bai 1: Khái quát lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Bài 1: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM+ Qua bài này người học hiểu rừ hơn về những nội dung cần được trỡnhbày; tỡnh xó hội Việt Nam trước khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, phon

Bài 1: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

+ Qua bài này người học hiểu rừ hơn về những nội dung cần được trỡnhbày; tỡnh xó hội Việt Nam trước khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, phong tràođấu tranh giải phúng dõn tộc, Nguyễn Ái Quốc ra đi tỡm đường cứu nước, sự rađời của Đảng cộng sản Việt Nam đó lónh đạo nhõn dõn giành nhiều thắng lợi vànhững thành tựu đạt được trong quỏ trỡnh lónh đạo cỏch mạng

B/ Kết cấu nội dung, phõn chia thời gian và trọng tõm của bài

1 Kết cấu nội dung

+ Tuõn thủ theo tài liệu dành cho học viờn lớp bồi dưỡng kết nạp Đảng( Ban Tuyờn giỏo TW biờn soạn) và Hướng dõ̃n của BTGTW

+ Phõn chia cỏc nội dung nhỏ để làm rừ vấn đề hơn

2 Phõn chia thời gian:

I/ Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, bớc ngoặt quyết định của cách

3 Trọng tõm của bài.

1 Nguyễn Ái Quốc tìm đờng cứu nớc Sự ra đời của Đảng Cộng sản ViệtNam ( Đây là phần trọng tâm của bài )

2 Trình bày quá trình Nguyễn Ái Quốc tìm đờng cứu nớc

3 Phân tích và nêu rõ vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong quá trình chuẩn bị

đầy đủ về chính trị, t tởng và tổ chức cho việc ra đời của Đảng

4- Những thành tựu vẻ vang của cỏch mạng Việt Nam dưới sự lónh đạocảu Đảng

5 Những truyền thống quý bỏu của Đảng CS Việt Nam

C/ Phương phỏp

- Giỏo viờn cú thể sử dụng phương phỏp thuyết trỡnh, nờu vấn đề Để giảnggiải, diễn giảng và phõn tớch thờm cỏc sự kiện lịch sử, truyền đạt cho học viờn dễ

nhớ, dễ ghi, dễ hiểu

- Đồ dựng dạy học bản đen phấn trắng, mỏy tớnh, bản đồ ( nếu cú )

D/ Tài liệu soạn giảng

- Tài liệu dành cho học viờn lớp bồi dưỡng kết nạp Đảng ( Ban Tuyờn giỏo

TW biờn soạn)

Đ/ Nội dung cỏc bước lờn lớp

Bước 1: Ổn định lớp ( giới thiệu về bản thõn hoặc trao đổi với lớp học ) Bước 2: Kiểm tra bài cũ.

Bớc 3: Giảng bài mới

1 Giới thiệu bài mới

2 Giới thiệu tài liệu tham khảo

- Gúp phần tim hiểu lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam- do Học viện chớnhtrị quốc gia Hồ Chớ Minh -Viện lịch sử Đảng biờn soạn- NXB Chớnh trị quốc gia

năm 2002 ( PGS-TS Nguyễn Trọng Phỳc -Chủ biờn )

- Đảng Cộng sản Việt Nam chặn đường qua hai thế kỷ- NXB chớnh trị quốc

gia xuất bản năm 2006- ( PGS-TS Trần Thị Thu Hương Chủ biờn ).

- Một số chuyờn đề lịch sử đảng Cộng sản Việt Nam-T1- NXB chớnh trị

quốc gia xuất bản năm 2007- ( Chủ biờn TS Đinh Xuõn Lý ).

- Văn kiện Đại hội X của Đảng cộng sản Việt Nam

Bớc 3 : Giảng bài mới

I Đảng Cộng sản Việt Nam

ra đời, bớc ngoặt quyết định

của cách mạng Việt Nam

đất nớc; tiến hành công cuộc đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xãhội và bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc

- Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, là lịch sử đấu tranh kiêncờng, bất khuất và những bài học kinh nghiệm quý báu nh Chủtịch Hồ Chí Minh khẳng định: là cả một pho lịch sử bằng vàng

quyÒn lîi cña mçi chóng ta.

* Tình hình xã hội Việt Nam trước khi Đảng CSVN ra đời :

GV: Trước khi nói về tình Việt Nam, khái quát sơ lược về tình

Mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với CNTD ngày cànggay gắt

Phong trào đấu tarnh chống xâm luợc diễn ra mạnh mẽ,nhưng không giành được thắng lợi vì thiếu một đường lối lãnhđạo đúng đắn

- Vài nét về phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, Đông Nam Á.

* Tình hình Trung Quốc, những năm cuối thế kỷ XIX, các

nước đế quốc tiến hành xâm lược Trương Quốc Tình kinh tế,

xã hội có những chuyển biến quan trọng, nhất là cuộc cáchmạng Tân Hợi năm 1911 ( nổ ra ở Vũ Xương đây là cuộc cáchmạng dân chủ tư sản dưới sự lãnh đạo của Trung Quốc Đồngminh đứng đầu là Tôn Trung Sơn đã nhanh chóng lan toả rôngkhắp các tỉnh miền Nam, miền Trung

Ngày 01-11-1912 nền Cộng hoà của Trung Hoa Dân quốc rađời

Tháng 3- 1913, Cách mạng Tân Hợi kết thúc Mặc dù thấtbại, nhưng thành quả của Cách mạng Tân Hợi ( lật đổ nền quânchủ chuyên chế Mãn Thanh, chấm dứt ách thống trị của của chế

độ phong kiến ) Đây là những ý nghĩa mới mẽ của nó đã được các nhà nhotiến bộ Việt Nam tiếp thu, từ đó góp phần thúc đẩy phong tràocách mạng theo khuynh hướng dân chủ tư sản ở Việt Namnhững năm đầu thế kỷ XX

Vào những năm 20, dưới ảnh hưởng của Cách mạngTháng 10 Nga và sự giúp đỡ của Quốc tế Cộng sản ( Quốc tế3), những nhóm macxít đầu tiên xuất hiện ở Trung Quốc ( 1920) Năm 1921 Đảng Cộng sản Trung Quốc được thành lập và xâydựng nhiều cơ sở vững chắc trong quần chúng Từ đó thúcphong trào cách mạng theo khuynh hướng vô sản phát triểnmạnh mẽ

Tình hình cách mạng Trung Quốc lúc này tạo nên nhữngthuận lợi cho phong trào cách mạng Việt Nam

* Tình hình Nhật Bản : Năm 1868 vua Minh Trị của Nhật

Bản thi hành chính sách ‘mở cửa’, duy tân đất nước.

- Cuộc duy tân đã đưa Nhật Bản từ chế độ phong kiến trởthành một nước tư bản chủ nghĩa đầu tiên ở phương Đông, sau

đó giai đoạn Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủnghĩa

Với sự phát triển mạnh của Nhật Bản nhiều chính khách đãđến học tập, trong đó có Việt Nam để học hỏi kinh nghiệm đểcanh tân đất nước và giải phóng đất nước mình, trong đó cóphong trào Đông Du ( Phan Bội Châu )

* Tình hình Đông Nam Á : Từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ

XX, chịu ảnh hưởng của các trào lưu tư tưởng mới, phong tràođấu tarnh ở các nước Đông Nam Á chuyển sang khuynh hướngdân chủ tư sản

- Dưới ảnh hưởng của Quốc tế cộng sản, tháng 11-1920,Đảng cộng sản Inđônexia Đảng cộng sản Inđônexia được thànhlập, Đảng đã lãnh đạo được nhân dân đấu tarnh chống chũnghĩa thực dân Hà Lan Năm 1927 Đảng cổng sản Inđônexia bịtổn thất nặng nề, Inđônexia đã chuyển tay Quốc dân Đảng

- Chủ nghĩa Mác- Lênin :

Trong phạm vi bài này, không thể trình bày hết được về Chủnghĩa Mác-Lênin, nhưng chỉ nói về nguyên lý của Chủ nghĩaMác- Lênin về vấn đề giai cấp công nhân của các nước thuộcđịa vận dụng trong quá trình xây dựng chính đảng cộng sản

Học thuyết Mác- Lênin chỉ rõ : giai cấp công nhân là giai cấp cách mạng nhất, tiên tiến nhất trong xã hội Nhưng giai cấp công nhân muốn thực hiện thắng lợi vai trò, sứ mạng của mình thài phải lập ra Đảng cộng sản- bộ tham mưu, đội tiên phong của giai cấp mình

- Cách mạng Tháng Mười Nga ( 1917)

Cách mạng Tháng Mười Nga như tiếng sét đã đánh thứcnhân dân châu Á tỉnh giấc mê hàng thế kỷ nay Cách mạngTháng Mười đã mở ra trước mắt họ thời đại cách mạng chống

đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc

- Quốc tế cộng sản :

Tháng 3-1919 Quốc tế cộng sản ( Quốc tế III ) ra đời, nó đã lọi

bỏ khỏi Quốc tế II bọn sâu mọt tư sản, cơ hội và xã hội- sôvanh

và bắt đầu thực hiện chuyên chính vô sản

=> Sự kiện Cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi và Quốc tếIII được thành lập đã tạo tiền đề thúc đẩy sự phát triển củaphong trào đấu tranh ở các nước thuộc địa Kể từ đây, giai cấp

vô sản, phong trào công nhân quốc tế và phong trào đấu tarnhcủa các dân tộc thuộc địa theo khuynh hướng cách mạng vô sản

đã có bộ tham mưu chiến đấu của mình để thống nhất hành

Về chính trị, thực dân Pháp

trực tiếp nắm giữ các chức vụ

chủ chốt trong bộ máy nhà

n-ớc, thi hành chính sách cai trị

chuyên chế Sự cấu kết giữa

chủ nghĩa đế quốc và phong

kiến tay sai là đặc trng của

Yêu cầu của xã hội Việt Nam

lúc này là đấu tranh giành độc

lập dân tộc phải gắn chặt với

đấu tranh đòi quyền dân sinh,

dân chủ

b) Tỡnh hỡnh giai cấp và

mõu thuẫn giai cấp trong

xó hội Việt Nam.

động chống chủ nghĩa đế quốc

GV :

+ Bối cảnh trong nước :

- Năm 1858, thực dõn Phỏp nổ sỳng tấn cụng cửa biển ĐàNẵng, mở đầu cuộc hiến tranh xõm lược Việt Nam Mặc dựnhõn dõn Việt Nam đó anh dũng đứng lờn chống thực dõn Phỏp,nhưng phong trào yờu nước lần lượt bị thất bại Sau tạm thờidập tắt được cỏc phong trào đấu tranh của nhõn dõn ta, ngườiPhỏp từng bước thiết lập bộ mỏy cai trị của họ ở Việt Nam

- Triều đỡnh nhà Nguyễn nhu nhược: Vua Tự Đức đó ngó theo

phỏi chủ hoà, ký thực dõn Phỏp Hiệp ước Nhõm Tuất (

5-6-1862) thừa nhận việc cai quản của thực dõn Phỏp ở 3 tỉnh miềnĐụng Nam Kỳ ( Gia Định, Định Tường, Biờn Hoà ), thực dõnPhỏp đưa quõn lần lượt chiếm 3 tỡnh miền Tõy Nam Kỳ ( Vĩnh

Long, An Giang, hà Tiờn ) Triều Đỡnh Huế ký Hiệp ước Giỏp Tuất ( 15-3-1874) thừa nhận chủ quyền của thực dõn Phỏp trờn

toàn bộ Nam Kỳ, rồi dần dần đầu hàng giặc, ký Hiệp ướcÁcmăng ( Harmand ) năm 1883 và Hiệp ước Patơnốt(Patennụtre) vào ngày 6-6-1884 đầu hành thức dõn Phỏp

Ở tỉnh: Nam Kỳ là chủ tỉnh; Trung Kỳ, Bắc Kỳ là cụng sứ

=> Mục địch thủ đoạn của chỳng nhằm chia rẽ dõn tộc, tụn giỏo

và phỏ hoại khối đại đoàn kết toàn dõn tộc Việt Nam

=> Như vậy, Việt Nam từ một xó hội phong kiến độc lập trởthành một xó hội thuộc địa, nữa phong kiến

- Xõy dựng hệ thống đường bộ, đường thuỷ, bến cảng để phục

vụ chớnh sỏch khai thỏc thuộc địa

- Giai cấp địa chủ Việt Nam.

- Giai cấp nông dân

* Do địa vị kinh tế, chính trị,

xã hội quy định, giai cấp

nông dân không thể tự giải

phóng mình được mà phải tập

hợp dưới ngọn cờ của giai

cấp công nhân, chịu sự lãnh

đạo của giai cấp công nhân

thì mới giành được thắng lợi

cuối cùng

- Giai cấp công nhân :

Đại diện cho PTSX mới,

hoạt động tập trung ở trung

tâm kinh tế, có ý thức tổ chức

- Trong bài phát biểu của Nguyễn Ái Quốc tại Đại hội toànquốc lần thứ 18 Đảng Xã hội Pháp ( 12- 1920 ) đã vạch rõ tội

ác của chế độ cao trị thực dân Pháp đối với nhân dân ĐôngDương

- Thực hiện chính sách ngu dân triệt để, giam hãm, đầu độcnhân dân ta trong vòng tăm tối Chúng xây dựng nhà tù nhiềuhơn trường học, chúng bưng bít, ngăn cản ảnh hưởng văn hoátiến bộ trên thế giới, chúng khiến khích phát triển văn hoá đồitrụy, mê tín, dị đoan

- Sự cài cấy từng phần PTSX TBCN vào PTSXPK đã lỗi thờitạo ra một kết cấu giai cấp mới trong lòng xã hội Việt Nam.Các giai cấp cũ bị phân hoá, một số giai cấp mới xuất hiện.GV:

- Trong lịch sử dân tộc, giai cấp địa chủ đã có những thời kỳgiữ vai trò tích cực trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc vàbảo vệ đất nước, nhưng giai cấp này ngày càng đi sâu vào conđường suy tàn, ngày càng mâu thuẫn gay gắt với nhân dân

- Từ khi thực dân Pháp xâm lược, họ dã duy trì giai cấp địa chủ

là cơ sở cho chế độ thuộc địa

=> Tuy nhiên, trong nội giai cấp địa chủ Việt Nam lúc này có

sự phân hoá, một bộ phậ địa chủ có lòng yêu nước, căn ghétchế độ thực dân đã tham gia đấu tranh chống Pháp và tay sai.GV:

- Gai cấp nông dân, đây là giai cấp đông đảo nhất chiếm 90%

dân số cả nước Chịu hai tầng áp bức bóc lột của thực dân vàphong kiến.

- Là lực lượng yêu nước đông đảo lại đại diện cho sản xuất nhỏ,phân tán nên không thể vạch ra đường lối đúng đắn để tự giảiphóng và không thể đóng vai trò lãnh đạo cách mạng

=> Tuy nhiên, họ có một vị trí không thể thiếu và một trongnhững động lực chủ yếu của cách mạng Việt Nam

GV:

- Giai cấp công nhân ra đời là sản phẩm trực tiếp của chínhsách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp chúng tiến hànhkhai thác thuộc địa lần thứ nhất ( 1897- 1913 ) lần thứ hai( 1918- 1929 )

- Nội dung khai thác chủ yếu lần thứ hai: Hai ngành được

đầu tư nhiều nhất là nông nghiệp và công nghiệp

+ Trong nông nghiệp, Pháp đẩy mạnh việc cướp đoạt ruộng đất,

lập đồn điền trồng lúa và cao su Năm 1927, vốn đầu tư vàonông nghiệp của Pháp là 400 triệu phrăng (gấp 10 lần so vớitrước chiến tranh) Diện tích trồng cao su từ 15.000 hecta năm

1918 tăng lên 120.000 hecta năm 1930

+ Trong công nghiệp: Chúng đẩy mạnh việc khai thác mỏ (chủ

yếu mỏ than) Ngoài ra, Pháp cũng mở thêm một số cơ sở côngnghiệp chế biến (giấy, gỗ, diêm, rượu, xay xát) hoặc dịch vụ(điện nước…) Mục đích của chúng là nhằm tận dụng nguồnnhân công rẻ mạt, nguồn nguyên liệu dồi dào để phục vụ nhucầu tại chỗ của bọn thống trị và kiếm lợi nhuận

Pháp chú ý khai thác các ngành, các lĩnh vực kinh tế này vì:

bỏ vốn ít, thu lợi nhuận nhanh; không làm ảnh hưởng đến sựphát triển của công nghiệp chính quốc

+ Về thương nghiệp: Tư bản Pháp độc chiếm thị trường (dựng

hàng rào thuế quan), hàng hóa của Pháp được tự do vào ĐôngDương với mức thuế rất thấp, còn hàng hóa của Trung Quốc vàNhật Bản vào Đông Dương thì bị đánh thuế rất cao

+ Về giao thông: Xây dựng các tuyến đường sắt, thủy, bộ nối

các trung tâm kinh tế, các khu vực khai thác nguyên liệu, phục

vụ công cuộc khai thác và mục đích quân sự

- Giai cấp tư sản Việt Nam

- Tầng lớp tri thức, tiểu tư

2- Phong trào đấu tranh

của nhân dân ta trước khi

Đảng ra đời.

a) Các phong trào theo

khuynh hướng khác nhau :

Phong trào Cần Vương

( 1885- 1896 )

- Đây là phong trào đấu tranh

vũ trang do Tôn Thất Thuyết

và vua Hàm Nghi khởi xướng

và lãnh đạo, đã có sức lan toả

rộng lớn

+ Về tài chính: Ngân hàng Đông Dương nắm quyền chỉ huy, chi

phối toàn bộ các hoạt động của các ngành kinh tế ở ĐôngDương

Song song với việc đầu tư khai thác, thực dân Pháp còn rasức vơ vét, bóc lột nhân dân ta bằng các thứ thuế (trực thu, giánthu…), đặc biệt là thuế thân, thuế rượu, thuế muối và thuếthuốc phiện…

+ Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời ở một nước có truyềnthống đấu tranh bất khuất, vì vậy họ sớm tham gia vào phongtrào đấu tranh chung của cả dân tộc, sớm tiếp thu tư tưởng lýluận cách mạng của thời đại là chủ nghĩa Mác-Lênin

+ Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trước giai cấp tư sảndân tộc, là con đẻ các cuộc khai thác thuộc địa, có nguồn gốc từnông dân…

=> Với tất cả các đặc điểm trên, mặt dù mới ra đời nhưng giai cấp công nhân Việt Nam nhanh chóng trưởng thành cả về số lượng và chất lượng, nhanh chóng vươn lên từ một giai cấp tự phát trở thành tự giác và bước lên vũ đài chính trị, trở thành lực lượng lãnh đạo duy nấht của cách mạng Việt Nam.

bộ phận là tư sản kiêm địa chủ

=> Nhìn chung, tư sản Việt Nam đầu tư kinh doanh trên nhiềulĩnh vực Tuy nhiên, ngay từ khi ra đời, giai cấp tư sản ViệtNam đã bị thực dân Pháp và tư sản người Hoa cạnh tranh, chèn

ép, do đó, thế lực kinh tế và địa vị chính trị của giai cấp tư sảnViệt Nam nhỏ bé yếu ớt,

Do vậy, giai cấp tư sản Việt Nam không đủ điều kiện để lãnhđạo cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ đi đến thành công

GV:

- Bao gồm học sinh, trí thức, những người tiểu thương, thợ thủ

Cuộc khời nghĩa Yên Thế

hệ tư tưởng phong kiến và

phong trào nông dân trong

việc giải quyết nhiệm vụ dân

tộc, dân chủ ở Việt Nam lúc

này

b) Phong trào yêu nước theo

hệ tư tưởng tư sản :

- Con đường cứu nước do

Phan Bội Châu tổ chức và

khởi xướng đã không thành

công

- Phan Bội Châu là nhà yêu

nuớc tiêu biểu cho phong trào

cách mạng Việt Nam đầu thế

kỷ XX Theo xu hướng bạo

GV:

- Phong trào này do Tôn Thất Thuyết và vua Hàm Nghi khởixướng, nhưng thất bại Tôn Thất Thuyết đưa Hàm Nghi raQuảng Trị, ngày 13-7-1888, vua Hàm Nghi hạ chiếu cầnVương, phong trào Cần Vương phát triển mạnh nhiều địaphương Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ cho đến 1896 mới kếtthúc

- Phong trào Cần Vương có các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu như: + Khởi nghãi Ba Đình do Phạm Bành và Đinh Công Tráng( 1881- 1887 )

+ Khởi nghĩa Bãi Sậy do Nguyễn Thiệt Thuật lãnh đạo( 1883- 1892 )

+ Khời nghĩa Hương Khê do Phan Đình Phùng lãnh đạo(1885- 1895 )

GV:

- Phong trào này do Hoàng Hoa Thám ( Đề Thám ), nghĩa quânYên Thế đã đánh thắng Pháp nhiều trận và gây cho chúngnhiều khó khăn Cuộc khởi nghĩa kéo dài cho tới năm 1913 mớidập tắt

- Trong những năm diễn ra chiến tranh thế giới thứ nhất 1918), các phong trào đấu tranh vũ trang chống Pháp ở ViệtNam tiếp tục diễn ra như:

+ Cuộc khởi nghĩa Thái Phiên và Trần Cao Vân ở miềnTrung (1916)

+ Cuộc khởi nghĩa của binh lính Thái Nguyên năm 1917 + Phong trào Hội kín ở Nam Kỳ; các cuộc khởi nghĩa củađồng bào các dân tộc thiểu số ( người Thái ở Tây Bắc năm

1914, đồng bào Mông Lai Châu năm 1918, người Hán, Nùng,Dao ở Tây Bắc năm 1918…), nhưng các cuộc khởi nghĩa đều

- Phan Chu Trinh, ông chủ

trương cải cách theo khuynh

hướng dân chủ tư sản Đây là

xu hướng cải cách

Phan Chu Trinh là nhà yêu

nước nhiệt thành, cuộc đời và

hoạt động cách mạng của ông

đã góp phần thức tỉnh lòng

yêu nước của nhân dân Việt

Nam

Đông king nghĩa thục ( 1907)

Xu hướng quốc gia cải lương

=> Từ Phong trào đấu tranh,

- Nhưng tới năm 1908 Nhật- Pháp cấu kết nhau Lưu học sinhViệt Nam bị trụt xuất về nước

- Sau khi cuộc cách mạng Tân Hợi thành công (1911) Phan BộiChâu tới Trung Quốc gặp gỡ những người Việt Nam yêu nước

và lập nên Việt Nam quang phục hội (1912) với chủ trươngđánh đổ thực dân Pháp giành độc lập, thành lập Cộng hoà dânquốc Việt Nam

- Tuy nhiên thiếu kinh nghiệm lãnh đạo, hạn chế về tầm nhìnnên kết cục Việt Nam quang phục hội đã thất bại

- Sai lầm của ông ở chỗ ông dựa vào Nhật để đánh Pháp màkhông nhận thấy rằng cả hai đều là đế quốc Điều đó hết sức

nguy hiểm “ chẳng khác gì đưa hổ cưảu trước, rước beo cưảu sau ”

=> Trong bản hồi ký cuối đời ông viết “ Than ôi! Cuộc đời của tôi là một trăm lần thất bại mà không một thành công”

GV:

+ Con đường cứu nước của Phan Chu Trinh ông chủ trươngcanh tân đất nước, Ông chủ trương: “ Khai dân dân trí, chấndân trí, hậu dân sinh”

=> Khai dân trí: là bỏ lối học cũ của Nho giáo, dạy chữ quốc

ngữ và những kiến thức khoa học, bài trừ hủ tục

=> Chấn dân trí: thức tĩnh ý thức tự giải thoát khỏi nọc độc

chuyên chế

=> Hậu dân sinh: phát triển xản suất nông nghiệp, thương

nghiệp và sản xuất hàng nội

+ Nhưng khuynh hướng của Phan Chu Trinh đều thất bại.Trước tình thế bế tắt và khủng hoảng về đường lối cứu nước

- Mặc dù thất bại nhưng cuộc vận động Duy tân đã đáp ứngphần nào nguyện vọng của quần chúng bị áp bức nô dịch, vìvậy, được nhân dân hưởng ứng và phát triển thành phong tràođấu tranh đòi các quyền tự do, phong tarò chống thuế của nôngdân đầu năm 1908

=> Nhưng cho dù thất bại hai ông đều có chung một cái gốc đó

là lòng yêu nước

GV:

- Phong trào này do Lương Văn Can, Nguyễn Quyền đứng ra

mở trường dạy quốc ngữ, với chương trình đào tạo lịch sử, địalý ,

- Trường lấy việc đổi mới văn hoá, xã hội, cổ vũ lòng yêu nướclàm mục địch hoạt động và nhanh chóng trở thành trung tâmcủa phong trào Duy Tân ở Bắc Kỳ

GV:

- Phong trào đấu tranh của giai cấp tư sản và tiểu tưi sản ViệtNam, mục đích của phong trào này là tẩy chay người Hoa,chấm dứt nội hoá, bài trừ ngoại háo diễn ra năm 1919 ở SàiGòn, đòi cải cách tự do, dân chủ

GV:

- Bùi Quang Chiêu đứng đầu ( 1923 ), nhóm này hoạt độngđộng chủ yếu trên diễn đàn báo chí hoặc trong các kỳ tranh cửvào hội đồng thuộc địa

- Trong báo cáo gửi Quốc tế Cộng sản ngày 18-2-1930, khinhận về các tổ chức chính trị Đông Dương, Nguyễn Ái Quốcviết: “ Đảng lập hiến được lâp6 nên bởi một số tư sản An Nam-

ở Nam Kỳ-hợp tác với đế quốc”

truyền thống yêu nớc nồng

nàn, tinh thần đấu tranh anh

dũng, bất khuất Vì vậy, ngay

từ khi thực dân Pháp xâm lợc,

nhân dân ta liên tiếp đứng lên

chống lại chúng Từ năm

1858 đến trớc năm 1930 hàng

trăm phong trào và các cuộc

khởi nghĩa oanh liệt nổ ra

theo nhiều khuynh hớng khác

nhau, nh phong trào Cần

V-ơng; phong trào Đông Du,

Đông Kinh -Nghĩa Thục, Duy

Tân; các cuộc khởi nghĩa do

Nguyễn Trung Trực, Phan

Đình Phùng, Hoàng Hoa

Thám, Nguyễn Thái Học lãnh

đạo

Nguyên nhân cơ bản dẫn tới

thất bại của các phong trào

đấu tranh đó là do những ngời

yêu nớc đơng thời cha tìm

đ-ợc con đờng cứu nớc phản

ánh đúng nhu cầu phát triển

của xã hội Việt Nam Cách

mạng nớc ta đứng trớc cuộc

khủng hoảng, bế tắc về đờng

lối cứu nớc Việc tìm lối ra,

thoát khỏi cuộc khủng hoảng

là nhu cầu nóng bỏng nhất

của dân tộc ta lúc bấy giờ

3- Lónh tụ Nguyễn Ái Quốc

tỡm đường cứu nước và sự

ra đời của Đảng CSVN.

hợp được một lực lượng yờu nước đụng đảo tham gia phongtrào

GV:

- Đõy là tổ chức của nhúm sinh viờn Trường cao Đẳng sư phạm

hà Nội, thành lập năm 1925, sau đổi tờn thành Phục Việt, hoạtđộng như: rải truyền đơn, tố cỏo chớnh sỏch dó man của thựcdõn Phỏp, đũi thả tư do chú Phan Bội Chõu, về sau đổi tờnthành Hội Hưng Nam (1926), sau đú lại đổi tờn Việt Nam cỏchmạng Đảng ( 7-1926), tiếp đú đổi tờn Việt Nam cỏch mạngđồng chớ Hội (7-1927), và cuối cựng 14- 7-1928 lấy tờn là T6anViệt cỏch mạng Đảng

GV:

- Được thành lập ở Phỏp (1926) do Nguyễn Thế Truyền đứngđầu, đảng này hoạt động khụng cú cơ sở trong nước, mục tiờuchủ yếu là diễn thuyết, tuyờn truyền cổ vũ cho chủ nghĩa đếquốc

- Thành phần chủ yếu là học sinh, sinh viờn, tri thức, cụngchức, tư sản thành thị, về sau kết nạp thờm phỳ nụng, địa chủ

và một số binh lớnh Việt Nam trong quõn đội Phỏp

* Nhu vậy, trước yờy cầu, nhiệm vụ xó hội Việt Nam nhữngnăm đầu thế kỷ XX, cỏc phong trào đấu tranh yờu nước chốngPhỏp diễn ra sụi nổi dưới nhiều khuynh hướng Mục tiờu hướngtới giành độc lập dõn tộc, nhưng trờn cỏc lập trường giai cấpkhỏc nhau

- Nguyễn Ái Quốc và vai trò của Người đối với việc chuẩn bị

về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho việc thành lập chính đảngcủa giai cấp vô sản ở Việt Nam

- Từ năm 1920 đến giữa năm 1923, hoạt động ở Pháp

+ Tháng 7/1920, Nguyễn Ái Quốc đọc được bản “Sơ thảo lần thứ nhất Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của

Lênin Người vô cùng phấn khởi và tin tưởng, vì Luận cương

đã chỉ rõ cho Người thấy con đường để giải phóng dân tộc Từ

đó, Người hoàn toàn tin theo Lênin, quyết định đi theo Quốc tếthứ ba

+ Tháng 12/1920, tại Đại hội lần thứ 18 của Đảng Xã hội Pháp

họp ở Tua, Nguyễn Ái Quốc đã bỏ phiếu tán thành việc gianhập Quốc tế thứ ba, tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp

và trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên

+ Năm 1921, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Liên hiệp các dân tộc thuộc địa để tuyên truyền, tập hợp lực lượng chống chủ nghĩa đế quốc Hội ra tờ báo Người cùng khổ (Le Paria) để vạch

trần chính sách đàn áp bóc lột dã man của chủ nghĩa đế quốc,góp phần thức tỉnh các dân tộc bị áp bức đứng lên đấu tranh tựgiải phóng Nguyễn Ái Quốc còn viết bài cho các báo tiến bộ

khác như: Nhân đạo, Đời sống công nhân và cuốn sách nổi tiếng “Bản án chế độ thực dân Pháp”.

- Từ giữa năm 1923 đến cuối năm 1924, hoạt động ở Liên Xô

+ Năm 1923, Nguyễn Ái Quốc đi Liên Xô dự Hội nghị Quốc tế Nông dân, viết bài cho các báo Sự Thật, tạp chí Thư tín quốc tế… Nghiên cứu, học tập và làm việc ở Quốc tế Cộng sản.

+ Năm 1924, Nguyễn Ái Quốc dự Đại hội V của Quốc tế Cộng

sản và đọc Tham luận tại Đại hội, trình bày quan điểm củamình về vị trí chiến lược của cách mạng thuộc địa, mối quan hệgiữa phong trào công nhân ở các nước đế quốc với phong tràocách mạng ở các nước thuộc địa, về vai trò và sức mạnh to lớncủa giai cấp nông dân ở các nước thuộc địa

- Từ cuối năm 1924 đến đầu 1930, hoạt động chủ yếu ở Trung Quốc

+ Tháng 6 -1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, nòng cốt là Cộng sản Đoàn Người mở

các lớp huấn luyện chính trị để đào tạo cán bộ cách mạng rồiđưa về nước hoạt động Những bài giảng của Nguyễn Ái Quốc

tập hợp lại thành tác phẩm “Đường cách mệnh”, xuất bản năm

1927 Năm 1928, Hội chủ trương thực hiện “vô sản hóa”, đưa

người về nước hoạt động trong phong trào công nhân để truyền

bá chủ nghĩa Mác – Lênin cho họ

+ Tháng 7/1925, Nguyễn Ái Quốc cùng với một số nhà cách mạng Trung Quốc, Ấn Độ thành lập “Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông”.

+ Cuối năm 1929, từ Xiêm (Thái Lan) về Hương Cảng (Trung

Quốc), triệu tập và chủ trì Hội nghị thành lập Đảng (đầu năm

* Những nét chính về quá

trình hình thành ba tổ chức

cộng sản ở Việt Nam

1930)…

- Công lao to lớn đầu tiên của Nguyễn Ái Quốc đối với cách

mạng Việt Nam là tìm ra con đường cứu nước đúng đắn, mởđường giải quyết cuộc khủng hoảng đường lối giải phóng dântộc Việt Nam

- Vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam từ

năm 1920 đến năm 1930:

+ Nguyễn Ái Quốc là người Việt Nam đầu tiên đến với chủnghĩa Mác- Lênin, tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn chodân tộc Việt Nam

Học thuyết Mác- Lênin xác định hệ thống nguyên tác cơ bản về đảng kiểu mới giai cấp công nhân như :

Một, chủ nghĩa Mác là nền tảng tư tưởng kim chỉ nam cho mọi

hoạt động của các Đảng cộng sản

Hai, Đảng cộng sản là đội tiên phong chính trị, tiêu biểu cho ‘trí tuệ, danh dự và lương tâm của thời đại’, có tổ chức và là độingũ có tổ chức chặt chẽ nhất, cách mạng nhất và giác ngộ nhấtcủa giai cấp công nhân

Ba, khi giành được chính quyền, Đảng cộng sản là hạt nhân

lãnh đạo hệ thống chính trị của xã hội mới là là một bộ phậncủa hệ thống chính trị đó

Bốn, tập trung dân chủ là thuộc tính, là nguyên tắc cơ bản về tổchức và hoạt động của Đảng cộng sản

Năm, Đảng Cộng sản phải là khối thống nhất về chính trị, tư

tưởng và tổ chức ‘ một sự thống nhất ý chí hết sức chặt chẽ,tuyệt đối’ ; tự phê bình và phê bìnhlà quy luật phát triển củaĐảng cộng csản

Sáu, Đảng Cộng sản phải gắn bó chặt chẽ với nhân dân, kiên

quyết đấu tranh ngăn ngừa và khắc phục bệnh quan liêu, xa rờinhân dân

Bảy, Đảng Cộng sản phải tích cực kết nạp những đại biểu ưu tú

của giai cấp công nhân và nhân dân lao động vào Đảng và kịpthời đưa những người không đủ tiêu chuẩn và những phần tử cơhội ra khỏi Đảng

+ Chuẩn bị về tư tưởng chính trị (1920-1924) và cả về tổ chức(1925-1927) cho việc thành lập một chính đảng vô sản ở ViệtNam (1930)

+ Trực tiếp chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sảntháng 2/1930, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và soạn thảocương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, đặt cơ sở cho đường lối

- Vào cuối những năm 20 của thế kỉ XX, Bắc Kì là nơi cóphong trào cách mạng phát triển hơn cả so với các vùng kháctrong cả nước Tại đây, Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên vàTân Việt Cách mạng đảng đều tích cực hoạt động Trong khiViệt Nam Quốc dân đảng vẫn lúng túng về phương thức hoạtđộng thì Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên hoạt động ngàycàng có hiệu quả Các phong trào công nhân, nông dân do Hội

tổ chức đã kết thành một làn sóng dân tộc, dân chủ sôi nổi Tuy vậy, sự phát triển của phong trào cũng đòi hỏi phải được

tổ chức, lãnh đạo ở trình độ cao hơn, trong khi đó Hội ViệtNam Cách mạng thanh niên lại bắt đầu bộc lộ những hạn chếcủa nó và tỏ ra không đủ sức tiếp tục giương cao ngọn cờ tiênphong

- Cuối tháng 3/1929, với sự nhạy cảm về chính trị, một số hộiviên tiên tiến của Hội VN cách mạng thanh niên ở Bắc Kì đãhọp ở số nhà 5D phố Hàm Long (Hà Nội), thành lập chi bộCộng sản đầu tiên ở VN (gồm 7 đảng viên), sau đó mở cuộcvận động thành lập Đảng Cộng sản thay cho Hội VN cáchmạng thanh niên

- Tại Đại hội lần thứ nhất của Hội Việt Nam Cách mạngthanh niên (tháng 5/1929) ở Hương Cảng, đoàn đại biểu Bắc Kì

đã đặt vấn đề thành lập ngay một Đảng cộng sản, nhưng khôngđược Đại hội chấp thuận Họ bỏ Đại hội ra về và ngày

17/6/1929, lập ra Đông Dương Cộng sản đảng, thông qua Tuyên ngôn, Điều lệ của Đảng, ra báo Búa liềm làm cơ quan

ngôn luận, đẩy mạnh xây dựng tổ chức, vận động công nông,phát triển đảng viên…

- Ngày 3-2-1930, Đảng Cộng

sản Việt Nam ra đời Đó là

kết quả của sự chuẩn bị đầy

đủ về t tởng, chính trị và tổ

chức; của sự vận dụng và phát

triển sáng tạo chủ nghĩa Mác

- Lênin vào điều kiện cụ thể

Hương Cảng để tuyờn truyền về trong nước Thỏng 11/1929,

An Nam Cộng sản đảng đó họp đại hội thụng qua đường lốichớnh trị và bầu Ban Chấp hành Trung ương, đẩy mạnh hoạtđộng ở Nam Kỡ

- Cựng với quỏ trỡnh phõn húa trong Hội Việt Nam Cỏch mạngthanh niờn dõ̃n tới sự ra đời của hai tổ chức cộng sản, xu hướng

xó hội chủ nghĩa ngày càng lụi cuốn, hấp dõ̃n những đảng viờntiờn tiến trong Tõn Việt Cỏch mạng đảng và họ đó nhúm họp tại

Sài Gũn vào thỏng 9/1929, tuyờn bố thành lập Đụng Dương Cộng sản liờn đoàn Đõy cũng là bước phỏt triển mới của tổ

chức này

Như vậy, chỉ trong vũng chưa đầy 4 thỏng đó cú ba tổ chứccộng sản được thành lập ở Việt Nam Đõy là xu thế khỏch quancủa cỏch mạng giải phúng dõn tộc Việt Nam

- Khẳng định bước phỏt triển nhảy vọt của cỏch mạng nước ta.Chứng tỏ hệ tư tưởng cộng sản đó giành được ưu thế trongphong trào dõn tộc

- Chỉ rừ rằng, điều kiện để thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

đó chớn muồi./

Hội nghị thống nhất ba tổ chức cộng sản thành Đảng Cộng sảnViệt Nam í nghĩa lịch sử của sự xuất hiện ba tổ chức cộng sản

và của việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam Nội dung cơbản của Chớnh cương vắn tắt, Sỏch lược vắn tắt

GV:

- Bối cảnh lịch sử

+ Năm 1929, phong trào cụng nhõn Việt Nam phỏt triển

hợp của chủ nghĩa Mác - Lê

Nin với phong trào công nhân

và phong trào yêu nớc Sự ra

đời của Đảng đáp ứng nhu

cầu lịch sử của đất nớc ta; phù

hợp với xu thế phát triển của

+ Trong khi đú, ở Việt Nam xuất hiện cỏc tổ chức cộng sản,hoạt động riờng rẽ, cụng kớch lõ̃n nhau, tranh giành quầnchỳng…ảnh hưởng khụng tốt đến phong trào cỏch mạng chung.+ Yờu cầu bức thiết của cỏch mạng Việt Nam lỳc này là phải

cú một Đảng Cộng sản Việt Nam thống nhất trong cả nước + Trước tỡnh hỡnh đú, Nguyễn Ái Quốc triệu tập Hội nghị đạibiểu cỏc tổ chức cộng sản ở Cửu Long (Hương Cảng TQ), từngày 3 đến ngày 7/2/1930, đểhợp nhất cỏc tổ chức cộng sản,thành lập Đảng CS VN

- Nội dung

Hội nghị gồm hai đại biểu của Đụng Dương Cộng sản đảng,hai đại biểu của An Nam Cộng sản đảng (đại biểu của ĐụngDương Cộng sản liờn đoàn khụng sang kịp), dưới sự chủ trỡ củaNguyễn Ái Quốc

+ Mở đầu Hội nghị, Nguyễn Ái Quốc phõn tớch tỡnh hỡnh trong

và ngoài nước, phờ bỡnh những hành động thiếu thống nhất giữacỏc tổ chức cộng sản, đề nghị cỏc tổ chức cộng sản đoàn kết,thống nhất lại thành một Đảng duy nhất

+ Cỏc đại biểu dự Hội nghị đó nhất trớ bỏ mọi thành kiến, xungđột cũ, thành thật hợp tỏc để thống nhất cỏc tổ chức cộng sản ở

Đụng Dương thành đảng cộng sản duy nhất lấy tờn là Đảng Cộng sản Việt Nam.

+ Thụng qua Chớnh cương vắn tắt, Sỏch lược vắn tắt, Điều lệ vắn tắt của Đảng do Nguyễn Ái Quốc khởi thảo Những văn

kiện đú gọi chung là Cương lĩnh đầu tiờn của Đảng.

+ Vạch kế hoạch tiến hành hợp nhất cỏc tổ chức cộng sản ởtrong nước

+ Cử ra Ban Chấp hành Trung ương lõm thời của Đảng

+ Ý nghĩa của việc thành

lập Đảng Cộng sản Việt

Nam

II/ Những thành tựu vẻ

vang của cách mạng Việt

Nam dưới dự lãnh đạo của

Đảng :

1- Đảng lãnh đạo và tổ chức

các cuộc đấu tranh cách

mạng, khởi nghĩa giành

GV:

- Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt là những văn kiện

quan trọng đầu tiên của Đảng ta, do Nguyễn Ái Quốc khởi thảo.

Mặc dù còn sơ lược, nhưng đã vạch ra cho cách mạng ViệtNam đường lối đúng đắn Đó là:

+ Làm cách mạng tư sản dân quyền và cách mạng ruộng đất đểtiến lên chủ nghĩa cộng sản

+ Đánh đổ đế quốc, vua quan phong kiến, tư sản phản cáchmạng, làm cho nước Việt Nam được độc lập, nhân dân được tựdo; tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc chia cho dân cày nghèo,quốc hữu hóa toàn bộ sản nghiệp của bọn đế quốc, thành lậpchính phủ công, nông binh và tổ chức ra quân đội công nông;thi hành các quyền tự do, dân chủ, bình đẳng…

+ Tập hợp đại bộ phận giai cấp công nhân, đoàn kết với đôngđảo và lãnh đạo nông dân làm cách mạng ruộng đất, liên minhvới tiểu tư sản, lợi dụng hoặc ít nhất là trung lập phú nông,trung, tiểu địa chủ và tư sản dân tộc chưa ra mặt phản cáchmạng

+ Bảo đảm quyền lãnh đạo của Đảng, đội tiên phong cách mạngcủa giai cấp công nhân

+ Đoàn kết chặt chẽ với các dân tộc bị áp bức và giai cấp vôsản quốc tế, nhất là giai cấp công nhân Pháp

Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt đã vạch ra phương

hướng phát triển cơ bản của cách mạng nước ta, phát triển từcách mạng giải phóng dân tộc đến cách mạng xã hội chủ nghĩa.Đường lối đó là sự kết quả của sự kết hợp nhuần nhuyễn giữachủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế vô sản, giữa tư tưởng

b) Cuộc vận động dân chủ

Mác- Lênin và thực tiễn cách mạng Việt Nam Có thể xem các

văn kiện này như Cương lĩnh đầu tiên của Đảng.

GV:

- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả của quá trình vận

động hợp qui luật, của sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chủ nghĩaMác- Lênin, phong trào công nhân và phong trào yêu nước

- Đảng ra đời đã chấm dứt thời kì khủng hoảng sâu sắc về giaicấp lãnh đạo về đường lối cứu nước ở nước ta từ cuối thế kỉXIX- đầu thế kỉ XX Sự kiện đó chứng tỏ giai cấp công nhânnước ta đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng

- Từ đây, giai cấp công nhân Việt Nam đã có một bộ phận thammưu của giai cấp và dân tộc lãnh đạo cách mạng, đánh dấu sựthắng lợi của chủ nghĩa Mác- Lênin đối với các trào lưu tưtưởng phi vô sản

- Đảng ra đời, cách mạng Việt Nam thực sự trở thành một bộ

phận khăng khít của cách mạng thế giới

- Đảng ra đời, xuất phát từ yêu cầu khách quan của lịch sử, mở

ra một bước ngoặt quan trọng cho cách mạng Việt Nam.Vớicương lĩnh đúng đắn, Đảng ra đời là sự chuẩn bị tất yếu đầutiên cho mọi thắng lợi của cách mạng nước ta, là nhân tố quyếtđịnh phương hướng phát triển và đưa đến thắng lợi trong sựnghiệp giành độc lập dân tộc, tiến lên chủ nghĩa xã hội /

GV:

+ Sự tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1933) đến Việt Nam (lúa gạo sụt giá từ 11,58 đồng/tạ còn 3,2

(1929-1936 - 1939. đồng/tạ năm 1933, lượng than xuất khẩu giảm).

+ Pháp dùng mọi thủ đoạn nhằm trút gánh nặng của cuộc khủnghoảng kinh tế ở chính quốc lên vai nhân dân thuộc địa, trong đó

có Việt Nam+ Sự sa sút về kinh tế ở Việt Nam diễn ra trên các mặt: côngnghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp, tài chính Ruộng đất bị bỏhoang hóa nhiều

+ Đời sống nông dân ngày càng khổ cực, phải vay lãi, bánruộng đất, con cái để nộp thuế; công nhân bị thất nghiệp, côngchức không có việc làm; người buôn bán nhỏ thua lỗ…

- Trong bối cảnh đó, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời ngày3/2/1930 với “Chính cương vắn tắt”, “Sách lược vắn tắt”, đãxác định tính chất cách mạng của phong trào, biến sự căm thùcủa quần chúng thành hành động cách mạng, đã kịp thời nắmquyền lãnh đạo phong trào đấu tranh của quần chúng côngnông

- Phong trào cách mạng 1930- 1931 mà đỉnh cao là Xô viếtNghệ -Tĩnh đã đem lại cho quần chúng công- nông niềm tin ởlực lượng cách mạng của mình,ở năng lực làm chủ đất nước vàvận mệnh dân tộc của mình

- Trong quá trình đấu tranh, đội ngũ cán bộ được thử thách vàrèn luyện

- Qua phong trào đã khẳng định sự trưởng thành của giai cấpcông nhân Việt Nam Nhờ đó, Đảng ta đã được công nhận làmột bộ phận độc lập, trực thuộc Quốc tế Cộng sản

- Với những ý nghĩa hết sức to lớn ấy, phong trào cách mạng 1930- 1931 là cuộc diễn tập đầu tiên chuẩn bị cho Cách mạng tháng Tám Đánh giá Xô viết Nghệ - Tĩnh, Nguyễn Ái

Quốc viết: Tuy đế quốc Pháp đã dập tắt phong trào đó trongbiển máu, nhưng Xô viết Nghệ - Tĩnh đã chứng tỏ một tinh thầnoanh liệt và năng lực cách mạng của nhân dân lao động ViệtNam Phong trào tuy thất bại, nhưng nó rèn luyện lực lượng choCách mạng tháng Tám sau này /

GV:

* Bối cảnh lịch sử:

- Trên thế giới, đầu những năm 20-30 của thế kỉ XX, chủ

nghĩa phát xít xuất hiện, đe dọa nền hòa bình an ninh thế giới.Quốc tế Cộng sản Đại hội lần thứ VII (7-1935) họp, xác định kẻthù chính trước mắt của giai cấp vô sản và nhân dân lao độngtoàn thế giới là chủ nghĩa phát xít - bộ phận phản động nhất,hiếu chiến nhất, sôvanh nhất của chủ nghĩa tư bản Đại hội chủtrương tập hợp mọi lực lượng yêu nước và dân chủ trên thếgiới, thành lập mỗi nước một Mặt trận nhân dân nhằm đoàn kếtlực lượng đấu tranh chống phát xít, chống chiến tranh, bảo vệhòa bình thế giới Thực hiện Nghị quyết Đại hội, nhiều nướctrên thế giới đã thành lập Mặt trận nhân dân như ở Tây BanNha, Pháp v.v…Ở Pháp, năm 1936, Mặt trận nhân dân Pháp lêncầm quyền, thực hiện một số chính sách tiến bộ trong việc nớirộng quyền tự do, dân chủ ở các thuộc địa: cho nhân dân cácthuộc địa hưởng một số quyền tự do dân chủ tối thiểu, thả nhiều

tù phạm, thành lập Ủy ban điều tra thuộc địa…Những việc làm

đó đã tạo điều kiện thuận lợi cho phong trào đấu tranh của nhândân ta

- Trong nước, sau đợt khủng bố trắng của thực dân Pháp đối

với phong trào 1930-1931, đầu năm1935, phong trào đã dầndần được phục hồi Tháng 3/1935, Đảng tiến hành Đại hội đạibiểu toàn quốc lần thứ nhất tại Ma Cao (Trung Quốc) ĐH nhậnđịnh, kẻ thù chính, trước mắt của nhân dân Đông Dươnglúc này

là bọn phản động thuộc địa và tay sai không chịu thi hành ở cácthuộc địa chính sách của Mặt trận nhân dân Pháp

+ Kinh tế VN có sự phục hồi, nhưng ruộng đất vẫn tập trungtrong tay địa chủ, tư sản Pháp, 2/3 nông dân không có ruộnghoặc ít ruộng Các ngành công nghiệp, hàng hóa xuất, nhâphkhẩu tăng, song nền kinh tế VN vẫn yếu kém, lệ thuộc kinh tếPháp…tình cảnh nghèo khổ của các tầng lớp nhân dân, phongtrào đấu tranh được đẩy mạnh…

* Chủ trương của Đảng

Do xác định kẻ thù chính, cụ thể trước mắt của nhân dânĐông Dương là bọn phản động thuộc địa Pháp và tay sai, Đảng

Hội nghị Ban Chấp hành

Trung ương lần thứ 6

(11/1939).

đề ra đường lối và phương pháp đấu tranh thích hợp:

- Tạm gác hai khẩu hiệu “Độc lập dân tộc” và “Người cày có ruộng”, chỉ đề ra chủ trương đòi tự do, dân sinh, dân chủ.

- Tập hợp mọi lực lượng yêu nước và dân chủ Đông Dương, kể

cả những người Pháp dân chủ ở Đông Dương, thành lập một

mặt trận chung, lấy tên “Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương” (tháng 3-1938 đổi thành “Mặt trận dân chủ thống nhất Đông Dương”) nhằm đấu tranh chống phát xít và

chiến tranh, chống bọn phản động thuộc địa Pháp, đòi tự do,dân sinh, dân chủ, cơm áo, hòa bình

- Phát động quần chúng đấu tranh dưới nhiều hình thức: đấutranh chính trị, hòa bình, công khai, hợp pháp, kết hợp với cáchình thức bán công khai, hợp pháp, bất hợp pháp để khi cần thìrút vào hoạt động bí mật, bảo toàn lực lượng của ta Khẩu hiệuhành động chung lúc này là: “Tự do- Cơm áo- Hòa bình”

* Ý nghĩa:

Cuộc vận động dân chủ 1936-1939 là cuộc đấu tranh chính trịcông khai, hợp pháp, diễn ra trên địa bàn rất rộng lớn, chưatừng có trong lịch sử nước ta Phong trào này một lần nữa nóilên sức mạnh to lớn của quần chúng khi được Đảng phát động

và lãnh đạo

- Trong cuộc đấu tranh này, Đảng trưởng thành hơn trong việcchỉ đạo sách lược cách mạng Quần chúng được tập hợp trongnhiều tổ chức, tiêu biểu nhất là “ Mặt trận dân chủ ĐôngDương”, hiểu rõ hơn chủ nghĩa Mác- Lênin, được rèn luyệntrong những hình thức đấu tranh mới, kể cả đấu tranh chính trịcông khai, hợp pháp kết hợp với bán công khai, bán hợp pháp,bất hợp pháp và bí mật Nhiều cán bộ cách mạng được đào tạoqua phong trào

- Trong quá trình đấu tranh, Đảng Cộng sản Đông Dương đãtích lũy được nhiều bài học kinh nghiệm trong việc xây dựngMặt trận dân tộc thống nhất, kinh nghiệm tổ chức, lãnh đạoquần chúng đấu tranh công khai, hợp pháp, kinh nghiệm đấutranh tư tưởng trong nội bộ Đảng và với các đảng phái chính trị

phản động Đồng thời qua phong trào này, Đảng cũng thấyđược hạn chế của mình trong công tác mặt trận, vấn đề dân

tộc…Xét trên tất cả phương diện đó, phong trào dân chủ 1936-1939 như một cuộc diễn tập lần thứ hai chuẩn bị cho Cách mạng tháng Tám.

Trong thực tế, ở Việt Nam và Đông Dương, thực dân Pháp

đã thi hành chính sách thời chiến rất trắng trợn

Lợi dụng lúc Pháp thua Đức, ngày 22/09/1940, phát xít Nhật

đã tiến vào Lạng Sơn và đổ bộ vào Hải Phòng Ngày23/09/1940, tại Hà Nội, Pháp ký hiệp định đầu hàng Nhật Từ

đó, nhân dân ta chịu cảnh một cổ bị hai tròng áp bức, bóc lộtcủa Pháp - Nhật Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với đế quốc phát xítPháp - Nhật trở nên gay gắt hơn bao giờ hết

Nội dung chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược

- Kể từ khi Chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ, Ban Chấphành Trung ương Đảng đã họp Hội nghị lần thứ sáu (tháng11/1939), Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ bảy (tháng11/1940) và Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứtám (tháng 5/1941) Trên cơ sở nhận định khả năng diễn biếncủa Chiến tranh thế giới lần thứ hai và căn cứ vào tình hình cụthể trong nước, Ban Chấp hành Trung ương đã quyết địnhchuyển hướng chỉ đạo chiến lược như sau:

Một là, đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu.

Hai là, quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh để đoàn kết,

tập hợp lực lượng cách mạng nhằm mục tiêu giải phóng dântộc

Ba là, quyết định xúc tiến chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là

nhiệm vụ trung tâm của Đảng và nhân dân ta trong giai đoạnhiện tại

- Ý nghĩa của sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược

+ Với tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, Ban Chấp hành

Trung ương Đảng đã hoàn chỉnh sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược nhằm giải quyết mục tiêu số một của cách mạng là

độc lập dân tộc và đề ra nhiều chủ trương đúng đắn để thựchiện mục tiêu ấy

+ Đường lối giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, đặt nhiệm

vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, tập hợp rộng rãi mọi ngườiViệt Nam yêu nước trong Mặt trận Việt Minh, xây dựng lựclượng chính trị của quần chúng ở cả nông thôn và thành thị, xâydựng căn cứ địa cách mạng và lực lượng vũ trang, là ngọn cờdẫn đường cho nhân dân ta tiến lên giành thắng lợi trong sựnghiệp đánh Pháp, đuổi Nhật, giành độc lập cho dân tộc và tự

do cho nhân dân

+ Trên cơ sở lực lượng chính trị của quần chúng, Đảng đã chỉđạo việc vũ trang cho quần chúng cách mạng, từng bước tổchức, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân

* Chủ trương phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

+ Phát động cao trào kháng Nhật, cứu nước và đẩy mạnh khởi nghĩa từng phần

- Phát động cao trào kháng Nhật, cứu nước

- Đêm 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp, ngày 12/3/1945, Ban

Thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau

và hành động của chúng ta”

Chỉ thị nhận định: Cuộc đảo chính của Nhật lật đổ Pháp

để độc chiếm Đông Dương đã tạo ra một cuộc khủng hoảngchính trị sâu sắc, nhưng điều kiện khởi nghĩa chưa thực sự chínmuồi Hiện đang có những cơ hội tốt làm cho những điều kiệntổng khởi nghĩa nhanh chóng chín muồi

Chỉ thị xác định: Sau cuộc đảo chính, phátxít Nhật là kẻ

thù chính, kẻ thù cụ thể trước mắt duy nhất của nhân dân Đông

Dương, vì vậy phải thay khẩu hiệu “đánh đuổi phátxít Nhật Pháp” bằng khẩu hiệu “đánh đuổi phátxít Nhật”.

-Phát động một cao trào kháng Nhật, cứu nước mạnh mẽlàm tiền đề cho cuộc Tổng khởi nghĩa Mọi hình thức tuyêntruyền, cổ động, tổ chức và đấu tranh lúc này phải thay đổi chothích hợp thời kỳ tiền khởi nghĩa như tuyên truyền xung phong,biểu tình tuần hành, bãi công chính trị, biểu tình phá kho thóccủa Nhật để giải quyết nạn đói, đẩy mạnh xây dựng các đội tự

vệ cứu quốc,…

Phương châm đấu tranh lúc này là phát động chiến tranh

du kích, giải phóng từng vùng, mở rộng căn cứ địa

Dự kiến những điều kiện thuận lợi để thực hiện tổng khởinghĩa như khi quân Đồng minh kéo vào Đông Dương đánhNhật, quân Nhật kéo ra mặt trận ngăn cản quân Đồng minh đểphía sau sơ hở Cũng có thể là cách mạng Nhật bùng nổ vàchính quyền cách mạng của nhân dân Nhật được thành lập,hoặc Nhật bị mất nước như Pháp năm 1940 và quân đội viễnchinh Nhật mất tinh thần

Ngay khi mới ra đời, nớc Việt

Nam Dân chủ Cộng hoà đã

phải đối mặt với ba thứ giặc

hung dữ: giặc đói; giặc dốt và

giặc ngoại xâm Đảng ta đã

động viên đợc sức mạnh đoàn

kết toàn dân, vợt qua mọi khó

khăn nguy hiểm, củng cố, giữ

vững chính quyển, đa cách

mạng vợt qua tình thế hiểm

nghèo, chuẩn bị mọi mặt cho

cuộc kháng chiến lâu dài

Giữa lỳc phong trào quần chỳng trong cả nước đang phỏttriển mạnh mẽ ở cả nụng thụn và thành thị, nạn đúi đó diễn ranghiờm trọng ở cỏc tỉnh Bắc bộ và Bắc Trung bộ do Nhật, Phỏp

đó vơ vột hàng triệu tấn lỳa gạo của nhõn dõn, hơn 2 triệu đồngbào ta bị đúi, Đảng kịp thời đề ra khẩu hiệu “ phỏ kho thúc, giảiquyết nạn đúi” Chủ trương đú đó đỏp ứng nguyện vọng cấpbỏch của nhõn dõn ta, vỡ vậy trong một thời gian ngắn, Đảng đóđộng viờn được hàng triệu quần chỳng tiến lờn trận tuyến cỏchmạng

* Chủ trương phỏt động Tổng khởi nghĩa

+ Phỏt động toàn dõn tổng khởi nghĩa chớnh quyền

- Trước sự phỏt triển hết sức nhanh chúng của tỡnh hỡnh, Trung

ương quyết định họp Hội nghị toàn quốc của Đảng tại Tõn Trào

(Tuyờn Quang) từ ngày 13 đến ngày 15/8/1945 Hội nghị nhậnđịnh: “Cơ hội rất tốt cho ta giành chớnh quyền độc lập đó tới”

và quyết định phỏt động tổng khởi nghĩa, giành chớnh quyền từ

tay phỏtxớt Nhật và tay sai, trước khi quõn Đồng minh vàoĐụng Dương

Hội nghị chỉ rừ khẩu hiệu đấu tranh lỳc này là: “Phản đốixõm lược”; “hoàn toàn độc lập”; “Chớnh quyền nhõn dõn”.Những nguyờn tắc để chỉ đạo khởi nghĩa là tập trung, thốngnhất và kịp thời, phải đỏnh chiếm ngay những nơi chắc thắng,khụng kể thành phố hay nụng thụn; quõn sự và chớnh trị phảiphối hợp; phải làm tan ró tinh thần quõn địch…

Hội nghị cũn quyết định những vấn đề quan trọng vềchớnh sỏch đối nội và đối ngoại trong tỡnh hỡnh mới Hội nghịquyết định cử Uỷ ban Khởi nghĩa toàn quốc do Trường Chinhphụ trỏch và kiện toàn Ban Chấp hành Trung ương

Ngay đờm 13/08/1945, Uỷ ban khởi nghĩa toàn quốc ralệnh tổng khởi nghĩa

Ngày 16/08/1945, cũng tại Tõn Trào, Đại hội quốc dõnhọp Đại hội nhiệt liệt tỏn thành chủ trương tổng khởi nghĩa của