BÀI BÁO CÁO THỰC TẬP-Dự án xây dựng và triển khai website cho người khiếm thị

Việc đăng ký vào các diễn đàn để tạo ra những cơ hội trao đổi thông tin đachiều với người khiếm thị bị hạn chế cũng là một trong những yếu tố làm giảm đikhá nhiều tính tiếp cận của người

Dự án xây dựng và triển khai website cho người khiếm thị - tamhonvietnam.net

DỰ ÁN XÂY DỰNG VÀ TRIỂN KHAI WEBSITE

CHO NGƯỜI KHIẾM THỊ TAMHONVIETNAM.NET

-Một số sách audio books mẫu của dự án: fit.hut.edu.vn/~trangntt/audioBooks

A. MÔ TẢ DỰ ÁN

1. Tiền đề xây dựng dự án (tính cấp thiết của dự án)

Theo số liệu của viện mắt trung ương thì nước ta có khoảng 1,2 triệu người khiếm thị Trong đó, 820503 người không còn khả năng nhìn thấy ánh sáng còn nêu tính cả những người bị các tật về mắt: cận, viễn,…thì con số này còn lớn hơn 1,2 triệu rất nhiều Vì theo khảo sát của Bộ giáo dục-đào tạo và Bộ y tế, năm 2008 tại các thành phố lớn thì tỷ lệ cận học đường trong học sinh thành phố chiếm tới 40,2%

Cũng như mọi người, người khiếm thị luôn có nhu cầu được tiếp cận với nềnvăn hóa, tri thức mới và hòa nhập với cộng đồng Từ trước những năm 1997phương tiện giao tiếp truyền tải thông tin , tri thức của người khiếm thị là chữ nổi

và băng caset thời gian gần đây bằng nhiều hình thức vận động phong trào dậy vàhọc máy tính của người khiếm thị đã nhanh chóng phát triển ở các thành phố lớn

Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng… nhờ vậy người khiêm thị cóthêm 1 công cụ chia sẻ, truyền tải thông tin và tiếp cận với Internet (kho tri thứclớn của nhân loại) Tuy có điều kiện tiếp cận với thư viện điện tử thông qua hệthống website nhưng người khiếm thị vẫn gặp rất nhiều khó khăn

Do đặc thù sử dụng là phải dùng một bộ đọc để chuyển đổi những thông tintrên màn hình (dạng text) thành âm thanh nên người khiếm thị không thể bao quátmàn hình ngay trong cùng thời điểm như người khác nên tốc độ duyệt web chậmhơn Thêm vào đó, một số website được trình bày với nhiều khung, nhiều bảng, vàcác link mang biểu tượng hình ảnh, ít tiêu đề thể hiện nội dung, gây tiêu tốn rấtnhiều thời gian khi muốn tìm kiếm tài liệu

Hơn nữa, những người khiếm thị có thể khai thác những website thiếu tính tiếpcận này thường không nhiều, trình độ nghe hiểu tiếng Anh của người khiếm thịViệt Nam thường thấp Trong khi đó, những website trình bày như vậy lại yêu cầumột trình độ ngoại ngữ tương đối để tiếp cận tốt vì người khiếm thị chỉ có thể

thông qua nghe thông tin trên màn hình và kích hoạt vào các link để duyệt web,chứ không thể sử dụng các biểu tượng như mọi người

Việc đăng ký vào các diễn đàn để tạo ra những cơ hội trao đổi thông tin đachiều với người khiếm thị bị hạn chế cũng là một trong những yếu tố làm giảm đikhá nhiều tính tiếp cận của người khiếm thị thông qua những hệ thống websitenày

Tổ chức y tế thế giới WHO đã đề ra kế hoạch “VISION 2020” với khẩu hiệu

“Vì quyền được nhìn thấy của con người” Kế hoạch thu hút được sự quan tâm

của rất nhiều quốc gia và các tổ chức từ thiện trên toàn thế giới khẳng định quyếttâm của cả thế giới, chung tay vì sự phát triển của cộng đồng

Đồng thời, trong khuôn khổ chương trình "Vì quyền của người khuyết tật"(MDG7) được 60 nước phê chuẩn tại Biwako Nhật Bản đã khẳng định mục tiêu

thứ 6 là: "Tiếp cận thông tin và truyền thông, bao gồm các công nghệ thông tin,

truyền thông và trợ giúp".

Trên cơ sở đó, website tamhonvietnam.net đã được xây dựng và phát triển bởimột nhóm giảng viên và sinh viên thuộc Viện Công nghệ thông tin và Truyềnthông – Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, kết hợp triển khai cùng Trung tâmTin học Tia Sáng, nhóm Tình nguyện Niềm Tin và rất nhiều tình nguyện viên(TNV) đến từ các trường Đại học khác nhau của Hà Nội Websitetamhonvietnam.net đã hướng đến giải quyết những khó khăn của người khiếm thịkhi tiếp cận Internet đồng thời cung cấp các tiện ích, xây dựng cộng đồng giúp đỡngười khiếm thị; đặc biệt là xây dựng thư viện sách nói - kho tàng tri thức chongười khiếm thị và cộng đồng

Về mặt kỹ thuật, website được thiết kế nhằm giúp người khiếm thị tương tác dễdàng bằng việc sử dụng triệt để phím tắt và tuân theo một số chuẩn tiếp cận chongười khiếm thị theo khuyến cáo của W3C Bên cạnh đó, website đã đưa ra cáchướng dẫn bằng tiếng nói giúp người khiếm thị định hướng và thao tác dễ dànghơn trên website Website còn có hệ thống tự động thu thập tin tức từ các báo điện

tử khác nhau, giúp người khiếm thị không cần truy cập vào nhiều trang báo điện tử

mà vẫn có thể tiếp cận được các tin tức mới nhất từ các trang báo này thông quatamhonvietnam.net

Về mặt nội dung, website tamhonvietnam.net cung cấp một thư viện sách nóicho học sinh các cấp, hướng tới cung cấp sách tham khảo, truyện audio với sốlượng lớn, phục vụ nhu cầu của cộng đồng Website cũng xây dựng một diễn đàntạo điều kiện trao đổi, giao lưu giữa người khiếm thị và cộng đồng Website cũng

là cổng thông tin cho tổ chức của người khiếm thị có thể tự đăng tải, biên tập các

thông báo mới nhất, liên quan đến mình, các thông tin về các phương pháp chữatrị, thông tin về tài trợ, học bổng dành cho người khiếm thị…

Tamhonvietnam.net ra đời với mong muốn trở thành một website thân thiện,

dễ tiếp cận,“biết nói, biết lắng nghe và biết chia sẻ”

2. Đối tượng hưởng lợi (trực tiếp và gián tiếp) của dự án

Dự án mong muốn sẽ tạo ra một cộng đồng mở cho tất cả những người mongmuốn được tiếp cận tri thức, mong muốn kết nối với nhau, trao đổi, chia sẻ vớinhau

Đối tượng hưởng lợi trực tiếp và gián tiếp của dự án:

 Người khiếm thị

 Những người cao tuổi, mắt kém

 Trẻ em, học sinh, sinh viên

 Tình nguyện viên: Xây dựng một cộng đồng TNV giúp đỡ nhữngngười khiếm thị và giúp đỡ lẫn nhau Tại đó các TNV có thể cùng nhauchia sẻ thông tin, kiến thức; cùng nhau trao đổi, giao lưu với nhau Cóthể coi đó nơi gặp gỡ của những Tâm hồn Việt Nam với những phẩmchất tương thân tương ái, đoàn kết, lá lành đùm lá rách

 Các nhà tài trợ: Đây là 1 dự án lớn với tầm nhìn dài hạn cần có nguồn kinh phí ổn định thường xuyên để duy trì các hoạt động của dự án như:sản xuất sách nói, vận hành, bảo trì website… Bởi vậy dự án rất mongmuốn nhận được sự quan tâm chia sẻ đồng hành của các doanh nghiệp,các tổ chức, cá nhân hảo tâm, những mạnh thường quân trong và ngoàinước Với hệ thống website phát triển cùng một thư viện sách nói quy

mô lớn với các kênh phân phối đa dạng tamhonvietnam.net sẽ là mộtmôi trường thuận lợi để quảng bá và phát triển thương hiệu của cácdoanh nghiệp

Đối tượng hưởng lợi trực tiếp và gián tiếp kỳ vọng:

 Người khuyết tật nói chung: Website cần nâng cấp để đảm bảo có thểphục vụ nhiều loại đối tượng người khuyết tật sử dụng website)

 Cộng đồng mở cho tất cả mọi người: Dự án mong muốn sẽ đem lại mộtmôi trường, một cộng đồng cho tất cả những ai có nhu cầu chia sẻ trithức, trao đổi, kết nối với nhau.

3. Mục đích của dự án

Mục đích của việc xây dựng và phát triển trang web tamhonvietnam.net trướchết là xây dựng một cổng thông tin chính thức cho người khiếm thị, xây dựng thưviện sách nói hoàn thiện cho người khiếm thị và cộng đồng bao gồm toàn bộ sáchgiáo khoa, sách tham khảo, các loại sách truyện giải trí, mở rộng hiểu biết Khôngnhững thế, dự án mong muốn xây dựng một diễn đàn phục vụ nhu cầu chia sẻ, traođổi thông tin giữa những người khiếm thị với nhau và với xã hội Từ đótamhonvietnam.net không chỉ là cổng thông tin mà còn là nơi chia sẻ và giao lưutri thức, cuộc sống dành cho mọi người

Dự án cũng tạo ra cộng đồng các TNV hỗ trợ, giúp đỡ người khiếm thị thôngqua website từ việc thu âm/biên tập sách nói đến việc tuyên truyền, quảng bá vàtrực tiếp giúp đỡ thông qua diễn đàn trao đổi Đây cũng chính là cơ hội để rấtnhiều TNV có môi trường, điều kiện và cộng đồng để tham gia vào công việc tìnhnguyện; đồng thời có thể trao đổi học hỏi kiến thức lẫn nhau Website cũng mongmuốn trở thành nhịp cầu kết nối những cảnh đời khó khăn nói chung và ngườikhiếm thị nói riêng với các tổ chức, cá nhân hảo tâm, các mạnh thường quân trong

và ngoài nước

Tamhonvietnam.net hướng tới xây dựng một mạng thông tin xã hội cho cộngđồng những người khiếm thị nói riêng và xã hội nói chung nhằm thúc đẩy việcchia sẻ thông tin và phát triển tri thức trong đời sống cộng đồng với tiêu chí

“thông tin là của mọi người”.

4. Mục tiêu cụ thể của dự án

Mục tiêu 1:

 Xây dựng một website với giao diện thân thiện và tiếp cận với người

khiếm thị, phấn đấu trong tương lai trở thành cổng thông tin lớn nhất của người khiếm thị Việt Nam, góp phần kết nối người khiếm thị với

cộng đồng và cụ thể hóa các mục tiêu trong MDG7

 Cuối tháng 12/2009, triển khai thử nghiệm website lên host với domain là http:// tamhonvietnam net nhằm tiếp nhận các ý kiến đónggóp của những người khiếm thị và cộng đồng TNV trên khắp Việt Nam

 Cuối tháng 12/2009, bàn giao thử nghiệm website cho Hội người mù Việt Nam nhằm có thêm kênh phân phối, sử dụng thử sản phẩm để tiếp

nhận các ý kiến phản hồi

 Thu hút được 500-1.000 thành viên tham gia website trong thời gian

thử nghiệm và nâng cấp website

Mục tiêu 2:

 Tổ chức tuyên truyền, quảng bá thông tin về dự án, về website đến với

nhiều TNV và người khiếm thị, số lượng hướng tới: 500.000 người biết đến website.

 Tuyển được các TNV tham gia thu âm, xử lý kết quả thu âm và các hoạt

động khác của dự án, số lượng hướng tới: Có 120 TNV thường xuyên của Dự án.

Mục tiêu 3:

 Xây dựng và phát triển thư viện sách ở dạng audio và sách Daisy:

o 110 cuốn SGK các cấp 1, 2, 3

o 30 cuốn sách tham khảo cho học sinh các cấp

o Sưu tầm thêm các truyện audio từ các nguồn khác nhau như cácđội tình nguyện khác, VOV,

5. Địa điểm tiến hành dự án

Địa điểm thực hiện dự án:

 Địa điểm tuyển TNV, họp Ban điều hành Dự án, đào tạo hướng dẫnTNV thu âm và xử lý kết quả thu âm…

o C1-327, Bộ môn CNPM, Viện CNTT&TT, Trường ĐHBK HàNội

o C2-208, VP Đoàn Trường ĐHBK Hà Nội

 Địa điểm tiến hành thu âm sách nói:

o Phòng thu tại nhà riêng: Số 1 – ngách 23 – Ngõ Tô Tiền – KhâmThiên – Đống Đa – Hà Nội

o Thư viện Hà Nội, 47 Bà Triệu – Hai Bà Trưng – Hà Nội

o Hội người mù Việt Nam, 139B Nguyễn Thái Học – Đống Đa – HàNội

o Phòng thu VOV Giao Thông, 58 Quán Sứ – Hoàn Kiếm – Hà Nội

 Địa điểm xây dựng và phát triển website:

o Phòng thí nghiệm Công nghệ phần mềm, Viện CNTT&TT,Trường ĐHBK HN

o Hỗ trợ cơ sở vật chất, tư vấn về công nghệ, triển khai thử nghiệm:Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển công nghệ Trí Nam

Địa điểm triển khai dự án: Trong Giai đoạn 1 tại thủ đô Hà Nội; trong giai

đoạn 2, Dự án sẽ được triển khai với mô hình toàn quốc Các địa điểm dự kiến sẽtriển khai:

 Hội người mù Việt Nam và các chi hội, cơ sở, trung tâm của Hội nhưTrung tâm Đào tạo – phục hồi chức năng, 287 Trung Kính – Cầu Giấy –

Hà Nội,…

 Trung tâm giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố, 47 Hàng Quạt –Hoàn Kiếm – HN

 Trường PTCS Nguyễn Đình Chiểu, 21 Lạc Trung – Hai Bà Trưng – HàNội

 Mái ấm Thiên Ân, 122 Nguyễn Ngọc Nhựt – Phường Tân Quý – QuậnTân Phú – TP Sài Gòn

 …

6. Thời gian thực hiện dự án

Dự án dự kiến triển khai trong 12 tháng và chia làm 2 giai đoạn:

 Giai đoạn 1: Từ tháng 8/2009 đến tháng 2/2010

o Xây dựng và phát triển website;

o Xây dựng thư viện sách nói là sách giáo khoa cấp 2, cấp 3;

o Thử nghiệm website trên tên miền tamhonvietnam.net

 Giai đoạn 2: Từ tháng 3/2010 đến tháng 8/2010:

o Tiếp tục xây dựng thư viện sách nói: Sách giáo khoa cấp 1, sáchtham khảo các cấp và mở rộng ra các loại sách, tài liệu khác;

o Phát triển các kênh phân phối sách nói;

o Nâng cấp và phát triển rộng rãi website

o Tuyên truyền, quảng bá về dự án, về website đến các Trường ĐHtrên địa bàn Hà Nội nhằm thu hút được các nguồn nhân lực thamgia dự án và tham gia làm TNV cho dự án.

 Về các hoạt động sản xuất sách nói:

o Tiến hành tuyển chọn TNV tham gia dự án

o Triển khai việc thu âm sách giáo khoa và sách tham khảo các cấp,sau đó mở rộng sang các loại hình sách, truyện, tài liệu khác

 Về các hoạt động xây dựng và phát triển website tamhonvietnam.net

o Phân tích thiết kế website dựa trên các yêu cầu đã khảo sát được

 Về các hoạt động tuyên truyền

o Tuyên truyền về website, xây dựng mạng lưới tuyên truyền hiệuquả đến những người khiếm thị, những người mắt sáng, đặc biệt

là sinh viên về website, về dự án trên nhiều kênh thông tin:

 Trên các website, trên các diễn đàn có nhiều người khiếmthị hoặc người mắt sáng truy cập

 Trên các kênh khác như tờ rơi, poster, băng rôn

 Tổ chức các chương trình giới thiệu về website, về dự án

o Mục đích của các hoạt động tuyên truyền:

 Quảng bá về website để số lượng người truy cập và sử dụngcũng như số lượng của website ngày càng lớn nhằm tạo ramột cộng đồng mở cho tất cả mọi người mong muốn chia

 Về các hoạt động xin hỗ trợ kinh phí và tài trợ cho dự án

o Xây dựng hồ sơ tài trợ bao gồm Thư mời tài trợ, các hình thức tàitrợ, quyền lợi của nhà tài trợ

o Xúc tiến xin tài trợ tại các doanh nghiệp lớn như: Công ty Điệntoán và Truyền số liệu VDC, Tổng công ty Viễn thông Quân độiViettel,

o Tiếp cận với các nhà hảo tâm trong và ngoài nước ủng hộ cho dự

án qua nhiều mối quan hệ khác nhau, trong các cuộc thi, các sựkiện như Hội chợ triển lãm và sàn giao dịch việc làm cho ngườikhuyết tật năm 2009, Bức tranh kỷ lục về môi trường…

o Tham gia các cuộc thi, chương trình hỗ trợ các đề án xã hội nhưMầm nhân ái 2 trên http://vicongdong.vn để có kinh phí hoạtđộng

 Đa dạng hóa kênh phân phối sản phẩm sách nói qua các hoạt động nhưphát đĩa CD về các tỉnh thành…

8. Rủi ro của dự án

Trong quá trình thực hiện chúng tôi đã nghĩ trước được một số khó khăn và rủi ro sau:

 Không mượn được đủ phòng thu nên không sắp xếp lịch thu âm cho cáctình nguyện viên một cách hợp lý

 Tài chính, kinh phí không đủ để thực hiện những công việc tối thiểu của

 Liên hệ với một số phòng thu có chất lượng tốt trên địa bàn Hà Nội

o Thư viện Hà Nội

o Hội người mù Việt Nam

o Tiếp cận với các nhà hảo tâm trong và ngoài nước ủng hộ cho dự

án qua nhiều mối quan hệ khác nhau, trong các cuộc thi, các sựkiện như Hội chợ triển lãm và sàn giao dịch việc làm cho ngườikhuyết tật năm 2009, Bức tranh kỷ lục về môi trường…

o Tham gia các cuộc thi, chương trình hỗ trợ các đề án xã hội nhưMầm nhân ái 2 trên http://vicongdong.vn để có kinh phí hoạtđộng

 Trước khi tiến hành việc thu âm, tìm hiểu và khảo sát thực tế những khókhăn và nhu cầu trong việc học, đọc sách của các bạn học sinh khiếmthị

 Hàng tháng, Ban sách nói (bao gồm tiểu ban thu âm và tiểu ban kỹthuật) đều họp các nhóm trưởng một đến hai lần để thảo luận những vấn

đề khó khăn khi thu âm và đưa ra phương pháp khắc phục hiệu quảnhất Sau mỗi buổi thu âm, dự án đều yêu cầu các nhóm thu âm, kỹthuật báo cáo tiến độ làm việc, ban điều phối dự án luôn bám sát cáchoạt động của dự án để đưa ra những điều chỉnh về khung thời gian, cơchế phối hợp cho các hoạt động giữa các mảng trong dự án

 Về việc hoàn thiện và nâng cấp website, trong kế hoạch của dự án, cuốitháng 12 năm 2009, chúng tôi triển khai thử nghiệm trên tên miềntamhonvietnam.net để có thể tiếp nhận các ý kiến phản hồi của nhữngngười khiếm thị Để có kênh phân phối rộng hơn cho việc thử nghiệmwebsite, cuối tháng 12 năm 2009, chúng tôi dự định bàn giao thửnghiệm cho Hội người mù Việt Nam nhằm có thể triển khai thử nghiệmđến các cơ sở, trung tâm, chi hội của Hội người mù Việt Nam Từ đó,chúng tôi có thể hoàn thiện website dựa trên những góp ý của chínhnhững người khiếm thị, những người TNV

9. Tính bền vững của dự án

Dự án được xây dựng trên nền tảng là mong muốn có một cổng thông tin giúpngười khiếm thị kết nối với cộng đồng tốt hơn Mảng sách audio hiện nay cũng đãđược định hình và phát triển tại Việt Nam, tuy nhiên mô hình các kho dữ liệu cònnhỏ lẻ, các đầu sách còn thiếu tập trung, không có chủ đề rõ ràng, mới chỉ đáp ứngmột số nhu cầu liên quan đến giải trí của cộng đồng chứ chưa thực sự đi sâu vàocung cấp kiến thức và đáp ứng các nhu cầu của cộng đồng những người mong muốntiếp cận sách nói Việc ra đời của dự án sẽ thỏa mãn được những bất cập nêu trên Mặt khác, dự án cũng nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ của lực lượng sinhviên tình nguyện nói riêng và cộng đồng các bạn trẻ nói chung cho việc tạo ra một