- theo định nghĩa của luật bảo vệ môi trường : “ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phụ hợp với tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng xấu tới con người v
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay, vấn đề ô nhiễm không khí ,đặc biệt là ô nhiễm không khí trong nhà chỉ còn là vấn đề riêng lẻ quốc gia hay khu vực mà nó đã trơ thành vấn đề toàn cầu
Do không khí là thứ không phải mua nên ít khi chúng ta quan tâm đến nó.Kết quả là nhiều sản phẩm tưởng chừng như vô hạn đang gây ô nhiễm không khí trong ngôi nhà
Ô nhiễm không khí trong nhà có tác đọng xấu đối với sức khỏe con ngườiđặc biệt gây ra các bệnh đường hô hấp,do con người dành khoảng 90% ở trong nhà
Cuốn tiểu luận “ô nhiễm không khí trong nhà” được nhóm 8 viết với mụcđích cung cấp thêm cho mọi người biết về ô nhiễm không khí trong nhà con nguy hiểm hơn ngoài đường.từ đó biết được nguyên nhân và tìm ra những giải pháp hữu hiệu để không khí trog ngôi nhà thật sự trong lành
Tiểu luận được bố cục gồm có 5 chương, bao gồm:
- Chương 1 :các khái niệm
- Chương 2 : tình hình ô nhiễm không khí trong nhà
- Chương 3: nguyên nhân gây ô nhiễm trong nhà
- Chương 4: hậu quả của việc ô nhiễm không khí trong nhà đối với cuộc sống
- Chương 5 : giải pháp hạn chế ô nhiễm trong nhà
Nhóm 8 rất mong nhận được sự góp ý của thầy và tập thể qm2 để tiểu luận được hoàn thiện hơn.
Trang 2CHƯƠNG I:CÁC KHÁI NIỆM
1.Các khái niệm môi trường.
- Theo nghĩa rộng nhất thì “ môi trường của 1 vật thể, sự kiện là tập hợp cácđiều kiện và hiện tượng bên ngoài có ảnh hưởng đến vật thể hoạc sự kiện đó Thực ra, các thành phần như khí quyển,thủy quyển ,sinh quyển… tồn tại trên trái đất đá từ lâu rồi, nhưng chỉ khi có mặt các cơ thể sống thì chúng mới trở thành các thành phần của môi trường sống
- Theo điều 3 luật bảo vệ môi trường định nghĩa “ môi trường bao gồm các yếu tố thiên nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người,có ảnh hưởng đến đời sống ,xã hội ,sự phát triển của con người
và tự nhiên”
2.Khái niệm ô nhiễm môi trường
- ô nhiễm môi trường được hiểu là sai có mặt của các chất o, năng lượng vớikhả lượng lớn trong môi trường mà môi trường khó chấp nhận (theo từ điển o,ford)
- một cách khác để diễn đạt sự ô nhiễm môi trường ô nhiễm môi trường là hiện tượng làm thay đổi trực tiếp và gián tiếp của thành phần & đặc tính vật lý hóa học, sinh học….của bất kỳ thành phần nào của môi trường vượt qua mức cho phép đã được xác định gây tổn hại và có tiềm năng gây tổn hại tới sức khỏe,
sự an toàn hay sự phát triển của sinh vật và tính bền vững của vật liệu
- theo định nghĩa của luật bảo vệ môi trường : “ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phụ hợp với tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng xấu tới con người và sinh vật
a Khái niệm ô nhiễm môi trường
Quá trình hình thành của chất ô nhiễm (từ rất nhiều nguồn khác nhau)vào môi trường , làm cho nồng độ của chúng vượt qúa tiêu chuẩn cho phép ảnh hưởng tới đời sống con người, các động-thực vật cảnh quan và hệ sinh thái.Ô nhiễm môi trường được định nghĩa là thay đổi thành phần ,tính chất vật lý ,hóa
học,sinh học của không khí ở bên trong vượt qua tiêu chuẩn cho phép gây ảnh hưởng tới sức khỏe con người tới sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật ,đến môi trường xung quang & tính bền vững của vật liệu
b Khái niệm ô nhiễm không khí trong nhà
Trang 3- Ô nhiễm không khí trong nhà là do các yếu tố vật lý ,hóa học ,sinh học của không khí ở bên trong ngôi nhà cao hơn mức bình thường & có tác động bất lợi đến không khí.
- Ô nhiễm không khí trong nhà là cụm từ nói chung về sự ô nhiễm thiên nhiên ,phòng làm việc , lớp học ,nhà xưởng…
- Ô nhiễm không khí tròng nhà thường không được để ý & khó nhận biết
CHƯƠNG II: TÌNH HÌNH
Trong vài năm qua ,các nhà khoa học đã chỉ ra rằng không khí trong nhà
có thể ô nhiễm nghiêm trọng hơn không khí ngoài trời ngay cả các thành phố lớn nhất là các khu công nghiệp
Một nghiên cứu khác chỉ ra rằng con người dành khoảng 90% thời gian của họ ở trong nhà vì vậy đối với con người sức khỏe do tiếp xúc với không khí
ở trong nhà có thể cao hơn ở ngoài trời
Báo cáo mới đây tổ chức y tế thế giới (WHO) cho thấy chật lượng không khí trong nhà trên toàn thế giới đang giảm sút nghiêm trọng Ước tính có gần 1
tỷ người phần lớn là trẻ em và phụ nữ ,đang hít thở không khí trong nhà với mức độ gấp 100 lần cho phép của WHO
Báo cáo của cơ quan bảo vệ môi trường Hoa Kỳ 2003 cho biết ô nhiễm không khí trong nhà làm thiệt hại hàng tỷ USD vì chi phí chăm sóc sức
khỏe ,nghỉ bệnh ,giảm năng suất làm việc
Một khảo sát mới đây từ Anh cho thấy hiệu suất làm việc của nhân viên văn phòng giảm 20% hay nhiều hơn vì chất lượng không khí mới làm việc tệ hại
Mặc dù tình trang ô nhiễm trong nhà nguy hại hơn người ta tưởng nhưng trên thực tế hiện tượng này cũng như tác hại của các chất gây ô nhiễm chưa được nghiên cứu và cảnh báo một cách đầy đủ Tổ chức y tế thế giới bắt đầu quan tâm đến vấn đề này từ năm 2002 và 2007 đã có báo cáo đầu tiên về tình trạng này ở các nước phát triển Báo cáo cho biết mỗi năm có 800 nghìn trẻ em chết vì viêm phổi, trong khi phần lớn thời gian các em ở nhà , ở trường tức là ở trong nhà
Trang 4CHƯƠNG III:NGUYÊN NHÂN Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
TRONG NHÀ.
Các nhà khoa học đã phát hiện ra hàng trăm nguyên nhân gây ô nhiễm không khí trong ngôi nhà của chúng ta Dưới đây là một số nguyên nhân chủ yếu gây ô nhiễm không khí trong nhà
1.Khói thuốc lá
Khói thuốc lá thải ra môi trường là một hỗn hợp có hơn 4 nghìn chất ở dạng khí và hạt được phát thải.nhiều chất trong số các hợp chất này gây kích ứng mạnh và có ít nhất 40 hợp chất được biết có tác dụng gây ung thư ơ người
và động vật các hạt bụi trong khói thuốc lá cũng độc hại vì chúng có thể bị nuốt vào và có thể bị giữ lại nhiều giờ sau khi ngưng hút thuốc
Ngoài những ảnh hưởng gây kích ứng đến mắt ,mũi,và cổ họng ,khói thuốc lá còn tăng rủi ro về ung thư phổi và bệnh tim ơ người không hút thuốc;tăng bệnh đường hô hấp ơ trẻ em Phụ nữ không hút thuốc có rủi ro cao hơn về ung thư phổi nếu chồng họ hút thuốc
2.Hợp chất hữu cơ bay hơi
Môi trường trong nhà có khoảng 100 hợp chất hữu cơ bay hơi từ nhiều nguồn khác nhau Nguồn gốc chủ yếu trong nhà là nước hoa,keo xịt tóc,nước đánh bóng đồ dùng trong nhà,chất làm thoáng mát không khí…chất bảo quản gỗ,và nhiều sản phẩm sử dụng trong nhà Quần áo giặt khô có thể còn có dự lượng dung môi Thậm chí các bức tranh nghệ thật các sản phẩm thủ công và cả
Trang 5các loại đồ dùng để chăm sóc sân vườn cũng ẩn chứa những nguy cơ Bộ phận chủ yếu của cơ thể chịu ảnh hưởng là đôi mắt,mũi,họng Trong nhiều trường hợp gay gắt hơn có những bệnh như đau đầu,buồn nôn và làm mất tập
trung.Trong một thời gian dài,một số chất ô nhiễm còn có thể gây nguy hiểm tới
gan và nhiều bộ phận của cơ thể
Formaldehyde nồng độ thấp trong không khí có thể gây kích ứng
mắt,mũi,họng,có khả năng gây chảy nước mắt,hát hơi và ho Ở nồng đô cao,nó
có thể gây cảm giác buồn nôn và khó thở Cơ quan quốc tế về nghiên cứu ung thư(IARC) phân loại formaldehyde thuộc nhóm chất có thể gây ung thư
4.Ô nhiễm có bản chất sinh học
Việc nhà cung cấp dịch vụ bảo trì máy lạnh ,dịch vụ dọn nhà cửa,thông cống thoát nước…đến chậm hơn thời gian lịch hen,làm không sạch, có thể gây nên tình trạnh ô nhiễm có bản chất sinh học xuất phát từ vi khuẩn, nấm, virut vàbụi
Trang 6Điều này gây ra những dị ứng, dẫn đến viêm phổi , viêm mũi, và bệnh hẹn xuyễn , biểu hiện ở hắt hơi , chảy nước mắt, ho ,khó thở , chóng mặt, hôn
mê, sốt và rối loạn tiêu hóa Trẻ em, người có tuổi và những người đã có vấn đề
về hô hấp,dị ứng,và bệnh phổi đặc biệt bị ảnh hưởng nhiều hơn
5.Khí hiếm
Khí hiếm tự nhiện phát thải từ đất,đá hoặc từ các vật liệu xậy dựng như
bê tông làm từ đá granit… phơi nhiễm lâu dài với khí hiếm có thể tăng rủi ro về ung thư phổi
6 Nấm mốc.
Nấm mốc là một loại nấm vi sinh cùng họ với men và nấm ăn có mặt ở khắp mọi nơi,lẫn trong không khí con người hít thở hay trong bụi bặm trong nhà
Khi sinh sản,nấm mốc sinh ra những bào tử phát tán trong không khí Theo giáo sư CONNIE KATELARIS ,nếu con người hít phải nấm mốc dưới dạng bào tử,họ sẽ bị ảnh hướng giống như hít phải bọ bụi và phấn cỏ
Khi hít vào những người có gen mắc bệnh đường hô hấp thường có phản ứng dị ứng Những phản ứng này có thể có những biểu hiện dưới các triệu chứng các bệnh sốt vàng da và trong một số trường hợp có cơn hen xuyễn
Nấm mốc cũng có thể gây bệnh nếu hệ miễn dịch yếu , ví dụ trong trườnghợp bạn đang được điều trị một trong nhưng căn bệnh nhất định hoặc mắc bệnh khiến cho hệ miễn dịch yếu đi như bệnh sơ nang hoặc cách bệnh phổi mãn tính khác Mặc dù không phổ biến những người có hệ miễn dịch yếu dễ bị nhiễm bệnh sau khi nhiễm phải nấm mốc
Trang 7Có lẽ nấm mốc chứa chất độc hoặc sinh ra chất độc tác động tới sức khỏe con người.
Trang 87 Cacbonmonoxide
Cacbonmonoxitde(CO)là chất khí không màu không mùi nhưng cực kỳ
tải ,đèn lồng,lò nướng ,các loại thiết bị dùng
ga và hệ thống sưởi
chúng với các biểu hiện:đau đầu ,chóng mặt ,yếu mệt,buồn nôn đau tức ngực, rối loạn nhận thức
Tuy nhiên ,rất khó để nói rằng ai đó đang bị ngộ đốc khí CO bởi vì các triệu chứng trên thường bị nhầm lẫn với các bệnh khác Những người đang ngủ hay say rượu có thể tử vong vì ngộ độc CO trước khi có các triệu chứng Một máy
dò CO sẽ cảnh báo cho chúng ta mức độ CO trong nhà
8.Amiang
Amiang dạng sợi nhỏ đến mức chúng ta không nhìn thấy chúng Các amiang có thể trôi nổi trong không khí và con người dễ dàng hít phải chúng Phần lớn lượng amiang sẽ được thải ra nhưng một số sẽ mắc lại trong cổ.Theo thời gian chúng sẽ gây viêm và đe dọa hai lá phổi,gây ra các bệnh tật như bệnh phổi như hít phải amiang(gây khó thở), ung thư phổi(diễn tiến của bệnh thường kéo dài trong nhiều năm và hút thuốc nhằm tăng nguy cơ)
9 Nhiễm độc chì
Trang 9tăng huyết áp và gây vô sinh,rối loạn thần kinh đau xương khớp Nó cũng ảnh hưởng tới khả năng tập trung và ghi nhớ.
Chì đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ Một đứa trẻ nuốt phải lượng lớn chì có thể bị bệnh thiếu máu,đau đầu dữ dội Nếu bị nhiễm một lượng chì nhỏ
có thể ảnh hưởng tới chỉ số IQ
10 Phóng xạ rađion
Radion là một loại khí có tính phóng xạ tự nhiên
Trong không khí ngoài trời,nồng độ radion thấp Tuy nhiên, ở trong nhà thì nồng độ radion có thể cao hơn do hiệu ứng bẫy radion Các mức radion thường rất hay thay đổi,tùy thuộc vào dòng khí qua nhà
Hầu như phần lớn radion trong một ngôi nhà có nồng độ radion cao đều phát ra từ nền nhà Radion khếch tán ra khỏi mặt đất và vào trong nhà Nếu là nhà gạch được xây trên một tấm sàn bê tông, và tất cả các cửa ra vào và cửa sổ được đóng kín thì các mức radion trong nhà có thể cao hơn mức trung bình
11 Thuốc diệt côn trùng, cỏ dại
Các loại thuốc này giúp bảo vệ con người khỏi vi khuẩn, côn trùng gây hại nhưng chúng cũng ảnh hưởng xấu tới sức khỏe Nếu phải sử dụng các chất này, hãy tuân thủ các hướng dẫn trên sản phẩm
Trang 10CHƯƠNG IV: HẬU QUẢ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TRONG
NHÀ ĐỐI VỚI CUỘC SỐNG
1.Ô nhiễm tại gia – Kẻ bắn phá “PHÁO ĐÀI SỨC KHỎE ”.
Mỗi khi bước chân vào nhà , đóng chặt cửa lại , nhiều người đã thở phào nhẹ nhõm vì họ nghĩ rằng mình đã thoát được cảnh ô nhiễm ngoài trời và đang sống trong cảnh “không khí thần tiên” tại gia
Rất tiếc là trên thực tế không phải lúc nào cũng như vậy
Kẻ “KHỦNG BỐ “ sức khỏe vô hình.
Chúng ta đã biết rằng , chỉ riêng khói thuốc lá đã có chứa từ 2.000 đến 5.000 hợp chất hóa học , trong đó có 200 thành phần độc hại và có ít nhất 40 hợp chất được xác định là nguyên nhân gây ung thư ở người và động vật
Chỉ hít khói thuốc do người hút thuốc lá thải ra trong nhà đã cướp đi 30.000 sinh mạng mỗi năm
Nguồn gốc khí độc ảnh hưởng nhiều nhất tới sức khỏe tất cả các thành viên trong gia đình là bếp từ đến bếp củi , bếp than cho tới bếp gas Trong một không gian không được thông gió , bất cứ loaị bếp gì đều thải ra khí CO2 và như vậy đã tác động đến sức khỏe con người , đặc biệt khi cháy khí gas còn sinh ra khí dioxit có thể làm giảm khả năng hô hấp và làm xấu đi tình trạng của người mắc bệnh phổi
Nồng độ Cacbon cao trong nhà không chỉ khiến cho sự thông minh của trẻ em ngày càng mai một , dẫn tới sự học tập ngày càng sút kém ( vì chỉ số IQ của chúng thấp hơn 3,4 điểm so với nhiều đứa trẻ được hít thở trong không khí trong lành ) mà còn làm ảnh hưởng tới trí tuệ con người ở tất cả mọi lứa tuổi và
là một trong những yếu tố gây ra một số bệnh khác như Alzheimer và chất gây Parkinson.Là chất gây ung thư vòm họng , thanh quản và các bộ phận của hệ hô hấp cho người
Trang 11Biểu hiện đầu tiên là người ở trong nhà sẽ cảm thấy rất bức bối khó chịu, hay cáu gắt và làm việc không hiệu quả Các biểu hiện tiếp theo là giảm khả năng miễn dịch, rất dễ bị ốm hoặc dễ bị lây bệnh, đặc biệt là dịch cúm.
Môi trường ô nhiễm là môi trường thích hợp cho các virut gây bệnh sinh sôi, đó là tác nhân gây nhiều bệnh tật cho con người Môi trường ô nhiễm, khói bụi nhiều gây ra các bệnh về đường hô hấp như khó thở, ho hay viêm phổi, hen suyễn…,đặc biệt ảnh hưởng đến sức khỏe của những người còn có sức đề khángkém như người già, phụ nữ có thai, trẻ em và người đang bị bệnh Điều này cũng góp phần lý giải tại sao cũng người đó, bà bầu đó, đứa trẻ đó,…khi sống ở căn phòng tối tăm lại… hay đau ốm và khi di chuyển sang căn phòng sạch ẽ thì lại rất khỏe mạnh
CHƯƠNG V: GIẢI PHÁP HẠN CHẾ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TRONG NHÀ
Như đã nêu trong chương trước, một loạt các chất gây ô nhiễm được tạo
ra bên trong mái ấm của chúng ta như: hợp chất hữu cơ, hợp chất vô cơ, nấm mốc,….cũng như hậu quả của nó, vậy chúng ta cần phải làm gì để bảo vệ nơi
“thần tiên tại gia” của chúng ta.Để ta có thể thật sự bình yên và an tâm khi ở trong ngôi nhà của mình
Dưới đây là cách để giữ được bầu không khí trong lành cho ngôi nhà:
1.Dọn vệ sinh nhà cửa:
Trang 12máy hút bụi không sử dụng túi lọc bên trong (vì dễ làm phát tán bụi ra ngoài khithao tác).
2.Trang bị bộ lọc không khí có chất lượng tốt:
Bộ lọc khí trong các máy điều hòa không khí hoạt động có hiệu quả giúp
3.Trang bị máy tạo khí ozon:
Khí ozon ở nồng độ thấp sẽ diệt mùi hôi gây ra bởi những chất ô nhiễm như mốc, khói thuốc lá, formaldehyde, ben-zen, axeton.Tuy nhiên, nồng độ ozon cao lại có hại cho sức khỏe
4.Tận dụng khí trời:
Mở cửa sổ để không khí trong lành bên ngoài vào phòng.Nhất là khi chúng ta đang quét dọn nhà cửa, lăn sơn,… có tác dụng pha loãng các chất ô
Một số người có thể dị ứng với long, nước bọt của thú vật nuôi, vì thế không nên cho thú nuôi vào nhà và tráng xa thú nuôi có mùi gây kích ứng
Trang 138.Chỉ chiếu sang nơi cần sử dụng:
Không cần thiết mở đèn sang khắp nhà, sử dụng bóng đèn có ánh sáng dịu mắt và nên có chụp đèn
9.Không hút thuốc trong nhà:
10.Mở cửa phòng khi sơn:
Đồ nội thất mới hoặc các căn phòng mới sửa chữa, sơn phết lại thường cómùi dung môi phát thải vào không khí, đây là các chất độc hại, cần mở cửa phòng để bay bớt mùi dung môi hoặc dung dấm đề khử mùi bằng cách để vài đĩa dấm trong phòng đóng kín cửa, qua một đêm sẽ giảm mùi Nếu phải sơn mới ngôi nhà hoặc đồ đạc, nên sơn chủ yếu ở bên ngoài và chọn loại sơn có nồng độ chất hữu cơ bay hơi thấp
Trang 14Thảm là nơi ẩn náu của bụi, các chất gây dị ứng ô nhiễm.Nếu bắt buộc phải dùng thảm, nên dùng thảm len thay vì thảm bằng sợi tổng hợp và cần hút bụi thường xuyên.
12.Trồng nhiều cây xanh:
Trồng nhiều cây xanh trong nhà (giúp loại bỏ chất ô nhiễm và chất gây dịứng trong nhà), nhưng cần chọn loại cây phù hợp.Dưới đây là một số cây có khảlàm sạch không khí trong nhà rất tốt
Cây lan Ý:
Đây làgiống câykhỏe, dễtrồng, láxanh quanhnăm, ra hoatrắng, phùhợp với mụcđích trang trí Ngoài ra, cây có tác dụng khử các loại độc tố như cồn, aceton, formaldehyde và trichloroethylene Với loại cây dễ trồng, dễ chăm sóc vì không cấn tưới quá nhiều nước, cần ít ánh sáng mắt trời thích hợp cho không gian gia đình và công sở
Cây vạn niên(cây thường xuân):
Giúp làm sạch Formaldehyde trong bầu không khí và rất dễ trồng.Chúng ta có thể trồng cây vạn niên trong giỏ treo, chậu cây thấp