LỜI MỞ ĐẦUTrong nền âm nhạc Việt Nam, Trịnh Công Sơn được xem là một trong những nhạc sĩ viết lời ca hay nhất, là “phù thủy của ngôn ngữ”.. Cho đến lúc này, những đóng góp về mặt nghệ th
Trang 1MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 3
TRỊNH CÔNG SƠN-TƯỞNG NHỚ VÀ HOÀI NIỆM 1 Tiểu sử 4
2 Sự nghiệp sáng tác 7
2.1 Nhạc tình 7
2.2 Nhạc phản chiến 8
2.3 Nhạc khác 11
2.3.1 Quê hương 11
2.3.2 Thân phận 12
2.4 Thơ 13
2.5 Hội họa 15
3 Đời sống tình cảm 16
4 Vinh dự 18
5 Ca sĩ thể hiện 18
6 Một số tác phẩm 19
TƯỞNG NHỚ VÀ HOÀI NIỆM 20
TÀI LIỆU KHAM KHẢO 22
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Trong nền âm nhạc Việt Nam, Trịnh Công Sơn được xem là một trong những nhạc sĩ viết lời ca hay nhất, là “phù thủy của ngôn ngữ” Gần nửa thế kỉ sáng tạo, Trịnh Công Sơn đã để lại cho nền âm nhạc Việt Nam một di sản đồ sộ trên 300 ca khúc Ca từ của ông đích thực là thơ Một kiểu thơ lãng mạn, trữ tình, giàu chất hiện sinh, siêu thực mang đậm dấu
ấn Thiền, có giá trị lớn về nội dung và nghệ thuật.
Cho đến lúc này, những đóng góp về mặt nghệ thuật của Trịnh Công Sơn, cũng như những câu chuyện, những kỷ niệm, những nhận xét
về ông như một con người sống giữa đời thường, vẫn tiếp tục được viết ra Ông vẫn là một con người tiếp tục sống mãi trong tâm hồn của bao nhiêu con người Việt Nam Qua Trịnh Công Sơn, thế giới phần nào được biết thêm về cuộc chiến kinh hoàng và đau thương của người Việt Cũng qua Trịnh Công Sơn, thế giới còn biết được đây là một đất nước của bi kịch, nhưng, đồng thời cũng là một đất nước của con người tài hoa, tâm hồn hiền hòa thơ mộng và thiết tha với cuộc đời.
Vẫn nhớ mãi hình ảnh của người nhạc sĩ mong manh, gầy gò, nhắm mắt ôm đàn guitar hát về một chiếc lá thu phai Về một thân phận, một cõi đời rồ dại và thiết tha Xiêu vẹo quá đôi chân ông trên con hẻm say Duy Tân Chiếc gắn máy màu cam đâu đó thoáng bóng dáng ông trên những con đường lá xanh Sài Gòn “Đường đến anh em, đường đến bạn bè”.
Những ngày ông ngồi trên lầu cao nhìn xuống thấy phố mưa Sài Gòn như một dòng sông uốn quanh Và làm sao không “ngớ vài lần những
má môi xinh” ấy…
Cuộc sống thu nhỏ lại trong Trịnh Công Sơn Cuộc đời lớn rộng và mênh mông trong nhạc ông Dù hôm nay ông đã thu mình bé lại, làm mưa tan giữa đất trời, hay làm một đốm lửa nhỏ nhoi nhóm trong vườn tược trần gian thoáng hiện thoáng mất này-nơi ông đã một lần xem như chốn
“Trọ”, nơi ông đã nhận ra được ý nghĩa của Vô Thường.
Có lẽ, những bài hát, từng lời từng chữ, ca từ trong mỗi bản nhạc bất hủ của ông, đã thấm dần vào tâm trí tôi, trái tim tôi từ lúc con là một bé gái chập chững biết đi Đó có thể là do ảnh hưởng từ người cha thân yêu của tôi Ông rất mê nhạc Trịnh và đã truyền tình yêu ấy lại cho tôi.
Bài tiểu luận này của tôi không chỉ đơn thuần là một bài tập làm ra
để nộp cho giảng viên mà đó cũng là một chút lòng kính yêu, lòng cảm phục một người nhạc sĩ thiên tài, để tôi bày tỏ chút tình yêu của tôi dành cho ông-nhạc sĩ Trịnh Công Sơn-“Người Việt Nam viết tình ca hay nhất thế kỷ!”.
Trang 3Trịnh Công Sơn – Tưởng Nhớ và Hoài Niệm
1 Tiểu Sử:
Trịnh Công Sơn sinh ngày 28 tháng 2 năm 1939 tại cao nguyên LạcDao (xã Lạc Dao – hiên nay là phường Thống Nhất, Buôn Mê Thuộc),tỉnhĐắk Lắk trong một gia đình gốc Huế Hai năm trước đó, bố mẹ ông lên đâylập nghiệp Năm sau, sinh con trai đầu lòng, không nuôi được Năm tiếptheo, Trịnh Công Sơn chào đời, xem như con trưởng Ông là anh cả của 8người em trai và gái, người thừa kế quan trọng trong một gia đình trunglưu Cha ông là một doanh nhân yêu nước và tham gia chống Pháp Mẹông là một người đàn bà nhân hậu, đảm đang và có cảm nhận nghệ thuậtrất tinh tế
Năm 1943, khi ông lên bốn, gia đình về lại Huế, ở tại vùng Bến Ngự,một vùng đất xanh tươi, nhờ một con sông đào chảy qua các nơi cónhững cái tên đã đi vào thơ, nhạc: Nam Giao, Bến Ngự, An Cựu Ngoài racòn có nhiều chùa chiền, lăng tẩm Tiếng chuông chùa và lời cầu kinh
Trang 4từ của ông về sau mang đậm dấu ấn Thiền, Phật và giàu chất Huế.
Khi ông được 8 tuổi, gia đình ông có cửa hàng buôn bán xe đạp và
xe máy tại Sài Gòn Ông thường xuyên vào ra Sài Gòn – Huế Lên trunghọc, Trịnh Công Sơn học ở Huế là trường Lycée Français, rồi đổi sangtrường Providence, rồi theo học ban Triết tại trường Chasseloup-Laubat,Sài Gòn Điều đó chứng tỏ ông là một trong những trí thức thấm nhuầnvăn hóa Pháp ngay từ khi còn rất trẻ, phần nào lý giải ảnh hưởng nền triếthọc phương Tây hiện đại, như Albert Camus, J P Sartre , lên cuộc sốngtâm thức ông
Tháng 6 năm 1955, than sinh của Trịnh Công Sơn bị tai nạn giaothong qua đời Cái chết đột ngột thảm khốc của người cha là cú sốc đầuđời, ám ảnh ông thường trực Từ đấy, ông luôn suy nghĩ về sự sống và cáichết Trịnh Công Sơn quy y ở chùa Phổ Quang, pháp danh Nguyên Thọ
Năm 1957, Trịnh Công Sơn 18 tuổi Một tai nạn bất ngờ đã thay đổitất cả cuộc đời ông Lúc ấy ông đang học trung học, vào một ngày khiđang tập judo với người em trai, ông bị thương nặng ở ngực, suýt chết vàphải nằm liệt giường gần hai năm tại Huế Không ngờ thời gian nằmdưỡng bệnh này ông có nhiều thì giờ rảnh rỗi, suy nghĩ về kiếp người,cảm nhận cái đẹp của thiên nhiên Để khuây khỏa nỗi buồn ông đọc ngấunghiến Apollinaire, Marcel Pagnol, Jacques Prévert, Rabindranath Tagore,Marcel Proust, Nietzsche, Nikos Kazantzakis, Albert Camus, Jean-PaulSartre Ông đặc biệt yêu thích những tác phẩm của Albert Camus,
Truyện Kiều của Nguyễn Du và triết lý Phật giáo Ông không chỉ tiếp cận
với văn học, thi ca mà còn tìm hiểu dân ca Việt Nam, âm nhạc của người
da đen: blues, gospel v.v Trịnh Công Sơn quyết định chơi đàn guitar và
bắt đầu sáng tác Những ca khúc đầu tiên mang tên Sương đêm và Chơi
vơi đều chưa ấn hành.
Tai nạn trên là một cái rủi cho ông về thể xác nhưng là một cái maycho nền âm nhạc Việt Nam Nếu như không có khúc quanh bất ngờ này,
có lẽ ông đã tiếp tục chơi thể thao, đi học tiếp và không chừng đã trởthành một ông bác sĩ, hay kỹ sư nào đó và lịch sử âm nhạc Việt Nam sẽkhông bao giờ có được một nhạc sĩ tài hoa như thế
Năm 1958, Trịnh Công Sơn thi đậu tú tài bán phần ở Đà Nẵng Sau
đó, ông vào Sài Gòn học tiếp ở trường Chasseloup Laubat Năm này ôngcho ấn hành ca khúc Ướt Mi (nhà xuất bản An Phú)- Hà Thanh hát Từ đótên tuổi của ông được nhiều người biết đến Trong những năm sau đó,nhạc của ông được phổ biến và được nhiều ca sĩ trình diễn, đặc biệt là ca
sĩ Khánh Ly Vì lời lẽ trong nhiều bài hát của ông có tính chất phản chiến,nhà cầm quyền Việt Nam Cộng hòa đã cấm lưu hành vài tác phẩm cúa
Trang 5ông Ngay cả Mặt trận Dđn tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, vốn đốilập, cũng không tân thănh việc ông gọi chiến tranh Việt Nam lă “nội chiến”trong băi Gia tăi của mẹ, vì quan điểm của họ cho rằng đđy lă cuộc chiínatranh chống xđm lược vă thống nhất đất nước Tuy nhiín, nhiều băi hâtcủa ông lại rất thịnh hănh trong công chúng cho đến hôm nay Như: huyềnthoại mẹ, nối vòng tay lớn…
Những năm 62-64, chiến tranh Việt Nam ngăy căng tăn khốc, thanhniín hầu hết đều bị động viín đi lính Để hoên quđn dịch, Trịnh Công Sơnrời Huế thi văo trường Sư phạm Quy Nhơn, trường mới thănh lập vă đđy
lă khóa đầu tiín đăo tạo giâo sinh thời khóa hai năm Sau khi tốt nghiệpông dạy tại một trường tiểu học ở Bảo Lộc, Lđm Đồng
Một số băi hât của Trịnh Công Sơn đê đến với công chúng Nhật Bảnnăm 1970 như Diễm Xưa (do ca sĩ Khânh Ly biễu diễn bằng cả tiếng Nhật
vă tiếng Việt), Ca dao Mẹ, Ngủ đi con
Trước ngăy 30 thâng 4 năm 1975, ông lín đăi truyền thanh Săi Gòn hâtbăi Nối vòng tay lớn, băi hât nói về ước mơ hòa hợp dđn tộc hai miền Nam Bắc
mă ông viết từ năm 1968
Theo BBC, sau khi chiến tranh kết thúc, gia đình ông di tản sang Mỹ vẵng đê phải sống 4 năm trong trại cải tạo Nhưng cũng có những nguồn tin theotâc giả Bùi Đức Lạc thì Trịnh Công Sơn chỉ đi kinh tế mới văi năm chứ không hề
có cải tạo hay ông đi học tập 2 năm ở Cồn Tiín Một thời gian dăi sau 1975,nhạc của ông bị cấm đoân ở tại Việt Nam hay bị một ít người ngấm ngầm tẩychay ở hải ngoại
Những năm sau 1975, sau thời gian tập trung lao động, ông lăm
việc tại Hội Đm nhạc Thănh phố Hồ Chí Minh, tạp chí Sóng nhạc Từ thập
niín 1980, Trịnh Công Sơn bắt đầu sâng tâc lại, vă có viết một số băi có
nội dung ca ngợi chế độ mới như Thănh phố mùa xuđn, Em ở nông
trường em ra biín giới, Huyền thoại Mẹ Sau đó nhă nước Việt Nam đê
nới lỏng quản lý văn nghệ, ông lại tiếp tục đóng góp nhiều bản tình ca cógiâ trị
Ông cũng lă một diễn viín điện ảnh nghiệp dư, năm 1971 ông thủ
vai chính trong phim Đất Khổ Phim hoăn tất năm 1974, nhưng chỉ được
chiếu cho công chúng xem 2 lần rồi không được phĩp trình chiếu ở MiềnNam Việt Nam với lý do “có tính phản chiến” Sau năm 1975, bộ phimkhông được trình chiếu tại Việt Nam Cuối cùng, một bản phim đê về taynhă thơ Đỗ Trung Quđn Bộ phim được chọn lă phim Việt Nam chính trongLiín hoan phim  Mỹ năm 1996
Ông bị bệnh gan, thận vă tiểu đường Ông mất tại Thănh phố HồChí Minh vì bệnh tiểu đường lúc 12h45 ngăy 1 thâng 4 năm 2001 (tứcngăy 8 thâng 3 năm Tđn Tỵ) Từ đó hăng năm giới hđm mộ đều lấy ngăynăy lăm ngăy tưởng niệm
Trang 62 Sự Nghiệp Sáng Tác:
Trịnh Công Sơn tự học nhạc, bắt đầu sáng tác năm 1958 với tácphẩm đầu tay Ướt Mi (NXB An Phú in năm 1959) Cho đến nay nhạc sĩ đãsáng tác hơn 600 tác phẩm Những tác phẩm không những mang đậmmột phong cách riêng mà còn gửi gấm một triết lý Ông từng lý giải cho cái
sự nghiệp sáng tác của mình: “Tôi chỉ là một tên hát rong đi qua miền đấtnày để hát lên những linh cảm của mình về những giấc mơ đời hư ảo…”
2.1 Nhạc Tình:
Tình yêu là đề tài lớn nhất trong các tác phẩm của Trịnh Công Sơn.Những bản tình ca chiếm đa số trong danh mục nhạc phẩm Khả năng viếtnhạc tình của họ Trịnh tưởng chừng không biết mai một theo năm tháng,
theo thời đại: từ 1958 với Ướt mi đã nổi tiếng cho đến thập niên 1990 vẫn
có những bản tình ca thấm thía: Như một lời chia tay, Xin trả nợ người
Nhạc tình của ông đa số là nhạc buồn, thường nói lên tâm trạng
buồn chán, cô đơn như trong Sương đêm, Ướt mi, những khúc tình ngầm mang sầu ly biệt như Diễm xưa, Biển nhớ, hay tiếc nuối một cái gì đã qua:
Tình xa, Tình sầu, Tình nhớ, Em còn nhớ hay em đã quên, Hoa vàng mấy độ Ngoài ra còn những bài triết lý tình, mang một bóng dáng ngậm ngùi,
lặng lẽ của người tình từng trải: Cỏ xót xa đưa, Gọi tên bốn mùa, Mưa
hồng
Nhạc của ông là nhạc tình Tình đó là tình yêu, mà cũng là tìnhthương, và tình dân tộc Tôi vốn thích nhạc trữ tình, mà nhạc của ông lãngmạn, tình cảm Ông là người nhỏ nhẹ, lời hát cũng nhỏ nhẹ, cái yêuthương, phẫn nộ hay đau xót cũng nhỏ nhẹ mà nói lên Vì thế mà thấmthía
Người Việt vốn đa tình và sống thiêng về nội tâm, mà nhạc của ôngrất nên thơ Lộng trong đó thỉnh thoảng lại có man mác những tư tưởng
của Nam Hoa Trang Tử, của đạo Phật (hư vô, cát bụi, vô thường, "chợt
thấy trong ta hiện bóng con người” vv…) Trong nhạc của ông ta thấy
được bên chữ tâm đậm nét còn có một chữ ngộ nằm tiềm ẩn Ông lại
hướng thượng: Trịnh Công Sơn không làm những loại Tục Ca bao giờ !
Vì nhạc của Trịnh Công Sơn rất quyến rũ, tại sao thì tôi không cắtnghĩa được Có lẽ do lời ca rất nên thơ, với những từ dùng rất khéo, và tất
cả nằm trong một cái gì tha thiết, nhẹ nhàng Trong lời ca lại có nhiều tính
riêng chung nên đáp đúng cái tình tự sâu kín trong mỗi con người Những
Trang 7bài hát này có giai điệu nhẹ nhàng, dễ hát, thường được viết với tiết tấuchậm, thích hợp với điệu Slow, Blues hay Boston Phần lời được đánh giácao nhờ đậm chất thơ, bề ngoài trông mộc mạc nhưng rất thâm trầm sâusắc, đôi khi mang những yếu tố tượng trưng, siêu thực.
Tình yêu, với Trịnh Công Sơn, là diễm tình Trước hết là phải đẹp,đẹp trong từng lời bội bạc, bước chân quay gót, trong dang dở và tan vỡ
Sẽ không có mối tình rách rưới hay nhầy nhụa, sẽ không có mối tình thankhóc lâm ly, sẽ không có luôn cả đau khổ, hoặc nếu có chăng nữa thì đó làmột nỗi đau khổ đã đành, dành sẵn, và cần được siêu sắc nuôi dưỡng cáigiống nòi tình Cái đẹp ở đây là cái đẹp siêu thực, tức là ít nhiều nhuốmmàu sắc ý chí của kẻ chủ trương và đồng thời nhạt bớt hương vị củathường tình Tình yêu lên ngôi Một đỉnh chiêm ngưỡng đúng hơn là mộtđiểm hẹn Ðối tượng tình yêu trở thành ý niệm Trịnh Công Sơn nguyệnlàm kẻ hái lộc chứ không phải hái trái Lộc nõn và luôn cả lộc xoang ngọn
tố trở trời Tình yêu được thăng hoa để trở thành điểm ngắm Nó vượt quacái riêng tư, vị kỷ Như Ðức Giáo hoàng của "ái tình giáo", người nghệ sĩlớn tiếng hô hào mọi người "Hãy yêu nhau đi" Ðây là lời thần chú mở cửađịa đàng Ðây mới thật là tình yêu cứu rỗi Yêu trong một tình yêu rộnglớn, chung cùng Như mỗi giai điệu trong đại hợp tấu Yêu nghĩa là tỏasáng Phần nào giống như thủ pháp nhuộm mây nẩy trăng theo cách gọicủa Thánh Thán (Vẽ mây đẹp để làm nổi trăng), Trịnh Công Sơn ca ngợitình yêu bằng cách vẽ ra vùng ảnh hưởng của tình yêu qua giọt nắng thủytinh, cây cầu, hạt mưa, hàng cây chụm đầu vào nhau Khi vẽ ra áo xưalồng lộng chẳng hạn, tác giả không vẽ vạt áo, mà vẽ kỷ niệm, vẽ không khí
và hơi hám của áo
Ðó là những khối tình nở ra trong khói lửa, như những cánh hoaxương rồng giữa khô cằn gai góc Bóng đen chiến tranh càng làm cho tìnhyêu thêm phần gấp gãy
Ông quan niệm như thế này về nhạc tình: "Khi bạn hát một bản tình ca làbạn đang muốn hát về cuộc tình của mình Hãy hát đi, đừng e ngại, dù hạnhphúc hay dở dang thì cuộc tình ấy cũng là một phần máu thịt của bạn rồi."
Nhạc tình của Trịnh Công Sơn rất phổ biến tại Việt Nam, nhạc sĩ
Thanh Tùng từng gọi Trịnh Công Sơn là "Người Việt viết tình ca hay nhất
thế kỷ".
Trang 8da vàng vào cuối 1966 và đầu 1967, tập Kinh Việt Nam năm 1968, tất cảđều do ông tự ấn hành lấy Cùng với những cuộc xuống đường rầm rộ củathanh niên, sinh viên, học sinh ở đô thị miền nam Việt Nam chống Mỹ vàchế độ cũ đòi hòa bình, độc lập, thống nhất đất nước, ông đã cho xuất bảntập ca khúc Ta phải thấy mặt trời vào năm 1970 (Tự ấn hành dưới cái tênNhà xuất bản Nhân Bản) Năm 1972, khi tình hình chiến sự ở miền namViệt Nam ngày càng leo thang đến độ khốc liệt nhất, ông đã cho ra đời tiếptập Phụ khúc da vàng (tự ấn hành dưới cái tên Nhà xuất bản Nhân Bản).Đây là tập cuối cùng của dòng nhạc phản chiến của ông Tổng kết tất cảgồm 5 tập, với 58 ca khúc, chưa kể những bài rời được sáng tác ngaytrong những cuộc xuống đường cùng thanh niên, sinh viên, học sinh Huế.
So với những tình khúc mà Trịnh Công Sơn đã sáng tác được trongsuốt cuộc đời mình cho đến lúc qua đời, số lượng của những ca khúcphản chiến tương đối ít Nhưng chính những ca khúc này đã làm cho danhtiếng của ông sáng lên một cách chói lọi Phải nói là độc sáng Và chínhtrong cái vầng hào quang làm nền này, tình khúc của Trịnh Công Sơn tiếptục sáng giá cho đến hôm nay và mai sau Chính những ca khúc phảnchiến thời bấy giờ đã chắp cánh cho danh tiếng của ông bay ra khỏi biêngiới Việt Nam để đến với thế giới, đặc biệt là Nhật Bản Nơi xứ sở này ông
đã từng có những " Đĩa Vàng " Và lưu danh trong bộ tự điển Bách KhoaPháp Encyclopédie de tous les pays du monde
Những ca khúc phản chiến của Trịnh Công Sơn được chép đểchuyền tay, được in ra băng cassette, hoặc băng từ loại lớn, còn gọi làbăng Akai Nghĩa là mọi hình thức phổ biến, phương tiện phổ biến đềuđược tận dụng Người ta nghe nhạc phản chiến Trịnh Công Sơn trongquán cà phê, người ta nghe trong những cuộc sinh hoạt tập thể của thanhniên, thậm chí người ta nghe trong khuê phòng và nghe ở cả những tiềnđồn heo hút
Trang 9Dăn trải trín nền một điệu Blue buồn đau vă uất nghẹn, với nhịp hât
kể Recitativo, ca khúc phản chiến của Trịnh Công Sơn vút lín :
" Ôi chinh chiến đê mang đi bạn bỉ
ngựa hồng đê mỏi vó chết trínđồi quí hương
còn có ai không còn người, ôi nhđn loại mặt trời
vă em tôi năy đôi môi xin thương người
ôi nhđn loại mặt trời trong tôi "
(Xin mặt trời ngủ yín - ca khúc Trịnh Công Sơn)
Vă,
" Giọt nước mắt thương con, con ngủ mẹ mừng
Giọt nước mắt thương sông ấp ủ ríu rong
Giọt nước mắt thương đất,đất cằn cỗi bao năm
Giọt nước mắt thương dđn, dđn mình phận long đong"
(Nước mắt cho quí hương - Ca khúc Trịnh Công Sơn)
Rồi,
" Mẹ ngồi ru con đong đưa võng buồn năm qua tuổi mòn Mẹ nhìn quí hương nghe con mình buồn giọt lệ ăn năn Giọt lệ ăn nănđưa con về trần tủi nhục chung thđn "
(Ca dao mẹ - Ca khúc Trịnh Công Sơn)
Hay từ một hiện thực vừa mới xảy ra trong thănh phố :
" Ghế đâ công viín dời ra đường phố
Người giă co ro chiều thiu thiu ngủ
Người giă co ro buồn nghe tiếng nổ
Em bĩ lõa lồ khóc tuổi thơ đi "
(Người giă em bĩ - Ca khúc Trịnh Công Sơn)
Nhạc phản chiến Trịnh Công Sơn được cho lă có vai trò không nhỏtrong giai đoạn cuối của chiến tranh Việt Nam Cũng vì loại nhạc năy mẵng đê bị tẩy chay nhiều lần từ cả hai phe đối địch Nhưng về phía TrịnhCông Sơn, không thể phủ nhận rằng ông đê trở thănh một tín tuổi đặc biệtnhờ văo dòng nhạc năy
Cho đến nay, sau hơn 30 năm hòa bình, rất nhiều băi hât của ôngvẫn còn bị cấm trình diễn tại Việt Nam, dù rất phổ biến (vă được Khânh Lyphât hănh băng nhạc) tại miền Nam trong thời chiến tranh Việt Nam (như
băi Chính chúng ta phải nói hòa bình, Hât trín những xâc người, Ta đi
dựng cờ, Ta quyết phải sống)
Trang 102.3 Nhạc khác:
Ngoài các bản nhạc tình và nhạc phản chiến, Trịnh Công Sơn còn
để lại những tác phẩm viết về quê hương và thân phận
vẽ ra thời buổi sau chiến tranh mà con người có quyền hưởng thụ và cónghĩa vụ tô bồi Những dự phóng này nảy nở trên nền tảng làm bằngnhững ám ảnh mất mát, cái bấp bênh của những gì hiện có, nỗi bất lựckhông yêu được bội phần
Những tác phẩm viết về quê hương: Chiều trên quê hương tôi, viếtcho trẻ em: Em là hoa hồng nhỏ, Mẹ đi vắng, và cả những bài nhạc đỏ:Huyền thoại mẹ, Em ở nông trường - em ra biên giới, Nối vòng tay lớn,Ánh sáng Mạc Tư Khoa, Chưa mất niềm tin, Huế - Sài Gòn - Hà Nội Trong đó nổi tiếng hơn cả là các bài "Em là hoa hồng nhỏ" và "Nối vòngtay lớn" - có thể nói rằng không một thanh thiếu niên Việt Nam nào lạikhông biết đến hai bài hát này