BÁO CÁO THỰC TẬP-ĐỀ TÀI ỨNG DỤNG PHẦM MỀM ADOBE FLASH PROFESSIONAL XÂY DỰNG BÀI GIẢNG ĐIIỆN TỬ MÔN CẤU TRÚC DỮ LIỆU VÀ GIẢI THUẬT

Sự cần thiết của bài giảng điện tử trong đổi mới phương pháp giảng dạy xuất phát từ một số ưu thế vượt trội của bài giảng điện tử so với phương pháp giảng dạy truyền thống.Có rất nhiều p

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

VIỆN SƯ PHẠM KỸ THUẬT

_ _ _ _ __ _ _ _ _

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

ĐỀ TÀI: ỨNG DỤNG PHẦM MỀM ADOBE FLASH PROFESSIONAL

XÂY DỰNG BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ MÔN CẤU TRÚC DỮ LIỆU VÀ GIẢI THUẬT

Giáo viên hướng dẫn: T.S NGUYỄN TIẾN LONG

Sinh viên thực hiện: NGUYỄN HẢI ĐĂNG MSSV: 20090713 Lớp: SPKT - CNTT- K54

Hà Nội, 5/ 2014

MỤC LỤC

DANH MỤC HÌNH VẼ 3

CÁC TỪ VIẾT TẮT 4

LỜI CẢM ƠN 5

TÓM TẮT 6

CHƯƠNG 1 : MỞ ĐẦU 7

1.1 Lý do chọn đề tài : 7

1.2 Mục tiêu nghiên cứu : 7

1.3 Nhiệm vụ nghiên cứu: 7

1.4 Phương pháp nghiên cứu : 7

1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 7

1.6 Dự kiến kết quả nghiên cứu: 9

1.7 Kết cấu nội dung : 9

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG PHÁP THIẾT KẾ BÀI GIẢI ĐIỆN TỬ TRONG DẠY HỌC 10

2.1 Cơ sở thực tiễn: 10

2.1.1 Thực trạng dạy và học CNTT ở các trường đại học, cao đẳng hiện nay: ……… 10

2.1.2 Thực trạng dạy và học môn CTDL&GT ở các trường đại học , cao đẳng hiện nay 10

2.1.3 Thực trạng về sử dụng các phần mềm ứng dụng, trong đó có phần mềm Adobe Flash để thiết kế BGĐT : 11

2.2 Cơ sở lý luận : 13

2.2.1 Định nghĩa BGĐT : 13

2.2.2 Ưu điểm của ứng dụng BGĐT vào giảng dạy môn cấu trúc dữ liệu và giải thuật: 13

2.3 Quy trình thiết kế BGĐT : 15

2.4 Đánh giá BGĐT : 17

a) Về nội dung : 17

b) Hình thức : 18

c) Về hiệu quả : 18

CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ADOBE FLASH THIẾT BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ MÔN CTDL&GT 20

3.1 Giới thiệu phần mềm Adobe Flash Professional và ngôn ngữ lập trình ActionScript 3.0: 20

3.2 Tính ưu việt của phần mềm Adobe Flash: 21

3.3 Tổng quan về chương trình BGĐT môn CTDL&GT: 23

3.3.1 Triển khai BGĐT môn CTDL&GT: 23

3.3.2 Xây dựng kịch bản: 24

3.3.3 Thể hiện kịch bản: 26

3.4 Giao diện chương trình: 29

a) Giới thiệu : 30

b) Phần bài học : 31

c) Phần mô phỏng : 33

d) Phần bài tập : 35

e) Phần liên hệ : 36

f) Phần trợ giúp : 37

CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA ĐỀ TÀI 38

4.1 Kết quả mà chương trình đạt được : 38

4.2 Hướng phát triển của chương trình : 39

TÀI LIỆU THAM KHẢO 40

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 1 : Tạo ra một đối tượng là menu 28

n : Tạo ra một t ể iện của đối tượng menu là main_menu 29

n : Giao diện c ương tr n 30

n : Giao diện giới thiệu 31

Hình : Các c ương môn CTDL&GT 32

n : Slide giải thuật sắp xếp lựa chọn 32

n : Video mô phỏng sắp xếp nổi bọt 33

n : Giao diện mô phỏng 4 giải thuật 34

n : Mô phỏng thuật toán sắp xếp chèn 34

n : Bài tập cơ bản 35

n : Bài tập nâng cao 36

n : Liên hệ 37

n : Trợ giúp 37

CÁC TỪ VIẾT TẮT

CNTT : Công nghệ thông tin

ĐH-CĐ : Đại học – Cao Đẳng

PTDH : Phương tiện dạy học

BGĐT : Bài giảng điện tử

CTDL&GT : Cấu trúc dữ liệu và giải thuật

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện nghiên cứu này, em đã nhận được rất nhiều sự giúp

đỡ từ các thầy cô trong Viện Sư Phạm Kỹ Thuật cũng như là bạn bè, đặc biệt là

sự hướng dẫn, quan tâm tận tình của thầy giáo – T.S Nguyễn Tiến Long người phụ trách hướng dẫn em thực hiện nghiên cứu này

Em xin gửi lời cám ơn chân thành đến thầy giáo – T.S Nguyễn Tiến Long, cùng các thầy cô và bạn bè trong Viện Sư Phạm Kỹ Thuật đã giúp đỡ và động viên em trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu này Đồng thời em cũng xin gửi lời cám ơn đến đến các thầy cô và BGH trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội

đã luôn giúp đỡ, quan tâm và tạo điều kiện tốt nhất cho chúng em trong suốt quá trình học tập tại trường

Xin chân thành cảm ơn

TÓM TẮT

Công nghệ thông tin là phương tiện tiến tới một xã hội học tập.Vấn đề dạy họcbằng bài giảng điện tử hiện nay đã trở thành một phong trào sôi nổi ở các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp, Phổ thông[1,2] Sự cần thiết của bài giảng điện tử trong đổi mới phương pháp giảng dạy xuất phát từ một số ưu thế vượt trội của bài giảng điện tử so với phương pháp giảng dạy truyền thống.Có rất nhiều phần mềm giúp người giáo viên có thể tạo ra bài giảng điện tử cho mình.Tuy nhiên, để có một bài giảng điện tử thật sinh động và thu hút thì Flash

lại là một công cụ mạnh giúp ta làm được điều đó

Cấu trúc dữ liệu và giải thuật được xem là môn học mang tính trìu tượng dành cho sinh viên chuyên ngành công nghệ thông tin ở bậc đại học Tính trìu tượng của các giải thuật làm cho giáo viên và sinh viên gặp rất nhiều khó khăn trong việc truyền đạt và lĩnh hội kiến thức Trong khi các phương tiện dạy học thông thường chưa đủ để trợ giúp cho sinh viên trong việc tưởng tượng và hiểu được giải thuật, thì công nghệ thông tin là một phương tiện trợ giúp đắc lực cho giáo viên và sinh viên trong việc mô phỏng lại các giải thuật và tạo ra bài giảng điện tử có chất lượng cao Và Adobe Flash Professional là một phần mền nổi trội đáp ứng được yêu cầu trên

Xuất phát từ những vấn đề trên, tôi đã tiến hành nghiên cứu “ứng dụng phần mềm adobe flash professional xây dựng bài giảng điện tử môn câu trúc dữ liệu

và giải thuật” Đề tài nghiên cứu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phương pháp thiết kế bài giảng điện tử và ứng dụng phần mềm Adobe Flash để thiết kế bài giảng điện tử, tạo ra một hướng thiết kế mới hiệu quả, sẽ nâng cao chất lượng dạy - học công nghệ thông tin ở bậc Đại hoc, Cao đẳng.Từ đó xây dựng được chương trình bài giảng điện tử môn cấu trúc dữ liệu và giải thuật bằng phần mềm Adobe Flash Profestional chạy trên cả hai môi trường ứng dụng và web

CHƯƠNG 1 : MỞ ĐẦU

1.1 Mục tiêu nghiên cứu :

Hệ thống hóa được cơ sở lí luận phương pháp xây dựng thiết kế BGĐT nói chung và môn cấu trúc dữ liệu và giải thuật nói riêng, làm cơ sở cho việc thiết các BGĐT trong chương trình tin học

Xây dựng được BGĐT môn cấu trúc dữ liệu và giải thuật bằng flash, hỗ trợ việc giảng dạy Trên cơ sở đó giáo viên có thể soạn cho mình những BGĐT phù hợp với trình độ, năng lực của mỗi lớp, tạo hứng thú , yêu thích cho các em học sinh góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy

1.2 Nhiệm vụ nghiên cứu :

 Nghiên cứu cơ sở lý luận về việc thiết kế BGĐT

 Nghiên cứu cách thức khai thác Internet phục vụ thiết kế BGĐT

 Thiết kế BGĐT môn CTDL&GT

1.3 Phương pháp nghiên cứu :

 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: đọc sách , tham khảo tài liệu, hỏi ý kiến chuyên gia, …

 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn :

và đào tạo Trong hệ thống giáo dục thì giáo dục Đại học – Cao đẳng đóng một vai trò quan trọng trong việc đào tạo ra đội ngũ tri thức cao, có năng lực Và để đổi mới giáo dục thì đổi mới phương pháp học tập, phương tiện dạy học là cấp thiết

CNTT là phương tiện tiến tới một xã hội học tập Hiện nay, CNTT đã được ứng dụng vào xây dựng những BGĐT trong dạy học Dạy học bằng BGDT hiện nay đã trở thành một nhu cầu cần thiết ở các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp, Phổ thông Sự cần thiết của BGĐT trong đổi mới phương pháp giảng dạy xuất phát từ một số ưu thế vượt trội của BGĐT so với phương pháp giảng dạy truyền thống[3]

Mặt khác, với sự bùng nổ của CNTT đã tạo nên bước nhảy vọt kỳ diệu của công nghệ tin học Tin học được sử dụng trong tất cả lĩnh vực, việc đưa ứng dụng tin học vào trong giảng dạy không còn xa lạ với cán bộ giáo viên Có rất nhiều phần mềm trợ giúp giáo viên có thể tạo ra BGĐT cho mình.Tuy nhiên, để

có một BGĐT thật sinh động và thu hút thì Flash lại là một công cụ mạnh giúp

ta làm được điều đó Flash là một công cụ mạnh và có những ưu việt nổi trội hơn so với các phần mềm,công cụ khác

Cấu trúc dữ liệu và giải thuật được xem là môn học mang tính trìu tượng dành cho sinh viên chuyên ngành CNTT ở bậc đại học Tính trìu tượng của các giải thuật làm cho giáo viên và sinh viên gặp rất nhiều khó khăn trong việc truyền đạt và lĩnh hội kiến thức nên sinh viên khó hình dung được chương trình

sẽ chạy như thế nào với giải thuật đã chọn Trong khi các phương tiện dạy học thông thường chưa đủ để trợ giúp cho sinh viên trong việc tưởng tượng và hiểu được giải thuật, thì công nghệ thông tin là một phương tiện trợ giúp đắc lực cho giáo viên và sinh viên trong việc mô phỏng lại các giải thuật và tạo ra BGĐT có chất lượng cao

Hiện nay có rất nhiều phần mềm có thể làm được điều đó, song Adobe Flash Professional là một phần mền nổi trội rất phù hợp cho việc mô phỏng các giải thuật Xuất phát từ những vấn đề trên, tôi đã lựa chọn nghiên cứu “Ứng dụng phần mềm adobe flash professional xây dựng BGĐT môn câu trúc dữ liệu và giải thuật”

1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu :

 Giáo viên giảng dạy môn Cấu trúc dữ liệu và giải thuật

 Sinh viên chuyên ngành công nghệ thông tin ở các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp

Phạm vi nghiên cứu là các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp có giảng dạy môn Cấu trúc dữ liệu và giải thuật

1.6 Dự kiến kết quả nghiên cứu :

 Hệ thống hóa cơ sở lý luận về phương pháp thiết kế BGĐT

 Xây dựng BGĐT môn cấu trúc dữ liệu và giải thuật, đặc biệt là nó có thể chạy trên cả hai môi trường ứng dụng và web

Hiện nay xu hướng áp dụng các phương tiện dạy học hiện đại cùng với đó là các mô hình học tập trực tuyến ngày càng phát triển, BGĐT sẽ tăng khả năng tương tác của người học với người dạy, tăng tính chủ động trong học tập của sinh viên, đáp ứng các vấn đề sư phạm

1.7 Kết cấu nội dung :

Chương I: Mở đầu

Chương II: cơ sở lý luận về thiết kế BGĐT trong dạy học

Chương III: Ứng dụng phần mềm Adobe Flash thiết kế mô phỏng các thuật toán sắp xếp trong dạy học công nghệ thông tin

Chương IV: Kết luận và hướng phát triển đề tài

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG PHÁP THIẾT KẾ BÀI

GIẢI ĐIỆN TỬ TRONG DẠY HỌC

Người học công nghệ thông tin phải có trí sáng tạo và tưởng tượng phong phú để hiểu và hình dung ra được những đối tượng mà mình nghiên cứu thường

là những khái niệm trừu tượng, những lưu đồ biểu diễn những tổ hợp lệnh cực

kỳ phức tạp với nhiều khả năng logic xảy ra

Tuy nhiên, nhiều người học không phải tất cả lựa chọn ngành đúng theo sở trường mà theo sở thích của bản thân dẫn đến nhanh chóng chán nản, mất tinh thần học tập, kéo theo kết quả học tập thấp Đồng thời, việc dạy CNTT ở đại học có tính hàn lâm Trong khi, đó lý thuyết lại không dễ hiểu nếu sử dụng mô phỏng sẽ đem lại hiệu quả hơn cho việc dạy và học

2.1.2 Thực trạng dạy và học môn CTDL&GT ở các trường đại học , cao

đẳng hiện nay

Trong khoa học máy tính, cấu trúc dữ liệu là một cách lưu dữ liệu trong máy tính sao cho nó có thể được sử dụng một cách hiệu quả Cấu trúc dữ liệu và giải thuật là môn học cơ bản, có ý nghĩa nền tảng cho sinh viên CNTT, các thuật toán, giải thuật,… ứng dụng nhiều trong các môn học của ngành sau này

Mục đích môn học nhằm giúp học sinh nắm bắt được phương pháp tổ chức lưu trữ thông tin máy tính Từ đó biết lựa chọn cấu trúc dữ liệu để giải quyết các bài toán

Nội dung môn học bao gồm hai phần:

 Những vấn đề cơ bản và mối quan hệ giữa cấu trúc dữ liệu và giải thuật, phân tích thiết kế thuật toán, giải thuật đệ qui;

 Giới thiệu một số cấu trúc dữ liệu (mảng, danh sách, cây, đồ thị ), thuật toán sắp xếp, tìm kiếm

Trong khi đó ứng dụng của sắp xếp dữ liệu trong thực tế khá nhiều như Quản trị cơ sở dữ liệu,khoa học kỹ thuật, các thuật toán lập lịch, máy tìm kiếm Web,…

Tại các trường đại học hiện nay hầu hết các phòng học thì ngoài các thiết bị dạy học tối thiểu đều trang bị máy chiếu, các giáo viên đều có máy tính cá nhân thuận tiện trong việc trình diễn Cùng với đó là các phòng học đa năng với trang thiết bị, kết nối mạng đầy đủ Thế nhưng phương pháp truyền thụ các bài học còn nhiều hạn chế, kiến thức truyền đạt chưa được hết do chỉ dùng phấn viết bảng kết hợp với trình chiếu đơn giản, nên nhiều thông tin cần mô phỏng trong quá trình giảng dạy sẽ không được giáo viên đưa ra, nếu có cũng chỉ là những hình vẽ minh họa Tuy các thầy cô cũng đã bỏ công sức xây dựng các Slide hay các bài giảng in để phục vụ cho công tác giảng dạy tốt hơn, tiết kiệm thời gian viết bảng không cần thiết nhưng đó vẫn chưa phải là một phương pháp thực sự tốt nhất và đáp ứng trước nhu cầu thực tế của thời đại công nghệ thông tin

2.1.3 Thực trạng về sử dụng các phần mềm ứng dụng, trong đó có phần

mềm Adobe Flash để thiết kế BGĐT

Tại các trường đại học hiện nay, hầu hết các giáo viên đều có khả năng tin học và đã được hướng dẫn cách soạn một BGĐT, cách thức ứng dụng các thiết

bị hiện đại, CNTT vào quá trình dạy học Nhờ đó mà bước đầu đã mang lại hiệu quả cao trong việc nâng cao chất lượng dạy học cũng như việc đổi mới PPDH Ứng dụng CNTT và các phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học là một trong các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đổi mới PPDH theo quan điểm hiện đại nhưng hiện tại vẫn còn một số giáo viên vì trình độ ứng dụng CNTT còn hạn chế, hoặc ngại sử dụng các thiết bị hiện đại nên việc ứng dụng các phần mềm CNTT vào giảng dạy chưa đem lại hiệu quả cao, mức độ ứng dụng trong các trường và bản thân giáo viên chưa cao, chưa rộng rãi và chưa thể trở thành một hệ thống ứng dụng đồng bộ trong môi trường giáo dục hiện nay

Do hạn chế về thời gian, dạy theo chương trình nên các giáo viên ít khi sử dụng các phương tiện chỉ chủ yếu sử dụng phần mền Power point

Đặc biệt, đào tạo trực tuyến ra đời như một cuộc cách mạng về dạy và học của thế kỷ 21 Ứng dụng những giải pháp tiên tiến của công nghệ để người dạy

có thể thiết kế được những phương tiện truyền tải kiến thức và kỹ năng một cách hữu hiệu nhất tới người học Người học thậm chí có thể ngồi ở bất cứ đâu vào bất cứ lúc nào để “đến trường” mà vẫn đạt được hiệu quả học tập tốt nhất thông qua công cụ hỗ trợ là máy tính và internet E-learning chính là một giải pháp hữu hiệu , và với Flash thì chúng ta có thể tao ra một kho tư liệu trực quan, sinh động, phong phú.Với nền tảng này giúp cho cho chương trình có hiệu ứng, BGĐT, mô phỏng đẹp hơn,rõ ràng hơn,

Nếu áp dụng Flash hợp lý sẽ tạo ra những hiệu quả rất cao trong dạy và học Ngày nay khi dạy học trực tuyến ngày càng phát triển, việc sử dụng các Flash

có chất lượng sẽ đem lại hiệu quả cao cho dạy và học, bổ trợ hữu ích cho quá trình dạy và học Các chương trình có thể trình chiếu ngay cho sinh viên xem hoặc đưa lên các trang web học tập

2.2 Cơ sở lý luận :

2.2.1 Định nghĩa BGĐT :

BGĐT là một hình thức tổ chức bài lên lớp mà ở đó toàn bộ kế hoạch hoạt động dạy học đều được chương trình hóa do giáo viên điều khiển thông qua môi trường multimedia do máy vi tính tạo ra BGĐT không phải chỉ đơn thuần là các kiến thức mà sinh viên ghi vào vở mà ở đó là toàn bộ hoạt động dạy và học – tất cả các tình huống xảy ra trong quá trình truyền đạt và tiếp thu kiến thức của sinh viên BGĐT không phải là một công cụ thay thế “bảng đen phấn trắng ” mà nó đóng vái trò định hướng cho tất cả các hoạt động trên lớp Ở mức

độ thấp, giáo viên thực hiện bài giảng dưới sự hỗ trợ của bản trình chiếu để tổ chức các hoạt động dạy học nhằm đáp ứng được mục tiêu bài học Ở mức độ cao nhất của BGDT là toàn bộ kịch bản dạy học của giáo viên được số hóa, tạo nên một phần mềm dạy học hoàn chỉnh có tương tác và khả năng quản lý Đặc biệt nó có thể thay thế vài trò của người thầy ở một số thời điểm nhất định Giáo án điện tử là bản thiết kế cụ thể toàn bộ kế hoạch hoạt động dạy học của giáo viên trên giờ lên lớp, toàn bộ hoạt động dạy học đó được Multimedia hóa một cách cho tiết, có cấu trúc chặt chẽ và logic được quy định bởi cấu trúc của bài học Giáo án điện tử là một sản phẩm của hoạt động thiết kế bài dạy được thể hiện bằng vật chất trước khi bài dạy học được tiến hành

GAĐT hay chính là bản thiết kế của BGĐT, chính vì vậy xây dựng giáo án điện tử hay thiết kế BGĐT là hay cách gọi khác nhau cho một hoat động cụ thể

để có được BGĐT

2.2.2 Ưu điểm của ứng dụng BGĐT vào giảng dạy môn cấu trúc dữ liệu và

giải thuật

a) Tạo hứng thú học tập cho sinh viên:

Các BGĐT có giao diện đẹp, với những hiệu ứng về âm thanh, hình ảnh tĩnh hoặc động làm cho tiết học trở nên sinh động, hấp dẫn hơn đối vơi sinh viên.Từ

đó sinh viên hào hứng, thích thú với bài học,từ đó tích cực tham gia vào quá trình học tập Khi sinh viên có hứng thú học tập thì sẽ dễ dàng tiếp thu kiến thức

và làm dễ dàng , nhớ lâu hơn

b) Tiết kiệm được thời gian và chi phí trong giảng dạy :

Đối với giáo viên, với sự giúp đỡ của BGĐT,giáo viên tiết kiệm được thời gian ghi bảng, kẻ, vẽ hình , vì vậy giáo viên sẽ tiết kiệm được những khoảng thời gian không cần thiết

Nhờ có sự chuẩn bị trước của giáo viên, sinh viên không mất thời gian chờ giáo viên ghi bảng nên có nhiều thời gian suy nghĩ về vấn đề đang học, có nhiều

cơ hội đối thoại với giáo viên về các vấn đề của thực tiễn liên quan tới bài học

c) Phát huy tính tích cực học tập của sinh viên:

Việc sử dụng BGĐT tạo điều kiện cho giáo viên đổi mới PPDH theo hướng tích cực hóa hoạt động nhận thức của học viên Trong giờ học với sự trợ giúp của BGĐT, học viên không chỉ được tiếp xúc với hệ thống các mô hình dưới dạng sơ đồ, bảng biểu, mô phỏng ảo…hệ thống bài tập đa dạng, phong phú hơn, thông qua đó giáo viên hướng dẫn và tổ chức cho học viên có thể tự tìm hiểu, phân tích, so sánh rồi tự rút ra kết luận cần thiết Cách làm này tránh cho giáo viên áp đặt ý kiến các nhân của mình cho sinh viên, mà bắt buộc sinh viên phải động não, tập trung suy nghĩ, chủ động hơn trong việc tiếp thu bài

d) Nâng cao hiệu quả học tập:

Những kết quả nghiên cứu khoa học hiện đại cho thấy, tỉ lệ % nội dung kiến thức mà người học có thể nhớ được phụ thuộc vào cách thức tổ chức hoạt động như sau :

 Thông qua đọc tài liệu : có thể nhớ được 5% nội dung kiến thức;

 Nghe giảng thụ động : có thể nhớ được 15% nội dung kiến thức;

 Quan sát : có thể nhớ được 20% nội dung kiến thức;

 Kết hợp nghe và nhìn : có thể nhớ được 25% nội dung kiến thức

 Thông qua thảo luận : có thể nhớ được 55% nội dung kiến thức;

 Trực tiếp tham gia hoạt động, tự làm thí nghiệm, tự khám phá tri thức

có thể nhớ được 75% nội dung kiến thức;

 Giảng lại cho người khác : có thể nhớ được 90% nội dung kiến thức Khi sử dụng BGĐT có kết hợp với các mô phỏng, học viên được tiếp cận với kiến thức mới thông qua việc nghe, nhìn, trực tiếp làm việc, hoạt động nhóm, trình bày ý kiến, giải thích cho nhau nghe một vấn đề nào đó Đặc biệt đối với các vấn đề trìu tượng trong môn CTDT & GT không thể hình dung được chương trình sẽ chạy ra sao với giải thuật đã chọn thì bằng các mô phỏng ảo, sinh viên dễ dàng tiếp thu hơn Vì vậy sử dụng BGĐT có kết hợp với các mô phỏng là một công cụ hỗ trợ đắc lực để nâng cao hiệu quả học tập cho sinh viên không chỉ riêng môn CTDL&GT mà nhiều môn khác

2.3 Quy trình thiết kế BGĐT

Bước 1 : xác định mục tiêu bài học

Trong dạy học hướng tập trung vào người học hay lấy người học làm trung tâm thì mục tiêu phải chỉ rõ sau khi học xong bài, sinh viên đạt được cái gì Mục tiêu ở đây là mục tiêu học tập, chứ không phải là mục tiêu giảng dạy, tức là chỉ

ra sản phẩm mà sinh viên có được sau bài học Để xác định rõ mục tiêu bài học, giáo viên cần nghiên cứu kĩ chuẩn bị kiến thức, kỹ năng, thái độ của bài học(chuẩn chương trình môn học CTDL&GT trong chương trình tin học), đọc sách, kết hợp tài liệu tham khảo để tìm hiểu nội dung của mỗi bài, các kiến thức trọng tâm và cái đích cần đạt tới của mỗi mục Trên cơ sở đó xác định đích cần đạt tới của cả bài về kiến thức kĩ năng, thái độ Đó chính là mục tiêu bài

Mục tiêu bài học là căn cứ để đánh giá chất lượng học tập của sinh viên cũng như hiệu quả thực hiện bài dạy của giáo viên Mục tiêu bài học phải giúp giáo viên đo được, quan sát được mức độ học tập của sinh viên trong tiết đó

Bước 2: xác định trọng tâm và kiến thức cơ bản

Những nội dung đưa vào chương trình dạy tin học đại học được chọn lọc từ lượng tri thức đồ sộ, gắn với thực tế, được sắp xếp một cách logic, khoa học, đảm bảo tính sư phạm và thực tiễn cao.Bởi vậy cần bám sát vào chương trình dạy học và tài liệu bộ môn Căn cứ vào đó để lựa chọn kiến thức cơ bản, tối thiểu mà sinh viên phải có được

Việc chọn lọc kiến thức cơ bản bài dạy học có thể gắn với việc sắp xếp lại cấu trúc của bài để làm nổi bật các mối liên hệ giữa các hợp phần kiến thức của bài, từ đó rõ thêm các trọng tâm, trọng điểm của bài Việc làm này thực sự cần thiết, tuy nhiên không phải ở bài nào cũng có thể tiến hành được dễ dàng Cần chú ý việc cấu trúc lại nội dung bài làm đảm bào logic của bài học, không làm biến đổi tinh thần cơ bản mà các tác giả giáo trình đã dày công xây dựng

Bước 3: Xây dựng kịch bản dạy học

 Xác định cấu trúc của kịch bản

 Chi tiết hóa cấu trúc của kịch bản:

 Xác định quá trình tương tác giữa thầy , trò và các đối tượng khác hoạt động của thầy, trò và công cụ hỗ trợ

 Xác định các câu hỏi, phản hồi trong các hoạt động

 Hình dung tiến trình dạy học

Bước này đòi hỏi giáo viên phải thiết kế kịch bản một cách chi tiết Để làm được điều này, chúng ta phải hình dung trên màn hình máy tính có nhiều đối tượng khác nhau (văn bản, hình ảnh, âm thanh), mỗi đối tượng sẽ được xuất hiện trên màn hình như thế nào, ở vị trí nào, giáo viên và người học có thể tương tác với các đối tượng bằng các nào, khi tương tác với một đối tượng nào

đó thì sẽ cho phản hồi như thế nào…

Bước 4: xác định tư liệu cho các hoạt động

Xác định tư liệu cần thiết như : Phim(video), ảnh(image), hoạt cảnh, thí nghiệm, mô phỏng…

Tìm kiếm, xử lý tư liệu Đây là công việc mất nhiều thời gian đòi hỏi giáo viên phải đầu tư về thời gian, công sức cũng như phải có những kỹ năng về sử dụng các phần mềm xử lý dữ liệu Đối với dạy học môn CTDL&GT đòi giáo viên cần lưu ý tới việc thiết kế mô phỏng các giải thuật cho sinh viên quan sát.Hiện có rất nhiều phần mềm , công cụ hỗ trợ giáo viên thiết kế, mô phỏng các giải thuật

Bước 5: Lựa chọn công cụ và số hóa kịch bản

Lựa chọn phần mềm công cụ thích hợp cho việc số hóa kịch bản Hiện nay

có khá nhiều công cụ hỗ trợ cho việc xây dựng BGĐT Tuy nhiên những công

cụ được nhiều giáo viên sử dụng đó là PowerPonit, Violet,…việc giáo viên lựa chọn công cụ nên dựa trên hiểu biết và kỹ năng sử dụng công cụ đó của giáo viên

Cài đặt nội dung, tạo hiệu ứng trong các tương tác…

Bước 6: Chạy thử, chỉnh sửa và hoàn thiện

 Trình diễn thử, soát lỗi, kiểm tra tính logic, hợp lý của các thành phần

 Chỉnh sửa, hoàn thiện, đóng gói

2.4 Đánh giá BGĐT :

a) Về nội dung :

Đảm bảo tính chính xác, khoa học, phù hợp với đặc trưng bộ môn và nội dung, phương pháp giảng dạy Thể hiện nổi bật được bài học, khơi gợi được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học viên trong nhận thức, luyện tập, khai thác được các điểm mạnh của ứng dụng CNTT vào trong dạy học

Yêu cầu cụ thể :

 Đảm bảo tính chính xác về nội dung kiến thức, từ ngữ…

 Khoa học trong cách thiết kế, trình bày

 Các mô phỏng, thí nghiệm trình diễn, phim tư liệu và các sile được ghép nối khéo léo, phù hợp, trình tự bố cục, logic và tốc độ trình bày bài học

Mô phỏng đạt hiệu quả cao ,sinh viên quan sát được các mô phỏng phù hợp với tốc độ nhận thức và giúp khắc sâu kiến thức

 Các câu hỏi trắc nghiệm đa dạng, kiểm tra được kiến thức bài học, đạt hiểu quả củng cố, luyện tập

b) Hình thức :

Trình bày thẩm mỹ, rõ nét, dễ hiểu, dễ nắm, kích thích được sự hung phấn, tích cực, chủ động, không làm sinh viên mất tập trung vào bài học

Yêu cầu cụ thể :

 Hình và chữ phải rõ nét, cỡ chữ đủ lớn để xem, gọn lời, trình bày đẹp và

có tính trực quan, thể hiện nổi bật được kiến thức

 Các hiệu ứng hình ảnh, màu sắc, âm thanh, chuyển động được sử dụng có mức độ hợp lý, không lạm bị dụng, không gây nhiễu loạn, làm mất tập trung vào bài học.Các hiệu ứng không làm cho người học bị phân tán chú

ý, không quá nhiều, sử dụng có cân nhắc đến ảnh hưởng bất lợi của nó

c) Về hiệu quả :

Việc ứng dụng CNTT phải góp phần mang lại hiệu quả trong dạy và học Trong môn CTDL và giải thuật phải giúp cho sinh viên dễ hiểu, dễ tiếp thu hơn các giải thuật, khắc sâu kiến thức, góp phần vào thực hiện đổi mới phương pháp dạy học

Yêu cầu cụ thể :

 Thực hiện đạt được mục tiêu bài học, sinh viên hiểu bài và hứng thú học tập

 Sinh viên tích cự, chủ động trong quá trình học tập

 Sinh viên được thực hành, luyện tập nhiều hơn

 Phát huy được tác dụng nổi bật của CNTT mà bảng đen và các đồ dùng dạy học khác khó đạt được thông qua các mô phỏng, luyện tập trên máy

 Góp phần đổi mới phương pháp dạy học bộ môn