Vùng dưới đồi Tuyến yên Dòng máu TSH Tế bào đích + + -Tirôxin Tirôxin kìm hãm tiết TSH Tuyến giáp Quan sát hình 59-1và tiến hành thảo luận nhóm để giải thích cơ chế điều hòa hoạ
Trang 2Kể tên các tuyến nội tiết chịu ảnh hưởng của hoocmon tuyến yên?
Tuyến sinh dục ,tuyến giáp, tuyến trên thận
Trang 3TuyÕn gi¸p tiÕt hoocmon nµo?
• TuyÕn gi¸p tiÕt hoocmon tiroxin
Trang 4Vùng dưới đồi Tuyến yên
Dòng máu
TSH
Tế bào đích
+
+
-Tirôxin
Tirôxin kìm hãm tiết TSH
Tuyến giáp
Quan sát
hình 59-1và
tiến hành
thảo luận
nhóm để giải
thích cơ chế
điều hòa
hoạt động
của tuyến
giáp
Trang 5Cơ chế điều hòa hoạt động của
tuyến giáp
Khi hooc môn tiết ra nhiều, lượng hoocmôn này theo máu:
Lên vùng dưới đồi:dưới tác dụng của
loại hoocmôn tirôxin vùng dưới đồi tiết ra
một chất ức chế tuyến yên tiết hoocmôn
TSH
Lên thẳng thùy trước tuyến yên, ức chế tuyến yên tiết TSH
Khi không có TSH tới, tuyến giáp ngừng tiết tirôxin, lượng hoocmôn này trở lại
trạng thái cân bằng
Trang 6Tuyến trên thận tiết ra loại
hoocmôn nào?
• Dưới tác dụng của hoocmôn ACTH
do thùy trước tuyến yên tiết ra, vỏ tuyến trên thận tiết ra hoocmôn
cooctizôn điều hòa ion natri, kali
trong máu, điều hòa đường
huyết…
Trang 7Dòng máu
Vùng dưới đồi
Tuyến yên
ACTH
+
+
-cootizôn
Cootizôn kìm hãm tiết
ACTH
Góp phần điều hòa đường
huyết
Vỏ tuyến thượng thận
Hãy quan
sát hình 59-2
và tiến hành
thảo luận
nhóm để
giải thích sự
điều hòa
hoạt động
của vỏ tuyến
trên thận
Trang 8Sự điều hòa hoạt động của vỏ
tuyến trên thận
• Khi lượng hoocmôn cooctizôn trong máu
nhiều, chất này theo máu:
• Chảy về vùng dưới đồi làm vùng này tiết ra chất kìm hãm thùy trước tuyến yên tiết ACTH
• Về thẳng thùy trước tuyến yên kìm
hãm sựm tiết ACTH của tuyến yên
• Khi không có ACTH tới, phần vỏ tuyến thượng thận ngừng tiết cooctizôn, lượng
hoocmôn này cân bằng
Trang 9Qua các ví dụ trên hãy rút ra kết luận về vai trò của tuyến yên đối với hoạt động của các tuyến nội
tiết?
• Khi cỏc tuyến nội tiết(gọi là tuyến đớch) tiết ra nhiều
hoocmụn, làm cho lượng hoocmụn này dư thừa, thỡ
lượng hoocmụn thừa này sẽ tỏc động ngược lại tuyến
yờn và vựng dưới đồi
• Kết quả:
• vựng dưới đồi ngừng tiết hoocmụn giải phúng
tương ứng làm cho tuyến yờn ngừng tiết hoocmụn
tương ứng, hoặc vựng dứới đồi tiết hoocmụn ức chế
tuyến yờn tiết hoocmụn tương ứng
• tuyến yờn nhận được hoocmụn thừa của tuyến
đớch sẽ ngừng hoạt động nờn làm cho tuyến yờn ngừng tiết hoocmụn tương ứng, làm cho lượng hoocmụn của
tuyến đớch trở lại cõn bằng
• Cơ chế điều hũa này đựoc thực hiện nhờ cỏc thụng tin ngược
Trang 10Lượng đường huyết trong mỏu được tương đối ổn định là do đõu?
• Sự phối hợp hoạt động của tế bào
α và tế bào β của đảo tuỵ
• S ph i h p c a tuy n trên th n ự ố ợ ủ ế ậ Tuy n này ti t hoocmụn ế ế
cooctizon để gúp ph n v o s ầ à ự
chuy n hoá lipit v protein l m ể à à
tang đường huyết khi lượng đường trong máu giảm
Trang 11Hãy quan sát hình 59-3 và tiến hành thảo luận nhóm lớn trong 5P
Giải thích sự phối hợp
hoạt động của các
tuyến nội tiết
Trang 121
Glucô Máu giảm
glucozơ 4
3 glucozơ
Axit lacticvà Axit amin 2
glicôgen
6
glucagôn Hãy điền tên các chất tương ứng với các số trên hình vẽ
Trang 13Đáp án
cootizôn ACTH
Glucô Máu giảm
glucozơ Glixêrin
glicôgen glucozơ
Axit lacticvà Axit amin glucozơ
glicôgen glucozơ
glucagôn
Trang 14Sự phối hợp hoạt động của cỏc
tuyến nội tiết
• Khi lượng đường huyết giảm thỡ:
• Dưới tỏc dụng của hoocmụn ACTH do
thựy trước tuyến yờn tiết ra, làm cho vỏ
tuyến thượng thận tiết ra hoocmụn
cootizụn để chuyển húa lipit(trong mỡ) và prụtờin(trong cơ) thành glucụzơ, làm tăng đường huyết
• Tuyến tụy tết ra hoocmụn glucagụn phõn giải glicụgen ở gan và cơ thành glucụzơ, làm tăng đường huyết
Trang 15Kiểm tra đánh giá
Chọn câu trả lời đúng nhất
Những tuyến nào tham gia vào quá trình điều hòa lượng đường huyết?
a tuyến yên, tuyến tụy nội tiết, tuyến trên
thân
b tuyến yên, tuyến sinh dục, tuyến tụy ngoại tiết
c tuyến giáp, tuyến trên thận, tuyến yên
d tuyến sinh dục, tuyến giáp, tuyến tụy nội tiết
