Hiệu trưởng tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên năm học 2010 2011

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 1 PHẦN MỘT LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI I/LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Giảng dạy là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo viên trong nhà trường, để nắm bắt được tình hìn

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 1

PHẦN MỘT

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI I/LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Giảng dạy là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo viên trong nhà trường, để nắm bắt được tình hình giảng dạy của giáo viên thì việc kiểm tra nội bộ trường học là chức năng quản lý cơ bản, là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý, đảm bảo tạo ra mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp hiệu trưởng điều chỉnh trong quá trình quản lý nhà trường Kiểm tra nội bộ trường học có nội dung kiểm tra giờ dạy trên lớp (GDTL) là một công cụ hữu ích góp phần tăng cường công tác quản lý chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục của nhà trường

Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của nhà quản lý Kiểm tra nếu được đánh giá tốt, công bằng sẽ dẫn đến việc tự kiểm tra, tự đánh giá tốt của đối tượng cần kiểm tra Việc kiểm tra được đánh giá chính xác, chân thực sẽ giúp hiệu trưởng có thông tin chính xác về thực trạng của đơn vị cũng như xác định các mức

độ, giá trị, các yếu tố ảnh hưởng, từ đó tìm ra nguyên nhân và đề ra các giải pháp điều chỉnh uốn nắn có hiệu quả Kiểm tra còn có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ

và giúp đỡ các đối tượng kiểm tra làm việc tốt hơn, có hiệu quả hơn

Kiểm tra giờ dạy trên lớp giúp hiệu trưởng nắm được thực trạng việc giảng dạy và tay nghề của giáo viên, nhằm đảm bảo được việc giảng dạy của giáo viên ngày càng có hiệu quả hơn, tạo điều kiện tiên quyết trong việc nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp của giáo viên Từ đó có thể động viên, khen thưởng những giáo viên thực hiện tốt giờ dạy trên lớp trong nhà trường, phổ biến kinh nghiêm tốt trong tập thể sư phạm, đồng thời phát hiện những thiếu sót, lệch lạc để uốn nắn, điều chỉnh kịp thời

Hoạt động dạy học được thể hiện chủ yếu bằng hình thức dạy học trên lớp thông qua giờ dạy trên lớp và hệ thống các bài học Giờ dạy trên lớp của giáo viên thể hiện được toàn bộ những gì giáo viên đã nghiền ngẫm, tích lũy, đã luyện tập được đồng thời thể hiện tinh thần trách nhiệm của giáo viên trong công tác giảng dạy và thực hiện quy chế chuyên môn trong nhà trường Trong giờ dạy trên lớp, thái

độ của giáo viên qua phương pháp giảng dạy, thể hiện sự hài hòa giữa thầy và trò,

sự cân đối giữa cá bước lên lớp, sự đúng lúc, đúng thái độ, động viên, khuyến khích hặc uốn nắn, chê trách học sinh Khi lên lớp giáo viên phải khơi dậy được các chức năng tâm lý, những nét tích cực của học sinh để các em biến những kiến thức, thông tin thu nhận được thành vốn hiểu biết riêng của chính mình

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 2

Do tầm quan trọng của giờ dạy trên lớp nên cả giáo viên và hiệu trưởng đều tập trung nhiều thời gian và sự chú ý, mọi cố gắng của mình vào giờ dạy trên lớp Giáo viên là người trực tiếp quyết định kết quả thông qua sự đầu tư cho tiết dạy, việc thể hiện tiết dạy trên lớp như thế nào Hiệu trưởng có trách nhiệm quản lý, kiểm tra để các giờ dạy trên lớp có kết quả tốt nhất Ở trường THPT Nguyễn Trường Tộ tỉnh Bình Thuận, hiệu trưởng đã nhận thức được vai trò quan trọng của việc kiểm tra nội bộ trường học và đặc biệt là công tác kiểm tra giời dạy trên lớp của giáo viên, công tác này được tiến hành thường xuyên trong năm học

Qua lớp bồi dưỡng, được nghiên cứu chuyên đề kiểm tra nội bộ trường học trong đó có việc kiểm tra giờ dạy trên lớp (GDTL) đối chiếu với thực tiễn tại trường, tôi thấy việc tổ chức kiểm tra GDTL ở trường có khi chưa đúng quy trình, còn những hạn chế nhất định, điều đó ảnh hưởng ít nhiều đến kết quả đánh giá GDTL của giáo viên

Vì vậy, tôi chọn đề tài “HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRƯỜNG TỘ TỈNH BÌNH THUẬN TỔ CHỨC KIỂM TRA GIỜ DẠY TRÊN LỚP CỦA GIÁO VIÊN NĂM HỌC 2010-2011 Nhằm phân tích thực trạng, tím nguyên nhân và đề ra một số biện pháp cải tiến, để những năm tiếp theo hoạt động kiểm tra GDTL được thực hiện đúng quy trình với nmong muốn nhắm đạt được mục tiêu nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, nâng cao chất lượng dạy và học ở trường THPT Nguyễn Trường Tộ tỉnh Bình Thuận

II/MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Tìm hiểu và phân tích thực trạng kiểm tra GDTL ở trường THPT Nguyễn Trường Tộ tỉnh Bình Thuận năm học 2010-2011 Từ đó, rút ra bài học kinh nghiệm

và đế xuất những giải pháp cải tiến công tác kiểm tra GDTL nói riêng và công tác quản lý nói chung tạc trường THPT Nguyễn Trường Tộ tỉnh Bình Thuận

III/ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Tìm hiểu cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý liên quan đến đề tài

Phân tích thực trạng công tác kiểm tra GDTL của hiệu trưởng trường THPT Nguyễn Trường Tộ tỉnh Bình Thuận, năm học 2010-2011

Rút ra bài học kinh nghiệm và đế xuất những giải pháp cải tiến công tác kiểm tra GDTL trong thời gian tới

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 3

PHẦN HAI NỘI DUNG

A CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA ĐỀ TÀI I/CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Các khái niệm

- Kiểm tra: Tra xét kỹ lưỡng việc làm đúng hay không? (Từ điển Tiếng Việt) Kiểm tra là quan sát và kiểm nghiệm sự phù hợp của quá trình hoạt động ở khách thể với các quyết định của quản lý

- Kiểm tra nội bộ trường học: là hoạt động xm xét đánh giá các hoạt động giáo dục nói chung, phát triển giáo viên và học sinh nói riêng

- Giờ dạy trên lớp: là hình thức tổ chức các hoạt động trên lớp của giáo viên,

là hoạt động cơ bản của quá trình dạy học Trong mỗi giờ dạy trên lớp, hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò được thực hiện dưới sự tác động tương hỗ giữa các yếu tố cơ bản của các quá trình dạy học, đó là mục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện và hình thức tổ chức dạy học

- Tổ chức: là tập hợp người được tổ chức theo cơ cấu nhất định để hoạt động

vì lợi ích chung (Từ điển Tiếng Việt)

-Tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp: Là một trong những hoạt động kiểm tra theo kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học của hiệu trưởng Đó là hoạt động xem xét, đánh giá hoạt động giảng dạy, giáo dục của giáo viên, hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh và các mối quan hệ trong hoạt động dạy – học Nhằm phát hiện và điều chỉnh những lệch lạc, thiếu sót trong giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh, đồng thời phổ biến những kinh nghiệm, những thành công trong học tập của học sinh, đồng thời phổ biến những kinh nghiệm, những thành công trong tập thể sư phạp nhà trường Qua việc kiểm tra giờ dạy trên lớp, giúp Hiệu trưởng năm vững tình hình, lập kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, tổ chức việc học của học sinh

và điều chỉnh các quyết định quản lý chưa phù hợp của mình

2 Cơ sở lý luận

2.1 Nguyên tắc kiểm tra GDTL:

Khi thực hiện công tác kiểm tra giờ dạy trên lớp cần quán triệt các nguyên tắc

cơ bản sau:

+ Kiểm tra giờ dạy trên lớp phải chính xác, khách quan: Đây là nguyên tắc hàng đầu của kiểm tra giờ dạy trên lớp Kết quả kiểm tra giờ dạy trên lớp phải phản ánh đúng thực trạng về hoạt động giáo dục, về việc giảng dạy của Giáo viên được kiểm tra Tránh định kiến, suy diễn cũng như tránh nhận xét cá nhân

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 4

+ Kiểm tra giờ dạy trên lớp phải có hiệu quả

Kiểm tra giờ dạy trên lớp không phải là “vạch lá tìm sâu” mà là “đãi cát tìm

vàng” Kiểm tra giờ dạy trên lớp phải có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy giáo viên được

kiểm tra thực hiện nhiệm vụ được tốt hơn Đặc biệt, trong giáo dục còn phải tính đến hiệu quả giáo dục trong kiểm tra

Kiểm tra giờ dạy trên lớp phải giúp cho nhà quản lý nâng cao hiệu quả quản

lý nhờ những thông tin xác thực về hoạt động giảng dạy trên lớp của giáo viên Hoạt động học tập của học sinh và các hoạt động phục vụ dạy - học khác trong nhà trường

Ngoài ra, còn phải tính đến hiệu quả kinh tế trong kiểm tra, nghĩa là các lợi ích mà kiểm tra mang lại phải lớn hơn các chi phí cùng hậu quả do kiểm tra gây ra

+ Kiểm tra giờ dạy trên lớp là một chức năng quản lý, một công việc của nhà

quản lý nên phải thực hiện thường xuyên, không phải “khi có vấn đề” mới kiểm tra

+ Kiểm tra giờ dạy trên lớp phải công khai

Đó là sự thể hiện dân chủ trong quản lý Cần phải động viên, thu hút cá nhân đơn vị tham gia vào quá trình kiểm tra giờ dạy trên lớp, biến quá trình tự kiểm tra giờ dạy trên lớp của từng giáo viên, các tổ chuyên môn trong nhà trường

2.2 Nhiệm vụ kiểm tra GDTL:

+ Kiểm tra:

Xem xét việc hoạt động dạy trên lớp của giáo viên so với các văn bản quy định như: phân phối chương trình, sách giáo khoa, chuẩn đánh giá của Bộ và các hướng dẫn của Sở, của Trường

Yêu cầu của kiểm tra giờ dạy trên lớp là phải tỉ mỉ, rõ ràng, chỉ rõ những điều làm được của đối tượng kiểm tra Còn đối với giáo viên được kiểm tra thì cảm thông, hợp tác, chấp nhận việc làm của bộ phận kiểm tra

+ Đánh giá:

Căn cứ vào chuẩn đánh giá của Bộ xác định mực độ đạt được của giáo viên khi thực hiện giờ dạy trên lớp có kết hợp xem xét tình hình học sinh, cơ sở vật chất,

… để đánh giá, xếp loại đúng với giáo viên được kiểm tra

Yêu cầu của đánh giá là khách quan, chính xác, công bằng đồng thời định hướng khuyến khích nhằm tạo cơ sở cho sự tiến bộ của giáo viên được kiểm tra

Yêu cầu của đánh giá là khách quan, chính xác, công bằng đồng thời định hướng khuyến khích nhằm tạo cơ sở cho sự tiến bộ của giáo viên được kiểm tra

+ Tư vấn:

Nêu được những nhận xét, gợi ý giúp cho giáo viên thực hiện ngày càng tốt hơn việc thực hiện giờ dạy trên lớp của mình

Yêu cấu của thúc đẩy là người kiểm tra phải thực hiện, lựa chọn được những kinh nghiệm (của đối tượng kiểm tra, của bản thân mình của những người khác, ), đống thời phổ biến được kinh nghiệm tốt, có những định hướng cho giáo viên và có những kiến nghị phù hợp với các cấp quản lý nhằm phát triển đội ngũ, nâng cao tay nghề, kinh nghiệm của những giáo viên được kiểm tra, của giáo viên trong đơn vị

2.3 Nội dung kiểm tra GDTL:

Kiểm tra việc thực hiện chương trình, thực hiện kế hoạch giảng dạy bộ môn được phân công

Xem xét đánh giá giáo viên khi thực hiện giờ dạy trên lớp theo 5 tiêu chí: Nội dung; phương pháp; phương tiện; tổ chức; kết quả Đánh giá trình độ tay nghề của giáo viên qua bài giảng, đã đạt được những mục tiêu về kiến thức, kỷ năng, thái độ

đã hình thành cho học sinh và việc vận dụng các phương pháp giảng dạy thể hiện qua các tiết dạy thực tế trên lớp như thế nào

So sánh, đối chiếu mức độ tiến bộ của người được kiểm tra với các lần kiểm tra trước, từ đó có những ý kiến tư vấn, thúc đẩy người được kiểm tra tiến bộ hơn

2.4 Phương pháp kiểm tra GDTL

+ Phương pháp giám sát

Đây là phương pháp quan trọng và chủ yếu của việc kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên Khi sử dụng phương pháp này để kiểm tra giờ dạy trên lớp, người kiểm tra phải xác định rõ mục tiêu của bài giảng, phác thảo trước những nội dung cần quan sát, đánh giá

Quan sát giờ dạy trên lớp phải quan sát toàn bộ diễn biến của tiết dạy, ghi lại các hoạt động giảng dạy của giáo viên, hoạt động học tập của học sinh và các mối quan hệ trong hoạt động dạy và học, đồng thời ghi nhận thông tin, tình huống xãy ra

và cách xử lý tình huống của giáo viên

+ Phương pháp phân tích tài liệu, sản phẩm

Phương pháp này cho phép người kiểm tra hình dung quá trình chuẩn bị của giáo viên cho tiết dạy được kiểm tra Người kiểm tra có thể phân tích nhiều loại tài liệu, sản phẩm trong quá trình kiểm tra có liên quan đến việc giảng dạy như: sổ kế hoạch giảng dạy, sổ báo giảng, phân phối chương trình, giáo án, thiết bị dạy học,…

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 6

đối chiếu với những vấn đề quan sát được trong giờ dạy của giáo viên, vở ghi chép

của học sinh, phiếu kiểm tra cuối giờ dạy

+ Phương pháp tác động trực tiếp đến đối tượng

Được thực hiện sau khi dự giờ xong, người kiểm tra gặp gỡ, trao đổi với người dạy để người dạy trình bày mục đích, yêu cầu của bài dạy, phương pháp đã vận dụng, hình thức tổ chức dạy học đã thực hiện, những thuận lợi, khó khăn gặp phải khi thực hiện giờ dạy qua đó tự đánh giá tiết dạy Mặt khác, người kiểm tra phải tạo được sự an toàn cho người dạy, phải đưa ra được những lời khuyên cụ thể, khả thi; đánh giá được mức độ tiến bộ hay thụt lùi so với lần kiểm tra trước đó

2.5 Hình thức kiểm tra GDTL

Kiểm tra giờ dạy trên lớp có thể tiến hành bằng các hình thức sau:

+ Dự giờ kiểm tra có báo trước: Hiệu trưởng tổ chức dự giờ theo kế hoạch

được xáx định từ đầu năm học và được công khai cụ thể, người được kiểm tra có thời gian chuẩn bị tốt nhất cho bài dạy của mình Với hình thức này Hiệu trưởng đánh giá được mức độ tiến bộ của giáo viên

+ Dự giờ kiểm tra đột xuất: Hiệu trưởng tổ chức kiểm tra theo kế hoạch

riêng Hình thức này cho phép xác đỉnh rõ giao viên đã chuẩn bị như thế nào và lớp học hoạt động ra sao trong điều kiện hoạt động bình thường hàng ngày Để không gây áp lực hoc giáo viên trong khi dự giờ đột xuất, Hiệu trưởng nên tạo không khí thoải mái, ân cần với tinh thần kiểm tra để góp ý xây dựng, nhắc nhỡ khi cần thiết

và rèn luyện bản lĩnh tự tin cho giáo viên được kiểm tra Hình thức này có tác dụng duy trì kỷ luật lao động, nâng cao tinh thần tự kiểm tra, tự giác của đội ngũ giáo viên

+ Dự giờ theo đề tài: Hiệu trưởng tổ chức dự giờ một chu trình các bài giảng

về một đơn vị bài học hay một nhóm các bài học (từ 3-5 tiết) của một giáo viên nhằm mục đích nghiên cứu toàn diện hệ thống làm việc của giáo viên đó Hình thức này cho phép xác định những mặt mạnh, mặt yếu của giáo viên từ đó đưa ra lời khuyên đối với giáo viên để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ Hình thức này cần thiết đối với việc tìm hiểu năng lực của những giáo viên mới, giúp hiệu trưởng dễ dàng phát hiện và biết rõ nguyên nhân mà giáo viên đó mắc phải

+ Dự các giờ lên lớp song song: Hiệu trưởng có thể dự giờ lên lớp của hai

hay nhiều giáo viên cùng khối lớp về một bài hay một mục trong bài Khi đi dự nên

có mặt của giáo viên có giờ song song Nhờ phương pháp so sánh, hiệu trưởng có thể phát hiện những ưu điểm và hạn chế của mỗi giáo viên, hiệu quả của từng phương pháp mà các giáo viên đang giảng dạy

+ Dự giờ có mục tiêu và mời chuyên gia cùng dự: Hiệu trưởng mời những

chuyên gia thường là cán bộ chỉ đạo chuyên môn hoặc cán bộ thanh tra chuyên môn

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 7

của Sở Giáo Dục cùng dự giờ giáo viên khi xuất hiện một sự hoài nghi nào đó hoặc khi muốn nghiên cứu sâu hơn một phương pháp mới Hiệu trưởng nên đề nghị những chuyên gia này cùng dự để rút kinh nghiệm vế các vấn đề có liên quan

2.6 Quy trình kiểm tra GDTL

Quy trình kiểm tra giờ dạy trên lớp (GDTL) được thực hiện theo 4 bước sau: 2.6.1 Xây dựng kế hoạch kiểm tra GDTL

Kế hoạch kiểm tra GDTL là một nội dung quan trọng của kế hoạch chuyên môn trong kế hoạch năm học của nhà trường đồng thời là yếu tố chủ yếu của quá trình quản lý Khi xây dựng kế hoạch, hiệu trưởng cần xác định rõ yêu cầu, mục đích; lưu ý những hạn chế cón gặp phải trong công tác quản lý năm trước như: giáo viên ít đổi mới phương pháp giảng dạy, ít sử dụng đồ dùng dạy học khi lên lớp, ít áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy hay tình trạng giáo viên đọc cho học sinh chép, tổ chức hoạt động nhóm chưa hiệu quả, Kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp của hiệu trưởng cần phải phù hợp với tình hình thực tế, điều kiện cụ thể của trường

và phải có tính khả thi

Kế hoạch kiểm tra GDTL được thiết kế dưới dạng sơ đồ hay biểu bảng, trong

kế hoạch cần nêu rõ mục đích, yêu cầu, nội dung, phương pháp tiến hành, hình thức, bộ phân hay cá nhân nào được kiểm tra, lực lượng kiểm tra phải phù hợp với nội dung cần kiểm tra

Kế hoạch kiểm tra GDTL được xây dựng ngay từ đầu năm học và công bố công khai cho mọi thành viên trong nhà trường biết

Giới thiệu một số mẫu bảng xây dựng kế hoạch kiểm tra GDTL

* Kế hoạch kiểm tra GDTL được rãi đều trong năm học, nếu có điều kiện cần xây dựng kế hoạch kiểm tra theo tháng hoặc kế hoạch kiểm tra theo tuần

Kế hoạch kiểm tra trong năm học:

Thời gian Đối tượng KT Nội dung KT Phương pháp KT Lực lượng KT Tháng 9

Tháng 10

Tháng …

Tháng 4

Kế hoạch kiểm tra GDTL theo tháng:

Thời gian Người dạy Tổ CM Tên bài dạy Hình thức dự Người dự

Kế hoạch kiểm tra GDTL theo tuần:

Thời gian Tiết/lớp Tên bài dạy Người dạy Người dự Thời gian họp

rút kinh nghiệm Thứ 2/

+ Xây dựng lực lượng kiểm tra GDTL:

* Cơ chế kiểm tra GDTL

- Cơ chế kiểm tra trực tiếp: Lãnh đạo trường, Ban kiểm tra nội bộ trường học

kiểm tra GDTL của giáo viên Cơ chế này chỉ phù hợp với những trường có số giáo viên ít và lực lượng kiểm tra ở tổ, nhóm chuyên môn không đủ mạnh Khi áp dụng

cơ chế này có thể vô hiệu hóa cấp tổ, không có tác dụng chuyển hóa công tác kiểm tra thành tự kiểm tra của giáo viên, tốn nhiều thời gian

- Cơ chế kiểm tra gián tiếp: Lãnh đạo trường kiểm tra tổ chuyên môn về hoạt

động kiểm tra GDTL của giáo viên và kiểm tra xác suất giáo viên để đối chiếu với kết quả kiểm tra của tổ Cơ chế này phù hợp với các trường có số lượng giáo viên nhiều và lực lượng kiểm tra ở tổ, nhóm chuyên môn khá mạnh và có kinh nghiệm

Ưu điểm là góp phần làm tăng quyến hạn và trách nhiệm cho tổ, tạo điều kiện chuyển hóa kiểm tra váo tự kiểm tra và tiết kiệm được thời gian

Cơ chế kiểm tra có thể được tổ chức bởi các tuyến sau:

Tuyến trường: Do ban kiểm tra của trường chịu trách nhiệm

Tuyến trung gian: Do tổ chuyên môn phụ trách

Tuyến cá nhân: do giáo viên tự kiểm tra, đánh giá

* Yêu cầu của việc xây dựng lực lượng kiểm tra GDTL

Xác định số lượng của Ban kiểm tra GDTL: Do tính đa dạng và phức tạp của công tác kiểm tra GDTL; Hiệu trưởng không thể thông thạo tất cả các bộ môn, không có thời gian đệ trực tiếp dự giờ kiểm tra GDTL của giáo viên toàn trường,

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 9

nhất là những trường có số lượng giáo viên đông Hiệu trưởng phải tập hợp nhiều thành viên có năng lực vào Ban kiểm tra; Xây dựng lực lượng kiểm tra nhiều thành phần, đảm bảo tính khoa học, dân chủ

Xác định tiêu chuẩn thành viên Ban kiểm tra GDTL; Thành viên của Ban kiểm tra phải là người có chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng; có khả năng quan sát, phân tích, tổng hợp; thận trọng, tế nhị trong giao tiếp, có uy tín đối với đồng nghiệp Thành viên Ban kiểm tra có thể là các tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên môn, giáo viên có kinh nghiệm, giáo viên dạy giỏi cấp trường, cấp tỉnh; có thể mời BCH công đoàn, đại diện cấp ủy

Trong từng đợt kiểm tra, tùy theo mục đích kiểm tra mà hiệu trưởng cử lực lượng kiểm tra cho phù hợp

Hiệu trưởng là người ra quyết định thành lập Ban kiểm tra GDTL, trưởng ban

do hiệu trưởng trực tiếp đảm nhiệm, phó ban thường trực do phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn Hiệu trưởng phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên trong Ban kiểm tra, quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của từng thành viên

Hiệu trưởng cần có kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho Ban kiểm tra GDTL; có chế độ chính sách thỏa đáng nhẳm động viên, khích lệ tinh thần

+ Phân cấp trong kiểm tra GDTL:

Phân cấp trong kiểm tra là một yêu cầu quản lý khoa học cho các quản lý phức

tạp Phân cấp trong kiểm tra phải phù hợp với phân cấp trong quản lý

Trong việc kiểm tra GDTL, hiệu trưởng cần phân công cho các tổ trưởng chuyên môn, Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn nhưng hiệu trưởng phải đôn đốc, nhắc nhở thường xuyên đồng thời có kiểm tra việc thực hiện theo định kỳ hoặc đột xuất để đảm bảo việc phân cấp có hiệu quả, công tác kiểm tra được tiến hành theo kế hoạch

+ Xây dựng chuẩn đánh giá tiết dạy:

Xây dựng chuẩn đánh giá GDTL là việc làm rất cần thiết, đây là cơ sở để giáo viên tự đánh giá kết quả công việc của họ, có ý nghĩa và tác dụng quan trọng đối với sự phát triển nghề nghiệp, chất lượng dạy học Căn cứ chuẩn, Hiệu trưởng

và các thành viên Ban kiểm tra có cơ sở xem xét, đánh giá GDTL của giáo viên; giáo viên được kiểm tra có sự chuẩn bị bài dạy của mình tốt hơn để đáp ứng cá yêu cầu kiểm tra theo chuẩn đã xây dựng Chuẩn đánh giá giờ dạy là một quyết định quản lý của hiệu trưởng, nó gắn liền với thực tế trình độ giáo viên của trường trong từng giai đoạn cụ thể

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 10

Chuẩn đánh giá giờ dạy trên lớp gồm hai yếu tố chủ yếu là định tính và định lượng Quy trình xây dựng: Hiệu trưởng xây dựng dự thảo; tiến hành lấy ý kiến thảo luận; điều chỉnh; quyết định ban hành và áp dụng vào thực tế kiểm tra

Tuy nhiên, việc áp dụng chuẩn đánh giá trong kiểm tra GGTL tùy thuộc rất nhiều vào năng lực, phẩm chất người kiểm tra Cần chú ý rằng: không chỉ những người kiểm tra phải nằm vững chuẩn đánh giá mà toàn thể hội đồng sư phạm cũng phải nắm vững để tự kiểm tra, phấn đấu nâng cao chất lượng giờ dạy theo hướng tích cực

+ Xây dựng chế độ kiểm tra GDTL:

Đây là việc làm rất quan trọng trong công tác kiểm tra GDTL Chế độ hợp lý

sẽ cho tác động tích cực, thúc đẩy các hoạt động giảng dạy của giáo viên ngày càng nâng cao; ngược lại sẽ có tac dụng xấu làm ảnh hưởng đến tiết dạy Hiệu trưởng cần

có những quy định cụ thể về thể thức kiểm tra GDTL, nhiệm vụ cụ thể của những thành viên trong Ban kiểm tra, thời gian tiến hành kiểm tra,… Ngoài ra, cần chú ý đảm bảo tốt các điều kiện về cơ sở vật chất và tinh thần cho hoạt động kiểm tra 2.6.3 Chỉ đạo công tác kiểm tra GDTL

Bước 1: Chuẩn bị dự giờ

Cần xác định mục đích dự giờ; xác định vị trí của giờ dự trong tiến độ thực hiện chương trình; nắm được mục đích yêu cầu; nội dung của bài giảng và những

dự kiến thực hiện bài giảng của giáo viên; Nghiên cứu nắm vững tình hình học tập của học sinh lớp sẽ dự; Phác thảo nội dung cần quan sát; Xác định phương pháp kiểm tra tri thức, kỹ năng của học sinh sau giờ học

Bước 2: Tiến hành dự giờ

Là hệ thống những quan sát về diễn biến thực tế của giờ lên lớp nhằm thu thập những thông tin phục vụ cho mục đích dự giờ Quá trình quan sát này thực hiện theo tiến trình các tình huống dạy học, theo các tuyến Thầy – Trò Các quan hệ

và phản ánh các sự kiện chính của quá trình lên lớp cũng như những nhận xét tức thời về các sự kiện đó

Người dự phải làm tốt việc ghi chép để sau đó tái hiện được những tình huống dạy học cơ bản nhằm cho phép đánh giá bài học đó theo tiếp cận hệ thống Khi dự giờ của giáo viên, hiệu trưởng cần chú ý quan sát những vấn đề sau: Nội dung bài giảng; Phương pháp làm việc của thầy và trò; Tổ chức nề nếp tự học, công việc tự làm của học sinh trên lớp, không khí học tập của học sinh trong lớp; Hệ

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 11

thống câu hỏi và bài tập rèn kỹ năng; Mối quan hệ hợp tác giữa thầy và trò; Vấn đề

vệ sinh sức khỏe; Đánh giá chất lượng của tiết học và kết quả học tập của học sinh

Chú ý: Tuỳ vào mục đích dự giờ mà hiệu trưởng nhấn mạnh yếu tố nào cho thích hợp

Bước 3: Phân tích và đánh giá giờ dạy của giáo viên

Phân tích giờ học trên lớp là chỉ ra các ưu khuyết điểm và nguyên nhân của chúng trong 3 thành tố của nó: Hoạt động dạy của giáo viên công tác chuẩn bị, nội dung kiến thức, phương pháp dạy học, sử dụng đồ dùng dạy học, phân phối thời gian; Hoạt động học của học sinh về nề nếp học tập, phương pháp học tập, khả năng tiếp thu kiến thức kỹ năng, kết quả học tập; Quan hệ giao tiếp gồm quan hệ thầy – trò; quan hệ trò – trò; việc xử lý tình huống xảy ra trong giờ học của giáo viên Phân tích kết quả bài kiểm tra làm cơ sở cho việc trao đổi, góp ý cho giáo viên

Đánh giá giờ dạy là kết quả của những suy luận lôgíc bắt nguồn từ kết quả giờ dạy trên lớp và những nhận định có được trong giai đoạn phân tích bằng cách so sánh chúng với mục đích của giờ lên lớp và với yêu cầu dự giờ Đánh giá một giờ dạy là nêu ra kết quả của giờ học đó và chỉ ra trình độ lao động của người dạy cũng như đặc tính của lao động học tập của học sinh trong quá trình dạy học của bài học

đó

Hiệu trưởng đánh giá giờ dạy theo “tiêu chuẩn giờ lên lớp” đã được xây dựng Tuy nhiên, tiêu chuẩn chung nhất để đánh giá kết quả giờ dạy là: thông qua một khối lượng tài liệu giáo khoa đã qui định, một nội dung bài lên lớp nhất định, trong phạm vi thời gian nhất định

Bước 4: Trao đổi với giáo viên

Hiệu trưởng trao đổi cùng giáo viên, tìm đến những điều quyết định tối ưu để nâng cao hiệu quả giờ dạy Giáo viên phải trả lời được câu hỏi: Mục tiêu của giờ dạy là gì? Giáo viên tự đánh giá mức độ đạt mục tiêu của bài dạy?

Hiệu trưởng căn cứ vào những thông tin thu thập được qua quan sát giờ dạy, nêu lên những câu hỏi, những gợi ý để giáo viên trình bày những chủ ý của mình khi tiến hành giờ dạy; Hiệu trưởng và giáo viên cùng trả lời câu hỏi: làm thế nào để nâng cao hơn chất lượng giờ dạy? Qua đó hiệu trưởng góp ý cho giáo viên sửa chữa những thiếu sót, giúp giáo viên khắc phục các thiếu sót và khích lệ giáo viên phát huy những ưu điểm

* Lưu hồ sơ:

lý các thông tin đó thành những kiến nghị cụ thể qua từng giờ dự

Việc lưu giữ hồ sơ dự giờ phải tuân theo quy trình: Lực lượng kiểm tra bàn giao qua Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn sau đó bàn giao qua hiệu trưởng

Hồ sơ dự giờ phải đảm bảo các yêu cầu chính xác, khách quan, rõ ràng cụ thể và mang tính nhân văn

2.6.4 Tổng kết điều chỉnh hoạt động kiểm tra GDTL

Sau khi tiến hành kiểm tra GDTL, lực lượng kiểm tra cần thực hiện việc phân tích giờ dạy, đanh giá, xếp loại và rút kinh nghiệm.Nhửng kết luận được rút ra từ tiết dự giờ phải có gí trị thiết thực, căn cứ trên yêu cầu giờ dạy, trên thực tế khách quan của lớp học và có cơ sở khoa học Những lời khuyên, tư vấn của hiệu trưởng giúp giáo viên khắc phục những thiếu sót và phát huy những ưu điểm, hiệu quả của giờ dạy thể hiện những đề nghị của hiệu trưởng được vận dụng vào những tiết dạy sau đó Vì vậy, hiệu trưởng cần có sự theo dõi những cải tiến của giáo viên sau khi thực hiện các trao đổi tư vấn

Theo phân cấp phân công, Hiệu trưởng, các phó hiệi trưởng, tổ chuyên môn, nhóm trưởng sơ kết từng tháng, từng học kỳ và tổng kết năm học Các kết luận qua kiểm tra GDTL là cơ sở để hiệu trưởng ra quyết định điều chỉnh nhằm hoàn thiện dần tay nghề của giáo viên, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của lực lượng kiểm tra, cải tiến công tác quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác kiểm tra của hiệu trưởng; từ đó nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục của nhà trường góp phần thúc đẩy sự phát triển của hệ thống giáo dục

II/CƠ SỞ PHÁP LÝ

2 Thông tư số 43/2006/TT-BGDĐT ngày 20/10/2006 hướng dẫn thanh tra toàn diện nhà trường, cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sư phạm nhà giáo

3 Thông tư số 3040/BGD&ĐT- TCCB ngày 14/04/2006, của Bộ Giáo dục và Đào tạo

4 Hướng dẫn số 10227/THPT ngày 11/09/2001 về đánh giá xếp loại giờ dạy bậc trung học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành

5 Quyết định số 06/2006/QĐ-BNV ngày 21/03/2006, của Bộ Nội vụ về việc Ban hành quy chế đánh giá xếp loại giáo viên mấm non và giao viên phổ thông công lập

6 Phương hướng nhiệm vụ năm học 2010-2011 của Sở Giáo dục và Đào tạo Bình Thuận

7 Kế hoạch năm học 2010-2011 của trường THPT Nguyễn Trường Tộ

B THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM TRA GIỜ DẠY TRÊN LỚP CỦA TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRƯỜNG TỘ NĂM HỌC 2010-2011 I/ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH NHÀ TRƯỜNG

1 Khái quát tình hình nhà trường

Trường THPT Nguyễn Trường Tộ đóng tại Xã Tân Hải, thị xã La gi, tỉnh Bình Thuận Trường được thành lập theo quyết định số 2723/QĐ-CTUBND tỉnh Bình Thuận ngày 21 tháng 07 năm 2005 Địa bàn tuyển sinh của trường gồm 4 xã Tân Hải, Tân Tiến thuộc thị xã La Gi và xã Tân Thành, Tân Thuận thuộc huyện Hàm Thuận Nam Tình hình an ninh trật tự khá an toàn, trường đóng xa khu vực dân cư, kinh tế chủ yếu của nhân dân trong khu vực là nông nghiệp, trình độ học tập của học sinh cũng như trình độ dân trí khá thấp so với các khu vực lân cận

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 14

phòng tin học với 50 máy vi tính, 04 phòng có trang bị máy chiếu, 11 phòng phục

vụ cho công tác quản lý, hành chính

Cơ sở vật chất được xây dựng mới đúng chuẩn, trang thiết bị dạy học được trang bị mới, đầy đủ đáp ứng nhu cầu sử dụng của giáo viên để thực hiện đổi mới phương pháp dạy học Trường đã kết nối ADSL với gói cước cáp quang tốc độ cao, lắp đặt hệ thống internet không dây để cho giáo viên có thể truy tìm tài liệu dễ dàng

+ Xếp loại giảng dạy của giáo viên:

Kết quả kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên năm học 2010-2011 qua kết quả kiểm tra của các tổ chuyên môn báo cáo lên

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 15

Tổng số giáo viên được kiểm tra: 57

Xếp loại giỏi 07/57, khá 42/57, đạt yêu cầu 8/57

+ Kết quả học tập rèn luyện của học học:

Số học sinh của trường hằng năm dao động từ 1130 biên chế 28 lớp Kết quả học tập của học sinh năm học 2010-2011

Bảng 02: Xếp loại học lực và hạnh kiểm năm học 2010-2011

Hiệu trưởng chỉ đạo Phó hiệu trưởng phụ trác chuyên môn có sự phân công chuyên môn phù hợp với trình độ năng lựcgiảng dạy và điều kiện thực tế của giáo viên, từ đó tạo cho giáo viên có tâm thế thoải mái, có thời gian đầu tư cho giảng dạy nhiều hơn, chất lượng các bài dạy tốt hơn

Do trường mới thành lập nên đa số giáo viên còn trẻ, nhiệt tình tích cực Họ luôn có ý thức trong việc tự học tự rèn để nâng cao tay nghề Tập thể giáo viên luôn

có sự đoàn kết gắn bó, luôn có sự trao đổi hỗ trợ lẫn nhau trong chuyên môn Nhờ

đó những kinh nghiệm tốt trong giảng dạy có sự nhân rộng Những ý kiến tư vấn

Việc áp dụng phương pháp lấy người học làm trung tâm chưa được áp dụng nhiều ở các bộ môn do đối tượng học sinh vùng sâu việc ý thức đầu tư vào việc học của các em chưa cao Ngoài giờ đi học các em vẫn phải làm công việc phụ giúp gia đình, nên thời gian các em chuẩn bị bài trước hầu như rất ít Vì thế, việc áp dụng theo phương pháp mới ít đưa đến hiệu quả cao cho tiết day nên giáo viên hầu hết chưa dám mạnh dạn áp dụng nhiều trong tiết dạy Điều này làm cho ban kiểm tra GDTL cũng thấy được rõ thực tế nên cũng dễ thông cảm, dẫn đến các tiết kiểm tra GDTL của ban kiểm tra còn mang tính động viên khuến khích, chưa đánh giá thật

sự chính xác

Đa số tổ ghép, có 05/06 tổ có tổ trưởng thâm niên dưới 10 năm, công tác tổ trưởng kinh nghiệm còn hạn chế, nên dự giờ chỉ có thể quan sát cách tổ chức lớp và việc chuẩn bị của giáo viên trong tiết dạy như thế nào, còn về khả năng đánh giá nội dung chưa mang tính chính xác và khoa học cao, những người dự giờ chưa có khả năng tư vấn thúc đẩy giáo viên nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên được

dự giờ

Đội ngũ giáo viên trẻ là nữ mới lập gia đình, có con nhỏ khá nhiều (hiện nay

có 22/32 đã lập gia đình và có 34 trẻ dưới 05 tuổi), họ không có nhiều thời gian đầu

tư cho việc nâng cao trình độ chuyên môn, thiếu ý chí phấn đấu Không có nhiều thời gian nghiên cứu việc áp dụng phương pháp mới sao cho có hiệu quả, nhiều

Phạm Thi Nhân Lớp CBQL THPT K24 17

giáo viên còn cho rằng học sinh vùng nông thôn trình độ còn yếu nên rất khó để áp dụng phương pháp mới trong giảng dạy nhất là thảo luận nhóm, về những vấn đề có tính tư duy cao Với những suy nghĩ bảo thủ này mà giáo viên chưa dám mạnh dạng

áp dụng các phương pháp mới trong giảng dạy nhiều vì vậy chất lượng giờ dạy trên lớp của một số giáo viên chưa cao, chưa được cải thiện nhiều gây khó khăn cho ban kiểm tra trong công việc tư vấn thúc đẩy giáo viên qua tiết dạy

Mặt khác, vì những lý do như học sinh ở nông thôn, vùng sâu, nhận thức chưa cao nên năng lực còn yếu kém, thứ hai là do trình độ chuyên môn của một số thành viên Ban kiểm tra chưa thực sự giỏi và nổi trội so với những người được kiểm tra Người được cử đi kiểm tra GDTL của giáo viên có khi không đúng chuyên môn, có người không xem trước bài khi đi dự giờ nên khâu đánh giá chất lượng còn nhẹ hoặc chưa chính xác Chính vì những lý do trên, việc cải tiến kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên là công việc bức xúc và cấp bách đối với lãnh đạo trường THPT Nguyễn Trường Tộ

II/PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM TRA GIỜ DẠY TRÊN LỚP Ở TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRƯỜNG TỘ NĂM HỌC 2010-2011

1 Xây dựng kế hoạch kiểm tra GDTL

1.1 Thực trạng

Ngay từ đầu năm học, hiệu trưởng đã xây dựng kế hoạch kiểm tra GDTL đồng thời cùng với kế hoạch năm học của trường Hiệu trưởng chỉ đạo cho phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn triển khai kế hoạch thực hiện Các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch riêng cho từng tổ Dựa trên những quy định về kiểm tra nội bộ trường học, hiệu trưởng đề ra kế hoạch dự giờ như sau:

Kiểm tra toàn diện: Số lượng giáo viên được kiểm tra chiếm 1/3 tổng số giáo viên của tổ và luân phiên cứ 3 năm sẽ kiểm tra 1 lần Và đây là tiết dự giờ theo định

kỳ nên giáo viên được biết trước và giáo viên sẽ được dự 2 tiết

Kiểm tra GDTL theo chuyên đề: Số lượng kiểm tra theo dạng máy thường chiếm hơn 2/3 tổng số giáo viên của tổ, số này được dự 1 hoặc 2 tiết tùy theo đối tượng Riêng đối tựng là giáo viên tập sự và giáo viên vừa hoàn thành tập sự dự giờ

4 tiết/năm trong đó có 2 tiết báo trước và 2 tiết đột xuất

Từ kế hoạch này, hiệu trưởng chỉ đạo các tổ trưởng chuyên môn dựa vào phân phối chương trình, kế hoạch thời gian giảng dạy và tình hình thực tế của tổ để bàn bạc thời gian kiểm tra GDTL, chọn giáo viên dạy, bài dạy và thời gian dạy trong buổi họp tổ đầu năm Tất cả những vấn đề trên tổ trưởng đều thể hiện trong kế hoạch hoạt động của tổ, báo cáo với hiệu trưởng và công khai trên kế hoạch chung