-Đổi mới phơng pháp dạy học khi đa ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Toán lớp 3 góp phần nâng cao hiệu quả dạy học.. Thế nhng, những con số, những bài toán và những hình vẽ nếu đa lên màn
Trang 1TEÂN SAÙNG KIEÁN KINH NGHIEÄM : ẹệA ệÙNG DUẽNG CNTT VAỉO DAẽY TOAÙN 3
NGệễỉI VIEÁT: NGUYEÃN THề HAỉ
CHệÙC VUẽ: GIAÙO VIEÂN
ẹễN Về : TRệễỉNG TIEÅU HOẽC XUYEÂN MOÄC
A PHAÀN MễÛ ẹAÀU
I Lớ do choùn ủeà taứi
1 Cụ sụỷ lớ luaọn
- Năm học 2011-2012 đợc xác định là “Năm học đẩy mạnh ứng dụng CNTT, đổi mới quản lí tài chính và xây dựng trờng học thân thiện, học sinh tích cực” Trong những năm gần đây việc ứng dụng CNTT đã rất phổ biến ở Việt Nam Cùng với sự đi lên của xã hội, ngành giáo dục cũng mạnh dạn đa ứng dụng CNTT vào dạy học
- Đối với ngành giáo dục đào tạo CNTT có tác dụng mạnh mẽ, làm thay đổi nội dung và phơng pháp dạy học Mặt khác, ngành giáo dục và đào tạo
đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn nhân lực cho CNTT Hơn nữa, CNTT là phơng tiện để giúp chúng ta tiến tới một “ xã hội học tập” Bởi vậy, trong năm học này, ngành giáo dục đã xác định phải đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong trờng học để tạo bớc đột phá về ứng dụng CNTT trong giáo dục và tạo tiền đề phát triển CNTT trong những năm tiếp theo
- Việc sử dụng CNTT ở nớc ta đã trở nên phổ cập và mang tính thờng nhật Trong trờng tiểu học Xuyên Mộc, học sinh lớp 3 đã đợc làm quen với môn Tin học Nên việc đa ứng dụng CNTT vào trờng học là việc làm cần thiết và
đúng đắn Trong công tác giảng dạy, CNTT có tác dụng mạnh mẽ, làm thay
đổi phơng pháp dạy và học Nhờ đó mà học sinh hứng thú học tập hơn, kết quả là học sinh tiếp thu bài tốt hơn
- ứng dụng CNTT có thể đa vào tất cả các môn học, đặc biệt là các môn có
sử dụng nhiều tranh ảnh cho bài giảng Trong 3 năm học gần đây, tôi đã
Trang 2đã thiết kế đợc nhiều giáo án điện tử để đa vào giảng dạy Đối với bộ môn Toán tôi sử dụng phần mềm Power Point vào phần luyện tập dới dạng trò chơi, tạo không khí học tập thoải mái cho học sinh Qua quá trình soạn giáo
án và giảng dạy tôi đã đúc kết đợc một số kinh nghiệm và quyết định viết
đề tài: Đa ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Toán lớp 3
2 Cụ sụỷ thửùc tieón
- Hoùc sinh tieồu hoùc raỏt hieỏu ủoọng, ham khaựm phaự caựi mụựi Caực em raỏt thớch hoùc moõn tin hoùc Taỏt caỷ ủeàu raỏt hửựng khụỷi khi bieỏt tieỏt hoùc ủoự giaựo vieõn coự sửỷ duùng CNTT vaứo giaỷng daùy Moọt tieỏt hoùc caực em raỏt thớch dieón
ra trong sửù thi ủua giửừa caực caự nhaõn, caực nhoựm
- Toaựn laứ moõn hoùc raỏt khoõ khan vaứ naởng neà ủoỏi vụựi caực em Nhieàu tieỏt hoùc caực em phaỷi laứm vieọc lieõn tuùc nhử tieỏt luyeọn taọp, luyeọn taọp chung Toaựn ủoứi hoỷi hoùc sinh phaỷi thửùc haứnh nhieàu vaứ ghi nhụự caực coõng thửực vaứ quy taộc baống caựch thửùc haứnh Tửứ ủoự ủoứi hoỷi ngửụứi giaựo vieõn phaỷi coự caựch giuựp hoùc sinh tieỏp caọn kieỏn thửực moọt caựch nheù nhaứng nhửng nhụự laõu
II Muùc ủớch vaứ phửụng phaựp nghieõn cửựu:
1 Muùc ủớch
- Đổi mới phương phỏp dạy học.
- Nõng cao chất lượng bộ mụn
- Học sinh hứng thỳ học tập
- Gúp phần hoàn thiện nhõn cỏch HS để giỏo dục HS trở thành người cụng dõn hoàn thiện
2 Phửụng phaựp
-Tìm hiểu về ứng dụng CNTT vào môn Toán lớp 3
-Tìm hiểu thực trạng khi đa ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Toán lớp 3
Trang 3-Đổi mới phơng pháp dạy học khi đa ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Toán lớp 3 góp phần nâng cao hiệu quả dạy học
- Thống kờ, đỏnh giỏ để theo dõi việc tiếp thu bài của học sinh
- Đối chiếu với các tiết học không có sử dụng CNTT
III Giụựi haùn cuỷa ủeà taứi
- Hoùc sinh lụựp 3 đang chuỷ nhieọm trong naờm hoùc.
- Hoùc sinh cuứng khoỏi.
IV Caực giaỷ thieỏt nghieõn cửựu
- Nghieõn cứu qua thực tiễn cỏc đề kiểm tra, cỏc tiết dạy học
- Đối chiếu kết quả của cỏc giỏo viờn đồng nghiệp cựng khối
V Keỏ hoaùch thửùc hieọn
Đó thực hiện từ đầu năm học đến nay
B NOÄI DUNG
I
Thửùc traùng vaứ nhửừng maõu thuaón
- Học sinh tiểu học còn nhỏ, nên quá trình nhận thức thờng gắn với những hình ảnh, hoạt động cụ thể Bởi vậy các phơng tiện trực quan rất cần thiết trong quá trình giảng dạy Đặc biệt là các phơng tiện trực quan sinh động,
rõ nét sẽ thu hút đợc sự chú ý của học sinh Trong những tiết học có đồ dùng trực quan đẹp, rõ nét học sinh sẽ chú ý đến bài giảng hơn và kết quả là học sinh tiếp thu bài tốt hơn, nhớ lâu hơn
- Đối với môn Toán không có nhiều tranh ảnh nh các bộ môn khác, nhng không phải vì thế mà không cần đến ứng dụng CNTT Ngoài bộ đồ dùng dạy và học toán chỉ là những con số và các bài toán và những hình vẽ Thế nhng, những con số, những bài toán và những hình vẽ nếu đa lên màn hình lớn với sự nhấn mạnh bằng cách đổi màu chữ hay gạch chân sẽ có hiệu quả hơn.Chính vì vậy mà việc đa ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn toán là cần thiết
Trang 4-Ban giám hiệu Trờng Tiểu học Xuyên Mộc đã sớm triển khai việc đa ứng dụng CNTT vào đổi mới phơng pháp dạy và học nhiều năm nay Năm học 2011- 2012 thực hiện tinh thần chỉ đạo của Ban giám hiệu Trờng Tiểu học Xuyên Mộc đã phát động phong trào đa ứng dụng CNTT vào dạy học
-Đợc sự quan tâm của các ban ngành, sự ủng hộ của các cấp lãnh đạo và cơ
sở vật chất cho nhà trờng đảm bảo Trong những năm học vừa qua trờng đã
đợc phát máy chiếu Projector, máy vi tính và nối mạng Internet
-Nhà trờng luôn tạo điều kiện cho giáo viên học nâng cao trình độ tin học Thờng xuyên tổ chức các lớp tập huấn sử dụng công nghệ thông tin cho giáo viên Trờng còn tổ chức các buổi tham luận về ứng dụng CNTT để giáo viên trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau
-Khó khăn nhất đối với giáo viên chúng tôi là trình độ tin học còn hạn chế, nên việc thiết kế giáo án điện tử rất vất vả và mất nhiều thời gian
-Việc thiết kế giáo án điện tử cha có nhiều kinh nghiệm nên việc chọn màu sắc, phông nền hay phông chữ, chọn hiệu ứng đôi khi cha phù hợp
-Giờ học còn phụ thuộc vào nguồn điện, phòng học, ánh sáng
II Caực bieọn phaựp giaỷi quyeỏt vaỏn ủeà
-Đến năm học 2011-2012 giáo án điện tử đã đợc nhiều giáo viên đón nhận một cách tích cực, bởi nó tạo ra một không khí học tập sôi nổi, thu hút sự chú ý của học sinh, học sinh thực sự làm chủ trong tiết học.Khi dạy bằng giáo án điện tử giáo viên đỡ vất vả hơn nhiều Thay bằng các thao tác gắn
đồ dùng lên bảng, giáo viên chỉ cần kích chuột là có Dạy bằng giáo án điện
tử còn tránh đợc tình trạng cháy giáo án do quá nhiều thao tác gắn và tháo
đồ dùng dạy học
-Khi sử dụng giáo án điện tử giáo viên có thể thiết kế bài học nh sách giáo khoa, không cần in tranh ảnh tốn tiền, mất thơi gian mà hình ảnh lại nhỏ không rõ nét nh khi đa lên màn hình lớn
-Đối với môn Toán không có nhiều tranh ảnh nh các môn học khác, nhng không phải vì thế mà không cần đến ứng dụng CNTT Môn Toán tuy ít tranh ảnh, nhng mỗi bài học hay mỗi bài toán ta đa lên màn hình lớn sẽ giúp học sinh chú ý hơn
Trang 5- Những từ ngữ trọng tâm trong bài ta có thể đổi màu hoặc gạch chân sẽ giúp học sinh hiểu bài hơn , từ đó giải bài toán một cách dễ dàng Hoặc khi tóm tắt đề bài ta có thể dùng những hình ảnh phù hợp với đề bài ( nh con
gà, con cá, bông hoa ) những hình ảnh này ta có thể lấy trên mạng Internet Cách tóm tắt đề bài đó sẽ giúp học sinh dễ hiểu bài và làm bài tốt hơn Những bài toán về hình học ta có thể đa lên màn hình lớn, tô màu những phần cần thiết, nh vậy sẽ giúp học sinh dễ hiểu bài hơn Hoặc những bài toán về ghép hình, mỗi bài toán có thể có nhiều cách ghép khác nhau Cùng một lúc giáo viên đa các đáp án lên bảng sẽ rất vất vả và mất thời gian Nhng nếu dạy bằng giáo án điện tử thì chỉ cần thiết kế trong một Slide
là có đủ các đáp án của bài Dựa vào đó học sinh biết đựơc mình đã ghép theo cách nào, và còn có những cách ghép nào nữa Từ đó học sinh có thể vận dụng các cách ghép hình cho các bài học sau
Sử dụng phần mềm PowerPoint vào phần luyện tập dới dạng trò chơi sẽ gây hứng thú học tập cho học sinh Trò chơi có thể diễn ra đầu, giữa hoặc cuối tiết học.Trò chơi có thể giải quyết đợc một hoặc nhiều bài toán Trò chơi này còn giúp học sinh tính toán và phản xạ nhanh, từ đó phát triển t duy cho học sinh Để thòng xuyên đổi mới tôi thờng lấy tên trò chơi là “Ai nhanh,
ai đúng,?” hoặc “ Thử tài đoán nhanh”
-Việc đa ứng dụng CNTT vào giảng dạy có rất nhiều cái lợi cho cả học sinh lẫn giáo viên Vấn đề đặt ra là phải soạn giáo án nh thế nào cho phù hợp thì mới đem lại hiệu quả mong muốn
-Đối với môn Toán những con số, những dấu cộng, trừ, nhân, chia quá nhỏ nên khi thiết kế giáo án điện tử không đơn giản chút nào Bởi vậy khi thiết
kế giáo án điện tử cần chú ý những điều sau:
1.Cần chọn phông chữ, màu chữ, phông nền, màu nền cho phù hợp Không nên chọn màu sắc tối, nhợt nhạt sẽ không gây đợc sự chú ý của học sinh Không nên chọn màu sắc quá lòe loẹt, hoặc quá nhiều màu sắc trong một Slide nhìn sẽ rối mắt
2 Chỉ đa những kiến thức trọng tâm của bài vào Slide
Trang 63 Những kiến thức cần nhấn mạnh thì nên chọn hiệu ứng đổi màu hoặc gạch chân, chứ không nên chọn hiệu ứng quá sinh động làm cho học sinh chỉ chú ý xem các hiệu ứng không chú ý đến kiến thức của bài
4 Hiệu ứng chuyển trang cũng nên chọn hiệu ứng phù hợp, không nên chọn hiệu ứng quá nhanh hay quá chậm hoặc qua sống động ảnh hởng đến sự tập trung vào bài học của học sinh
5 Không nên đa hệ thống câu hỏi của giáo viên vào màn hình mà chỉ đa những câu hỏi thảo luận có nội dung dài, những bài toán, những ghi nhớ
6 Môn toán đòi hỏi phải chính xác, logic vì thhế nội dung trong mỗi slide phải ngắn gọn, rõ ràng Đặc biệt các hiệu ứng ghép hình phải chậm, các thao tác phải chính xác
7 Trên mỗi slide không nên xuất hiện quá nhiều bài toán với con số, vì nh vậy HS sẽ rối mắt Nên chọn mẫu chữ giống SGK để viết đề bài, nh thề HS
sẽ dễ nhìn hơn và không cảm thấy tách rời kiến thức ở SGK
III HIEÄU QUAÛ AÙP DUẽNG
*Tr ước khi thực hiện đề tài
- Với dạng toỏn bảng chia, thỡ việc học thuộc đối với học sinh là tương đối khú Đa phần học sinh là học vẹt hay chỉ dựa vào phộp nhõn để rỳt ra kết quả của phộp chia Bờn cạnh đú học sinh cũng thường khú khăn khi ỏp dụng vào thực hiện phộp chia cú dư Khi dạy bài “ Bảng chia 5”, “ Bảng chia 6” tụi dạy theo phương phỏp truyền thống mà cỏc đồng nghiệp vẫn thường thực hiện đú là dựa vào bảng nhõn để lập bảng chia Sau đú tụi ra một bài kiểm tra như sau:
1 Điền vào chỗ trống
36 : 6 = 40 : 5 = 42 : 6 = 35 : 5 = 18 : 6 =
24 : 6 = 45 : 5 = 20 : 5 = 48 : 6 = 54 : 6 =
15 : 6 = … dư ……… 21 : 5 = … dư …
Trang 72 Một lớp học có 30 học sinh được chia thành các tổ, mỗi tổ có 6 học sinh Hỏi lớp học đó có bao nhiêu tổ?
Tôi cho học sinh làm trong thời gian 15 phút và kết quả kiểm tra như sau: Giỏi 10/31 Khá 12/31 Trung bình 7/31 Yếu 2/31
* Sau khi thực hiện đề tài.
-Khi dạy bài “ Bảng chia 7”, “ Bảng chia 8” tôi đã ứng dụng CNTT bằng cách dùng hình ảnh để học sinh dễ hiểu và hiểu sâu nguyên tắc của phép chia Thay vì học sinh phải thao tác bằng các tấm thẻ có trong đồ dùng học sinh và tôi thì dùng các tấm thẻ có trong đồ dùng của giáo viên để gắn lên bảng thì tôi đã thay bằng những bài toán và những hình ảnh cụ thể Với cách dạy đó học sinh của tôi hứng thú học hẳn, các em lại thích học bảng chia hơn và thuộc ngay tại lớp một cách không máy móc Bên cạnh đó tôi còn đưa vào những trò chơi như : Ai nhanh, ai đúng ? Ai thông minh hơn ?
Em chọn số nào? Ai phát quà giúp cô ? Sau đó tôi cũng ra một đề bài như sau:
1 Điền vào chỗ trống
35 : 7 = 40 : 8 = 42 : 7 = 63 : 7 = 32 : 8 =
24 : 8 = 49 : 7 = 56 : 8 = 48 : 8 = 56 : 7 =
24 : 7 = … dư ……… 37 : 8 = … dư …
2 Một lớp học có 32 học sinh được chia thành các tổ, mỗi tổ có 8 học sinh Hỏi lớp học đó có bao nhiêu tổ?
Tôi cho học sinh làm trong thời gian 15 phút và kết quả kiểm tra như sau: Giỏi 15/31 Khá 14/31 Trung bình 2/31 Yếu 0/31
Trang 8Từ đú tụi mới rỳt ra rằng việc đa ứng dụng CNTT vào giảng dạy môn Toán lớp 3 giúp học sinh hứng thú và nắm chắc bài học hơn Học sinh sẽ hiểu đợc
lí thuyết một cách thực tế và tự mình để tìm ra lí thuyết đó
-Hầu hết các em ở lớp nắm chắc bài và tìm số chia nhanh , đúng hơn Với các tiết học khác có ứng dụng CNTT kết quả cao hơn hẳn so với khi dạy không có ứng dụng CNTT
KEÁT LUAÄN
I YÙ nghúa cuỷa ủeà taứi ủoỏi vụựi coõng taực
- Trên đây là bài học kinh nghiệm đa ứng dụng CNTT vào dạy Toán lớp 3 Khi đa ứng dụng CNTT vào dạy học tuy có vất vả và mất nhiều thơi gian, nhng hiệu quả bài học rất cao Những tiết dạy có sử dụng CNTT gây hứng thú học tập cho học sinh, làm cho tiết học nhẹ nhàng và hiệu quả hơn Tuy nhiên để có một giáo án điện tử phải có thời gian, có ý tởng từ trớc, chứ không thể đến giờ lên lớp mới chuẩn bị Bởi vậy, đòi hỏi ngời giáo viên luôn giành nhiều thời gian cho công việc soạn bài
- Ngời giáo viên cũng luôn phải học tập để nâng cao trình độ đặc biệt là trình độ CNTT, luôn cập nhật những phơng pháp dạy học mới
- Ngời giáo viên phải làm sao cho học sinh cảm nhận mỗi bài học là giống
nh đi trên một con đờng mới, nhng con đờng ấy là do mình tìm ra nó đẹp hay xấu là do mình Rồi mình sẽ trồng lên đấy những bông hoa đẹp đó là những điểm 10 tơi rói
- Cũng từ kết quả học tập của học sinh ngày một đi lên sẽ làm cho ngời giáo viên hứng thú hơn, là động lực để giúp giáo viên không ngừng phấn đấu Thư mục giỏo ỏn điện tử của mỗi cỏ nhõn ngày càng được giàu thờm và rồi biết đõu một lỳc nào đú ta lại rời xa dần cỏi bảng đen và bụi phấn mà đem lại cho ta nhiều phiền toỏi và đặc biệt là ảnh hưởng khụng nhỏ đến sức khỏe của ta Đặc biệt hơn là học sinh của ta cú chất lượng ngày càng đồng đều và ngày càng được nõng cao, cỏc em sẽ xem những bài học là những
Trang 9điều lí thú Khơng chỉ dừng lại ở mơn tốn mà việc ứng dụng CNTT phải được thực hiện ở nhiều mơn học và lớp học cũng như cấp học
II Bài học kinh nghiệm và hướng phát triển
- Việc ứng dụng CNTT vào thiết kế các bài học ở môn toán không phải
là dễ Để đạt được kết quả cao đòi hỏi người giáo viên phải có kinh nghiệm, có đam mê, đặc biệt là phải có ý tưởng để ứng dụng những tính năng của CNTT vào thiết kế bài giảng Nếu người giáo viên không khéo léo thì tiết học sẽ dễ bị xem là chỉ thay thế bảng đen Vì vậy người giáo viên cần phải có sự sáng tạo trong việc thay đổi cách dạy truyền thống thành cách dạy có sử dụng CNTT
- CNTT sẽ giúp người giáo viên biến một môn học khô khan, nặng nề
thành một môn học lí thú.Biến một tiết học bình thường thành một tiết
học nhẹ nhàng, sinh động và hiệu quả Điều đó đòi hỏi người giáo viên phải biết linh động và không rập khuôn trong khi thiết kế bài dạy
- Giáo viên có thể biến một tiết luyện tập mà học sinh phải làm việc hết bài toán này sang bài toán khác thành một dạng trò chơi như “ Vượt chướng ngại vật” hay “ Thỏ tìm cà rốt”,… Biến một tiết ôn tập bảng cửu chương bằng trò chơi “ Ai nhanh, ai đúng?”, “ Em chọn số nào”,…
- Để có những bài giảng bằng CNTT có chất lượng, đòi hỏi phài có sự góp ý của nhiều thành viên và có sự đúc rút kinh nghiệm qua nhiều lần dạy, nhiều năm Do đó cần có một ngân hàng các bài giảng điện tử của
Trang 10môn Ngân hàng các bài giảng là tài sản chung của nhà trường và phải được làm giàu thêm về số lượng song song với chất lượng qua từng năm học
- Việc thiết kế bài giảng cần cĩ nhiều thời gian do đĩ một giáo viên khơng thể thực hiện được nên cần cĩ sự hợp tác của đồng nghiệp Vì thế cần cĩ sự phân cơng và phối hợp nhịp nhàng của các thành viên trong khối Bên cạnh
đĩ cũng cần cĩ sự hỗ trợ tích cực từ phía nhà trường
III Đề xuất
- Việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy đang ngày càng phát triển nhưng hiệu quả vẫn chưa cao Những bài giảng có sẵn trên internet ngày càng nhiều nhưng chất lượng chưa đồng đều chưa nói đến có bài rất sơ sài Từ đó đòi hỏi người giáo viên phải có kinh nghiệm trong soạn giáo án điện tử Bên cạnh đó việc vận dụng bài giảng điện tử vào trong các tiết học bình thường ít khi được thực hiện do cơ sở vật chất và thời gian chuẩn bị tốn kém Do đó người giáo viên không mặn mà với việc soạn giáo án điện tử
- Lợi ích của CNTT thì bao la nhưng hiểu biết về CNTT của giáo viên còn hạn chế, do đó cần có những chuyên đề về soạn giáo án điện tử để giáo viên được học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau
- Do đó các trường cần được cung cấp đầy đủ trang thiết bị cho phịng học
cố định
Được cung cấp những phần mềm dạy học thích hợp