BÀI BÁO CÁO THỰC TẬP-CƠ SỞ THỰC HIỆN ĐIỀU TRA TÌNH HÌNH ỨNG DỤNG CNTT TRONG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TỈNH BẠC LIÊU

PHẦN I.CƠ SỞ THỰC HIỆN ĐIỀU TRA TÌNH HÌNH ỨNG DỤNG CNTT TRONG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TỈNH BẠC LIÊU CNTT là cơ sở hạ tầng thông tin cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá nền kinh tế, đồng t

MỤC LỤC

PHẦN I.

CƠ SỞ THỰC HIỆN ĐIỀU TRA TÌNH HÌNH ỨNG DỤNG CNTT TRONG

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TỈNH BẠC LIÊU

CNTT là cơ sở hạ tầng thông tin cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá nền kinh tế, đồng thời là nền tảng cho việc hội nhập kinh tế khu vực và toàn cầu Ứng dụng CNTT sẽ đóng vai trò quan trọng không thể thiếu được, là công cụ và động lực giúp các Doanh nghiệp nâng cao trình độ quản lý và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong xu thế hội nhập.Ứng dụng CNTT-TT xuất phát từ nhu cầu phát triển và nhận thức đúng đắn của Doanh nghiệp đặc biệt từ lãnh đạo doanh nghiệp Xuất phát từ nhận thức này và đồng thời triển khai đề án “Hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng CNTT phục vụ hội nhập và phát triển giai đoạn 2005-2010 - Đề án 191” của chính phủ giao cho VCCI chủ trì thực hiện, Viện tin học Doanh nghiệp – VCCI đã phối hợp với Sở Thông tin và truyền thông Tỉnh Bạc Liêu tiến hành điều tra tình hình ứng dụng CNTT của các doanh nghiệp nhỏ và vừa đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu là một tỉnh thuộc bán đảo Cà Mau, miền đất cực Nam của Tổ quốc Song việc đầu tư vào mạng lưới bưu chính viễn thông đã được đầu tư đến địa bàn

xã, phường đáp ứng yêu cầu thông tin liên lạc quốc tế, truyền dẫn thông tin kỹ thuật

số Mạng lưới truyền dẫn cáp quang được truyền dẫn đến hầu hết các trạm viễn thông ở các xã trên địa bàn huyện… Như vậy, về mặt cơ sở hạ tầng để phục vụ phát triển CNTT đã được tỉnh chuẩn bị đầu tư khá đầy đủ và bên cạnh đó Chính phủ

và UBND tỉnh Bạc Liêu cũng đưa ra các dự án về phát triển CNTT như: quy hoạch phát triển Bưu chính viễn thông và CNTT tỉnh Bạc Liêu giai đoạn 2006-2110 và định hướng phát triển CNTT 2020; kế hoạch phát triển nguồn nhân lực CNTT,…Các Quy hoạch này làm cơ sở quản lý các doanh nghiệp kinh doanh BCVT, CNTT lập kế hoạch phù hợp với quy hoạch chung của toàn ngành, của tỉnh và nhu cầu thực tế của địa phương và nhằm mục tiêu đến năm 2020 hoàn thiện nền hành chính, điện

tử, công dân điện tử, doanh nghiệp điện tử, thương mại điện tử, trường học điện tử, bệnh viện điện tử, ứng dụng CNTT trên thị trường lao động và tìm kiếm việc làm, thị trường thiết bị và dịch vụ khoa học kỹ thuật

PHẦN II.

THÔNG TIN VỀ ĐIỀU TRA

- Đơn vị chủ trì: Viện tin học Doanh nghiệp – Phòng Thương mại và Công nghiệp

- Tổng số phiếu điều tra phát ra: 300 phiếu

- Tổng số phiếu điều tra thu về: 218 phiếu

- Đơn vị xử lý số liệu điều tra: Viện Tin học doanh nghiệp.

- Đối tượng điều tra: Doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trên địa bàn tỉnh Bạc

Liêu gồm các loại hình: Tư nhân, Nhà nước, nước ngoài liên doanh, cổ phần

- Loại hình hoạt động của doanh nghiệp

• Du lịch, khách sạn

• Thủ công mỹ nghệ

• Dệt may, da giầy

• Xây dựng, giao thông vận tải

• Sản xuất, chế biến nông sản thực phẩm

• Sản xuất, chế biến thuỷ hải sản

• Dược, y tế, hóa mỹ phẩm

- Thông tin chung về doanh nghiệp

Trong số 218 doanh nghiệp tham gia điều tra ứng dụng CNTT trong hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu năm 2009 thì có tới 157 doanh

nghiệp tư nhân chiếm tỷ lệ 74,06% Số lượng công ty cổ phần cũng chiếm tỷ lệ tương đối với 38 công ty tương ứng với tỷ lệ 17,92% Các loại hình khác như Liên doanh, nhà nước, nước ngoài… chiếm tỷ lệ rất nhỏ, không đáng kể Các doanh nghiệp tham gia điêu tra tình hình ứng dụng CNTT lần này tập trung vào các lĩnh vực: du lịch khách sạn, giao thông vận tải, sản xuất chế biến nông sản thực phẩm, dệt may, da giày, có quy mô số lượng CBCNV trên 10 CBCNV không nhiều (20%) song số cán bộ sử dụng CNTT trong công việc của các doanh nghiệp đều dưới 10 CBCNV/doanh nghiệp chiếm tỷ lệ 75% Do các doanh nghiệp tham gia điều tra hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất nên số cán bộ làm việc tại văn phòng có ứng dụng CNTT, sử dụng các máy tính ít, còn số cán bộ lao động trực tiếp tại nhà máy lại lớn

- Tháng 07/2009: Trên cơ sở các ý kiến đóng góp của các chuyên gia, đại diện các DN, Sở Thông tin và truyền thông Bạc Liêu đã cùng Viện tin học hoàn chỉnh Mẫu phiếu điều tra tình hình ứng dụng CNTT trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

- Tháng 8/2009: Sau khi có công văn chính thức của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam về việc thực hiện điều tra tình hình ứng dụng CNTT trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa của tỉnh Bạc Liêu, Sở Thông tin và Truyền thông Bạc Liêu đã tổ chức in phiếu điều tra và trực tiếp hướng dẫn cho tất cả các cộng tác viên tham gia điều tra

2 Quá trình thu thập và xử lý dữ liệu

- Các tháng 8-9-10/2009: giai đoạn tiến hành điều tra Sở Thông tin và truyền thông Bạc Liêu cử cán bộ liên hệ giám sát, nhắc nhở các cộng tác viên tham gia điều tra và thu thập số liệu

- Tháng 11/2009: Sở thông tin và truyền thông Bạc Liêu tiến hành nhập số liệu, xử

lý thông tin sơ bộ; gửi công văn cho các nhà cung cấp dịch vụ hạ tầng viễn thông, Internet để xin số liệu đối chiếu

- Tháng 12/2009 : Chuyển số liệu cho ITB, tiến hành xử lý số liệu và Mời chuyên gia phân tích

- Tháng 12/2009: Tiến hành thống kê viết báo cáo

3 Đánh giá sơ bộ về số liệu thu được

a Về số lượng điều tra:

Đây là cuộc điều tra tình hình ứng dụng CNTT trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa nên trong tổng số 218 phiếu điều tra thu về không có sự xuất hiện của các tổng công ty lớn hay các đơn vị hoạt động trong các lĩnh vực như tài chính, ngân hàng…

mà chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ hoạt động sản xuất, kinh doanh các ngành nghề khác nhau trên địa bàn tỉnh với số lượng cụ thể như sau:

• Có 6 công ty nhà nước khai vào mẫu điều tra tình hình ứng dụng CNTT

• Có 157 Doanh nghiệp tư nhân tham gia khai báo thông tin tình hình ứng dụng CNTT của doanh nghiệp

• Có 38 Doanh nghiệp Cổ phần

• Có 2 Doanh nghiệp Liên doanh

• Có 1 doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài

• Có 8 doanh nghiệp thuộc các loại hình khác

b Về chất lượng điều tra.

Vì đây là lần đầu tiên tổ chức thu thập số liệu về tình hình ứng dụng CNTT trong doanh nghiệp nhỏ và vừa, nên việc giải thích cho các doanh nghiệp về mục đích của việc điều tra còn gặp khó khăn Có một số doanh nghiệp đặc biệt quan tâm đã liên

hệ trực tiếp với Sở Thông tin và Truyền thông Bạc Liêu để làm rõ các yêu cầu, các

đề nghị hỗ trợ trong việc khai thông tin điều tra Vì vậy, số liệu của các đơn vị này đều có chất lượng rất tốt Tuy nhiên vẫn còn một vài trường hợp hiểu chưa đúng yêu cầu nên cung cấp sai số liệu, ví dụ: nhầm băng thông (thông lượng) của kết nối Internet với số lượng đường kết nối; không đồng nhất quy mô, phạm vi lấy số liệu v.v

PHẦN IV.

KẾT QUẢ ĐIỀU TRA ỨNG DỤNG CNTT TRONG DOANH NGHIỆP

NHỎ VÀ VỪA TẠI BẠC LIÊU

Bạc Liêu nằm trong nhóm các tỉnh, thành phố có độ sẵn sàng cho ứng dụng và phát triển CNTT-TT ở mức thấp với xếp hạng thứ 49, ICT index là 0,2400, chỉ số hạ tầng nhân lực 0,42 xếp thứ hạng 34, chỉ số hạ tầng kỹ thuật 0,20 xếp hạng thứ 51 và chỉ số ứng dụng CNTT 0,42 xếp hạng 21 (Theo báo cáo Chỉ số sẵn sàng cho phát triển và ứng dụng CNTT-TT Việt Nam 2009 – ICT index 2009) Chỉ số này cho thấy tỉnh Bạc Liêu vẫn còn có những hạn chế về ứng dụng CNTT-TT vào trong kinh doanh sản xuất để phát triển kinh tế xã hội mặc dù tỉnh đã có đưa ra đề án ứng dụng

và phát triển công nghệ thông tin tỉnh Bạc Liêu, định hướng đến năm 2010 và 2020

So với năm 2007 và 2005, Bạc Liêu đứng ở vị trí thứ 34 và là 1 trong những tỉnh thành có độ sẵn sàng cho ứng dụng và phát triển CNTT- TT ở mức trung bình thì chỉ

số trên của năm 2009 cho thấy Bạc Liêu đã tụt hạng rất nhiều trong 2 năm qua

Để hiểu rõ hơn tình hình ứng dụng CNTT của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh đang diễn ra như thế nào? Các xu hướng và nhu cầu của doanh nghiệp nhỏ

và vừa đối với CNTT ra sao? Kết quả điều tra tình hình ứng dụng CNTT trong doanh nghiệp nhỏ và vừa tại tỉnh Bạc Liêu có thay đổi? Báo cáo dưới đây sẽ đánh giá mặt bằng chung về tình hình ứng dụng CNTT cũng như mức độ ứng dụng CNTT của các doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua các số liệu thống kê cụ thể Đây sẽ là

cơ sở để đánh giá được thực trạng tình hình ứng dụng CNTT Xác định được những nguyên nhân và hạn chế của sự tham gia ứng dụng CNTT trong doanh nghiệp nhỏ

và vừa Bạc Liêu đồng thời nắm bắt được các yêu cầu và mong muốn của doanh nghiệp trong việc ứng dụng CNTT

1 Phần cứng

Các doanh nghiệp tỉnh Bạc Liêu đã ý thức được việc ứng dụng CNTT vào các hoạt động sản xuất kinh doanh và các doanh nghiệp gần như đã đầu tư khá đầy đủ các trang thiết bị văn phòng thông dụng: máy tính để bàn, máy xách tay, máy in, màn chiếu, máy chiếu, máy quét, trong đó tỷ lệ cần đầu tư thêm các thiết bị của doanh nghiệp Bạc Liêu tương đối cao, thường chiếm tỷ lệ trên 50% chẳng hạn như

tỷ lệ DN cần mua thêm máy tính để bàn chiếm tới 68%, tỷ lệ DN cần mua thêm máy tính xách tay lên tới 75% và đặc biệt nhu cầu mua thêm máy in của DN tỉnh Bạc Liêu rất lớn với tỷ lệ 85% Các thiết bị khác như máy chiếu, máy quét, máy chủ nhu cầu của DN cũng rất lớn Điều này thể hiện rõ qua bảng số liệu sau đây:

(Bảng 1: Thông tin sử dụng phần cứng của doanh nghiệp Bạc Liêu )

Bảng số liệu Về Thông tin sử dụng phần cứng của doanh nghiệp Bạc Liêu cho thấy việc đầu tư cho phần cứng của DN là rất lớn và nhu cầu đó vẫn tiếp tục được tăng lên Bên cạnh nhu cầu tương đối lớn về các thiết bị phần cứng thông dụng thì nhu cầu đầu tư cho các thiết bị khác như máy chiếu, máy quét và máy chủ cũng chiếm tỷ lệ rất lớn Có thể thấy, việc đầu tư phần cứng của các doanh nghiệp tỉnh Bạc Liêu đang ở mức tương đối cao, các thiết bị đã được đầu tư một lần, doanh nghiệp đang có nhu cầu bổ sung nhiều hoặc nâng cấp, đổi mới để nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN

2. Phần mềm và các ứng dụng hỗ trợ sản xuất kinh doanh.

Cơ sở hạ tầng kỹ thuật của Bạc Liêu chưa được hoàn thiện, hệ thống các giải pháp quản trị doanh nghiệp chưa đồng bộ nhưng các doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh

Bạc Liêu đều có sử dụng các phần mềm quản lý với tỷ lệ khá cao như phần mềm kế toán (81%), soạn thảo văn bản (95%) Các phần mềm khác như Quản lý nhân sự, tiền lương cũng được sử dụng nhiều, hơn một nửa số doanh nghiệp điều tra trả lời

có sử dụng và chỉ chưa đầy 1/3 số DN trả lời không có nhu cầu Phần mềm Quản lý bán hàng rất được các DN ưa chuộng và sử dụng với tỷ lệ 67% Như vậy các phần mềm thông dụng đều được các DN ứng dụng rộng rãi và số DN có nhu cầu ứng dụng thêm vẫn tăng lên với số lượng lớn Đối với một số chương trình ứng dụng khác tùy thuộc vào qui mô và đặc thù của doanh nghiệp; các phần mềm lớn như: ERP, CRM, quản lý cổ đông và chi trả cổ tức; … chủ yếu chỉ triển khai tại các doanh nghiệp có qui mô lớn hoặc khu công nghiệp, các công ty có vốn đầu tư nước ngoài, còn với doanh nghiệp nhỏ và vừa không có ứng dụng Vì vậy, tỷ lệ DN không có nhu cầu sử dụng phần mềm này lên tới 80% tổng số DN được điều tra

Bảng thống kê dưới đây cho thấy rõ việc ứng dụng các phần mềm của doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2008 và nửa đầu năm 2009 tại Bạc Liêu:

(Bảng 2: Thông tin sử dụng phần mềm trong doanh nghiệp tại Bạc Liêu)

Những lý do của việc chưa ứng dụng các phần mềm quản trị doanh nghiệp tiện ích như quản lý tổng thể nguồn lực (ERP), quản lý quan hệ khách hàng (CRRM),… vào hoạt động kinh doanh là:

• Không phù hợp với quy trình sản xuất của doanh nghiệp: 38% Đây là một trong những lý do chiếm tỷ lệ cao trong số các lý do đưa ra chưa ứng dụng các phần mềm của doanh nghiệp Phần mềm của nước ngoài mang về Việt Nam nếu đưa vào ứng dụng phải chỉnh sửa cho phù hợp thì mất thêm chi phí rất lớn, đôi khi còn mất nhiều hơn cả chi phí mua phần mềm ứng dụng mới.

• Chi phí của các ứng dụng phần mềm quá cao: 31% Đây cũng là lý do chiếm tỷ lệ cao mà doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Bạc Liêu gặp khó khăn khi có kế hoạch đầu tư, ứng dụng các giải pháp quản trị doanh nghiệp

• Bên cạnh đó Các doanh nghiệp hầu hết không có cán bộ CNTT chuyên trách Các cán bộ văn phòng phải kiêm nhiệm nên trình độ nhân viên gần như là không biết về CNTT, chỉ đơn giản là vào mạng xem tin tức, gửi mail thông thường Chính vì vậy, lý do Trình độ nhân viên chưa đủ để sử dụng các phần mềm trên cũng chiếm một tỷ lệ tương đối lớn là 29% Đây là tỷ lệ đã được cải thiện trong những năm gần đây

• Các lý do khác như: Các phần mềm quản lý đa phần là của nước ngoài nên không được việt hoá; phần mềm nhiều lỗi và không ổn định… chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ 2%

• Giao diện khó sử dụng, không thân thiện: 1%

Trong các lý do làm hạn chế việc ứng dụng phần mềm vào kinh doanh được doanh nghiệp Bạc Liêu đưa ra cho thấy các lý do về kỹ thuật như: giao diện không thiện, lỗi phần mềm…chiếm tỷ lệ nhỏ, doanh nghiệp có thể khắc phục được nhưng việc chi phí cao, không phù hợp với quy trình sản xuất của doanh nghiệp và trình độ quản lý vận hành của nhân viên là những vấn đề khó khăn nhất không chỉ đối với doanh nghiệp Bạc Liêu mà với hầu hết các doanh nghiệp trên cả nước

vòng 1 năm tới và phần lớn các DN với tỷ lệ 46% cho rằng họ không có nhu cầu sử dụng dịch vụ này Có nhiều lý do mà doanh nghiệp chưa sử dụng dịch vụ tư vấn CNTT Tuy nhiên, lý do chính mà các doanh nghiệp gặp phải đó là Doanh nghiệp chưa có thói quen sử dụng dịch vụ tư vấn CNTT với tỷ lệ 42% số DN, một số doanh nghiệp với tỷ lệ 37% thì cho rằng Doanh nghiệp của họ nhỏ, đầu tư ít nên không cần đến dịch vụ tư vấn Bên cạnh đó còn 1 số lý do khác mà các nhà cung cấp dịch vụ

tư vấn CNTT cần quan tâm bởi có 13% trong tổng số 218 doanh nghiệp điều tra cho rằng họ chưa tìm được đơn vị tư vấn phù hợp và 8% cho rằng chi phí tư vấn cao

4. Kết nối mạng nội bộ hoặc Intranet

Theo kết quả điều tra này, một số doanh nghiệp nhỏ và vừa Bạc Liêu đang trong giai đoạn tăng cường đầu tư và lập kế hoạch mua sắm, ứng dụng CNTT vào hoạt động sản xuất kinh doanh Các doanh nghiệp đã tiếp cận các hình thức tuyên truyền

và có nhận thức về lợi ích của CNTT-TT là tiết kiệm về thời gian và chi phí nên đã tiến hành xây dựng, triển khai hệ thống mạng nội bộ và hệ thống máy tính trạm để

hỗ trợ triển khai các ứng dụng liên quan, số lượng doanh nghiệp có sử dụng mạng nội bộ hoặc intranet của Bạc Liêu vẫn chiếm tỷ lệ 47% Một số lớn các doanh nghiệp khác với tỷ lệ 33% đã nhận thức được tầm quan trọng của hệ thống mạng máy tính nội bộ nhưng vì 1 lý do nào đó họ chưa sử dụng được và có nhu cầu sử dụng trong vòng 1 năm tới Chỉ có 20% số doanh nghiệp trả lời họ chưa có nhu cầu Điều này chứng tỏ Bạc Liêu đã và đang đầu tư cơ sở hạ tầng CNTT ở mức tương đối cao.Trong số các doanh nghiệp đã sử dụng mạng nội bộ thì kiểu kết nối được các doanh nghiệp ưa chuộng và sử dụng nhiều nhất là mạng LAN với tỷ lệ 82%, số doanh nghiệp sử dụng mạng không dây Wifi chỉ chiếm tỷ lệ 13%, chỉ có 4% số doanh nghiệp sử dụng mạng WAN Đa số các doanh nghiệp đều hài lòng với chất lượng dịch vụ đang sử dụng Có 88% số doanh nghiệp cho rằng chất lượng dịch vụ

Ổn định, 11% cho rằng chất lượng Không ổn định và chỉ 1 % cho rằng chất lượng dịch vụ Kém

5. Sử dụng loại hình kết nối internet và mục đích sử dụng.

Việc kết nối Internet sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh (khai thác thông tin trên mạng Internet, giới thiệu sản phẩm trên mạng) của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã được chú trọng hơn, tỷ lệ doanh nghiệp dùng internet tại Bạc

Liêu cao chiếm 86% tương đương với các tỉnh thành có chỉ số cao về sẵn sàng ứng dụng và phát triển CNTT-TT Số doanh nghiệp còn lại hiện chưa có nhu cầu, có thể

do nhu cầu công việc, giao dịch chưa cần đến hoặc sẽ dùng trong thời gian tới Hình thức kết nối Internet chủ yếu được doanh nghiệp sử dụng nhiều là đường truyền ADSL, xDSL 95% Bên cạnh đó các kiểu kết khác như:

• Dial up: 1%; thuê đường truyền: 4%;

Việc kết nối internet của doanh nghiệp Bạc Liêu đạt mức cao nhưng doanh nghiệp khai thác sử dụng trong việc trao đổi thông tin với khách hàng lại không được thường xuyên Các doanh nghiệp cần ứng dụng internet, thương mại điện tử nhiều vào kinh doanh thì lại chiếm một tỷ lệ 6% Mục đích sử dụng Internet của doanh nghiệp chủ yếu là Tìm kiếm thông tin chiếm tỷ lệ rất cao 90% Việc tiếp nhận và quản lý các đơn đặt hàng gần như không được doanh nghiệp ứng dụng hay việc Quảng cáo, tiếp thị cho sản phẩm, dịch vụ cũng không được sử dụng E-banking còn đang được triển khai ở giai đoạn đầu trong lĩnh vực dịch vụ ngân hàng, tài chính Các số liệu dưới đây cho thấy việc sử dụng internet của doanh nghiệp nhỏ và vừa Bạc Liêu:

Mục đích

sử dụng

internet

Trao đổi email kiếm Tìm

thông tin

QC, tiếp thị đơn hàng Quản lý DV ngân hàng tài

chính

Điện thoại internet

Khác

(không

lý do)

(Bảng 3: Mục đích sử dụng internet trong doanh nghiệp tại Bạc Liêu )

Qua đó ta thấy số lượng doanh nghiệp sử dụng Internet của Bạc Liêu rất cao nhưng việc ứng dụng Internet vào hoạt động sản xuất, kinh doanh thì mới chỉ sơ khai, doanh nghiệp chưa tận dụng được lợi thế của Internet để đem lại hiệu quả kinh doanh

Phần lớn các doanh nghiệp sử dụng Internet đều hài lòng với chất lượng dịch vụ

mà họ đang sử dụng Có 77% doanh nghiệp cho rằng chất lượng ổn định, chỉ 19% doanh nghiệp trả lời Không ổn định và 3% doanh nghiệp cho rằng chất lượng rất kém