ĐẶT VẤN ĐỀChân trời mới bắt đầu khi chúng ta rời ngôi trường trung học bước vào đời sốngsinh viên và hòa nhập vào môi trường Đại học.Cuộc sống mới với nhiều cơ hội nhưng
Trang 1BỘ GIÁO DỤC BỘ Y TẾ
ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH
KHOA Y
TỈ LỆ ĂN KHÔNG ĐÚNG GIỜ VÀ MỘT
SỐ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC ĂN KHÔNG ĐÚNG GIỜ CỦA SINH VIÊN Ở KÝ TÚC XÁ ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ
MINH NĂM 2011.
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
húng tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của chúng tôi; các thông tin, kết quả nêutrong báo cáo nghiên cứu là trung thực và chưa được công bố trong bất kì công trình nàokhác
C
Thành phố Hồ Chí minh, tháng 11 năm 2011
Xác nhận của người hướng dẫn Đại diện nhóm nghiên cứu Ký tên Ký tên
GS TS TRƯƠNG ĐÌNH KIỆT BSCKII NGUYỄN VĂN LƠ
Trang 3Mục lục
Đặt vấn đề 3
Câu hỏi nghiên cứu 5
Mục tiêu nghiên cứu 5
Dàn ý nghiên cứu 7
Chương 1: Hồi cứu y văn 1.1 Một số khái niệm cơ bản 7
1.2 Sơ lược các nghiên cứu 7
Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu 2.1 Thiết kế nghiên cứu 9
2.2 Đối tượng nghiên cứu 9 2.2.1 Dân số mục tiêu
2.2.2 Dân số chọn mẫu
2.2.3 Cỡ mẫu
2.2.4 Kỹ thuật chọn mẫu
2.2.5 Tiêu chí chọn mẫu
2.2.5.1 Tiêu chí đưa vào
2.2.5.2 Tiêu chí loại ra
2.2.6 Kiểm soát sai lệc chọn lựa
2.3 Thu thập dữ kiện
Trang 42.3.1 Phương pháp thu thập dữ kiện
2.3.2 Công cụ thu thập dữ kiện
2.3.3 Kiểm soát sai lệch thông tin
2.4 Xử lý dữ kiện
2.5 Phân tích dữ kiện
2.5.1 Thống kê
2.5.2 Phép kiểm
2.5.3 Số đo sự kết hợp
2.5.4 Kiểm soát nhiễu
2.6 Kế hoạch nghiên cứu thử (pilot)
2.7 Vấn đề y đức của đề tài nghiên cứu
Chương 3: Kết quả
Chương 4: Bàn luận
4.1 Khả năng khái quát hóa và tính ứng dụng 134.2 Mặt mạnh và mặt yếu của nghiên cứu 10
Kế hoạch thực hiện
Kế hoạch 3M 14Giản đồ Gantt 17Kế hoạch chi tiết 18
Trang 5ĐẶT VẤN ĐỀ
Chân trời mới bắt đầu khi chúng ta rời ngôi trường trung học bước vào đời sốngsinh viên và hòa nhập vào môi trường Đại học.Cuộc sống mới với nhiều cơ hội nhưngcũng đầy những khó khăn và thử thách bởi sự bỡ ngỡ, lạ lẫm.Các bạn giờ đây phải biết tựchăm sóc cho bản thân từ miếng ăn, giấc ngủ đến việc sinh hoạt hằng ngày, không cònđược ba mẹ chăm lo, dưỡng dục
Khu đô thị Đại học Quốc gia được xây dựng ở vùng ngoại ô quận Thủ Đức nhằmhạn chế tình trạng quá tải ở thành phố và góp phần giảm đi một phần khó khăn trong cuộcsống xa nhà của sinh viên mà đặc biệt là sinh viên ở tỉnh.Khu ký túc xá được xây dựng vớiquy mô rộng lớn có đầy đủ các dịch vụ, chăm lo từ đời sống vật chất đến tinh thần chosinh viên.Tuy nhiên, bên cạnh những ưu tiên, giúp đỡ sinh viên cũng gặp không ít vấn đềkhó khăn, bức xúc Và điều tồn tại lớn nhất là vấn đề ăn uống, khi ký túc xá có quá nhiềusinh viên sinh sống trong khi việc nấu ăn thì không được phép, vệ sinh nơi nấu ăn ở căntinlại không được đảm bảo
Sinh viên trong khối đại học quốc gia cùng với việc được đào tạo trong môi trườngnăng động, tích cực.tạo nhiều cơ hội để phát triển thì khối lượng học tập cũng không ít,thời gian học tập kéo dài với hàng khối bài tập nhóm, bài tiểu luận và cả những nghiêncứu, đòi hỏi sinh viên đầu tư hầu hết quỹ thời gian vốn có Buổi học của sinh viên thườngbắt đầu từ sớm nhưng lại kết thúc muộn, có những ngày học đến mười hai tiết, chínhnhững lí do đó mà bữa ăn của sinh viên không còn được đảm bảo Tình trạng ăn uốngkhông đúng giờ, bỏ bữa của sinh viên diễn ra thường xuyên
Không chỉ dừng lại ở đó, như đã trình bày ở phần đầu sinh viên sống ở ký túc xáchủ yếu là sinh viên ở tỉnh, hàng tháng các bạn được ba mẹ gửi cho với số tiền ít ỏi, phảichi tiêu thật hợp lý mới có thể đủ trang trải cho sinh hoạt hàng tháng Việc đảm bảo chochất lượng bữa ăn cũng khó để mà thực hiện
Trang 6Theo nhiều thống kê cho thấy chất lượng phục vụ về và sinh ăn uống ở các quán ănkhu làng Đại học, các căn tin trong ký túc xá cũng không được đảm bảo, điều này cànggây thêm hoang mang cho sinh viên, ăn ở đâu và ăn như thế nào cũng là vấn đề lớn đối vớisinh viên ở làng Đại học, đặc biệt là những sinh viên trong ký túc xá.
Khuôn viên ký túc xá thật sự rộng lớn, có đến hơn hai mươi khu nhà, mỗi khu nhàcó một nhà ăn riêng phục vụ cho sinh viên, nhưng số lượng món ăn là hạn chế, chúng tacũng biết ăn liên tục một món sẽ gây cảm giác chán và không muốn ăn, hơn nữa lại khôngđảm bảo về mặt dinh dưỡng Thêm vào đó, từ phòng đến căn tin vào mỗi buổi trưa đối vớicác bạn lười cũng là một vấn đề, hầu hết sinh viên nghĩ rằng một giấc ngủ sẽ giúp các bạnkhỏe và nhiều năng lượng bù vào hơn là đi ăn khi trời nắng nóng
Có thực mới vực được đạo, nhưng hiện nay tỉ lệ sinh viên ở ký túc xá ăn khôngđúng giờ vì nhiều lí do vẫn không ngừng tăng lên, không những thế các bạn còn bỏ cả cácbữa ăn được cho là quan trọng trong ngày Theo các nghiên cứu cho thấy bữa sáng là bữaquan trọng nhất giúp con người có đầy đủ năng lượng cần thiết cho một ngày hoạt động cóhiệu quả Hiểu rõ tác hại nhưng có không ít bạn xem thường vấn đề này Cả buổi trưa vàbuổi tối cũng thế, mỗi bữa ăn đều có một tầm quan trọng riêng để cung cấp chất dinhdưỡng cần thiết cho cơ thể, giúp đảm bảo cho sự hoạt động bình thường và cho sự pháttriển của cơ thể Tuy nhiên việc xem thường ăn uống đang diễn ra rõ nét và rất cụ thểtrong sinh viên, đặc biệt là sinh viên ở trong ký túc xá Ưu tiên trước hết cho việc họckhiến các bạn hình thành những thói quen xấu tưởng chừng là vô hại trong sinh hoạt hằngngày như ăn không đúng giờ, bỏ bữa, điều này càng làm cho tỉ lệ đau dạ dày, các căn bệnh
về đường tiêu hóa tăng lên không ngừng ở giới sinh viên
Cho đến nay hầu như chưa có nhiều nghiên cứu nói về vấn đề ăn uống không đúnggiờ và bỏ bữa ở sinh viên trong ký túc xá Điều nay đặt ra nhiều suy nghĩ cho các nhànghiên cứu.Thiết nghĩ chúng ta cần quan tâm hơn nữa đến cuộc sống và sinh hoạt của sinhviên trong ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và trong cả nướcnói chung.Việc này không chỉ giúp đánh giá được hiệu quả của việc thực hiện mô hình Đôthị Đại học của Đảng và Nhà nước mà còn tìm ra những hướng giải quyết hữu hiệu chonhững vấn đề còn tồn tại bấy lâu trong giới sinh viên
Từ những phân tích ở trên có thể thấy vấn đề mà nhóm lựa chọn nghiên cứu là rấtcần thiết Nghiên cứu nhằm tìm hiểu và xác định tỉ lệ sinh viên trong ký túc xá ăn uốngkhông đúng giờ cùng các yếu tố liên quan như bỏ bữa, các dịch vụ ăn uống ở ký túc xácũng như ở khu làng đại học,… ảnh hưởng đến thói quen ăn uống của sinh viên Tìm hiểunhận thức của sinh viên về tầm quan trọng của việc ăn đúng giờ, đủ bữa, dinh dưỡng bữa
ăn Đồng thời, từ đó có những biện pháp cải thiện suy nghĩ, nhận thức của sinh viên về
Trang 7việc ăn uống, hạn chế các thói quen xấu, đảm bảo sức khỏe cho việc học tập và sự pháttriển toàn diện về thể chất lẫn tinh thần Huy động sự giúp đỡ từ ban quản lý ký túc xá, từban điều hành Đại học Quốc gia trong việc đổi mới hệ thống các dịch vụ phục vụ ăn uốngnhằm đảm bảo dinh dưỡng cho các thế hệ sinh viên, thế hệ tương lai góp phần quan trọngtrong việc xây dựng và bảo vệ đất nước sau này.
CÂU HỎI NGHIÊN CỨU:
Tỉ lệ sinh viên ăn không đúng giờ là bao nhiêu và yếu tố nào có liên quan đến ăn không đúng giờ của sinh viên ở ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh năm 2011?
MỤC TIÊU
Mục tiêu tổng quát:
- Xác định Tỉ lệ sinh viên ăn không đúng giờ là bao nhiêu và yếu tố nào có liên quanđến ăn không đúng giờ của sinh viên ở ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ ChíMinh năm 2011
Mục tiêu cụ thể:
- Xác định tỉ lệ sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh ănuống không đúng giờ
- Xác định tỉ lệ sinh viên bỏ bữa và lười ăn
- Đánh giá thái độ của sinh viên đối với tầm quan trọng của bữa ăn, đặc biệt là bữasáng
- Đánh giá chất lượng phục vụ của các loại hình ăn uống trong ký túc xá
- Đánh giá sự hài lòng của sinh viên đối với các dịch vụ ăn uống trong ký túc xá:+ Vệ sinh ăn uống
+ Chất lượng và dinh dưỡng
+ Thái độ phục vụ của nhân viên căntin
- Tìm hiểu nguyên nhân sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ ChíMinh ăn uống không đúng giờ và hay bỏ bữa:
+ Áp lực học tập
+ Thói quen sinh hoạt trong ký túc xá
Trang 8Yếu tố cá nhân
-Nhận thức
-Thói quen sinh hoạt
-Học tập
Dịch vụ ăn uống trong ký túc xá:
-Vệ sinh-Dinh dưỡng-Chất lượng phục vụ
Yếu tố môi trường:-Kinh tế gia đình.-Bạn cùng phòng
Trang 9CHƯƠNG 1: HỒI CỨU Y VĂN
- oOo
-1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN:
- Sinh viên: người học ở bậc đại học hay cao đẳng
- Ký túc xá: nơi ăn ở tập thể của học sinh, sinh viên do cơ quan nhà nước hay nah2 trườngchịu trách nhiệm tổ chức và quản lí
- Ăn đúng giờ: có nghĩa là ăn vào một giờ nhất định không phải lúc nào thích ăn thì ăn, hoàntoàn cảm hứng mà không dựa vào nhu cầu của cơ thể Ăn đúng giờ đem lại hiệu quả tiêuhóa cao nhất bởi vì khi đồng hồ sinh học đã được thiết lập thì trong khoảng thời gian đó cơthể chuẩn bị đầy đủ nhất cho việc tiêu hóa
- Ăn đúng bữa: Mỗi ngày thường có 3 bữa ăn chính mà mỗi người đều không thể thiếu: bữa
sáng, bữa trưa, bữa tối Ăn đúng bữa là ăn đủ các bữa ăn thiết yếu vào thời gian thích hợptương ứng với từng bữa ăn
- Thời gian lý tưởng cho bữa sáng là vào khoảng thời gian từ 7 - 8h và sau khi ngủ dậy từ 20– 30 phút Bữa sáng nên cách bữa trưa từ 4 - 5 tiếng
- Thời gian hợp lí để cho bữa trưa là vào khoảng 11 – 12h
- Thời gian ăn tối tốt nhất khoảng 6h tối, không nên để qua 9h
I.2.1 NGHIÊN CỨU TỪ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y KHOA THỤY ĐIỂN
KAROLINSKA INSTITUTE:[1]
Syndrome Obesity, 2008; 16 (6): 1302 DOI:10.1038/oby.2008.203
Trang 10Theo một nghiên cứu từ trường đại học y khoa Thụy Điển Karolinska Institute:Những người ăn vào những thời điểm không thường xuyên có nguy cơ lớn hơn của việctăng kháng insulin và những gì được gọi là hội chứng chuyển hóa Các bữa ăn thườngxuyên giảm rủi ro của phát triển hội chứng chuyển hóa.
Hội chứng chuyển hóa là một tình trạng mà trong đó nhiều yếu tố nguy cơ cho bệnhtim mạch và tiểu đường tích tụ trong một cá nhân tương tự.Các cơ hội phát triển các thànhphần của hội chứng béo bụng, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, và không dung nạpglucose - bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố về lối sống, trong đó chế độ ăn uống được cho làmột trong những quan trọng nhất
Các nhà khoa học Karolinska Institutet hiện nay, trong lần nghiên cứu đầu tiên, chothấy rằng tần số của các bữa ăn, bất kể thành phần bữa ăn như thế nào đều ảnh hưởng đến
cơ hội phát triển hội chứng chuyển hóa Nghiên cứu được dựa trên một khảo sát và kiểmtra y tế của hơn 4.000 người đàn ông 60 năm tuổi và phụ nữ, cho thấy rằng ăn bất thườngcó liên quan với nguy cơ của hội chứng chuyển hóa cao hơn
Những người tham gia nói rằng họ hiếm khi ăn một bữa sáng thường xuyên, ăn trưavà ăn tối, trung bình, kích thước vòng eo lớn hơn và rối loạn lipid máu nhiều hơn nhữngngười ăn thường xuyên hơn Họ cũng có xu hướng có nhiều dấu hiệu kháng insulin, màđược cho là một nguyên nhân cơ bản của hội chứng chuyển hóa Các nhà khoa học tinrằng kết quả có thể giúp đỡ để cải thiện tư vấn chế độ ăn uống liên quan đến việc phòngngừa hoặc điều trị hội chứng chuyển hóa
"Lời khuyên về chế độ ăn uống thường là về những loại thực phẩm mà chúng tanên ăn," Giáo sư Mai-Lis Hellénius, người đứng đầu cuộc nghiên cứu "Nhưng nghiên cứunày cho thấy cách thức mà chúng ta ăn cũng có thể là một yếu tố sức khỏe quan trọng."
I.2.2 NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ HỘI CHỨNG ĂN KHUYA CỦA NHỮNG
NGƯỜI TRONG GIAI ĐOẠN CUỐI TUỔI VỊ THÀNH NIÊN:[2]
Trong một nghiên cứu đánh giá hội chứng ăn khuya của những người trong giaiđoạn cuối tuổi vị thành niên, các kết quả cho thấy nhóm sinh viên ở trọ thường ăn khuyahơn đến so với các sinh viên khác vì thói quen ăn uống không ổn định do việc không đượcsự quan tâm chăm sóc cùng với việc thường xuyên thức khuya và dậy trễ Ngoài ra, ta cònthấy được mối liên quan giữa việc ăn khuya với một số hành vi có hại cho sức khỏe cùngnhững hậu quả xấu về mặt thể chất và tinh thần, trong đó có chế độ ăn kém chất lượng,việc thường xuyên bỏ các bữa chính và ăn vặt ban đêm đã dẫn đến sự thay đổi đáng kểtrong các mô hình ăn uống và phong cách sống của những người ở giai đoạn cuối của lứa
Medicine
Trang 11tuổi thanh thiếu niên Như được thể hiện trong nghiên cứu này, những mô hình biến độngvà thay đổi cùng nhau có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính, tiếp tục phá vỡ tìnhtrạng sức khỏe của những người trẻ và thái độ ăn của họ, gây ra các rối loạn lâm sàngtrong việc ăn uống Vì vậy, nhận thức về việc ăn uống lành mạnh là những gì cần thiết đểbảo đảm sức khỏe của thanh thiếu niên và tiếp tục cải thiện các thế hệ tương lai của đấtnước
CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
- oOo
-2.1 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
2.1.1 Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang.
2.1.2 Địa điểm nghiên cứu: Kí túc xá ĐHQGTPHCM, khu phố 6, phường Linh
Trung, Quận Thủ Đức
2.1.3 Thời gian nghiên cứu: 4/11/2011- 6/11/2011.
2.2 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Trang 12Chọn n=107 (sinh viên)
2.2.4 Kỹ thuật chọn mẫu:
Phương pháp chọn: Chọn mẫu đa dạng để thu được nhiều thông tin cho
nghiên cứu Chọn đối tượng sinh viên được phỏng vấn từ nhiều dãy nhà khác nhau,nằm ở nhiều tầng khác nhau trong Kí túc xá vào các thời điểm trong ngày
2.2.5 Tiêu chuẩn chọn mẫu:
2.2.5.1 Tiêu chuẩn chọn vào:
Phù hợp với tiêu chuẩn chọn mẫuĐồng ý trả lời hết câu hỏi phỏng vấn
2.2.5.2 Tiêu chuẩn loại ra:
Không phù hợp với tiêu chuẩn chọn mẫuKhông đồng ý trả lời phỏng vấn
2.2.6 Kiểm soát sai lệch chọn lựa:
Chọn đúng đối tượng: phỏng vấn các sinh viên đang tạm trú tại Kí túc xá ĐHQGTPHCM2.3 THU THẬP DỮ KIỆN:
2.3.1 Phương pháp thu thập dữ kiện:
Chúng tôi vào kí túc xá ĐHQG TP.HCM và tiến hành phân bố lực lượng vào 20 khu nhà.Tại từng khu nhà trong kí túc xá, chúng tôi đến từng tầng và vào các phòng để gửi bảngcâu hỏi phỏng vấn
Các bạn sinh viên (đã thỏa điều kiện chọn mẫu) tham gia thực hiện bảng câu hỏi phỏngvấn
2.3.2 Công cụ thu thập dữ kiện:
Bảng câu hỏi phỏng vấn: thu thập thông tin cần thiết, liên quan đến nghiên cứu
2.3.3 Kiểm soát sai lệch thông tin:
Chuẩn bị bộ câu hỏi đầy đủ, súc tích và hiệu quả