Ô nhiễm môi trường ở Việt Nam Ô nhiễm môi trường là khái niệm để chỉ sự xuất hiện của một chất lạ trong môi trường tự nhiên hoặc làm biến đổi thành phần, tỷ lệ về hàm lượng của các yếu t
Trang 1Ô nhiễm môi trường ở Việt Nam
Ô nhiễm môi trường là khái niệm để chỉ sự xuất hiện của một chất lạ trong môi trường tự nhiên hoặc làm biến đổi thành phần, tỷ lệ về hàm lượng của các yếu tố có sẵn, gây độc hại cho cơ thể sinh vật và con người nếu như hàm lượng của các chất đó vượt khỏi giới hạn thích nghi tiềm tàng của cơ thể.
Sự ô nhiễm môi trường có thể là hậu quả của các hoạt động tự nhiên, như hoạt động núi lửa, thiên tai lũ lụt, bão,… hoặc các hoạt động do con người thực hiện trong công nghiệp, giao thông, chiến tranh và công nghệ quốc phòng, trong sinh hoạt, trong đó công nghiệp được xem là nguyên nhân lớn nhất.
Chất gây ô nhiễm môi trường rất đa dạng về nguồn gốc và chủng loại, tuy vậy chúng được phân chia thành 3 nhóm lớn: chất thải rắn, chất thải lỏng và chất thải khí Mỗi dạng có thể chứa đựng nhiều chất, từ các hóa chất, các kim loại nặng, đến chất phóng xạ và vi trùng Nhiệt cũng là tác nhân trực tiếp hay gián tiếp gây nên sự ô nhiễm môi trường.
Ô nhiễm môi trường đang trở thành hiểm họa đối với đời sống của sinh giới và cả đối với con người ở bất kỳ phạm vi nào, từ quốc gia, khu vực đến toàn cầu Ô nhiễm môi trường là sản phẩm của quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa diễn ra trên 200 năm nay Ô nhiễm hiện nay
đã lan tràn vào mọi nơi, từ đất, nước đến khí quyển, từ bề mặt đất đến các lớp sâu của đất và của đại dương.
Việt Nam chúng ta đang trong quá trình hiện đại hóa, công nghiệp hóa đất nước, hơn nữa sự đô thị hóa cũng như giao thông vận tải chưa phát triển vì thế sự ô nhiễm môi trường nói chung chưa
Trang 2xãy ra trên diện rộng, nhưng ô nhiễm môi trường đã xãy ra cục bộ, từng lúc, từng nơi Có thể nêu ra như sau:
1 Ô nhiễm môi trường nước.
Hiện nay tình trạng ô nhiễm và suy thoái nguồn nước (nước mặt và nước ngầm) đang xãy ra phổ biến ở nhiều nơi, đặc biệt là ở các khu đô thị và các thành phố công nghiệp Chẳng hạn như nước ngầm đang được khai thác ở một số nhà máy nước thành phố Hà Nội cũng đã bị ô nhiễm như Pháp Vân, Mai Động hoặc như ở thành phố Hồ Chí Minh nước ngầm bắt đầu bị nhiễm mặn và suy giảm khả năng khai thác.
2 Ô nhiễm không khí.
Mặc dù đất nước chúng ta nền công nghiệp chưa phát triển nhưng ô nhiễm không khí đã xãy ra.
Ở Hà Nội, tại khu vực nhà máy dệt 8 – 3, nhà máy cơ khí Mai Động Khu công nghiệp Thượng Đình, khu công nghiệp Văn Điển, nhà máy Rượu…không khí đều đã bị ô nhiễm nặng Ở Hải Phòng , ô nhiễm nặng ở khu nhà máy Xi mămg, nhà máy Thủy Tinh và Sắt tráng men…Ở Việt Trì, ô nhiễm nặng xung quanh nhà máy Supe phốtphát Lâm Thao, nhà máy Giấy, nhà máy Dệt Ở Ninh Bình và Phả Lại ô nhiễm nặng do nhà máy Nhiệt điện, các nhà máy vật liệu xây dựng, lò vôi Ở thành phố Hồ Chí Minh và cụm công nghiệp Biên Hòa không khí cũng
bị ô nhiễm bởi nhiều nhà máy Hầu như tất cả các nhà máy hóa chất đều gây ô nhiễm không khí Dân cư sống ở các vùng nói trên thường mắc các bệnh đường hô hấp, da và mắt
3 Ô nhiễm đất.
Hiện nay chưa thấy có tài liệu nào đề cập đến môi trường đất bị ô nhiễm bởi các tác nhân công nghiệp, nông ngiệp nhưng đất đã bị ô nhiễm bởi tác nhân sinh học Đó là do tập quán dùng phân bắc và phân chuồng tươi theo các hình thức (bón lót, pha loãng để tưới,…) trong canh tác vẫn còn phổ biến Tại vùng trồng rau Mai Dịch, Từ Liêm, Hà Nội mật độ trứng giun đũa là 27,4 trứng/100g đất, trứng giun tóc 3,2 trứng/100g đất (Trần Khắc Thi, 1966) Theo điều tra của Viện Thổ nhưỡng Nông hóa (1993 – 1994) tại một số vùng trồng rau, người dân chủ yếu
sử dụng phân bắc tươi với liều lượng khoảng từ 7 – 12 tấn/ha Do vậy trong 1 lít nước mương
máng của khu trồng rau có tới 360 E coli ; ở giếng nước công cộng là 20, còn trong đất
lên tới 2 x 105/100g đất Chính vì thế, khi điều tra sức khỏe người trồng rau thường xuyên sử dụng phân bắc tươi có tới 60% số người tiếp xúc với phân bắc từ 5 – 20 năm bị bệnh thiếu máu
và các bệnh ngoài da.
10 vấn đề ô nhiễm môi trường qua ảnh
30-12-2008
ThienNhien.Net - Vừa qua, chúng tôi đã giới thiêêu với quý bạn đọc những vấn đề ô nhiễm thế giới nổi bâêt năm 2008 trích từ báo cáo của Viêên Blacksmith và Hôêi chữ thâêp Xanh Thụy Sĩ Dưới đây là những hình ảnh để bạn đọc cùng tham khảo thêm
Trang 3Nhìn lại 2008 – Những vấn nạn ô nhiễm trên thế giới (Kỳ 1)
Nhìn lại 2008 - Những vấn nạn ô nhiễm trên thế giới (Kỳ 2)
Ô nhiễm không khí đô thị: Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết hàng năm trên toàn thế giới có khoảng 865.000 người chết do ảnh hưởng trực tiếp của ô nhiễm không khí ngoài trời mà chủ yếu tập trung ở các khu đô thị và khu công nghiệp Phơi nhiễm với không khí ô nhiễm có thể gây ra các căn bệnh về phổi và tim mạch mãn tính, đặc biệt là trẻ em và những người có tiền sử với bệnh này
Trang 4Nước thải sinh hoạt: Đó là chất thải lỏng, chứa hỗn hợp nước thải từ những hoạt động phi công nghiệp của con người như vêê sinh, tắm, giặt và rửa Ở nhiều nơi trên thế giới, rác và nước thải chưa được xử
lý bị đổ trực tiếp xuống sông ngòi
WHO ước tính mỗi năm có 1,5 triệu người chết do sử dụng nước không an toàn, điều kiện vệ sinh không đảm bảo, trong đó phần lớn là trẻ em Chất thải sinh hoạt không được xử lý cũng làm giảm hàm lượng oxy trong môi trường nước, phá huỷ hệ sinh thái nước và đe doạ sinh kế của con người
Trang 5Nung chảy và gia công kim loại: Quá trình nung chảy và gia công kim loại thường thải ra lượng lớn các chất gây ô nhiễm không khí như HCl, SO2, NOx và các kim loại năêng như chì (Pb), asen (As),
crom(Cr), niken (Ni), đồng (Cu) và kẽm (Zn)
Trang 6Con người dễ bị ngôê độc do phơi nhiễm các chất độc hại trong quá trình chế biến kim loại qua đường hô hấp và ăn uống Công nhân trong nhà máy gia công và nấu chảy kim loại thường có nguy cơ nhiễm độc
cao hơn Hâêu quả là họ phải gánh chịu nhiều loại bệnh cấp tính và kinh niên khác nhau
Hoạt động khai thác mỏ: Kim loại nặng và các loại hoá chất nguy hại phát sinh trong khai thác mỏ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ của những người tiếp xúc và gây ra các bệnh có liên quan tới mắt, da, mũi họng; những bệnh tiêu hóa, hô hấp, tuần hoàn máu, thận, gan; thậm chí có thể gây ra các bệnh ung thư, phá huỷ hệ thần kinh trung ương, gây ra các dị dạng bẩm sinh Nguồn nước mặt và nước ngầm
cũng bị ô nhiễm nghiêm trọng bởi hoạt động này
Trang 7Tái chế chì từ pin axit chì thải loại: Thật không may là quá trình tái chế chì từ pin axit chì đã qua sử dụng lại thường diễn ra ở những đô thị đông đúc dân cư mà không có biện pháp gì để ngăn chặn tác động ô nhiễm của nó Con người sẽ bị nhiễm độc chì cấp tính khi tiếp xúc với 1 hàm lượng chì lớn do nuốt phải bụi, khí hoặc hơi phát tán trong không khí Nhưng nhiễm độc chì do tiếp xúc lâu ngày với 1 hàm lượng
chì nhỏ còn phổ biến và nguy hại hơn nhiều
Trang 8Các bệnh về sức khoẻ do nhiễm độc chì gồm có chứng suy giảm phát triển thể chất và trí óc, suy yếu chức năng thận, thậm chí tử vong Trong đó trẻ em và phụ nữ mang thai là hai đối tượng nhạy cảm hơn
cả với sự nhiễm độc này
Trang 9Chất thải phóng xạ và mỏ uranium: Rác thải và vật liệu phóng xạ là những nguồn phát thải phóng xạ có ảnh hưởng tới sức khoẻ con người Vật liệu phóng xạ được không chỉ đượcsử dụng trong các nhà máy sản xuất điện và trong quân sự mà cả trong lĩnh vực y học, trong công nghiệp, và ngay cả trong cuộc
sống hàng ngày
Chất thải phóng xạ có thể thâm nhập vào cơ thể qua đường thức ăn, nước hoặc không khí Chất phóng xạ tấn công cơ quan chức năng của cơ thể, gây ra hàng loạt các bệnh ung thư, gây đột biến gen và ảnh
Trang 10hưởng đến nhiều thế hệ sau này
Khai thác vàng thủ công: Hoạt động này tạo ra lượng thuỷ ngân khá lớn thải ra môi trường Chính các công nhân mỏ và các thành viên trong gia đình hít hơi thủy ngân này vào Trong môi trường, thuỷ ngân
có thể bị biến thành metyl thuỷ ngân - một trong những chất độc thần kinh nguy hiểm nhất có thể gây hại
cho con người thông qua chuỗi thức ăn
Trang 11Nhiễm độc thuỷ ngân có thể gây ra các bệnh về thận, khớp, mất trí nhớ, sẩy thai, loạn thần kinh, hô hấp
kém, tổn thương thần kinh và thậm chí có thể dẫn đến tử vong
Ô nhiễm nguồn nước mặt: Do nhiều lý do khác nhau, các nguồn nước trên Trái đất ngày càng cạn kiệt Ước tính có khoảng 1/3 dân số thế giới đang sống trong tình trạng thiếu nước trầm trọng và gần 5 triệu
người chết hằng năm ở các nước nghèo do thiếu nước sạch
Trang 12Những chất gây ô nhiễm chủ yếu trong nước là các mầm bệnh sinh ra từ chất thải của con người (vi khuẩn và virút), kim loại nặng và hoá chất từ chất thải công nghiệp, nông nghiệp Uống nước đã bị ô nhiễm hoặc ăn thức ăn chế biến bằng nước nhiễm độc là hình thức phơi nhiễm phổ biến nhất
Trang 13Ô nhiễm không khí trong nhà: Thường xảy ra ở những nước đang phát triển do nhiều nguyên nhân như
khói bếp lò, khói thuốc lá hoặc do hoạt động của các loại máy móc, thiết bị trong nhà
Nguyên nhân chủ yếu ở các nước đang phát triển là đốt than và các chất đốt sinh học (gỗ, phân động vật và rơm rạ) để nấu ăn, sưởi ấm và chiếu sáng Những nước nghèo hay sử dụng các loại chất đốt này Nạn nhân chính vẫn là phụ nữ - những người thường xuyên nấu ăn, và trẻ sơ sinh thường xuyên ở
trên lưng mẹ
Trang 14Ô nhiễm nước ngầm: Nước ngầm chiếm tới 97% lượng nước ngọt trên Trái đất Con người sử dụng lượng nước này cho những nhu cầu sống hằng ngày Nhưng nguồn nước này giờ đây cũng đang bị ô nhiễm nghiêm trọng do nhiều lý do khác nhau Ô nhiễm nước ngầm có thể bắt nguồn từ các bãi chôn lấp rác thải không hợp vệ sinh, nước thải từ hoạt động sản xuất công nghiệp, khai thác khoáng sản Trong nông nghiệp nếu sử dụng quá nhiều thuốc trừ sâu và phân bón cũng ảnh hưởng nghiêm
trọng tới nguồn nước ngầm
Ô nhiễm nước ngầm phổ biến nhất là ô nhiễm Asen Sử dụng nước ngầm bị nhiễm bẩn có thể gây ra
Trang 15tiêu chảy và đau dạ dày, hoặc một số vấn đề nghiêm trọng hơn Bên cạnh đó có thể gây ung thư, phát
triển dị thường và nhiều bệnh nguy hiểm khác