Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ kỹ thuật Cao Thắng

Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ kỹ thuật Cao Thắng

CD+0060 Lời mở đầu

Trong những năm gần đây, kinh tế thị trờng đã và đang phát triển mạnh ở nớc ta, các ngành đang đua nhau sản xuất, cung cấp sản phẩm của mình cho thị trờng, đáp ứng nhu cầu thị trờng Để sản xuất kinh doanh có hiệu quả trong cơ chế thị trờng, vấn đề cơ chế quản lý kinh tế trong các doanh nghiệp đợc đặt ra một cách cấp thiết Muốn vậy doanh nghiệp phải biết sử dụng tổng hoà các công cụ quản lý trong mọi hoạt động của doanh nghiệp.

Hạch toán kế toán là một trong những công cụ đặc biệt quan trọng giúp cho nhà quản

lý doanh nghiệp quản lý một cách hữu hiệu mọi hoạt động của doanh nghiệp Có thể nói công tác tổ chức hạch toán kế toán liên quan đến mọi hoạt động, mọi phòng ban của doanh nghiệp Nhìn vào công tác tổ chức kế toán tại một doanh nghiệp có thể đánh giá đ-

ợc công tác tổ chức quản lý và hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Với doanh nghiệp xây lắp, công tác tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp đợc quan tâm hàng đầu vì đây là nòng cốt của việc tính đúng, tính đủ chi phí sản xuất vào giá thành công trình Từ đó giúp nhà quản lý doanh nghiệp nắm rõ đợc tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Trên cơ sở đó đa ra đợc những biện pháp tốt nhất nhằm tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, bảo đảm chất lợng sản phẩm, mang lại lợi nhuận lớn nhất cho doanh nghiệp.

Công ty cổ phần tm và DVKT Cao Thắng, với đặc điểm sản xuất kinh doanh của một

đơn vị xây lắp đã ảnh hởng không nhỏ đến công tác hạch toán kế toán Nhận thức đợc tầm quan trọng đó, trong những năm qua lãnh đạo công ty luôn quan tâm đến công tác kế toán nói chung, công tác chi phí và tính giá thành sản phẩm nói riêng Do vậy công tác

kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty đến nay đã và đang đợc

điều chỉnh cho phù hợp với thực tế và chế độ kế toán hiện hành Tuy nhiên hiện nay, công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp của công ty vẫn còn một

số hạn chế nhất định cần đợc bổ sung, hoàn thiện.

Trong thời gian thực tập tại công ty cổ phần tm và dvkt cao Thắng hớng dẫn của thầy cô giáo, các cô chú, anh chị trong phòng Tài chính- Kế toán công ty, cùng với những kiến thức tiếp thu đợc trong khoá học em đã hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp với đề tài:

“ Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty cổ phần

tm và dvkt cao Thắng. Chuyên đề thực tập của em gồm 3 phần:

Phần I: Tổng quan về công ty cổ phần thơng mại dịch vụ kỹ thuật cao Thắng

Phần II: Thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty cổ phần tm và dvkt cao Thắng.

Phần III: Đánh giá thực trạng và phơng hớng hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty cổ phần tm và dvkt cao Thắng

Phần I: Tổng quan về công ty cổ phần thơng mại dịch vụ kỹ thuật cao thắng

I- Đặc điểm sản xuất kinh doanh và tổ chức bộ máy quản lý của công ty

cổ phần thơng mại dịch vụ kỹ thuật cao thắng

1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty cổ phần thơng mại dịch vụ kỹ thuật cao Thắng.

Công ty cổ phần thơng mại và dịch vụ kỹ thuật Cao Thắng có trụ sở giao dịch tại 26

L-ơng Khánh Thiện - Ngô Quyền - Hải Phòng Tiền thân là xí nghiệp Đức Thiết có ngành nghề chủ yếu là dịch vụ sửa chữa phơng tiện thủy và các ngành nghề khác do các thơng bệnh binh cùng nhau góp sức thành lập ra

Nhiều năm trớc đây công ty CPTM-DVKT Cao Thắng là doanh nghiệp của các thơng bệnh binh và ngời tàn tật Sau một thời gian hoạt động và phát triển cả về quy mô sửa chữa, kinh doanh và lực lợng sản xuất đủ mạnh về nhiều mặt đã đợc UBND Thành phố Hải Phòng

và Sở lao động thơng binh xã hội ra quyết định công nhận số 192/ QĐUB ngày 02/02/2000

Tuy là một doanh nghiệp mới đợc thành lập nhng trên thực tế công ty Cao Thắng đã tiến hành sửa chữa phơng tiện thủy và xây dựng nhiều công trình của Thành phố Trong nhiều năm qua với đội ngũ lãnh đạo và công nhân viên của công ty là những ngời lính, những th-

ơng binh có tâm huyết với sự phát triển của công ty Từ năm thành lập tới nay, với một thời gian ngắn công ty đã đạt đợc những chỉ tiêu đề ra và nộp đầy đủ ngân sách Nhà nớc, công

ty đã góp một phần của mình vào công việc xây dựng đổi mới Thành phố nói chung và đất nớc nói riêng Sự thành công của công ty trong nhiều năm qua và tiếp tục khẳng định sự tồn tại và phát triển của công ty ngày càng vững chắc

Quy mô về vốn và tài sản của công ty nh sau:

Nguồn vốn hoạt động kinh doanh của công ty đợc hình thành từ nhiều nguồn khác nhau:

+ Nguồn vốn ngân sách cấp (khi công ty thành lập và cấp bổ sung hàng năm).+ Lợi nhuận từ các hoạt động giữ lại bổ sung nguồn vốn kinh doanh

+ Nguồn vốn huy động dợc từ ngân hàng và các tổ chức tín dụng

+ Nguồn vốn chiếm dụng từ phía đối tác (ngời cung cấp, công nhân, bên A).Tại thời điểm thành lập, công ty có tổng số vốn kinh doanh là 417,8 triệu Trong những năm hoạt động, công ty đã chứng tỏ sự lớn mạnh của mình khi nguồn vốn hoạt động tăng lên 112,8 lần (2002), 107 lần (2003), 145 lần (2004) Ta có thể thấy rõ điều này qua bảng sau:

Do đặc thù của ngành xây dựng: Công trình thi công lâu dài, kéo dài trong nhiều năm, chi phí bỏ ra lớn, vốn thu hồi chậm, doanh thu chỉ đợc công nhận khi công trình hoàn thành quyết toán nên doanh thu giữa các năm không ổn định.

Tóm lợc kết quả hoạt động kinh doanh của công ty trong một vài năm gần đây dới bảng sau:

Đơn vị: đồng

1- Doanh thu thuần 21.145.658.730 42.847.420.0502- Tổng chi phí 21.118.158.026 42.654.960.1253- Tổng lợi nhuận 27.500.704 192.459.925

Bảng số 2: Kết quả kinh doanh của công ty

2 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý sản xuất kinh doanh

Là một doanh nghiệp ngoài quốc doanh đòi hỏi công ty phải rất năng động trong hoạt động sản xuất kinh doanh, thực hiện đợc việc định hớng phát triển kinh doanh, những ngành nghề nào phù hợp với từng giai đoạn phát triển, với nhu cầu của thị trờng, cũng nhchuyển đổi kế hoạch sản xuất sản phẩm theo từng thời kỳ phải rất chính xác và phù hợp với

đăng ký kinh doanh cho phép của Sở kế hoạch đầu t và Thành phố, điều đó quyết định sự sống còn của công ty Vì vậy bộ máy tổ chức của công ty cần phải phù hợp với tính chất hoạt

động của công ty, phải có hiệu quả đáp ứng đợc những nhu cầu cần thiết trong việc quản lý, thực hiện tốt các chức năng về dự đoán, dự báo, lập kế hoạch sản xuất kinh doanh chính xác

Do đó công ty đã thiết lập một bộ máy quản lý gồm có: Hội đồng quản trị, Giám đốc, các phòng ban chức năng Mô hình này bảo đảm tính thống nhất trong quản lý và nó còn tuân thủ theo chế độ quản lý trách nhiệm

Sơ đồ 1: Sơ đồ bộ máy quản lý của Công ty.

- Hội đồng cổ đông: bao gồm tất cả cổ đông có quyền biểu quyết của công ty Hội đồng cổ

đông là cơ quan có quyền quyết định cao nhất với mọi vấn đề quan trọng của công ty Họ

đ-ợc triệu tập họp ít nhất 1 năm 1 lần để quyết toán năm tài chính, phân chia cổ tức, xử lý các khoản rủi ro, thua lỗ

- Hội đồng quản trị: do Đại hội đồng cổ đông bầu ra, Hội đồng quản trị là cơ quan quản lý

công ty có toàn quyền nhân danh công ty để quy định mọi vấn đề liên quan đến mục đích, quyền lợi của công ty trừ những vấn đề thuộc quyền thẩm định của Đại hội đồng cổ đông

Hội đồng quản trị bầu một thành viên làm Chủ tịch Chủ tịch Hội đồng quản trị có thể kiêm Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc.

- Giám đốc: là ngời điều hành hợp đồng kinh doanh hàng ngày của công ty Chịu trách

nhiệm trớc Hội đồng quản trị về việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ, quyền hạn đợc giao, làm nghĩa vụ với Nhà nớc theo luật định

- Đội cơ khí, sửa chữa: đợc trang bị đầy đủ máy móc thiết bị phục vụ việc gia công, sửa

chữa các sản phẩm để đáp ứng theo nhu cầu của khách hàng Với đội ngũ công nhân lành nghề có khả năng, trình độ chuyên môn cao Mọi sản phẩm của xởng đều đạt chất lợng và

đợc khách hàng a chuộng

- Các đội xây dựng: các đội xây dựng của công ty đã và đang tham gia xây dựng nhiều

công trình trọng điểm nh công trình trờng học của các huyện; các công trình nghĩa trang của huyện Kiến Thụy, Vĩnh Bảo; công trình UBND xã Hng Đạo……

- Bộ phận kinh doanh vật liệu xây dựng: nắm vững thị trờng cung cầu, tiếp cận với khách

hàng, có quan hệ với khách hàng, bạn hàng, xác định chính xác những bạn hàng Xây dựng

kế hoạch mua bán vật liệu xây dựng chủ yếu: Xi măng, sắt thép, cát, đá, gạch để có đợc nguồn vật liệu đảm bảo đáp ứng cho các công trình mà công ty đã trúng thầu

- Phòng Tổ chức hành chính: dới sự điều hành của Giám đốc tiếp nhận, tuyển dụng lao

động, là nơi giải quyết các chế độ chính sách và phúc lợi có liên quan tới lợi ích của ngời lao động và cán bộ công nhân viên toàn công ty Tham mu với Giám đốc đề bạt cán bộ, xây dựng kế hoạch tiền lơng, tiền thởng, trả lơng, bảo hộ lao động cho cán bộ công nhân viên

Đề nghị những kế hoạch hoạt động, đa ra mô hình tổ chức thích hợp, làm nhiệm vụ quản lý hành chính, công việc giấy tờ, con dấu và các thủ tục hành chính, mua sắm trang thiết bị văn phòng Phòng tổ chức hành chính xây dựng và thực hiện kế hoạch đảm bảo an ninh, chính trị nội bộ và an toàn trong sản xuất kinh doanh

- Phòng kế hoạch: lập kế hoạch sản xuất kinh doanh và tham mu cho Giám đốc trong công

tác xây dựng kế hoạch Xây dựng chiến lợc sản xuất kinh doanh và theo dõi lập dự toán để tính toán giá thành sản phẩm của công ty Nắm chắc năng lực của công ty về máy móc, thiết bị, nhà xởng để đề ra kế hoạch phù hợp với khả năng của công ty Điều phối công việc,

kinh doanh nh kế hoạch đã đề ra Bổ sung và điều chỉnh kế hoạch sản xuất kinh doanh khi

có biến động để đáp ứng kịp thời những đòi hỏi của thị trờng Phòng lập hồ sơ, hợp đồng, thanh lý hợp đồng, quyết toán các công trình

- Phòng Kế toán tài vụ: có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn, ngắn hạn trình

lên Giám đốc công ty, đồng thời có trách nhiệm thực hiện cũng nh quản lý nghiệp vụ các chi tiêu tài chính thanh, toán quyết toán, tạm ứng tiền lơng cho cán bộ công nhân viên Thực hiện các công tác chuyên môn nghiệp vụ nh công tác hạch toán, công tác thống kê, quyết toán thu thập số liệu, hiệu chỉnh và lập các báo cáo tài chính kịp thời đúng chế độ của Nhà nớc, quyết định lập kế hoạch chi tiêu và dự phòng để phục vụ kịp thời, chủ động cho nhiệm vụ sản xuất kinh doanh và kinh doanh Tiến hành các công việc hạch toán kinh tế, các kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, tổng hợp số liệu xử lý, phân tích các hoạt động kinh tế Mở sổ sách theo dõi toàn bộ tài sản của công ty định kỳ, kiểm kê đánh giá tài sản

cố định, quản lý chặt chẽ tài sản cố định của công ty, thờng xuyên theo dõi nguồn vật t hàng hóa, hàng tồn kho, nguồn vốn lu động để đề xuất với Giám đốc những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn Phối hợp với các phòng ban để xác định chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm, chi phí các hoạt động sản xuất kinh doanh để làm cơ sở hạch toán

- Đội cung ứng vật t: cung ứng vật t kịp thời cho các đội sản xuất, công trình khi đã có đầy

đủ số liệu của phòng kế hoạch chuyển sang Đội cung ứng vật t phải báo cho bộ phận kinh doanh vật liệu và các phòng ban chức năng về khối lợng vật t thực tế mà đội đã cấp cho đội sản xuất và công trình

- Đội cơ giới: nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và xây dựng các công trình, đội cơ giới đã

đáp ứng nhanh chóng kịp thời vật t, vật liệu đến tận nơi sản xuất và công trình

ii tổ chức công tác kế toán

1 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán: theo yêu cầu quản lý của công ty bộ máy kế toán là

tập hợp đồng bộ các cán bộ công nhân viên kế toán đảm bảo khối lợng công việc kế toán,

đầy đủ các chức năng thông tin và kiểm tra hoạt động của công ty

Sơ đồ 2 : Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán

- Kế toán trởng: là ngời có chức năng tổ chức, kiểm tra công tác kế toán tại công ty Kế

toán trởng là ngời giúp việc cho Giám đốc trong lĩnh vực kế toán tài chính Kế toán trởng cần phải xác định đúng khối lợng công tác kế toán để thông tin và kiểm tra hoạt động kinh doanh của công ty

- Kế toán tiền mặt: có trách nhiệm mở sổ kế toán, hàng ngày phản ánh tình hình thu chi và

tồn quỹ tiền mặt, thờng xuyên đối chiếu tiền mặt tồn quỹ thực tế với sổ sách, phát hiện và

xử lý kịp thời các sai sót trong việc quản lý với sử dụng tiền mặt

- Kế toán tài sản cố định và công cụ dụng cụ: theo dõi, ghi chép, phản ánh tổng hợp

chính xác, kịp thời tình hình tăng giảm tài sản cố định và công cụ dụng cụ phân bố chính xác mức khấu hao tài sản cố định

- Kế toán tiền lơng và các khoản trích theo lơng: tổ chức ghi chép phản ánh tổng hợp số

liệu về số lợng lao động, thời gian kết quả lao động tính lơng và trích các khoản theo lơng, phân bổ chi phí nhân công theo đúng đối tợng sử dụng lao động Lập bản thanh toán tiền l-

ơng và bảo hiểm xã hội căn cứ vào bậc lơng và kết quả lơng của từng ngời

- Kế toán thuế: hàng ngày phải thu thập chứng từ hóa đơn GTGT hợp lý đầu vào, đầu ra

để kê khai thuế Hàng tháng nộp về cục thuế thờng xuyên theo dõi kiểm tra đôn đốc việc nộp thuế nhập khẩu và thuế GTGT nhập khẩu đến hạn Chịu trách nhiệm theo dõi thuế và các khoản phải nộp ngân sách

Kế toán trưởng

Kế toán tiền

mặt

Kế toán TSCĐ CCDC

Kế toán tiền lư

ơng và các khoản trích theo lương

Kế toán thuế

Thủ quỹ

- Thủ quỹ: thực hiện tất cả các nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh liên quan đến việc thu

chi tiền mặt và bảo quản tiền mặt tại quỹ căn cứ vào bản chứng từ hợp lệ, hợp pháp Thu chi tiền mặt, báo cáo hàng ngày cho kế toán theo dõi Hàng ngày thủ quỹ phải kiểm kê số tồn quỹ tiền mặt thực tế và tiến hành đối chiếu với số liệu của sổ quỹ tiền mặt và sổ kế toán tiền mặt Nếu có chênh lệch, kế toán và thủ quỹ phải kiểm tra lại để xác định nguyên nhân và kiến nghị biện pháp xử lý chênh lệch

2 Đặc điểm tổ chức bộ sổ kế toán

Căn cứ vào hệ thống tài khoản kế toán, chế độ thể lệ kế toán, quy mô đặc điểm hoạt

động sản xuất kinh doanh của công ty yêu cầu quản lý cũng dễ dàng cho việc kiểm tra giữa các nhân viên kế toán với phòng kế toán Hiện nay công ty áp dụng hình thức ghi sổ nhật chung:

+ Tiền mặt: Phiếu thu, Phiếu chi, Uỷ nhiệm thu, Uỷ nhiệm chi

+ Tài sản cố định: Biên bản giao nhận TSCĐ, Thẻ TSCĐ, Biên bản thanh lý TSCĐ, Biên bản

đánh giá lại TSCĐ, Bảng tính khấu hao TSCĐ, Bảng phân bổ khấu hao TSCĐ

+ Tiền lơng: Bảng chấm công và chia lơng, Bảng thanh toán lơng chi tiết, Bảng tổng hợp thanh toán lơng, Bảng phân bổ lơng

+ Chi phí: Bảng kê chi phí vật liệu, Bảng kê chi phí nhân công, Bảng kê chi phí máy thi công, Bảng kê chi phí khác, Bảng kê chứng từ chi phí

b/ Quy trình ghi sổ:

Để theo dõi tình hình hoạt động tài chính của đơn vị hình thức sổ đợc áp dụng tại công ty là hình thức nhật ký chung

Trình tự ghi sổ nh sau:

Căn cứ vào chứng từ gốc, kế toán ghi vào sổ nhật ký chung, sau đó từ nhật ký chung lấy số liệu ghi vào sổ cái theo các tài khoản Với các đối tợng liên quan đến hạch toán chi tiết từ chứng từ gốc kế toán ghi vào sổ kế toán chi tiết Cuối tháng kế toán cộng sổ cái lấy

số liệu lập bảng cân đối số phát sinh, cộng sổ chi tiết lấy số liệu lập bảng tổng hợp chi tiết,

đối chiếu giữa sổ cái với bảng tổng hợp chi tiết nhằm đảm bảo tính khớp đúng của số liệu sau đó lập các báo cáo tài chính

Trình tự ghi sổ kế toán tại công ty:

Sơ đồ 3: Bộ sổ kế toán

* Ghi chú:

- Ghi hàng ngày

- Ghi cuối tháng hoặc định kỳ

- Quan hệ đối chiếu

Sổ thẻ kế toán chi tiết

Bảng tổng hợp chi tiết

Xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất mang tính chất công nghiệp, có những đặc

điểm riêng biệt, khác với những ngành kinh tế khác, những đặc điểm này có ảnh hởng đến quản lý và hạch toán

Công trình xây dựng là sản phẩm của công nghệ xây lắp gắn liền với đất đợc tạo thành

từ vật liệu xây dựng, thiết bị và lao động

Công trình xây dựng bao gồm một hạng mục hoặc nhiều hạng mục công trình nằm trong dây chuyền công nghệ đồng bộ, hoàn chỉnh có tính đến việc hợp tác sản xuất để làm ra sản phẩm cuối cùng nêu trong dự án

Do vây ngành xây lắp có những đặc thù riêng về kinh tế, kỹ thuật:

1.1 Sản phẩm xây dựng thờng có quy mô lớn, thời gian xây dựng dài có khi từ 5

đến 10 năm Trong khi đó các doanh nghiệp xây dựng và chủ đầu t hàng năm luôn phải kiểm tra việc thực hiện công tác xây dựng một cách toàn diện Do đó không thể chờ đến khi công trình xây dựng xong mới tính toán và thanh toán mà phải theo dõi thờng xuyên hàng quý, hàng năm Điều đó đòi hỏi phải có giá hoặc chi phí cho từng đơn vị, khối lợng xây lắp

để có thể hạch toán chi phí cho khối lợng công tác xây lắp đợc hoàn thiện trong kỳ (tháng, quý, năm)

1.2 Sản phẩm xây dựng đợc thực hiện tại nhiều địa điểm khác nhau nên chịu tác

động của nơi công trình xây dựng về các mặt nh giá vật liệu, giá nhân công, Mặt khác, việc xây dựng còn chịu tác động của địa chất công trình, địa chất thuỷ văn và cả điều kiện thời tiết, khí hậu của địa phơng Các nguyên nhân trên có thể làm cho giá của từng bộ phận công

trình có thể khác nhau ngay cả khi sử dụng cùng một thiết kế Do đó có các định mức giá khác nhau đối với từng loại công tác tác xây lắp cho từng địa phơng.

1.3 Do các đặc điểm trên, phơng pháp định giá sản phẩm xây lắp có thể thực hiện theo trình tự sau: Trớc hết xác định giá hoặc chi phí trực tiếp cho đơn vị tính của từng loại công tác xây lắp sau đó tổng hợp chi phí cho từng hạng mục rồi cho cả công trình xây dựng theo các quy định hiện hành

1.4 Do đặc điểm của sản xuất xây dựng là sản xuất theo đơn đặt hàng thông qua

đấu thầu hoặc chỉ định thầu Tức là ngời bán (các nhà thầu) và ngời mua (chủ đầu t) đợc biết rõ từ đầu Do đó trong giá nhận thầu (đơn giá hoặc giá hợp đồng) phải bao gồm đủ các chi phí, thuế, lãi định mức

1.5 Do đặc điểm sản xuất không cố định, sản phẩm là những công trình, hạng mục công trình có kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian sản xuất dài, phải lập dự toán cho từng công trình, hạng mục công trình trớc khi sản xuất, nơi sản xuất chính là nơi tiêu thụ

1.6 Khi tiến hành đầu t và xây dựng chủ đầu t phải mua bảo hiểm công trình, chi phí bảo hiểm công trình tính theo tỷ lệ % so với giá thành công trình Các tổ chức thầu xây lắp, các tổ chức t vấn phải mua bảo hiểm cho thiết bị, vật t, nhà xởng phục vụ thi công, bảo hiểm tai nạn đối với ngời lao động, bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với ngời thứ 3, bảo hiểm cho sản phẩm khảo sát, thiết kế trong quá trình thực hiện dự án Phí bảo hiểm đợc tính vào phí sản xuất

1.7 Các công trình xây dựng đều phải đợc các doanh nghiệp xây dựng thực hiện bảo lãnh xây lắp công trình trong thời gian bảo hành và mức tiền bảo hành quy định trong cơ chế bảo hành xây lắp công trình của Bộ xây dựng

Khi công trình hoàn thành, chủ đầu t nghiệm thu đa công trình vào khai thác, sử dụng thì doanh nghiệp xây dựng gửi vào ngân hàng khoản tiền bảo hành xây lắp theo quy định

Đến thời điểm kết thúc thời hạn bảo hành xây lắp công trình mà không xảy ra h hỏng công trình do doanh nghiệp xây dựng gây nên, chủ đầu t phải xác nhận để ngân hàng hoàn trả

đúng hạn cho doanh nghiệp xây dựng toàn bộ số tiền bảo hành công trình cùng với lãi suất theo thời hạn gửi tại ngân hàng

Những đặc điểm trên của sản xuất xây lắp và sản phẩm xây dựng có ảnh hởng lớn tới công tác kế toán nói chung và hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng nói riêng.

II-Phân loại chi phí sản xuất và đối tợng hạch toán chi phí sản xuất:

2.1 Phân loại chi phí sản xuất:

2.1.1 Phân loại chi phí sản xuất trong xây lắp theo nội dung kinh tế của chi phí.

Theo chế độ quản lý chi phí hiện hành, chi phí sản xuất xây lắp của doanh nghiệp đợc chia thành các yếu tố nh sau:

- Chi phí nguyên vật liệu: là toàn bộ chi phí về các loại nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu thiết bị xây dựng cơ bản mà doanh nghiệp đã sử dụng trong quá trình sản xuất sản phẩm

- Chi phí nhân công: là toàn bộ tiền công, tiền lơng phải trả, các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn của công nhân sản xuất trong doanh nghiệp

- Chi phí công cụ, dụng cụ: là phần giá trị hao mòn của các loại công cụ, dụng cụ trong quá trình sản xuất xây lắp

- Chi phí khấu hao tài sản cố định: là toàn bộ số tiền trích khấu hao tài sản cố định (giá trị bộ phận tài sản cố định bị hao mòn) sử dụng vào hoạt động xây lắp của doanh nghiệp

- Chi phí dịch vụ mua ngoài: là toàn bộ số tiền mà doanh nghiệp phải trả về các loại dịch

vụ mua bên ngoài sử dụng vào quá trình sản xuất xây lắp của doanh ngiệp nh tiền điện, tiền nớc, điện thoại

- Chi phí khác bằng tiền: là toàn bộ các khoản chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất xây lắp của doanh nghiệp ngoài các yếu tố trên và đợc thanh toán bằng tiền Ngoài ra chi phí khác bằng tiền còn bao gồm các khoản chi phí bảo hành, chi phí bảo hiểm cho các công trình xây dựng cần bảo hành trong nhiều năm

Việc phân loại chi phí theo nội dung kinh tế chỉ rõ:

+ Quá trình sản xuất xây lắp của doanh nghiệp phải bỏ ra các loại chi phí gì

+ Là cơ sở để hạch toán chi phí theo yếu tố phục vụ việc lập bảng thuyết minh báo cáo tài chính

+ Là cơ sở để phân tích, kiểm tra dự toán chi phí sản xuất và lập kế hoạch cung ứng vật

t, là cơ sở để tính mức tiêu hao vật chất và thu nhập quốc dân

2.1.2 Phân loại chi phí theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm (theo công dụng kinh tế).

Trong các doanh nghiệp xây lắp, chi phí sản xuất xây lắp đợc phân chia thành các khoản mục sau:

- Chi phí vật liệu trực tiếp: Là toàn bộ chi phí nguyên vật liệu thực tế sử dụng trong quá trình sản xuất xây lắp nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, vật liệu khác cho từng công trình, hạng mục công trình bao gồm chi phí cốp pha, giàn giáo đợc sử dụng nhiều lần và không bao gồm giá trị thịết bị cần lắp của bên giao thầu, giá trị nhiên liệu sử dụng cho máy móc, phơng tiện thi công và những vật liệu sử dụng cho công tác quản lý đội công trình

- Chi phí nhân công trực tiếp: là toàn bộ số tiền đơn vị xây lắp phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất xây lắp nh tiền lơng, tiền công, các khoản phụ cấp (bao gồm tiền lơng của công nhân trong danh sách và cả tiền thuê lao động bên ngoài) Trong các doanh nghiệp xây lắp chi phí nhân công trực tiếp không bao gồm:

+ Tiền lơng và các khoản phụ cấp cho nhân viên quản lý đội, nhân viên văn phòng ở bộ máy quản lý doanh nghiệp

+ Các khoản trích lập BHXH, BHYT, KPCĐ trên tiền lơng của công nhân trực tiếp sản xuất

+ Tiền ăn ca của công nhân trực tiếp sản xuất xây lắp

- Chi phí sử dựng máy thi công: chi phí cho các máy thi công nhằm thực hiện khối lợng công tác xây lắp bằng máy Chi phí sử dụng máy thi công bao gồm chi phí thờng xuyên và chi phí tạm thời

+ Chi phí thờng xuyên cho hoạt động của máy thi công gồm: lơng chính, lơng phụ của công nhân điều khiển máy, phục vụ máy ; chi phí vật liệu, chi phí công cụ, dụng cụ; chi phí khấu hao TSCĐ; chi phí dịch vụ mua ngoài; chi phí khác bằng tiền

+ Chi phí tạm thời cho hoạt động của máy thi công gồm: chi phí sửa chữa lớn máy thi công; chi phí công trình tạm thời cho máy thi công nh lều lán, bệ đờng ray chạy máy

- Chi phí sản xuất chung: là những chi phí phát sinh trực tiếp trong quá trình hoạt động sản xuất xây lắp bao gồm:

+ Chi phí tiền lơng nhân viên quản lý đội

+ Các khoản trích BHYT, BHXH, KPCĐ trên tiền lơng của công nhân trực tiếp sản xuất, công nhân viên điều khiển máy, nhân viên quản lý đội

+ Tiền ăn ca của công nhân trực tiếp sản xuất, công nhân điều khiển máy, nhân viên quản lý đội

+ Chi phí vật liệu sử dụng ở đội thi công

+ Chi phí công cụ, dụng cụ ở đội thi công

+ Chi phí khấu hao TSCĐ sử dụng ở đội thi công không phải là máy móc thi công

+ Chi phí mua ngoài sử dụng cho tổ đội thi công

+ Chi phí khác bằng tiền phát sinh ở tổ đội thi công

Phân loại theo tiêu thức này chỉ rõ chi phí doanh nghiệp bỏ ra cho từng lĩnh vực hoạt

động, từng địa điểm phát sinh chi phí, làm cơ sở cho việc tính giá thành sản phẩm xây lắp theo khoản mục, phân tích tình hình thực hiện giá thành

2.1.3 Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với khối lợng sản phẩm sản xuất

Theo mối quan hệ giữa chi phí sản xuất với khối lợng sản phẩm thì chi phí sản xuất của doanh nghiệp đợc chia thành: Định phí, biến phí và chi phí hỗn hợp:

Định phí là các chi phí mà tổng số không thay đổi khi có sự thay đổi về khối lợng của hoạt

động sản xuất hoặc khối lợng sản phẩm sản xuất trong kỳ

Biến phí là những chi phí thay đổi về tổng số tỷ lệ theo mức thay đổi của mức độ hoạt

động, khối lợng sản phẩm sản xuất trong kỳ

Chi phí hỗn hợp: là những chi phí bao gồm cả yếu tố biến phí lẫn định phí nh chi phí

điện nớc, điện thoại , ở mức độ hoạt động căn bản Chi phí hỗn hợp thể hiện đặc điểm của

định phí, quá mức độ đó nó thể hiện đặc điểm của biến phí Để phân tích ngời ta dùng

ph-ơng pháp cực đại, cực tiểu, bình phph-ơng nhỏ nhất

Phần chênh lệch giữa doanh thu và biến phí đợc gọi là lãi trên biến phí Cách phân loại này cho các nhà quản trị doanh nghiệp thấy trong khoảng thời gian ngắn doanh nghiệp cha

cần trang bị thêm thiết bị thì định phí là lợng tơng đối ổn định, do đó muốn tối đa hoá lợi nhuận cần phải tối đa hoá lãi trên biến phí Mặt khác cách phân loại chi phí nh trên nhà quản trị doanh nghiệp cũng xác định đợc độ lớn đòn bẩy kinh doanh, doanh nghiệp nào có kết cấu chi phí với định phí cao sẽ đem lại cơ hội lợi nhuận cao nhng đồng thời đi liền là rủi

ro kinh doanh lớn Do vậy, mỗi doanh nghiệp xây lắp cần thiết kế một kết cấu chi phí hợp

lý phù hợp với chiến lợc phát triển của doanh nghiệp và thái độ của nhà quản trị doanh nghiệp về rủi ro kinh doanh

2.1.4 Phân loại chi phí theo chức năng trong sản xuất kinh doanh

Dựa vào chức năng của các hoạt động trong quá trình sản xuất kinh doanh và chi phí liên quan đến việc thực hiện chức năng mà chi phí sản xuất kinh doanh đợc chia làm 3 loại:+ Chi phí sản xuất: là những chi phí phát sinh trong phạm vi phân xởng, liên quan đến việc chế tạo sản phẩm

+ Chi phí tiêu thụ: gồm toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ sản phẩm

+ Chi phí quản lý doanh nghiệp: gồm những chi phí quản lý kinh doanh, hành chính, những chi phí chung phát sinh liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp

Ngoài ra chi phí sản xuất có thể đợc phân loại theo cách sau:

Phân loại chi phí sản xuất theo phơng pháp hạch toán chi phí và mối quan hệ với đối ợng chịu chi phí: chi phí sản xuất đợc chia thành chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp

t-Phân loại chi phí theo nội dung cấu thành của chi phí: chi phí sản xuất đợc chia thành chi phí đơn nhất và chi phí tổng hợp

2.2 Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất: là phạm vi giới hạn mà các chi phí sản xuất

phát sinh đợc hạch toán, nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm tra, giám sát chi phí và yêu cầu tính giá thành

Để xác định đúng đối tợng hạch toán chi phí sản xuất phải căn cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất, yêu cầu trình độ quản lý và yêu cầu hạch toán cũng nh quy trình công nghệ sản xuất Trên cơ sở đó đối tợng hạch toán chi phí sản xuất có thể là từng tổ đội xây lắp, từng hạng mục công trình, công trình hoặc từng khối lợng xây lắp có thiết kế riêng

Với mỗi đối tợng hạch toán chi phí sản xuất thích ứng với phơng pháp hạch toán chi phí:

+ Hạch toán chi phí sản xuất theo địa điểm phát sinh nh từng tổ đội thi công xây lắp.+ Hạch toán chi phí sản xuất theo từng công trình, hạng mục công trình hoặc khối lợng xây lắp có thiết kế riêng.

Thông thờng hạch toán chi phí sản xuất trong doanh nghiệp thực hiện theo 2 phơng pháp chủ yếu sau:

- Phơng pháp hạch toán chi phí trực tiếp: theo phơng pháp này đối với các chi phí phát

sinh liên quan trực tiếp đến đối tợng hạch toán chi phí nào thì hạch toán trực tiếp cho đối ợng đó Phơng pháp này đảm bảo hạch toán chi phí sản xuất cho từng đối tợng một cách chính xác, cung cấp số liệu chính xác cho việc tính giá thành của từng công trình, hạng mục công trình và có tác dụng tăng cờng kiểm tra, giám sát chi phí sản xuất theo từng đối t-ợng.áp dụng phơng pháp này đối với hạch toán ban đầu phải thực hiện chặt chẽ, phản ánh, ghi chép cụ thể rõ ràng chi phí sản xuất theo từng đối tợng chịu phí

t Phơng pháp hạch toán chi phí gián tiếp: theo phơng pháp này chi phí sản xuất phát

sinh liên quan đến nhiều đối tợng hạch toán chi phí sản xuất, hạch toán ban đầu không thể riêng cho từng đối tợng thì phải lựa chọn phơng pháp phân bổ chi phí sản xuất đó cho từng

đối tợng hạch toán chi phí

Phơng pháp hạch toán chi phí gián tiếp đợc tiến hành theo các bớc sau:

+ Tập hợp riêng chi phí liên quan đến nhiều đối tợng

+ Xác định hệ số phân bổ trên cơ sở tiêu chuẩn phân bổ hợp lý theo công thức:

Hệ số phân bổ

Nguyên liệu, vật liệu đợc sử dụng cho xây dựng hạng mục công trình nào phải tính trực tiếp cho sản phẩm hạng mục công trình đó trên cơ sở chứng từ gốc theo số lợng thực tế đã

sử dụng và theo giá thực tế xuất kho (giá bình quân gia quyền, giá nhập trớc, xuất trớc, )Cuối kỳ hạch toán hoặc trớc khi công trình hoàn thành tiến hành kiểm kê số vật liệu còn lại tại nơi sản xuất để ghi giảm trừ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp sử dụng cho công trình

Trong điều kiện thực tế sản xuất xây lắp không cho phép tính nguyên vật liệu trực tiếpcho từng công trình, hạng mục công trình thì doanh nghiệp có thể áp dụng phơng pháp phân

bổ vật liệu cho đối tợng sử dụng theo tiêu thức hợp lý

Để phản ánh chi phí nguyên vật liệu trực tiếp căn cứ vào các chứng từ nh phiếu xuất kho, phiếu vật t theo định mức, bảng phân bổ giàn giáo, cốp pha, kế toán phản ánh tổng hợp trên TK 621 “Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp”

Kết cấu tài khoản 621:

Bên Nợ: Trị giá nguyên vật liệu đa vào sử dụng trực tiếp cho hoạt động xây lắp trong kỳ hạch toán

Bên Có: Trị giá nguyên vật liệu sử dụng không hết nhập lại kho

Kết chuyển chi phí nguyên vật liệu thực tế sử dụng cho hoạt động xây lắp trong kỳ

Tài khoản 621 cuối kỳ không có số d

Tài khoản 621 đợc mở chi tiết theo đối tợng hạch toán chi phí

Có TK 153 - Công cụ dụng cụ

Cuối tháng căn cứ vào bảng phân bổ giàn giao, cốp pha cho từng công trình, hạng mục công trình, kế toán ghi:

Nợ TK 621 - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

+

Trị giá nguyên vật liệu thực tế

đa vào sử dụng

-Trị giá nguyên vật liệu còn lại cha đa vào sử

-Trị giá

phế liệu thu hồi

Kế toán ghi:

Nợ TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

Có TK 621- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Mua vật liệu sử dụng ngay cho SXSP Cuối kỳ tính phân bổ và kết chuyển chi

thực hiện dịch vụ phí NVLTTtheo đối tợng tập hợp

Sơ đồ 4: Hạch toán NVL trực tiếp

3.2 Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp.

Để phản ánh đợc chi phí nhân công trực tiếp, căn cứ vào bảng thanh

toán lơng, phiếu báo làm việc thêm giờ kế toán phản ánh tổng hợp trên TK 622 “Chi phí nhân công trực tiếp”

Kết cấu tài khoản 622:

Bên Nợ: Chi phí nhân công trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất sản phẩm xây lắp bao gồm tiền lơng, tiền công lao động

Bên Có kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp

Tài khoản 622 cuối kỳ không có số d

Tài khoản 622 đợc mở chi tiết cho từng đối tợng hạch toán chi phí

Trình tự hạch toán:

Căn cứ vào bảng tính lơng, tiền công của công nhân trực tiếp sản xuất xây lắp (lơng chính, lơng phụ, phụ cấp, kể cả khoản phải trả về tiền công cho công nhân thuê ngoài) kế toán ghi:

Cuối kỳ kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp, kế toán ghi:

Nợ TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

Có TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp

622

334 154

Tiền lơng,tiền công, phụ cấp tiền ăn ca Cuối kỳ, tính, phân bổ và kết chuyển

phải tra công nhân TTSX và kinh doanh chi phí nhân công TT theo đối tợng

Các chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ, bao gồm: Lơng, phụ cấp lơng, tiền ăn ca của nhân viên quản lý đội, khoản trích BHYT, BHXH, KPCĐ đợc tính theo tỷ lệ quy định là 19% trên tiền lơng phải trả công nhân trực tiếp sản xuất xây lắp, công nhân điều khiển máy, nhân viên quản lý đội, chi phí vật liệu, dụng cụ phục vụ cho đội xây dựng, chi phí khấu hao

TSCĐ của đội xây dựng, chi phí dịch vụ mua ngoài và các chi phí khác phục vụ cho đội xây dựng.

Để hạch toán chi phí và phân bổ chi phí sản xuất chung, kế toán sử dụng TK 627 “Chi phí sản xuất chung”

Kết cấu tài khoản 627:

Bên Nợ: Các chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ

Bên Có: Các khoản ghi giảm chi phí sản xuất chung

Kết chuyển chi phí sản xuất chung

TK 627 có các TK cấp 2 nh sau:

TK 6271: Chi phí nhân viên phân xởng

TK 6272 : Chi phí vật liệu

TK 6273: Chi phí dụng cụ sản xuất

TK 6274: Chi phí khấu hao TSCĐ

TK 6277: Chi phí dịch vụ mua ngoài

TK 6278: Chi phí bằng tiền khác

Trình tự hạch toán

Khi tính tiền lơng, tiền công, các khoản phụ cấp phải trả cho nhân viên quản lý đội, tiền

ăn ca của công nhân, nhân viên quản lý đội, kế toán ghi:

Nợ TK 627 (6271) - Chi phí nhân viên đội, xí ngiệp

Có TK 334 - Phải trả công nhân viên

Khi trích các khoản BHXH, BHYT, KPCĐ theo tỷ lệ quy định trên tiền lơng của công nhân trực tiếp sản xuất xây lắp, công nhân điều khiển máy, nhân viên quản lý đội, kế toán ghi:

Nợ TK 627 (6271) - Chi phí nhân viên đội, xí nghiệp

Có TK 338 (3382, 3383, 3384) - Các khoản trích theo lơng Căn cứ vào phiếu xuất kho vật liệu xây dựng ở tổ đội xây lắp kế toán ghi:

Nợ TK 627 (6272) - Chi phí vật liệu ở tổ đội

Có TK 152 - Nguyên vật liệuKhi xuất công cụ, dụng cụ ở tổ đội xây dựng, kế toán ghi:

Nợ TK 627 (6273) - Chi phí công cụ, dụng cụ

Có TK 153,142 - Công cụ, dụng cụKhi tính khấu hao dùng ở tổ, đội (không phải máy thi công) kế toán ghi:

Nợ TK 627 (6274) - Chi phí khấu hao TSCĐ

bổ theo chi phí nhân công trực tiếp, phân bổ theo định mức chi phí sản xuất chung

Kế toán ghi:

Nợ TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

Có TK 627 - Chi phí sản xuất chung

Theo chuẩn mực số 02 - Hàng tồn kho ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trởng Bộ Tài chính, chi phí sản xuất chung bao gồm chi phí sản xuất chung cố định (là những chi phí sản xuất gián tiếp không thay đổi theo số lợng sản phẩm sản xuất nh chi phí khấu hao, chi phí bảo dỡng máy ) đợc phân bổ vào chi phí chế biến cho mỗi đơn vị sản phẩm dựa trên công suất bình thờng của máy móc sản xuất và chi phí sản xuất chung biến đổi (là những chi phí gián tiếp thay đổi trực tiếp theo số lợng sản phẩm sản xuất nh nguyên vật liệu gián tiếp, nhân công gián tiếp thì đợc phân bổ hết vào chi phí chế biến cho mỗi đơn vị sản phẩm theo chi phí thực tế phát sinh.

627334,338 111,112,152

Chi phí nhân viên Các khoản thu giảm chi

152,153 154

Chi phí vật liệu, công cụ Cuối kỳ,tính,phân bổ và kết chuyển

chi phí SXC

Chi phí khấu haoTSCĐ dùng cho SXSP Cuối kỳ,tính,phân bổ và kết chuyển

thực hiện dịch vụ chi phí SXC theo đối tợng tập hợp CP

142,242,335

Chi phí phân bổ dần chi phí trích trớc

111,112,141,331 632

Chi phí dịch vụ mua ngoài Chi phí SXC cố định không đợc tính

Chi phí bằng tiền khác vào giá thành Sp mà tính vào giá vốn

Chi phí đi vay hàng bán

133

Thuế GTGTđầu vào không đợc

khấu trừ nếu đợc tính vào CPSXC

Sơ đồ 6: Hạch toán chi phí sản xuất chung

IV Đánh giá chi phi dở dang và hạch toán tổng hợp chi phí sản xuất

4.1 Đánh giá chi phi dở dang:

Sản phẩm xây lắp dở dang là khối lợng sản phẩm, công việc xây lắp còn dở dang trong quá trình sản xuất xây lắp cha đạt tới điểm dừng kỹ thuật hợp lý đã quy định hoặc đã hoàn thành nhng cha đạt tiêu chuẩn quy định để bàn giao

Đánh giá sản phẩm xây lắp dở dang là tính toán xác định phần chi phí sản xuất mà sản phẩm dở dang phải chịu Việc đánh giá sản phẩm dở dang chính xác là một trong những nhân tố quyết định tính chính xác trung thực của giá thành sản phẩm bàn giao

Trong các doanh nghiệp xây lắp việc đánh giá sản phẩm dở dang tuỳ thuộc phơng thức thanh toán khối lợng xây lắp giữa doanh nghiệp xây lắp với ngời giao thầu

Nếu quy định thanh toán sản phẩm xây lắp sau khi hoàn thành toàn bộ thì giá trị sản phẩm dở dang là toàn bộ chi phí sản xuất xây lắp từ khi khởi công đến thời điểm kiểm kê

a Phơng pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo giá dự toán

+ Cuối kỳ kiểm kê xác định khối lợng xây lắp dở dang, mức độ hoàn thành

+ Căn cứ vào dự toán xác định giá dự toán khối lợng xây lắp dở dang theo mức độ hoàn thành

+ Tính chi phí thực tế của khối lợng xây lắp dở dang

Chi phí sản

phẩm DD cuối

kỳ

=CPDD đầu kỳ + CPPS trong kỳ

Giá dự toán của giai đoạn xây lắp hoàn thành

x

Giá dự toán của giai

đoạn xây lắp DDCK

b Phơng pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo tỷ lệ hoàn thành tơng đơng

Phơng pháp chủ yếu áp dụng cho việc đánh giá sản phẩm làm dở dang của công tác xây lắp Theo phơng pháp này chi phí thực tế của khối lợng xây lắp dở dang cuối kỳ dợc xác

x

% hoàn thành

4.2 Hạch toán tổng hợp chi phí sản xuất tại công ty

Đối với hoạt động kinh doanh xây lắp quy định chỉ áp dụng phơng pháp hạch toán hàng tồn kho theo phơng pháp kê khai thờng xuyên

Tài khoản 154 “Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang” dùng để hạch toán chi phí sản xuất kinh doanh phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm xây lắp, sản phẩm công nghiệp, dịch vụ, lao vụ của doanh nghiệp xây lắp

Chi phí sản xuất kinh doanh phản ánh trên TK 154 gồm những chi phí sau:

+ Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

+ Chi phí nhân công trực tiếp

+ Chi phí sử dụng máy thi công

+ Chi phí sản xuất chung

TK 154 đợc mở chi tiết cho từng đối tợng hạch toán chi phí sản xuất

Kết cấu TK 154:

Bên Nợ: các chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ liên quan đến giá thành sản phẩm xây lắp hoặc giá thành xây lắp theo giá khoán nội bộ

Giá thành xây lắp của nhà thầu phụ hoàn thành bàn giao cho nhà thầu chính cha đợc xác nhận tiêu thụ trong kỳ

Bên Có: Giá thành sản xuất sản phẩm xây lắp hoàn thành bàn giao từng phần hay toàn

bộ tiêu thụ trong kỳ hoặc bàn giao cho đơn vị nhận thầu chính xây lắp, hoặc nhập kho thành phẩm chờ tiêu thụ

Số d bên Nợ: Chi phí sản xuất của sản phẩm dở dang cuối kỳ

Nợ TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

Có TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếpCuối kỳ căn cứ chi phí máy thi công đã tập hợp, phân bổ cho từng công trình, kế toán ghi:

Nợ TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

Có TK 623 - Chi phí sử dụng máy thi côngCuối kỳ căn cứ vào chi phí sản xuất chung đã phân bổ cho từng công trình, kế toán ghi:

Nợ TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

Có TK 627 - Chi phí sản xuất chung

Cuối kỳ căn cứ vào giá thành thực tế công trình, hạng mục công trình hoàn thành bàn giao cho bên chủ đầu t, kế toán ghi:

Nợ TK 336 - Phải trả nội bộ

Có TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dangTrờng hợp doanh nghiệp thực hiện giá trị khối lợng xây lắp liên quan đén bảo hành công trình xây lắp kế toán ghi:

Nợ TK 641 - Chi phí bán hàng

Có TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

V Đối tợng và phơng pháp tính giá thành của công ty

5.1 Đối tợng tính giá thành của công ty:

Các doanh nghiệp xây lắp với đặc điểm xây lắp đối tợng tính giá thành là từng công trình, hạng mục công trình hoàn thành hoặc khối lợng công việc xây lắp có thiết kế riêng (dự toán riêng)

Đồng thời với việc xác định đối tợng tính giá thành kế toán phải xác định kỳ tính giá thành Kỳ tính giá thành là thời kỳ bộ phận kế toán giá thành cần phải tiến hành công việc tính giá thành cho các đối tợng tính giá thành Trong các doanh nghiệp xây lắp kỳ tính giá thành đợc xác định nh sau:

+ Nếu đối tợng tính giá thành là công trình, hạng mục công trình hoàn thành hoặc theo

đơn đặt hàng thì thời điểm tính giá thành là khi công trình, hạng mục công trình hoặc đơn

đặt hàng hoàn thành

+ Nếu đối tợng tính giá thành là các hạng mục công trình đợc quy định thanh toán theo giai đoạn xây dựng thì kỳ tính giá thành là theo giai đoạn xây dựng hoàn thành

+ Nếu đối tợng tính giá thành là những hạng mục công trình đợc quy định thanh toán

định kỳ theo khối lợng từng loại công việc trên cơ sở giá dự toán thì kỳ tính giá thành là theo tháng, quý

5.2 Phơng pháp tính giá thành

5.2.1 Phơng pháp tính giá thành trực tiếp:

Theo phơng pháp này giá thành công trình, hạng mục công trình hoàn thành bàn giao

đ-ợc xác định trên cơ sở tổng cộng chi phí sản xuất phát sinh từ khi khởi công cho đến khi hoàn thành bàn giao Trờng hợp nếu quy định thanh toán sản phẩm khối lợng xây dựng theo giai đoan xây dựng (theo điểm dừng kỹ thuật hợp lý) thì phải tính đợc giá thành khối lợng công tác xây lắp hoàn thành bàn giao nhằm quản lý chặt chẽ chi phí dự toán

Giá thành công

tác xây lắp hoàn

thành bàn giao

= Chi phí sản xuất dở dang

đầu kỳ

+ Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ

- Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ

Nếu đối tợng hạch toán chi phí sản xuất là cả công trình nhng yêu cầu phải tính giá thành thực tế của từng hạng mục công trình có thiết kế, dự toán riêng thì trên cơ sở chi phí sản xuất phải tính toán phân bổ cho từng hạng mục công trình theo tiêu chuẩn thích hợp

= Tổng tiêu chuẩn phân bổ của

đối tợng hạch toán chi phí x

Hệ số phân bổ

5.2.2 Phơng pháp tính giá thành theo định mức

Giá thành sản phẩm xây lắp đợc xác định trên cơ sở các định mức kinh tế kỹ thuật, các

dự toán chi phí đợc duyệt, những thay đổi định mức, thoát ly định mức dở dang đợc kế toán phản ánh Việc tính giá thành sản phẩm đợc tính theo trình tự sau:

+ Căn cứ vào định mức kinh tế kỹ thuật hiện hành và các dự toán chi phí sản xuất để tính giá thành định mức của công trình, hạng mục công trình

+ Xác định khoản chênh lệch chi phí sản xuất thoát ly định mức

+ Khi có thay đổi định mức kinh tế, kỹ thuật tính toán lại giá thành định mức và số chênh lệch chi phí sản xuất do thay đổi định mức

- Chi phí định mức theo từng khoản mục

5.2.3 Phơng pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng:

Phơng pháp này áp dụng trong các doanh nghiệp xây lắp thực hiên nhận thầu theo đơn đặt hành khi đó đối tợng hạch toán chi phí sản xuất và đối tợng tính giá thành là những đơn dặt hàng Kỳ tính giá thành không trùng với kỳ báo cáo mà khi hoàn thành khối lợng xây lắp quy định trong đơn đặt hàng mới tính giá thành Trong quá trình sản xuất xây lắp chi phí sản xuất đợc tập hợp theo đơn đặt hàng Khi hoàn thành thì chi phí hạch toán đợc chính là giá thành thực tế của đơn đặt hàng Trờng hợp đơn đặt hàng cha hoàn thành thì chi phí sản xuất hạch toán đợc là giá trị sản phẩm dở dang

VI Phân tích chi phí sản xuất và các phơng pháp giảm giá thành tại công ty

6.1 Phân tích chi phí sản xuất:

6.1.1 Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất : Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất tại công

ty là các công trình, khoản mục công trình Chi phí đợc tập hợp theo từng khoản mục:

Khoản mục chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Khoản mục chi phí nhân công trực tiếp

Khoản mục chi phí sản xuất chung

6.1.2 Phơng pháp hạch toán

6.1.2.1: Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp:

*Đặc điểm: Chi phí nguyên vật liệu chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng giá thành công trình,

khoảng 70% đến 80% Do vậy việc quản lý và theo dõi khoản chi phí này là đặc biệt quan trọng trong công tác hạch toán chi phí tại công ty Do công ty áp dụng hình thức giao khoán cho các đội, các xí nghiệp xây dựng nên công việc tìm kiếm, mua bán nguyên vật liệu sử dụng cho công trình là do đội thi công tự đảm nhiệm, công ty chỉ ứng tiền cho các

đội khi các đội có nhu cầu

Khi mua nguyên vật liệu nhập kho, kế toán ở dới đội căn cứ vào Hoá đơn GTGT, hoá

đơn bán hàng để lập Phiếu nhập kho Phiếu nhập kho đợc viết là 2 liên đặt giấy than viết 1 lần Liên 1 đợc lu cùng hoá đơn GTGT, hoá đơn bán hàng Liên 2 đợc lu cùng với bảng kê chứng từ chi phí nguyên vật liệu để gửi lên phòng kế toán Khi xuất kho nguyên vật liệu dùng cho công trình, kế toán đội tiến hành lập Phiếu xuất kho Giá nguyên vật liệu xuất kho

đợc tính theo giá thực tế đích danh (Vì khi có nhu cầu sử dụng các đội mới tiến hành mua, nhập kho nguyên vật liệu nên lợng vật liệu tồn kho là không lớn) Phiếu xuất kho đợc lập thành 2 liên: 1 liên lu cùng hoá đơn GTGT, hoá đơn bán hàng, Phiếu nhập kho, 1 liên lu cùng

Bảng kê chứng từ chi phí nguyên vật liệu gửi lên phòng kế toán công ty