Qua thực tế giảng dạy các tiết có ứng dụng CNTT,đối chiếu với những tiết không sử dụng CNTT .Tôi thấy việc ứng dụng CNTT vào dạy học nói chung và vào giảng dạy môn Địa lí nói riêng rất c
Trang 1Phần I – đặt vấn đề
Hiện nay nền kinh tế của nớc ta đang đợc phát triển, ngày càng có vị thế trong khu vực và thế giới Để đào tạo các thế hệ chủ nhân tơng lai, đáp ứng yêu cầu phát triển đi lên của đất nớc Ngành Giáo dục- Đào tạo đã tiến hành đổi mới phơng pháp dạy học ở tất cả các cấp học ,ở tất cả các bộ môn Với mục tiêu là “ Hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực của công dân Việt Nam, tự chủ, năng động, sáng tạo có kiến thức văn hóa, khoa học công nghệ, có kĩ năng nghề nghiệp, có sức khỏe, có niềm tin và lòng tự hào dân tộc, có ý chí vơn lên, có khả năng tự học, tự rèn, biết vận dụng
lý thuyết vào thực tiễn cuộc sống đáp ứng nhu cầu xây dựng và phát triển đất nớc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ”
Vụựi ủaởc trửng rieõng cuỷa mỡnh, moõn ẹũa Lyự trong nhaứ trửụứng THCS cũng
đang phần góp tích cực để thực hiện nhiệm vụ chung đó Môn Địa lí sẽ giuựp hoùc sinh coự ủửụùc nhửừng kieỏn thửực phoồ thoõng cụ baỷn, caàn thieỏt veà Traựi ẹaỏt – moõi trửụứng soỏng cuỷa con ngửụứi vaứ nhửừng hoaùt ủoọng cuỷa loaứi ngửụứi treõn bỡnh dieọõn quoỏc teỏ ẹaõy laứ moõn khoa hoùc coự khaỷ naờng laứm cụ sụỷ bửụực ủaàu cho vieọc hỡnh thaứnh theỏ giụựi quan khoa hoùc, giaựo duùc tử tửụỷng tỡnh caỷm ủuựng ủaộn, ủoàng thụứi taùo cho hoùc sinh bửụực ủaàu coự theồ vaọn duùng nhửừng kieỏn thửực ủũa lyự ủeồ ửựng xửỷ phuứ hụùp vụựi moõi trửụứng tửù nhieõn, xaừ hoọi xung quanh, phuứ hụùp vụựi yeõu caàu cuỷa ủaỏt nửụực vaứ xu theỏ cuỷa thụứi ủaùi Trong daùy hoùc ẹũa Lyự, ngửụứi giaựo vieõn ngoài thieỏt keỏ baứi daùy cho phuứ hụùp vụựi caựch thửực truyeàn thuù tri thửực cho hoùc sinh,thỡ theo toõi mỗi giáo viên còn phaỷi bieỏt caựch choùn loùc vaứ sửỷ duùng caực phửụng tieọn daùy hoùc hiện đại, ứng dụng triệt để CNTT trong moói baứi học ẹoự cuừng laứ moọt trong nhửừng yeỏu toỏ laứm taờng hửựng thuự hoùc taọp, khaộc saõu kieỏn thửực cho caực em vaứ laứm cho giụứ hoùc trụỷ neõn sinh ủoọng, soõi noồi hụn
Trửụực vaỏn ủeà treõn toõi ủaừ maùnh daùn choùn ủeà taứi "ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn địa lí - minh hoùa baống moọt baứi giaỷng " ủeồ ủửa ra nhửừng yự tửụỷng vaứ vieọc laứm cuù theồ maứ toõi ủaừ aựp duùng trong quựa trỡnh giaỷng daùy ẹaõy chổ laứ
yự kieỏn cuỷa rieõng toõi ủửụùc trỡnh baứy trong phaùm vi giụựi haùn chuyên đề naứy Raỏt mong ủửụùc sửù ủoựng goựp yự kieỏn cuỷa caực ủoàng nghieọp vaứ caực caỏp laừnh ủaùo chuyeõn moõn
1/ Nhận định tình hình :
* Thuận lợi:
Trờng PTDT Nội Trú học sinh ăn ở sinh hoạt tại trờng Nên có điều kiện và thời gian nhiều dành cho học tập Không phải phân tâm làm các việc nhà nh đối với các bạn ở địa phơng
Nhà trờng có cơ sở vật chất khá đầy đủ, đợc trang bị thiết bị dạy học hiện
đại,có phòng học bằng máy chiếu riêng rất thuận lợi cho việc giảng dạy bộ môn Phòng chuyên môn giáo viên có máy tính kết nối mạng, tạo điều kiên để các giáo viên khai thác thông tin, trao đổi học hỏi kinh nghiệm với nhau
* Khó khăn:
Trang 2Do các em đều từ thôn bản xuống,một số gia đình còn gặp nhiều khó khăn nên việc tiếp cận với CNTT còn hạn chế, trình độ nhận thức cha đồng đều, ý thức học tập của một số em cha cao Khả năng miêu tả, phân tích, t duy chậm
Do chỉ có một phòng học máy chiếu mà có nhiều môn học cần sử dụng CNTT nên đôi khi việc giảng dạy bị chồng chéo,trùng giờ
Qua thực tế giảng dạy các tiết có ứng dụng CNTT,đối chiếu với những tiết không sử dụng CNTT Tôi thấy việc ứng dụng CNTT vào dạy học nói chung và vào giảng dạy môn Địa lí nói riêng rất có hiệu quả
2/ Tầm quan trọng của việc ứng dụng CNTT trong dạy học môn địa lí.
Môn địa lí trong trờng THCS giúp cho HS có đợc những kiến thức phổ thông cơ
bản về Trái Đất – môi trừơng sống của con ngời và những hoạt động kinh teỏ - xaừ hoọi của loài ngời ở các châu lục Vì thế khi dạy cho hs nắm bắt đợc những kiến thức, ngoài việc sử dụng những phơng pháp truyền thống của bộ môn thì việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy là vô cùng quan trọng Góp phần thúc đẩy việc đổi mới phơng pháp dạy học môn địa lí
Bản đồ là đồ dùng không thể thiếu của các giáo viên địa lí khi lên lớp , xong thực tế một số bản đồ lại quá to,cồng kềnh (VD:Các bản đồ địa lí phần tự nhiên Việt Nam –lớp 8) một số bản đồ đã cũ nát do cha đợc cấp bổ xung thờng xuyên ,gây khó khăn cho giáo viên khi lên lớp Nếu trong tiết dạy có ứng dụng CNTT giáo viên sẽ khắc phục đợc những nhợc điểm trên Sẽ truyền tải đến hs những thông tin, kiến thức
địa lí từ: tranh ảnh, mô hình, hình ảnh mô phỏng, bản đồ, biểu đồ với màu sắc đẹp rõ nét Học sinh có thể quan sát trực tiếp bằng mắt các hiện tợng địa lí nh: núi lửa, động
đất, sóng thần một cách chính xác rõ ràng mà không cần tốn thời gian để giải thích
Từ đó gv lại truyền thụ thêm nhiều kiến thức cho hs, giúp các em có thêm nhiều kiến thức về các hiện tợng tự nhiên, KTXH mà sgk cha cung cấp hết.Cũng từ đó rèn thêm các kĩ năng địa lí cho hs (kĩ năng chỉ bản đồ, quan sát, phân tích tranh ảnh, xử lí phân tích số liệu, bảng biểu)
VD:(Chiếu các slai đã chuẩn bị )
Có thể nói ứng dụng CNTT vào dạy học sẽ giúp điều khiển mọi hoạt động nhận thức của học sinh từ trực quan sinh động đến t duy trừu tợng ,tác động to lớn trong việc phát huy trí sáng tạo, kích thích hứng thú trong việc dạy và học của thầy và trò
Do đó nếu việc ứng dụng CNTT trong dạy học địa lí một cách phù hợp với nhận thức của học sinh thì sẽ nâng cao hiệu quả giờ dạy của giáo viên lên rất nhiều.Cụ thể là: +Tạo cho học sinh thay đổi hình thức hoạt động trên lớp (Thông qua hình thức trao đổi theo nhóm khi cùng đợc quan sát )
+ Tạo ra sự vui vẻ thoải mái ( Học mà chơi – chơi mà học )
+ Tạo ra một không khí đoàn kết thông hiểu lẫn nhau
Nếu biết sử dụng CNTT một cách hợp lí thì bao giờ học sinh cũng tiếp thu nhanh hơn, hiểu bài giảng nhanh hơn, nhất là những nội dung ở bài trắc nghiệm : Đúng – Sai, kể cả đối với giờ ôn tập kiểm tra
Trang 3Hiện nay một số giáo viên chúng ta thờng sử dụng một cách lạm dụng CNTT vào giảng dạy Trong một tiết học trình chiếu liên tục suốt từ đầu đến hết tiết, nội dung kiến thức bài giảng có vẻ sinh động nhng lớt qua một cách nhanh chóng, không
đọng lại kiến thức trọng tâm của bài học (hs học nh cỡi ngựa xem hoa), nhiều hs còn không biết mình đã học những gì
GV sử dụng quá nhiều hình ảnh phụ, nổi hơn nội dung bài học sẽ khiến hs không chú tâm vào bài dạy
Việc đầu t để soạn một giáo án có ứng dụng CNTT đòi hỏi rất nhiều thời gian công sức mà nếu giáo viên sử dụng máy tính cha thành thạo hoặc gặp sự cố khi trình chiếu,phông nền, chữ thì bài dạy sẽ không thành công
Từ vấn đề trên tôi mạnh dạn đa ra một số kinh nghiệm mà tôi đã áp dụng để đa CNTT vào giảng dạy địa lí ở trờng PTDTNT
3.Một số kinh nghiệm trong ứng dụng CNTT để góp phần nâng cao chất lợng dạy học môn địa lí
- cần nhận thức đợc CNTT là phơng tiện dạy học chứ không phải là phơng pháp dạy học
- Không thể coi CNTT thay thế hoàn toàn vai trò chủ đạo của ngời thầy ,mà chỉ coi
nh là một chiếc bảng phụ ,để từ những hình ảnh trình chiếu, học sinh có thể phân tích, nhận xét dới sự hớng dẫn của gv rồi rút ra kiến thức cơ bản của bài
- GV phải biết sử dụng và sử dụng thành thạo CNTT, phơng tiện liên quan, sử dụng đúng nội dung tiết học, phù hợp đối tợng hs
- Để phát huy đợc vai trò chủ động sáng tạo của hs, giáo viên phải kết hợp đợc máy chiếu và ghi bảng
- Không đợc trình chiếu liên tục trong suốt tiết học, phải chú ý đến phông chữ, hình nền
*Phông chữ : Nên chọn phông chữ đơn giản thông dụng (VnTime; )
Cỡ chữ: Từ 18 trở lên
*Nền :Nên chọn màu tơng phản với màu chữ Không chọn hình nền sặc sỡ ,Không dùng hình phụ để tránh sự tập chung của học sinh
Hình ảnh đa vào nội dung bài cần phải lựa chọn kĩ đặc sắc phù hợp nội dung
Ví dụ:
Khi dạy bài 24 ( Biển và Đại Dơng) phần:
1 ẹoọ muoỏi cuỷa nửụực bieồn vaứ ủaùi dửụng: ( Địa lí 6)
a Nguoàn cung caỏp
Baống kieỏn thửực thửùc teỏ vaứ kieỏn thửực ủaừ hoùc em haừy cho bieỏt ủoọ muoỏi cuỷa nửụực bieồn do ủaõu maứ coự?
Do nửụực soõng hoứa tan caực loaùi muoỏi tửứ ủaỏt ủaự trong luùc ủũa ủửa ra
b ẹaởc ủieồm
Dửùa vaứo noọi dung SGK em haừy cho bieỏt ủoọ muoỏi trung bỡnh cuỷa bieồn vaứ ủaùi dửụng laứ bao nhieõu ?
ẹoọ muoỏi trung bỡnh cuỷa nửụực bieồn laứ:35 0 \ 00.
Quan saựt lửụùc ủoà sau ( GV chiếu lợc đồ lên )vaứ baống kieỏn thửực ủaừ hoùc haừy cho bieỏt :
Trang 4Độ muối của các vùng biển có giống nhau không? Vùng nào có độ muối mặn nhất
? Vì sao ?
Độ muối trung bình của nước biển ở các vùng không giống nhau Nước biển ở vùng chí tuyến mặn hơn các vùng khác
Độ muối của nước biển phụ thuộc vào:
Độ bốc hơi
Lượng mưa
Mật độ sông suối đổ ra biển
VD
2 Sự vận động của nước biển và đại dương
a Sóng biển
* Khái niệm
Bằng kiến thức thực tế và quan sát đoạn phim sau em
hãy cho biết sóng là gì ?
Sóng là sự chuyển động của các hạt nước biển theo
những vòng tròn lên xuống theo chiều thẳng đứng
Đó là sự chuyển động tại chỗ của các hạt nước
biển
vd
Trang 5Khi dạy về hệ quả của Trái Đất quay quanh trục, gv chiếu hình ảnh sau và đặt câu hỏi
Phần Iii: Kết luận và kiến nghị
I Kết luận
Qua thời gian ứng dụng CNTT trong dạy địa lí ở trờng PTDTNT thì kết quả học tập bộ môn của học sinh cao hơn, học sinh nắm bài chắc hơn (có so sánh với bài dạy
đó không sử dụng CNTT)
Điều tôi tâm đắc nhất là việc sử dụng giáo án điện tử trong dạy học là học sinh đợc quan sát các hiện tợng mà các em không thể quan sát trực tiếp bằng mắt đợc, giúp học sinh có thể nắm đợc các hiện tợng có tính chuyển động, diễn biến theo giai đoạn trong thời gian dài Đã tạo nên không khí sôi nổi, thay đổi nếp học thầm lặng, tẻ nhạt
mà học sinh phải học cả ngày Nhất là nó giúp học sinh có điều kiện để nêu suy nghĩ của mình Từ đó giúp các em tự tin, hiểu biết lẫn nhau Cũng từ đó xây dựng đợc mối liên hệ giữa thầy và trò trong giờ học
Sử dụng CNTT trong dạy học còn rèn đợc trí thông minh, sáng tạo, giúp học sinh ôn luyện, củng cố khắc sâu kiến thức đã học một cách chủ động, tự giác
Khi ứng dụng CNTT trong dạy học giúp học sinh phán đoán nhanh chóng, chính xác các tình huống xảy ra, tìm đợc nhanh nhất các câu trả lời
Sử dụng giáo án điện tử trong các giờ dạy góp phần làm giàu thêm kiến thức cho học sinh, học sinh tiếp thu bài học nhẹ nhàng, thoải mái không mang tính cỡng
ép, gò bó Ngoài ra còn góp phần giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
Nếu thực hiện tốt việc ứng dụng CNTT trong dạy học trong các giờ dạy địa lí thì sẽ tạo cho giáo viên tự khẳng định mình thông qua việc tự nghiên cứu phơng pháp dạy học góp phần nâng cao chất lợng giảng dạy
Trang 6II/ đề xuất kiến nghị
Nhiệm vụ và mục tiêu đào tạo con ngời cho hiện nay và mai sau là: “Làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, có t duy sáng tạo, có kĩ năng thực hành giỏi,yêu quê hơng đất nớc Đem tri thức phục vụ tổ quốc ,nhân dân ”
Muốn thực hiện đợc yêu cầu trên thì hệ thống thiết bị dạy học trong nhà trờng phải đợc trang bị theo hớng hiện đại và đồng bộ Nếu có điều kiện nên trang bị cho mỗi phòng học 1 máy chiếu
Phòng chuyên môn của giáo viên cần phải đợc ổn định Phải đợc bổ xung thêm một số máy vi tính mới,có kết nối mạng Intơnet để tạo điều kiện cho các giáo viên làm việc khai thác thông tin, phục vụ tốt hơn cho việc giảng dạy nâng cao chất lợng học sinh
Nhà trờng kết hợp với các đơn vị trờng bạn trong cụm sinh hoạt nên tổ chức th-ờng xuyên các chuyên đề, lớp tập huấn về CNTT để tất cả các gv đều đợc tham dự, học hỏi,trao đổi kinh nghiệm với nhau
Trên đây là một số suy nghĩ của tôi về việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy để góp phần nâng cao chất lợng dạy học môn địa lí ở trờng PTDTNT Tôi rất mong nhận
đợc sự giúp đỡ, góp ý của quý thầy cô, các bạn đồng nghiệp để tôi có thể ứng dụng CNTT trong dạy học một cách có hiệu quả hơn
Kí duyệt của BGH Ngày 27 tháng 02 năm 2011
Ngời viết
Hoàng Thị Thuý Hằng