê Mấy cái túi nilon còn chút nước đá vỡ bung khi chạm vào những nan tre ngọn hoắt Rất vô tình nhát chổi chiều hất xác con chuột chết khô

về phía cô gái đang xúng xính váy áo dạo phố Tiếng hét thất thanh Anh

diễn viên hề kiêm người căng áp phích đang ngồi hút thuốc ở bên lề đường bật cười ngặt nghẽo, văng mất cả điếu thuốc còn hút dở Công việc cuối cùng của một ngày kịp kết thúc lúc trời nhá nhem tối Chẳng kịp uống hết cốc nước chè, anh hề vội vàng cầm bó hoa chen vào dòng người đang bám đuôi nhau lặc lè dịch chuyển từng chút trên đường, mặc kệ tấm

Trên cái nền màu xam xám và heo hắt của buổi chiều đầu đông, chiếc áp phích với những con chữ trắng in phun trên nền màu nâu bạc phếch, không hình ảnh, chỉ có những vệt loang lổ kì lạ cười méo xệch

*

Cánh hoa trắng bắt đầu trở nên khô cứng Trông nó phù hợp với màu sơn xám hơn những thứ đồ trang trí khác trong căn phòng Rất nhiều hoa khán giả tặng sau đêm diễn vẫn còn tươi rói, đầy màu sắc, ngát thơm

ma mãnh, lẳng lơ và dối trá Cô không có ý định sẽ thay thế chúng - những cánh hoa trắng khô héo mang vẻ đẹp tàn úa sau một đời bung sắc Chúng mong manh, mang cho cô cảm giác muốn nâng niu và gìn giữ vĩnh viễn Cái khách sạn cô sắp đến người ta có để một lọ hoa như thế? Cô bật cười thành tiếng với cái mong muốn kỳ quái của chính mình Những đốm tàn nhang được phen xáo trộn, chạy nhảy Người ta bảo những đốm tàn nhang ấy làm đôi mắt cô thêm duyên dáng, nhưng chẳng ai kết luận được đôi mắt ấy vui hay buồn, trừ những lúc cô đứng trên sân khấu

Đôi mắt ấy giống đôi mắt mẹ

Kết quả khám nghiệm tử thi: tự sát Hiện trường vụ án là một căn phòng sơn tone đỏ rạo rực nhức nhối Thân thể người đàn bà nõn nường trong ánh sáng rực rỡ hắt từ phía cửa sổ Đài trung ương dự báo hôm ấy

là một ngày nắng đẹp Căn phòng bầy biện những chiếc mặt nạ với đủ hình thù kỳ dị, những gam màu loãng chảy như để phủ kín thi thể người đàn bà Những chiếc mặt nạ xé nát ánh nhìn của những kẻ hiếu kỳ đang dòm ngó Người, người xô nhau đứng chật cứng, tợn nát những bông hoa mào gà đang thời đơm nụ được trồng tỉ mỉ trên lối vào căn nhà

Người đàn bà đang nằm kia là hoa khôi của đoàn kịch Xinh đẹp và

đa tình Những người phụ nữ nhìn nhau bĩu môi, rồi đưa cái nguýt dài sang người đàn ông mặt đang tư lự bên cạnh mình Lời ra tiếng lại, cái xóm nhỏ ấy cũng chỉ mất vài ngày để trở lại nhịp sống thanh bình Nhưng dường như từ đó, đàn ông - đàn bà trong xóm đối xử với nhau đằm thắm

hơn, những cuộc ân ái cũng mặn nồng hơn “Cái con Thị Màu đã chết!”

Chẳng ai buồn quan tâm tới đứa con gái của người đàn bà nhơ nhuốc đó Thỉnh thoảng có ai giật mình hoảng sợ vì mơ thấy chính đứa con gái ấy vẫn đứng trân trân ở lối mào gà nhưng nhức đỏ, bứt từng bông hoa thả vào lòng bàn tay, những bông mào gà đỏ lên tanh lợm

*

Cô đẩy cửa bước vào, người đàn ông nhếch mép cười, chồm lấy hai vai cô Chẳng lạ gì với cái thái độ xỗ xược đáng kinh tởm của tay đạo diễn già Mặc cho hắn lần cởi từng chiếc cúc, sục bàn tay ráp dính vào ngực mình Cô nhìn quanh căn phòng tìm chiếc bình cắm những bông hoa màu trắng khô cứng Nhưng cả căn phòng đẹp đẽ, tiện nghi và sang trọng chỉ treo toàn những bức ảnh hoa

Tiếng thở dài làm người đàn ông chau mày khó chịu Nhưng nhanh

cả sự đàn hồi của nét mặt ông ta, cô thả một tia nhìn lả lơi vào trong đôi mắt đang hừng hực nóng Người đàn ông bế xốc cô lên giường Vai diễn một người tình hoàn hảo có gì là khó với cô Và vị khán giả hài lòng đâu chỉ có riêng mình hắn Trong tiếng rên xiết của chính mình, cô chợt thấy căn phòng màu đỏ với những chiếc mặt nạ khóc cười Người đàn bà quằn quại bấu chặt những đốt ngón tay thon dài lên tấm lưng nhễ nhại mồ hôi Tiếng cười thỏa mãn đểu cáng lẫn tiếng kêu la đĩ thõa Tiếng rên của cô bỗng trở nên biến dạng, ma quái, méo mó Nước mắt thì không thể ngừng rơi

Mất hứng Tay đạo diễn già tức tối đưa tay tát đốp vào mặt cô Vết ngón tay như những bông hoa mào gà, oằn lưng, đứt gẫy

* Anh hề đem tặng đóa hoa màu trắng cô yêu, anh không thích nụ cười diễn đạt của cô khi nhận những bó hoa rực rỡ sắc màu từ tay khán

giả Anh thương cô quay quắt Người con gái của cái năm rét mướt ấy, như một duyên tiền định, họ gặp nhau Chẳng ai bảo anh rằng đêm hôm

ấy anh sẽ tỉnh giấc, và họ sẽ mang người con gái có trái tim hao khuyết đến cho anh cùng những cơn gió bấc giữa mùa Cũng không ai nói với con bé rằng ở phía bên kia đường có một người sẵn sàng chia cho nó một chút ấm áp Chỉ biết rằng nhiệt độ trung bình của cơ thể con bé không thể ngăn những song sắt nó đang dựa mỗi lúc một lạnh hơn Những chiếc lá cuối cùng còn sót lại trên cây rơi trên người nó cũng như đông cứng giòn gẫy Gió thổi càng ráo riết Những bông hoa mào gà quắt queo, thâm tái

Nó nhìn quanh Phía bên kia đường có mấy đứa trẻ con đang co ro trong một chiếc chăn cũ nát Con bé mạnh dạn tiến tới, sục đôi chân vào trong chăn Bất ngờ một đứa trẻ trong số chúng ngồi phắt dậy, nhìn cô bé đang run lập cập, quay ra nhìn đồng bọn nó ngủ ngon lành, đưa mắt ra lệnh cho con bé giữ im lặng và nằm xuống, kéo một phần góc chăn phía ngoài của

nó về phía con bé, rồi lại lăn ra ngủ

Sáng hôm sau, một người phụ có bầu mang cho chúng một ít bánh quy vừng đã ìu xìu vì gió Chúng chia nhau rất công bằng, và chia cho cả con bé nữa Sau khi ăn hết phần bánh quy của mình, chúng bắt đầu xách

ca tản đi khắp các con phố Con bé đi theo cái thằng tỉnh dậy đêm qua Nhờ nó mà con bé được gia nhập vào nhóm trẻ con lang thang ấy Cho đến một ngày, có đoàn ca kịch địa phương mở cuộc thi tuyển chọn Thằng bé năm đó chính là anh Cô bé năm xưa giờ đã là một diễn viên sáng giá của đoàn kịch Người ta ganh ghét với sắc đẹp và cả tài năng của

cô Nhưng anh biết, nếu như chỉ như vậy cô không thể có ngày hôm nay

Là cái gì nếu không là sự bất chấp, đánh đổi Mọi thứ đều có giá Anh cũng là một thằng hề, bán đổi tiếng cười cho thiên hạ vui Khán giả thích thú nghĩ rằng mình tài giỏi khi nhìn thằng hề làm đủ mọi hành động hoang tưởng ngu dốt Vai diễn chỉ là vai diễn Người ta đem buôn tiếng cười, ai đi buôn tiếng khóc Anh âm thầm yêu và khao khát lấp đầy trái tim xước xát của cô diễn viên bé bỏng

Cửa nhà cô không khóa, khép hờ Anh rón rén nhìn qua khe cửa Người con gái ấy đang say sưa khóc Những bản nhạc trôi đi làm tiếng khóc của cô trở nên mênh mang đau đớn Má trái cô lằn lên những vệt tay

to xác Anh biết những ngón tay đó, những ngón tay vẫn chĩa thẳng vào mặt cô để chửi rủa khi tập luyện, rồi sẵn sàng sục sạo trong váy áo cô một cách thô bạo Cô vừa nốc cạn những ly cognac vừa khóc Tiếng khóc lẫn tiếng nhạc thổi ra ngoài khe cửa nghe chua xót Rượu đổ lênh láng trên bàn, ướt nhẹp cả những sợi tóc đang bung xõa Những ngón tay thon dài không ngừng nâng cốc rượu lên và uống như một tên bợm rượu chuyên nghiệp Những ngón tay ấy lạnh suốt bốn mùa Rượu, cả những đóa hồng trắng này đâu có thể ngăn được những cơn đau từng ngày ngấm vào hơi

thở cô Người con gái anh yêu đang khóc Anh đau đớn khôn xiết Anh có thể làm cho bao nhiêu khán giả bật cười ngặt nghẽo, mà sao anh chưa bao giờ làm cho người con gái này thấy vui dù chỉ là một khoảnh khắc tạm

bợ Anh sinh ra đã là một đứa trẻ vô thừa nhận Anh không hiểu cảm giác của đứa con nhìn thấy mẹ nó chết trong tiếng chửi rủa lạnh ngắt của những người đứng trơ trơ nhòm ngó Vì sao người con gái mang con tim hao khuyết lạnh giá ấy lại theo đuổi cái nghề bất chấp tất cả sự đánh đổi

và khổ cực này Để được nhận vai diễn trong vở kịch cô cũng đã phải trả giá bằng những vết bầm tím trên khuôn mặt này sao?

Những ngón tay anh tê giật Máu tứa ra nhói buốt Những chiếc gai hoa hồng sắc nhọn đâm rách bàn tay Trong tích tắc, anh thấy những cánh hoa trắng hóa đỏ tuôn ra từ đôi mắt người con gái anh yêu Từng giọt, từng giọt, từng giọt…

***

Mùi biển mặn mòi, chan chát Những hạt cát gan lì bám riết lấy bàn chân Một con sóng chồm lên rửa sạch trơn, rồi gió biển lại mau chóng tặng trả những hạt cát mới theo dấu chân trên bờ biển dài ngút ngắt Sẽ đến một ngày, con sóng không còn tha thiết ve vuốt đôi chân, để mặc cho những cơn gió biển mang theo cát lấp đầy chặt, lấp kín thân thể Rồi cô sẽ mãi mãi, mãi mãi giấu mình trong lớp cát mịn màng và khao khát ấy

Những bụi cỏ lông chông mọc lên từ cát Xanh ngắt, tròn xoe Cô nhặt một bông cỏ lông chông trên tay mà tưởng như đang ngắm nghía chính linh hồn mình Bông hoa lông chông vội vã lăn trên bờ cát, tìm về với lòng biển bao la

Biển độc diễn một vở kịch câm, mà chỉ có duy nhất cô là khán giả Sóng đĩ thõa vuốt ve bờ cát Cô tiến về phía biển tự lúc nào không hay Mặt biển dập dềnh như những bậc cầu thang dài hun hút Cô thấy mình mặc một chiếc váy trắng dài, bước đi mãi trên những bậc cầu thang dài vô tận Không thấy được khuôn mặt mình trên những lớp sóng dạt dào Không còn lớp mặt nạ hóa trang, không nhân vật, cô không biết mình là

ai, không biết mình đang vui hay buồn Chỉ mùi biển ngày càng hăng chát

và đắng ngắt Những chiếc vỏ ốc cứa khẽ vào chân nhoi nhói

Người ta kháo với nhau, bằng cả lời tiên tri lẫn lý lẽ xác thực của khoa học, rằng sau này nhiệt độ sẽ tăng, nước biển có thể gây ngập những vùng rộng lớn Họ rủ nhau làm một cái triển lãm những bức tượng trẻ con bằng đá đang dần tan chảy dưới ánh mặt trời Những đứa trẻ bằng đá ấy

có đau không? Có khóc không? Có sợ chết như những người nhìn thấy chúng? Bao nhiêu lâu nữa thì con người mọc đuôi như nàng tiên cá trong truyện cổ tích của Hans Christinan Andersen Người cá có muốn nhiều dầu mỏ, khí đốt, muốn nhiều vàng, đô la, rượu, ma túy và sex nữa không? Lúc ấy cô sẽ đánh đổi vở kịch của mình để lấy một chiếc đuôi?

Biển đáp trả cô những tiếng thở cồn cào và giằng xé

* Người ta trả cho cô một xấp dollar cho chuyến đi ấy Chưa kể cái hợp đồng tài trợ đã nằm yên vị trong ngăn bàn của tay giám đốc quản lý đoàn kịch Chàng hề vẫn loăng quăng đâu đó quanh phòng tập, sắp xếp lại đám trang phục đang vung vãi, hoặc đang kê những chiếc bục cho phân cảnh tiếp theo Cô không thích cái cách người ta bắt anh làm đủ công việc của đoàn kịch Anh ta cũng là một diễn viên, bán những động tác hài hước sắp đặt của mình cho thiên hạ mua vui Mà cô thì cũng có hơn gì anh đâu Chuyến đi biển vừa rồi cũng là “công việc” Tay quản lý muốn có nhiều thật nhiều hơn nữa khoản tiền tài trợ cho vở kịch sắp công chiếu Và như mọi lần, hắn đổi bằng cô – tình nhân bé bỏng trước kia của hắn Mặc cho cô dùng mọi cách để từ chối Cô muốn dành thời gian để tập thật tốt cho vai diễn của mình Nhưng nếu cô ở nhà, thì đó sẽ là vai diễn cuối cùng Biết vậy, cô lại đi Ai nấy cũng đều đã hài lòng Chỉ có lớp hóa trang trên mặt cô ngày càng khô đặc, đến nỗi cô không gỡ được

ra để xem mình đã đau đớn như thế nào Chẳng còn biết mình có chờ đợi

nụ cười của anh hề mỗi lần bình yên trở về

Cô giấu biển mang về một bông cỏ lông chông Cô sẽ đem nó tặng cho anh, những chiếc gai vẫn còn xanh đâm khẽ vào đầu ngón tay cô nghe rộn ràng Gã giám đốc lướt ánh mắt xéch mé từ đầu tới chân cô cười khẩy Sân khấu đã được sắp xếp xong xuôi cho buổi diễn đầu tiên Sau cánh gà, diễn viên nhộn nhịp thử phục trang Ngoài sân khấu, người ta vội vã sắp xếp những chi tiết cuối cùng để kịp khớp chương trình Cô không thấy anh hề Gã giám đốc tiến lại gần phía cô hơn Bông hoa lông chông trượt khỏi tay Cô luống cuống cúi xuống nhặt thì cũng là lúc đế giày da láng coóng kịp chạm tới những chiếc gai xanh mướt ấy Những vòng lăn của hoa lông chông vằn lên trong nụ cười khẩy của gã Với một ánh mắt buồn buồn của kẻ diễn, hắn nhặt bông hoa lên đưa cho cô kèm một tấm thiệp in hình chú hề đang khóc Tấm thiệp viết:

“Trên sân khấu có một thằng hề Khán giả cười, xem thằng hề đóng vở kịch câm Thằng hề nghĩ rằng mình là chàng hoàng tử Vận áo đuôi tôm, bước đi cùng một hình nộm bằng giấy duyên dáng trong bộ áo xinh thật xinh Thằng hề không ngốc như họ tưởng, vì chẳng ai biết nó đang sánh bước cùng em Thằng hề cười, khán giả cũng cười Thằng hề

ôm mặt khóc, nước mắt tuôn rơi nhưng khóe miệng vẫn cười Vì thằng hề

mơ được nhìn thấy em cười trong hàng trăm khán giả đang xem nó diễn.”

Dòng chữ đã nhòe đi do những vệt máu loang lổ vương vãi trên khắp tấm thiệp Nó được tìm thấy trong bó hoa trắng bên cạnh xác của một người con trai Người ta kể lại khi anh ta vòng xe quay lại để nhặt những bông hoa vô tình đánh rơi, cũng là lúc một chiếc xe ô tô lao tới

* Trong tối mò với âm thanh kì quái gợi lên cảm giác hỗn loạn và gay cấn Một bối cảnh siêu thực, một cái nhìn méo mó khiến người ta hình dung ra những phim biểu hiện chủ nghĩa những năm 20 Sân khấu sẵn sàng cho buổi công chiếu Mẹ là người đầu tiên cho cô biết có thể hiểu những điều người khác nói thông qua đôi mắt chứ không phải qua tai Người đàn bà không chịu tiếp được khổ đau Những cuộc tình điên cuồng chốc nhát không bao giờ làm người đàn bà quên đi sự phản bội của người đàn ông Những nhân vật vui cười không làm người diễn viên thôi khóc

Khán giả ngồi kín hết khán đài Có người cười, có những đôi mày cau có Tay giám đốc quản lý đang lăm lăm nhìn cô dò xét, chờ đợi Dưới hàng ghế dành cho những nhân vật tiếng tăm kia, có biết bao nhiêu kẻ nhân tình Có lẽ họ đang mơ màng nhớ lại khuôn ngực tròn căng khiêu gợi của cô diễn viên xinh đẹp Rồi chẳng ai bảo ai, đều thỏa ý mãn nguyện Ánh đèn sân khấu cứ chợt vụt lên rồi tắt lịm, làm cho cái sân

khấu lặng lẽ, rộng rãi và chênh vênh Sân khấu cũng trắng toát một màu như để bao bọc cho những thứ hỗn loạn phía trong Chúng phối hợp với nhau thật hoàn hảo khiến đến diễn xuất của diễn viên cũng mang đến cảm giác lạc lõng chơi vơi

Cảnh diễn cuối cùng kết thúc, khán giả đứng cả lên để vỗ tay Ở phía hàng ghế cuối cùng có một chàng hề vận chiếc áo đuôi tôm, môi nở một nụ cười, khóe mắt ngấn nước Một người đàn bà xinh đẹp cầm trên tay những bông hoa mào gà đỏ nhưng nhức Cô mỉm cười chào họ Cô đã

tự mua cho mình tấm vé tới một miền đất thật xa Họ đang chờ cô ở đó

N.T.V.A

Truyện ngắn:

MIẾU CỎ LÁC

- Nguyễn Thị Vân Anh-

Cả bờ sông dặt một màu tàn tro pha loãng, như nhát bút lông phủ hời hợt từ nền trời xuống bụi cúc tần đang thì xanh ngắt Mùa lau, những thân lau thẳng thớm, hoang hoải Gió xô tãi khoảng nước, cố tình làm vỡ cái bóng vốn đã đục mờ và mỏng mảnh của bông hoa lau Dù cũng chỉ là gợn một chút, như là để có, để chứng minh sự tồn tại của gió

PHUGIA 18, TAYSON 3, GIANGNAM 247, TAYLONG 8, HAMY 96… Những con tàu lần lượt trở về Cát và than ánh lên những tia sáng óng ả trên con nước dập dềnh phía mạn tàu Lòng sông như xao

động Tiếng thở dài mệt nhọc của những người đàn ông cuộn tròn trong con nước rồi lặn mất tăm Ông chủ đầu húi cua có khuôn mặt vuông vức của chiếc HAMY 96 đánh ánh mắt dắt đầy đốm đồi mồi về phía Hoa, đuôi mắt nheo lại như cố ra một ám hiệu gì đó bí ẩn và kỳ quặc Nhưng chẳng ai nói với ai câu nào Đám dây lang bò chen qua nhau chằng chịt, rối mắt, chờm nghếch ra cả bờ sông ngong ngóng Lúc thì xanh xanh, khi lại rũ ra sắc tím buồn hiu hắt Hoa ngồi phía bên này bờ, nhìn đâu đâu không rõ, tròng mắt thấp thoáng bóng những ngọn rau lang Đôi mắt thoảng màu chiều Đôi phút Hoa giật mình nhìn về phía những con tầu đang lừ lừ tiến tới Rồi khoảng sáng cuối ngày lặn dần, nhường chỗ cho những ánh đèn lờ mờ trên chiếc tầu về muộn Tiếng nước vỗ dập dềnh trên đám cỏ gà mọc lởm chởm mép sông

Nhất định anh sẽ trở về Ba, hoặc năm, bảy ngày gì đó Những người đàn ông ở khu cầu cảng này vẫn có những chuyến đi dài ngày như vậy Hoa không biết ba, năm hoặc bẩy ngày Cô ở đó và đợi Bóng chiều nhập nhoạng Một cơn mưa bất chợt vô tình ướt sũng

***

Từ cầu cảng về nhà, Hoa đi ngang qua con đường đen quạch bụi than, cái miếu nhỏ nằm nép dưới gốc cây gạo Dân cả khu này sống bằng than Những người đàn ông và những người đàn bà Những bờ tường xây kiên cố bằng gạch đặc lõi lúc nào cũng phủ kín than bánh Than như phân trâu đám trẻ con nghịch ngợm ném lên tường Than tổ ong lỗ chỗ xếp ngay ngắn kín mít lối đi Có những chồng than xếp cao ngang bụng Trẻ con chơi hú tìm trong đống than ấy, lúc chui ra mặt mày nhọ nhem nhọ thỉu Cười vang Người lớn quệt mồ hôi Dăm ba chiếc xe đạp thồ chất đầy than chuẩn bị chở đi bán Thanh gỗ dài cỡ sải tay gáng qua bánh xe làm chân chống chực gẫy làm đôi Hồi biết mang trong mình đứa con của anh, mỗi lần đạp xe qua con đường này, Hoa thường cảm thấy người nôn nao Nước miếng chảy ra từ hai bên vòm miệng Hoa cố nuốt xuôi xuống rồi mà cái cảm giác khó chịu ấy vẫn không mất đi được Hoa nếm trộm những mẩu than đen sì và tanh ngòm ấy Giờ nhớ lại vẫn thấy cổ họng lờm lợm Mùi than ở nơi nào đó thật sâu trong tâm trí chực xông lên làm Hoa sây sẩm mặt mày

Giống đàn bà là ma quỷ hết Mẹ Hoa là con ma không biết đẻ, hồ

ly tinh gieo giắc quái gở và bất hạnh đến cả dòng họ toàn những con đực vạm vỡ cường tráng Cái điều đó, mãi sau Hoa mới biết, qua những tiếng

lè nhè hơi mùi rượu phả ra từ cái mồm chua loét của bố Ông chết thản nhiên như không Người ta kháo nhau rằng mẹ oán nên về bắt ông đi Chính Hoa thì nhìn thấy ông cầm cái sợi dây to bằng đốt tay ấy, tự luồn

cổ mình qua sợi dây, xiết chặt Mấy chị em Hoa nép trong xó nhà nhìn ông sợ hãi Không khóc Nhất là khi ông đã tu rượu từng hơi lớn và bắt đầu rủa mẹ là giống loài ma quỷ Giống đàn bà Bốn đứa sợ bị đòn Mẹ đã chết vì những trận đòn như thế Lúc cái lưỡi ông thè lè ra trước cằm, trên bàn thờ đôi mắt mẹ đau đớn, bao dung

Cái miếu thờ dưới gốc cây gạo thì ở đó từ rất lâu rồi Chẳng biết ở

đó thờ ai, thờ cái gì Hàng ngày có một bà cụ lom khom chống gậy ra miếu xì xụp cúng vái Thắp hương, lên đèn Xẩm tối, đám trẻ con đi qua chạy xộc vào chắp tay lậy vội hai ba cái, hôm quả chuối còn ương, khi cái oản Bà cụ đội trên đầu khăn đen, chít mỏ hướng xuống mũi, khoằm như

mỏ quạ Những sợi tóc thừa ra ngoài đều đã bạc cả Đôi dép mòn vẹt đầu, bước đi nặng trịch Nhìn bà cụ người ta dễ liên tưởng tới loài bướm ma Trước nhà bà cụ ở đâu đó phía bên kia sông Có chồng Nhưng từ khi đẻ chú Út, bà và ông không nằm chung giường nữa

Ai đó phong thanh có một đợt bà cụ ốm nặng lắm, gần nửa tháng trời Rồi một hôm bỗng bà đùng đùng ra vườn cắt đầy một ôm lá sả về tắm Tắm xong, bà đòi lên chùa Cụ ông đang cặm cụi cắt tỉa tạo thế hươu thế hổ cho cây cảnh ở sân bỗng sây sẩm mặt mày Kéo gẫy làm đôi Rơi xuống đầu ngón chân cái, máu me chảy lênh láng, thấm ướt mấy viên gạch Một lúc sau có người chạy hớt hải đập cổng báo tin Bà cụ đang lăn đùng khóc mếu ở chùa kia kìa Ông chỉ thở dài Ba đứa con gái đầu đều

đã đi lấy chồng xa cho khuất mắt Thằng Út là con trai nhưng ngơ ngơ ngẩn ngẩn, ai hỏi gì cũng cười Có lần ôm gà đi chọi bị thua, về thấy Út đang vân vê nghịch cái lồng gà, ông với tay vả cho một cái đau điếng, tưởng thế nào, nó cũng vẫn cười, máu chảy qua kẽ răng rỉ ra hai bên mép nhìn đến sợ

Có lần anh đưa Hoa về qua cái miếu ấy, Hoa kể cho anh nghe chuyện bà cụ Anh cười qua quýt bảo em khéo quan tâm chuyện người dưng Rồi chẳng chờ cô phản ứng Anh kéo tụt Hoa vào góc miếu tâm sự Anh mong muốn từ lâu có người vợ đẹp như em Anh yêu em biết bao nhiêu Mình sẽ cưới nhau và sống bên nhau suốt đời Móng tay anh sạch,

và rất mềm Anh châm một điếu thuốc mà không hút Những đốm lửa len lén đốt điếu thuốc ngắn dần Sự lạnh lùng mỏng mảnh như làn khói Những điều anh nói lẫn vào khói thuốc bay lên Không hiểu sao, cả trong cái lúc cả người Hoa run rẩy dưới những ngón tay đang tỉ mẩn sờ nắn khắp chốn của anh, cô vẫn nhìn rõ một đốm đo đỏ, lập lòe từ trong miếu hắt ra Cái đốm to dần Được một lúc thì chảy loãng ra, sau cùng tụ lại đặc quánh thành hình đôi mắt Dài dại, oán than, lạnh ngắt

*

Cây hoa gạo cạnh ngôi miếu của bà cụ nở hoa đỏ rực Chích chòe, sáo, cả những con chim của bao mùa trước đều đã sải cánh bay về Ríu ra ríu rít Trong cái nền đen đúa và xám xịt ở cái khu đất nhỏ, mùa gạo nở đẹp rỡ ràng Đám trẻ con kéo nhau trốn ra gốc gạo ngồi nhặt hoa để hút cái nước ngòn ngọt, mát mát Trên những cành trơ khấc, từng đốm đỏ rạo rực nhảy múa Những bông hoa mũm mĩm như bàn tay trẻ con, những ngón tay hồng hồng, xinh xinh Khi màn đêm buông xuống, nhìn từ ô cửa

sổ Hoa vẫn thấy những đốm lửa chúm chím bập bùng sưởi khô màn đêm lạnh lẽo

Một vẻ ám muội kì lạ, những bông hoa gạo, bàn tay mũm mĩm Những ngón tay Hoa thì dài và khô Cái gì đó đang khe khẽ chồi lên từ trong bụng Hoa rụt rè đưa những ngón tay vỗ về Đêm nhả từng hơi thở lạnh sương Anh hẹn sau chuyến này sẽ ở bên Hoa Nhất định thế Cô sẽ sinh cho anh một thằng con trai bụ bẫm Những ngón tay hồng hào và xinh xắn như bông hoa gạo Con trai – một con đực khỏe mạnh và vạm

vỡ như anh Anh đã nói như thế Nó sẽ có cái quai hàm bạnh, cặp lông mày rậm và cánh mũi cao phập phồng Giống anh hết

Những ngọn đèn đều tắt cả, xóm riềng đã đi ngủ Hoa nghĩ tới những người đàn ông lưng chưa chạm giường đã phì phò ngáy, móng tay đen đúa, mang lên giường ngủ cả những vệt bụi than ở vành tai, kẽ móng chân, khủy tay Cuộc làm tình hồng hộc, chốc nhát khi vừa kịp quẹt ngang đũa để lau những hạt cơm còn dính trên mép Những thằng con trai được sinh ra như thế, lớn lên, vẫn những ngón tay đen đúa hạt cát hạt than Chỉ chúng được chào đón Ngày rằm cúng lễ, lậy tổ bái nghề, heo đực - gà trống - cá trai Con gái không xông nhà Gặp gái thì xui Buôn bán lỗ bởi con vợ đang kỳ hành kinh Hãm

Móng tay anh trắng sạch và rất mềm Hoa nhớ lại cái hôm ở miếu

Cô nghĩ tới anh và tủm tỉm cười, len lén nhẩm lại những bài hát ru mà mình còn nhớ

* Ngày hôm ấy buồn thiu Tiếng động cơ ca nô gầm rú Một đám người cả trai cả gái dữ dằn xông tới Trước khi kịp hiểu được bất cứ điều

gì đang xảy ra thì tóc tai, quần áo Hoa đã rũ rượi dính bết đầy bùn than Những cái mồm chua chát và tanh tưởi Bốn cái mồm như thế thi nhau rủa xả và chửi bới Toàn những lời lẽ độc địa ác tâm

- Con đĩ, mày dụ dỗ chồng tao à?

- Cái đồ lăng loàn, tao đánh cho mày chừa thói tranh vợ cướp chồng!

- Cạo đầu bôi vôi con đĩ non này đi!

Đều là mệnh lệnh Thân mình ê ẩm những vết cào xé Tóc bị giật từng mảnh, da đầu ran rát, buốt tận óc Ai đó nhảy vào can nhưng rồi chỉ cần một cú hất nhẹ của mấy tên lực lưỡng mình đầy vết xăm trổ rồng phượng là cuộc cấu xé của bốn người đàn bà ngoa ngoắt lại được cấp

phép tiếp tục “Ối làng nước ơi, con đĩ này nó cướp chồng tôi” Người

đàn bà có cánh tay phốp pháp vừa đạp mạnh chân vào bụng Hoa vừa tru lên những câu chửi thề như con lợn chọc tiết

Hoa co rúm người, ôm bụng đau đớn chịu trận

Người này nhìn người kia, định cất tiếng nói gì đó rồi lại cúi xuống lảng tránh, cậy cậy đến bật cả móng tay

- “Công an tới rồi Gô cổ cái đám mất dạy này lại” Tiếng hô hoán

vừa dứt, đám người đang hăng máu là thế hoảng hốt chạy ra phía bờ sông, mấy tên côn đồ phình phịch nổ máy ca nô phóng thẳng

Bà cụ lật khật vừa chống gậy vừa thở

Chẳng có công an

Máu chảy ướt đũng quần Hoa hét lên thất thanh

Cắt đứt cuống tim cũng không đau đớn bằng tiếng thét của người đàn bà

*

Bà cụ sống cùng chú Út Bà bảo chú Út gần 30 tuổi, nhưng mọi người quen gọi chú là thằng Út, vì chú mang một khuôn mặt không tuổi Chẳng ai đoán được tuổi chính xác của chú Từ cái dạo bị đánh, Hoa hay

sang nhà bà cụ Chú Út rủ Hoa chơi trò con trai con gái* mà lũ trẻ con

trong xóm đã dạy cho chú Chú lấy trộm rổ roi của bà cụ mới hái lúc sáng

để đổi lấy nắm cỏ xanh mướt lũ trẻ con vặt được ở bờ sông Những thân

cỏ lác cao cỡ hai gang tay, xôm xốp Những chùm hoa trên đầu bông cỏ trắng xanh xao, cũng nhỏ bé và mỏng mảnh, tỏa đều ra ngoài như pháo hoa Chú Út nhìn Hoa cười, những ngón tay ngắn múp míp cẩn thận vặt

bỏ từng chùm hoa trên đầu thân cỏ lác để sang một bên Thân cỏ lác xanh, xốp Chú đưa cho Hoa một đầu thân cỏ Hoa cười Chú Út cậy mãi

mới tách đôi được hai đầu thân cỏ lác Mắt ánh lên vẻ thích thú, miệng vẫn cười, nụ cười hồn nhiên thơ ngây như bông cỏ Đường tách dài dần, dài dần, khi chạm đến ngón tay của Hoa, thân cỏ lác tách làm đôi, rơi mất Mắt chú Út buồn, khơi gợi, ám ảnh Cái buồn như biết cả, biết hết

Bà cụ đi thế nào vấp bậc cửa Giằng lấy nắm cỏ lác trên tay chú Út

mà quật xuống chỗ vấp Những thân cỏ tơi tả bầm dập Hoa chợt thấy có một vài giọt nước mắt rơi trên nó Bà cụ vén vạt áo lau Chú Út vẫn cười

“Đàn ông là cái giống ích kỷ Bố nó chỉ khao khát có một mụn con trai để chứng minh cái trọng trách con đực của mình, nối tông phụng tổ” – Bà cụ kể với giọng nghe xót xa lắm Bố nó ham con trai, mà ba mụn con đầu bà rặn ra chỉ toàn con gái Hễ cứ đi thì không sao, về nhà là quăng bát quăng mâm, đánh con chửi vợ Bà căm lắm Thế rồi cuối cùng cũng đẻ được ra thằng Út này đây Ông ta mừng rỡ đi xem hết thầy này đến thầy khác để tìm tên đặt cho thằng con trai quý tử Đời nó phũ với ông ấy Các thầy xem xong chỉ rẩy rẩy nước hoa lên chân hương rồi trầm ngâm phán Ông làm gì có thằng con trai nào, cái số ông có con chỉ một

bề, năm bẩy bà thì cũng toàn thị mẹt

Mùi nước hoa nhiều cồn hăng hắc, tưng tức

Ông ấy cười khẩy, mẩm chắc trong bụng là mấy thằng thầy bói nói láo Cao ngạo phẩy mông ra về, dương dương tự đắc Trên đường về định bụng mua cho mấy đứa con gái ở nhà ít bánh đa, mua cái chân chó cho vợ gặm nhiều sữa Nhưng đi được một quãng, bụng dạ ông bức bối, chân tự nhiên thõng thệu, cố dảo thật nhanh qua chợ, chẳng thiết tha gì nữa Về tới nhà, ông bồn chồn nhìn vợ, rồi nhìn thằng con trai Cái mắt, cái mũi, cái mồm, cả cái điệu bộ của nó

“Con tao hay con thằng nào” – Ông giật cái chăn của bà ném

xuống đất, mắt trợn trừng, mặt phừng phừng chỉ trỏ

Bà vợ cười khành khạch – “Con trai” !

Cô hỏi lại thế thật sự chú Út là con ai? Bà cụ lật khật chống gậy đứng lên mặt rầu rĩ nhìn ra ngôi miếu thấp thoáng đốm hương đang cháy

- “Con cầu, con xin Người cho rồi người bắt trả”

Chú Út không có tên, bà chỉ gọi chú Út, thi thoảng buồn rầu gọi trật thành chú Ước

*

“Con cò đậu cọc cầu ao

Ăn sung sung chát, ăn đào đào chua”

Những lời hát ru sao buồn thế

Người đàn ông ấy không trở lại nữa Đứa con bé bỏng có đôi bàn tay chúm chím nhỏ xinh như những cánh hoa gạo Anh ta có chờ đợi nó như Hoa? Có bao giờ anh trở lại tìm Hoa?

Hoa gạo rụng nhiều lắm Xác hoa phủ kín cửa miếu Bà cụ nhặt một bông gạo ngắm nghía hồi lâu rồi thở dài

Hoa xin ra miếu thắp hương Bà cụ như đọc được suy nghĩ của Hoa, vừa nhặt hoa gạo vừa lẩm bẩm những câu chẳng ra đầu ra đuôi Cái giống nó phũ thế Mới ba tháng, trai hay gái Âu cũng một kiếp người