Tiểu luận môn thị trường tài chính Công ty cho thuê tài chính Kexim Việt Nam

Khái niệm Cho thuê tài chính là hoạt động tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác trên cơ sở hợp đồng cho thuê g

Phần A: Tổng quan thị trường cho thuê tài chính Việt Nam…… ………02

Chương I: Khái niệm, đặc điểm của cho thuê tài chính 02

1 Khái niệm 02

2 Đặc điểm cho thuê tài chính 02

3 Các loại hình cho thuê tài chính……… 03

4 Sự khác biệt cơ bản cho thuê tài chính và cho thuê hoạt động … 07

5 Lợi ích cho thuê tài chính……… 07

Chương II: Thực trạng cho thuê tài chính ở Việt Nam 08

Phần B: Công ty Cho Thuê Tài Chính Kexim Việt Nam……… ……10

Chương I: Giới thiệu tổng quan tình hình hoạt động Kexim 10

1 Tổng quan về công ty cho thuê tài chính Kexim Việt Nam 10

2 Cơ cấu tổ chức quản lý 11

3 Kết quả hoạt động kinh doanh 12

Chương II: Quy trình hoạt động cho thuê tài chính 13

1. Quy trình ba bên 13

2. Quy trình hai bên 14

3. Cách tính tiền thuê, vốn gốc, lãi 16 Phụ lục

Đơn tư vấn

Thông báo giải ngân

Biên bản nghiệm thu tài sản thuê

Biên bản thanh lý hợp đồng thuê

Hợp đồng cho thuê tài chính

Chấm điểm công ty

Lịch trình thanh toán không có ký quỹ sinh lãi

Lịch trình thanh toán có ký quỹ sinh lãi

Phần A: Tổng quan thị trường cho thuê tài chính

Việt Nam Chương 1: Khái niệm, đặc điểm của cho thuê tài chính.

1 Khái niệm

Cho thuê tài chính là hoạt động tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác trên cơ sở hợp đồng cho thuê giữa bên cho thuê với bên thuê Bên cho thuê cam kết mua máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác theo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu đối với các tài sản cho thuê Bên thuê sử dụng tài sản thuê và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê đã được hai bên thoả thuận

Khi kết thúc thời hạn thuê, bên thuê được quyền lựa chọn mua lại tài sản thuê hoặc tiếp tục thuê theo các điều kiện đã thoả thuận trong hợp đồng cho thuê tài chính Tổng số tiền thuê một loại tài sản quy định tại hợp đồng cho thuê tài chính, ít nhất phải tương đương với giá trị của tài sản đó tại thời điểm ký hợp đồng

(Trích nghị định số 95/2008/NĐ-CP sửa đổi nghị định số 16/2001/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của công ty cho thuê tài chính).

2 Đặc điểm của cho thuê tài chính

2.1 Cho thuê tài chính là một giao dịch tín dụng

Tín dụng là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hóa) giữa bên cho vay (ngân hàng

và các định chế tài chính khác) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghiệp và các chủ thể khác), trong đó bên cho vay chuyển tiếp tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời hạn nhất định theo thỏa thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện vốn gốc

và lãi cho bên đi vay khi đến hạn thanh toán

Trong một giao dịch cho thuê tài chính, bên cho thuê chuyển giao tài sản thực cho bên thuê sử dụng trong một thời gian nhất định.Trong quá trình sử dụng tài sản, bên thuê phải thanh toán tiền thuê định kỳ cho đến khi hết hạn hợp đồng, khoản tiền thuê này cũng bao gồm hai phần: phần vốn gốc và lãi Đặc biệt, đối với các hợp đồng cho thuê

thanh toán một phần sau khi chấm dứt hợp đồng thuê, tiền lãi được thanh toán đầy đủ trong thời gian sử dụng vốn, nhưng vốn gốc chưa hoàn trả đầy đủ Trường hợp này có

ba cách giải quyết và được thực hiện trong hợp đồng

 Bên thuê đồng ý mua tài sản: phần vốn gốc đã được hoàn trả dưới dạng tiền thanh toán mua tài sản

 Bên thuê muốn thuê tiếp tài sản: phần vốn gốc được hoàn trả dưới dạng thanh toán tiền thuê trong thời gian hợp đồng cho thuê được gia hạn

 Bên thuê không muốn thuê tiếp tài sản: phần vốn gốc lại được hoàn trả dưới dạng hiện vật, tức là tài sản thuê mua

Như vậy trong giao dịch cho thuê tài chính, nguyên tắc hoàn trả luôn luôn được bảo đảm; tiền thuê và giá trị tài sản còn lại thường lớn hơn giá trị tài sản ban đầu Đây chính

là sự trao đổi tài sản không ngang giá – bản chất của một quan hệ tín dụng: việc quay trở về điểm xuất phát của tín dụng không phải như lúc đã nhượng đi mà là một giá trị lớn hơn – đó gọi là tiền lãi mà người đi vay được hưởng ngoài giá trị ban đầu của tín dụng

2.2 Cho thuê tài chính là một hoạt động tín dụng có tính kỳ hạn

Trong giao dịch cho thuê tài chính, nhà cho thuê vẫn nắm giữ quyền sở hữu tài sản và là người quản lý tài sản cho thuê Để hợp thức hóa hành vi này, các nhà cho thuê phải tiến hành các thủ tục đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu, đăng ký tài sản giao dịch đảm bảo… điều này sẽ phát sinh nhiều loại chi phí Nếu tài trợ bằng những tài sản

có giá trị thấp và thời gian ngắn sẽ khó thực hiện được vì chi phí quản lý sẽ rất cao và Bên thuê sẽ khó có thể chấp nhận Ngược lại, nếu tài trợ trung và dài hạn với những tài sản có giá trị cao, tuổi thọ cao thì tỷ trọng chi phí quản lý tính trên giá trị tài sản sẽ thấp hơn Như vậy, tài trợ trung và dài hạn dưới hình thức cho thuê tài chính là một yêu cầu khách quan xuất phát từ nhu cầu và lợi ích của các chủ thể trong nền kinh tế

3 Các loại cho thuê tài chính

3.1 Cho thuê tài chính cơ bản

3.1.1 Cho thuê tài chính hai bên

 Bên cho thuê thường (nhà sản xuất) sử dụng thiết bị sẵn có và trực tiếp tài trợ cho Bên thuê Nhờ vậy nhà sản xuất có thể đấy mạnh việc tiêu thụ sản phẩm, tăng khả năng thu lời và giảm bớt hao mòn vô hình của máy móc, thiết bị

 Hình thức này ít phổ biến hiện nay vì không phải lúc nào công ty cho thuê tài chính cũng có sẵn tài sản đáp ứng nhu cầu của bên đi thuê với tài sản đa dạng và phong phú

3.1.2 Cho thuê tài chính ba bên

 Có ba bên tham gia: bên thuê, nhà cung cấp, bên cho thuê Bên cho thuê mua tài sản theo yêu cầu của bên thuê và được hai bên thoả thuận theo hợp đồng thuê

 Là hình thức cho thuê phổ biến (Hiện nay phổ biến nhất, trong thực tế có tới 80% sử dụng hình thức này)

 Các bước của Cho thuê tài chính ba bên

+Bước 1: Bên cho thuê và Bên thuê ký hợp đồng thuê tài chính

+Bước 2: Bên thuê chọn tài sản từ nhà cung cấp

+Bước 3: Nhà sản xuất và Bên cho thuê ký hợp đồng mua bán tài sản

+Bước 4: Bên cho thuê thanh toán tiền mua tài sản cho nhà sản xuất +Bước 5: Nhà sản xuất chuyển quyền sở hữu cho Bên cho thuê

+Bước 6: Bên cho thuê chuyển quyền sử dụng cho bên thuê

+Bước7: Nhà sản xuất chuyển giao tài sản cho Bên thuê Sau đó giữa nhà cung cấp và Bên thuê có mối quan hệ: Bảo trì và phụ tùng thay thế, Bên thuê thanh toán tiền bảo dưỡng và phụ tùng thay thế

3.2 Cho thuê tài chính đặc biệt

3.2.1 Mua và cho thuê lại (Tái cho thuê).

 Tái cho thuê là một dạng đặc biệt của phương thức cho thuê tài chính có sự tham gia của hai bên Doanh nghiệp bán lại tài sản cho Công ty cho thuê sau đó thuê lại tài sản đó Phương thức này làm cho bên thuê tăng được vốn lưu động mà lại

có tài sản sử dụng

 Áp dụng khi: các công ty ở trong tình trạng tài chính khó khăn không thể vay vốn ngân hàng hoặc gặp khó khăn về tài chính, họ bán đi để lấy tiền nhưng trong

hoạt động kinh doanh họ vẫn đang rất cần nên họ thuê lại chính tài sản mình vừa bán Đây là trường hợp dặc biệt nhưng không phổ biến

 Các bước của mua và cho thuê lại

+ Bước 1: Công ty cho thuê tài chính và Bên thuê thoả thuận mua bán tài sản + Bước 2: Doanh nghiệp lập thủ tục chuyển giao quyền sở hữu cho Công ty tài cho thuê tài chính

+Bước 3: Bên cho thuê tài chính thanh toán tiền mua tài sản cho Người bán tài sản (bên thuê)

+Bước 4: Bên cho thuê và Bên thuê lập hợp đồng thuê mua

+Bước 5: Bên cho thuê TC chuyển quyền sử dụng tài sản cho bên thuê

+Bước 6: Bên thuê trả tiền thuê cho bên cho thuê

3.2.2 Cho thuê tài chính Hợp tác.

 Có bốn bên: bên thuê, bên cho thuê, bên cho vay và người cung cấp thiết bị Các bên cho thuê do những hạn chế về nguồn vốn không đủ khả năng tài trợ cho khách hàng nên một phần vốn của họ là vốn vay từ các định chế tài chính

 Quyền sở hữu tài sản thuê và tiền cho thuê được sử dụng làm vật thế chấp

Số tiền vay thường do Bên thuê trực tiếp chuyển trả cho Bên cho vay (ngân hàng thương mại) theo yêu cầu của Bên cho thuê, khoản còn lại của tổng số tiền thuê

sẽ chuyển trả cho Bên cho thuê

 Sơ đồ cho thuê tài chính hợp tác

+Bước 1a: Bên cho thuê và bên thuê ký hợp đồng thuê mua

+Bước 1b: Bên Cho thuê và bên cung cấp ký hợp đồng mua tài sản

+Bước 1c: Bên cho thuê và bên cho vay ký hợp đồng tín dụng

+Bước 1d: Bên cung cấp và bên thuê ký hợp đồng về bảo hành và bảo dưỡng tài sản

+Bước 2a: Bên cung cấp lập thủ tục chuyển giao quyền sơ hữu cho bên cho thuê

+Bước 2b: Bên cho thuê thanh toán tiền mua bằng một phần vốn của mình và phần vốn vay

+Bước 2c: Bên cho thuê lập thủ tục chuyển giao quyền sử dụng cho Bên thuê +Bước 3: Bên đi thuê thanh toán tiền thuê theo định kỳ cho Bên cho vay đến khi hết nợ giữa ng cho vay và bên cho thuê thì thanh toán cho bên cho thuê

 Điều kiện sử dụng Tài thuê có giá trị lớn, bên cho thuê ko đủ vốn, sợ rủi ro vì

tập trung vốn quá lớn vào một khách hàng (đa dạng hoá danh mục cho vay, cho thuê, phân tán rủi ro)

3.2.3 Cho thuê hợp vốn.

 Là hợp đồng cho thuê tài chính của 1 nhóm công ty cho thuê tài chính (từ hai

công ty cho thuê trở lên) đối với bên thuê, do một công ty cho thuê tài chính làm đầu mối

 Là hình thức đồng tài trợ, các công ty cho thuê đều là trái chủ trong quan hệ cho

thuê

3.2.4 Cho thuê giáp lưng.

 Là loại hình mà trong đó được sử đồng ý của bên cho thuê, Bên thuê thứ nhất

cho Bên thuê thứ hai thuê lại tài sản mà người thuê thứ nhất đã thuê

 Thường được áp dụng khi khách hàng không có nhu cầu sử dụng tài sản thuê đó

nữa nhưng chưa kết thúc thời hạn thuê mua Với sự chấp thuận, đồng ý của bên cho thuê thì họ sẽ cho thuê lại với đối tượng thứ ba (vì hợp đồng ko được huỷ ngang) Như vậy đảm bảo nhu cầu thanh toán được tiền lại không huỷ ngang hợp đồng

 Ngoài ra còn áp dụng khi bên thuê thứ hai không được độ tin tưởng cao đối với

bên cho thuê tài chính Các doanh nghiệp này trong nhiều trường hợp muốn đi thuê nhưng không thể thực hiện thuê trực tiếp từ bên cho thuê chuyên nghiệp

 Các bước trong cho thuê giáp lưng

+Bước 1: Bên cho thuê và bên thuê thứ nhất ký hợp đồng cho thuê

+Bước 2: Bên thuê thứ nhất và bên thuê thứ hai ký hợp đồng cho thuê

+Bước 3: Bên cho thuê, hoặc bên cung cáp chuyển giao tài sản cho bên thuê thứ hai

+Bước 4: Bên thuê thứ hai trả tiền thuê cho bên thuê thứ nhất

+ Bước 5: Bên thuê thứ nhất trả tiền thuê cho bên cho thuê.

4 Sự khác biệt cơ bản cho thuê tài chính và cho thuê hoạt động

 Cho thuê hoạt động: là loại cho thuê ngắn hạn và trong nội dung hợp đồng thuê tài sản không thể hiện sự chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu tài sản

 Cho thuê tài chính là loại cho thuê dài hạn và trong nội dung hợp đồng thuê tài sản có thể hiện sự chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền quyền sở hữu tài sản

Phân biệt cho thuê hoạt động và cho thuê tài chính

Cho thuê hoạt động Cho thuê tài chính

* Thời hạn cho thuê ngắn so với thời gian

hữu dụng của tài sản

* Bên cho thuê gánh chịu phần lớn rủi ro

liên quan đến tài sản

* Có thể được phép huỷ bỏ

* Không có cam kết bán lại tài sản

*Bên cho thuê chịu phần lớn rủi ro, chỉ

trừ rủi ro do lỗi của bên đi thuê gây ra

* Hiện giá của các khoản chi trả tiền thuê

thông thường nhỏ hơn nhiều so với giá trị

của tài sản thuê

* Thời hạn cho thuê tương đối dài so với thời gian hữu dụng của tài sản

* Bên thuê gánh chịu phần lớn rủi ro liên quan đến tài sản

* Không được phép hủy bỏ

* Thông thường, bên cho thuê có cam kết

bán lại tài sản cho bên thuê khi hết thời hạn hợp đồng

*Bên đi thuê chịu phần lớn rủi ro, kể cả rủi

ro ko phải do mình gây ra

* Hiện giá của các khoản tiền chi trả tiền thuê gần bằng với giá trị của tài sản thuê

5 Lợi ích cho thuê tài chính

5.1 Đối với bên thuê:

 Hoạt động cho thuê tạo đều kiện cho các doanh nghiệp có được cơ sở vật chất và

thiết bị cần thiết để sử dụng

 Không đủ vốn để mua tài sản hoặc thiếu vốn đối ứng

 Các doanh thiếu tín nhiệm trong quan hệ vay vốn nên việc đi thuê tài chính là cách thức tốt nhất để có tài sản sử dụng

 Ngoài ra, đối với các dự án đầu tư hoạt động cho thuê còn là hình thức tài trợ bổ sung để giải quyết bài toán vốn và hiệu quả trong đầu tư Có nghĩa là kết hợp giữa mua tài sản và thuê để đảm bảo có lợi nhất

 Thời hạn thuê thiết bị dài hơn so với tời hạn vay để mua theo thông lệ Điều này

sẽ làm giảm ngân quĩ và chi phí cho tài sản hàng năm

 Giao dịch cho thuê giúp bên đi thuê tránh được rủi ro về tính lạc hậu và lỗi thời

của tài sản, đặc biệt đối với những thiết bị có tốc độ phát triển nhanh như ngành công nghiệp máy tính chăng hạn Tuy nhiên, đối với các loại tài sản này tiền thuê thường cao hơn để bù đắp các rủi ro cho nhà tài trợ

 Giao dịch cho thuê thường được thực hiện nhanh chóng và linh hoạt

5.2 Đối với bên Cho thuê:

 Là hình thức tài trợ bổ sung nhằm tạo điều kiện cho các định chế tài chính mở

rộng khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh

 Bên cho thuê là người sở hữu về tài sản và có quyền kiểm soát tài sản Trong

trường hợp bên thuê không thanh toán được tiền thuê đúng hạn bên cho thuê được thu hồi tài sản, đồng thời buộc bên đi thuê phải bồi thường thiệt hại Vì thế đây là hình thức tín dụng hết sức an toàn

 Đối tượng tài trợ được thực hiện dưới dạng tài sản cụ thể găn liền với mục đích

kinh doanh của bên thuê, vì vậy mục đích sử dụng vốn được đảm bảo, giảm rủi

ro cho bên cho thuê và giảm chi phí giám sát

 Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ thiếu vốn, hoặc những doanh

nghiệp đang trong giai đoạn khó khăn có thể tiếp tục sản xuát phát triển Từ đó góp tăng cung cho nền kinh tế

Chương 2: Thực trạng cho thuê tài chính ở Việt Nam.

Mặc dù công ty cho thuê tài chính đầu tiên được thành lập tại Việt nam vào năm 1996

và hoạt động cho thuê tài chính cũng đã manh nha ở các ngân hàng trước đó nhưng phải cho đến khi Chính phủ ban hành Nghị định 16/2001/NĐ-CP ngày 02/05/2001 thì hoạt

động cho thuê tài chính ở Việt Nam mới thực sự hình thành và ngày càng phát triển mạnh mẽ Đến nay có trên 20 công ty cho thuê tài chính đang hoạt động, bao gồm các công ty CTTC nhà nước, cổ phần, liên doanh và nước ngoài Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam (một tổ chức phi chính phủ được các công ty CTTC tự nguyện tham gia) được thành lập năm 2007, đến nay có 9 thành viên Hiệp hội CTTC Việt Nam đã cùng với các công ty CTTC đánh giá tổng kết hoạt động thực tiễn, đề xuất, kiến nghị với Chính phủ, Ngân hàng nhà nước những vấn đề để hoàn thiện các cơ chế, tạo điều kiện cho các công ty CTTC hoạt động tốt hơn

Vốn điều lệ trung bình của một doanh nghiệp cho thuê tài chính ở Việt Nam là khoảng

200 tỉ đồng – rất nhỏ so với vốn điều lệ của các ngân hàng thương mại (thường là trên 1.000 tỉ đồng) Và hiện có nhiều doanh nghiệp hoạt động không hiệu quả

Thực tiễn cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam không mấy quan tâm đến loại hình dịch

vụ này, nguyên nhân có thể là vì:

Thứ nhất, doanh nghiệp hiểu biết về kênh cấp vốn qua dịch vụ cho thuê tài chính còn hạn chế; hoạt động quảng bá, giới thiệu dịch vụ này đến doanh nghiệp còn yếu

Theo một cuộc khảo sát ngẫu nhiên mới đây đối với 1.000 doanh nghiệp thuộc các thành phần khác nhau thì hơn 70% số doanh nghiệp được hỏi trả lời rằng họ biết rất ít

và chưa bao giờ tìm hiểu, sử dụng dịch vụ cho thuê tài chính; gần 20% hoàn toàn không biết về dịch vụ này, thậm chí có doanh nghiệp hiểu cho thuê tài chính như hoạt động mua trả góp, nhiều doanh nghiệp chưa hiểu rõ bản chất cấp tín dụng của dịch vụ cho thuê tài chính, chưa thấy rõ được hiệu quả, lợi ích từ dịch vụ cho thuê tài chính mang lại…

Thứ hai, giá cho thuê (gồm tiền trích khấu hao tài sản thuê, phí, bảo hiểm…) hiện nay còn cao Nếu bỏ qua các yếu tố an toàn, chi phí bỏ ra ban đầu thấp… thì cho đến hết thời hạn thanh lý hợp đồng cho thuê tài chính, bên thuê sẽ phải thanh toán tổng số tiền đối với tài sản thuê cao hơn so với đi vay từ các nguồn khác như ngân hàng

Như vậy, nếu tính ra lãi suất thì lãi suất thuê tài chính cao hơn lãi suất vay ngân hàng, bởi vì lãi suất thuê tài chính còn phải cộng thêm các chi phí về lắp đặt, vận hành, bảo hiểm… của bên cho thuê phải bỏ ra

Thứ ba, hành lang pháp lý về cho thuê tài chính chưa hoàn thiện đồng bộ, nhiều quy định cần phải được luật hóa Các quy định về sở hữu, về tổ chức, hoạt động, vốn điều lệ… trong các văn bản còn nhiều vấn đề phải bàn

Ví dụ như quy định về vốn điều lệ là 50 tỉ đồng đối với công ty trong nước và 5 triệu USD đối với công ty nước ngoài trong giai đoạn hiện nay là không phù hợp Luật các tổ chức tín dụng và các văn bản dưới luật khi quy định về cho thuê tài chính đã không phân định triệt để các khái niệm liên quan đến sở hữu, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt đối với tài sản thuê trong các giai đoạn của quá trình cho thuê tài chính, giá trị cho thuê tối đa… gây cản trở đối với hoạt động cho thuê tài chính

Phần B: Công ty Cho Thuê Tài Chính Kexim Việt Nam

Chương I: Giới thiệu tổng quan tình hình hoạt động Kexim

1 Tổng quan về công ty cho thuê tài chính Kexim Việt Nam

Tên : Công ty cho thuê tài chính Kexim Việt Nam

Tên quốc tế : Kexim Vietnam Leasing Co., Ltd

Trụ sở : P907, 34 Lê Duẩn, P.Bến Nghé, Quận 1, TPHCM

Thành lập : 20-11-1996

Vốn điều lệ : 13 triệu USD

Vị trí : Công ty cho thuê tài chính thứ 2 Việt Nam

Công ty mẹ : Ngân hàng xuất nhập khẩu Hàn Quốc

Ngành nghề kinh doanh chính:

 Huy động vốn Công ty có thể huy động vốn từ các nguồn sau:

- Được nhận tiền gửi có kỳ hạn từ một năm trở lên của tổ chức, cá nhân theo các

quy định của Ngân hàng Nhà nước

- Phát hành trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi và giấy tờ có giá khác có kỳ hạn từ một

năm trở lên để huy động vốn của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước theo quy định của Ngân hàng Nhà nước

- Được vay vốn của các tổ chức tài chính, tín dụng trong và ngoài nước