Tiet 27 - Dan nhiet (CHUYÊN ĐỀ TỔ TOÁN LÍ)

Các nguyên tử , phân tử đồng ở đâuA dao động nhanh dần và truyền động năng cho các nguyên truyền dần từ đầu A đến đầu B của thanh đồng nên các đinh ghim đ ợc gắn bằng sáp bị nóng ch

M«n vËt lý 8

Tr êng THCS M êng Lu©n – §B§ – §iÖn Biªn

- Dụng cụ : Đèn cồn , thanh kim loại

(thanh đồng ) ,các đinh ghim , sáp ,

giá đỡ thí nghiệm

- Các b ớc tiến hành thí nghiệm :

B ớc 2 : Dùng đèn cồn đun nóng đầu

A của thanh đồng

B ớc 3 : Quan sát hiện t ợng xảy ra

với các đinh ghim

B ớc 1 : Bố trí thí nghiệm nh hình 22.1

Hình 22.1

Baứi 22 : DAÃN NHIEÄT

Hiện t ợng : Các đinh ghim trên thanh đồng rơi xuống tr

ớc , sau theo thứ tự : a,b,c,d,e

Khi đốt nóng đầu A của thanh đồng

thì nhiệt độ , nhiệt năng của đầu A

tăng Các nguyên tử , phân tử đồng

ở đâuA dao động nhanh dần và

truyền động năng cho các nguyên

truyền dần từ đầu A đến đầu B của

thanh đồng nên các đinh ghim đ ợc

gắn bằng sáp bị nóng chảy và rơi

xuống lần l ợt theo thứ tự a,b,c,d,e

Mô phỏng sự truyền nhiệt năng trong thanh đồng AB

Kết luận : Nhiệt năng có thể truyền từ phần này sang phần khác của một vật , từ vật này sang vật khác bằng hình thức dẫn nhiệt

- Mở rộng : Bản chất của sự dẫn nhiệt là sự truyền động năng của các hạt vật chất khi chúng va chạm vào nhau.

II Tính dẫn nhiệt của các chất

1 Thí nghiệm 1 : H 22.2 Sgk

-Mục đích thí nghiệm : Tìm hiểu tính dẫn nhiệt của các chất rắn khác nhau

-Dụng cụ thí nghiệm : Giá đỡ , đèn cồn , trụ cắm ,các đinh ghim, sáp, các

các thanh đồng , nhôm , thuỷ tinh

B ớc 3 : Quan sát hiện t ợng xảy ra với các

đinh ghim trên các thanh dẫn nhiệt

Hiện t ợng :Các đinh gắn ở đầu các thanh rơi xuống không

đồng thời , đinh ghim trên thanh đồng rơi xuống đầu tiên , rồi

đến đinh ghim trên thanh nhôm, cuối cùng là đinh ghim trên thanh thuỷ tinh

Kết luận :

- Các chất rắn khác nhau dẫn nhiệt khác nhau

-Trong chất rắn kim loại dẫn nhiệt tốt nhất

B íc 3 : Quan s¸t vµ m« t¶ hiÖn t îng x¶y ra

víi côc s¸p khi n íc ë phÇn trªn cña èng

nghiÖm b¾t ®Çu s«i

B íc 1 : Bè trÝ thÝ nghiÖm nh h×nh 22.3 SGK

H 22.3.

Hiện t ợng : Khi n ớc ở phần trên của ống nghiệm bắt đầu sôi thì cục sáp ở đáy ống nghiệm không bị nóng chảy

Kết luận : Chất lỏng dẫn nhiệt kém

3 Thí nghiệm 3 : Hình 22.4 Sgk

-Mục đích thí nghiệm : Tìm hiểu tính dẫn nhiệt của chất khí

-Dụng cụ : Đèn cồn , ống nghiệm , nút cao su , cục sáp

-Các b ớc tiến hành

B ớc 2 : Dùng đèn cồn đun nóng đáy ống nghiệm

B ớc3 : Quan sát và mô tả hiện t ợng xảy ra với cục sáp khi đáy

ống nghiệm đã nóng .

B ớc 1: Bố trí thí nghiệm

Hiện t ợng : Khi đáy ống nghiệm đã nóng miếng

- Chất rắn dẫn nhiệt tốt Trong chất rắn , kim loại dẫn nhiệt tốt nhất.

- Chất lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém

M«n vËt lý 8

Tr êng THCS M êng Lu©n – §B§– §iÖn Biªn

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi : Nhiệt năng là gì? Nêu các cách làm thay đổi nhiệt năng của một vật ?

- Các b ớc tiến hành thí nghiệm : Hình 22.1 sgk

+ B ớc 2 Dùng đèn cồn đun nóng đầu A của

thanh kim loại ( Thanh đồng).

+ B ớc 3 Quan sát hiện t ợng xảy ra đối với các

đinh ghim và trả lời các câu hỏi

-Các đinh ghim có rơi xuống không ?

- Nếu các đinh ghim rơi thì sẽ rơi theo thứ tự

nào ?

Chú ý : Các l ợng sáp dùng để gắn đinh ghim

phải nhỏ bằng nhau

- Các đinh ghim phải đ ợc cắm song song với

nhau và cùng vuông góc với thanh đồng AB

- Đặt đèn cồn phải chú ý sao cho ngọn lửa h

ớng trực tiếp vào thanh,tránh tác động của gió

- Sau khi làm thí nghiệm xong lấy khăn ớt đắp

A a b c d e B

Thí nghiệm mô phỏng

B A

Khi đốt nóng đầu A của thanh đồng thì nhiệt độ , nhiệt năng của đầu

A tăng Các nguyên tử , phân tử đồng ở đầu A dao động nhanh dần

và truyền động năng cho các nguyên tử,phân tử bên cạnh Do các nguyên tử , phân tử đồng ở thể răn sắp xếp rất chặt chẽ nên các

nguyên tử, phân tử đồng ở bên cạnh cũng dao động nhanh dần lên , nhiệt độ , nhiệt năng ở phần bên cạnh tăng dần Cứ nh thế nhiệt

năng đ ợc truyền dần từ đầu A đến đầu B của thanh đồng nên các

đinh ghim đ ợc gắn bằng sáp bị nóng chảy và rơi xuống lần l ợt theo thứ tự a,b,c,d,e

Mở rộng : Bản chất của sự dẫn nhiệt là sự truyền

động năng của các hạt vật chất khi chúng va chạm vào nhau

-Dùng sáp gắn các đinh ghim lên các thanh dẫn

nhiệt vào đúng vị trí đã đánh dấu

- Khi cắm các thanh dẫn nhiệt phải đặt một đầu

của các thanh vào đúng giữa trụ.

-Các thanh phải đ ợc đốt nóng đồng thời Muốn

vậy phải đặt đèn cồn sao cho ngọn lửa phải h

ớng vào giữa trụ

Đồng Nhôm

Thuỷ tinh

Hình 22.2

Đồng Nhôm

Thuỷ tinh

+ B ớc 2 Dùng đèn cồn đun nóng đồng thời 3 thanh :

Đồng, nhôm , thuỷ tinh.

+ B ớc 3 Quan sát hiện t ợng xảy ra với các đinh ghim

và trả lời các câu hỏi

-Các đinh gắn ở đầu các thanh có rơi xuống đồng

thời không?

- Nêu thứ tự rơi của các đinh ghim?

ThÝ nghiÖm m« pháng

§ång Nh«m Thuû tinh

H 22.4

Chú ý :

-Dùng kẹp gỗ để đỡ ống nghiệm

- Cục sáp không chạm ống thủy tinh

- Đặt nghiêng ống nghiệm khi đun và đun tập trung một chỗ ở đáy ống nghiệm

NÕu coi kh¶ n¨ng dÉn nhiÖt cña kh«ng khÝ lµ 1 th× kh¶ n¨ng dÉn nhiÖt cña mét sè chÊt cã gi¸ trÞ nh sau:

ChÊt Kh¶ n¨ng dÉn nhiÖt ChÊt Kh¶ n¨ng dÉn nhiÖt

Nh các bạn đã biết, bản chất của sự dẫn nhiệt là sự truyền động năng của các hạt vật chất khi chúng va chạm với nhau ở chất rắn khoảng cách giữa các phân tử là rất gần nhau nên việc truyền động năng của các hạt vật chất khi chúng va chạm với nhau là rất dễ dàng nên hiện t ợng dẫn nhiệt xảy ra ở chất rắn là rất nhanh, nói cách khác chất rắn dẫn nhiệt tốt

ở chất khí khoảng cách giữa các phân tử là rất xa nhau nên việc truyền động năng của các hạt vật chất

là rất khó khăn, vì vậy chất khí dẫn nhiệt kém Chất lỏng đ ợc coi là chất trung gian giữa chất rắn và khí Do đó chất lỏng dẫn nhiệt tốt hơn chất khí và kém hơn chất rắn

Trong môi tr ờng chân không có xảy ra hiện t ợng dẫn nhiệt không?

Môi tr ờng chân không là môi tr ờng không có hạt vật chất nên không có sự truyền động năng giữa các hạt vật chất do đó hiện t ợng dẫn nhiệt không xảy ra trong môi tr ờng chân không

Bµi tËp : Trong các cách sắp xếp vật liệu dẫn nhiệt từ tốt hơn đến kém

hơn sau đây ,cách nào là đúng ?

A Đồng, nước, thủy tinh, không khí.

C Thủy tinh, đồng, nước, không khí.

D Không khí, nước, thủy tinh, đồng.

B Đồng, thủy tinh, nước, không khí.

Bµi 22.2 SBT-29 : Trong sự dẫn nhiệt, nhiệt được truyền từ vật nào sang vật nào ? Hãy chọn câu trả lời đúng

A Từ vật có nhiệt năng lớn hơn sang vật có nhiệt năng nhỏ hơn

B Từ vật có khối lượng lớn hơn sang vật có khối lượng nhỏ hơn

D Cả 3 câu trả lời trên đều đúng

C Từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn

O

O

Ghi nhí

•NhiÖt n¨ng cã thÓ truyÒn tõ phÇn nµy sang phÇn kh¸c cña mét vËt , tõ vËt nµy sang vËt kh¸c b»ng h×nh thøc dÉn nhiÖt

• ChÊt r¾n dÉn nhiÖt tèt Trong chÊt r¾n , kim lo¹i dÉn nhiÖt tèt nhÊt

• ChÊt láng vµ chÊt khÝ dÉn nhiÖt kÐm

C.12 Tại sao trong những ngày rét sờ vào kim

loại ta thấy lạnh , còn trong những ngày nắng nóng sờ vào kim loại lại thấy nóng ?

Trả lời : Những ngày rét sờ vào kim loại ta thấy lạnh , còn trong những ngày nắng nóng sờ vào kim laọi lại thấy nóng Vì kim loại dẫn nhiệt tốt , những ngày rét nhiệt độ bên ngoài thấp hơn nhiệt độ cơ thể , nên khi sờ vào kim

loại , nhiệt từ cơ thể truyền vào kim loại và phân tán trong kim loại nhanh nên ta cảm thấy lạnh Ng ợc lại những

ngày nóng nhiệt độ bên ngoài cao hơn nhiệt độ cơ thể nên nhiệt từ kim loại truyên vào cơ thể nhanh và ta có cảm

giác nóng.

H ớng dẫn về nhà

2 Đọc phần “Có thể em ch a biết” và tìm hiểu các hiện t ợng thực tế liên

quan đến bài học, vận dụng kiến thức đã học để giải thích.

1 Học thuộc ghi nhớ SGK.

3 Làm lại các bài tập C9, C10, C11, C12 SGK vào vở Bài tập 22.1-22.6 SBT.

4 Đọc và tìm hiểu tr ớc bài 23: Đối l u – Bức xạ nhiệt (SGK T80)

Bài giảng đến đây kết thúc



chúc các em học sinh

luôn học giỏi!