Bài dạy học theo chủ đề tích hợp đạt giải Quốc gia

Mục tiêu dạy học: - Kiến thức, kĩ năng, thái độ của các môn học sẽ đạt được trong dự án này là: Toán học, môn địa lí, môn lịch sử, giáo dục kĩ năng hiểu biết những vấn đề trong cuộc sốn

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HOA LƯ

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập- tự do- hạnh phúc



BÀI DỰ THI:

DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

TRƯỜNG THCS TRƯỜNG YÊN

TỔ KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Họ và tên giáo viên: Nguyễn Mạnh Toàn

Chủ đề:

CÁC BÀI TOÁN VỀ SỐ NGUYÊN - CỘNG, TRỪ SỐ NGUYÊN

TÍCH HỢP KIẾN THỨC VỀ LỊCH SỬ - ĐỊA LÍ- HIỂU BIẾT XÃ HỘI,…

Ngày 13 tháng 11 năm 2014.

PHIẾU DỰ THI : DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

I Chủ đề :

Dạy học tích hợp các môn học : Toán học, Địa lí, Lịch sử, hiểu biết thực

tế xã hội,… thông qua chủ đề: “CÁC BÀI TOÁN VỀ SỐ NGUYÊN - CỘNG, TRỪ

SỐ NGUYÊN TÍCH HỢP KIẾN THỨC VỀ LỊCH SỬ - ĐỊA LÍ- HIỂU BIẾT XÃ HỘI

…”

II Mục tiêu dạy học:

- Kiến thức, kĩ năng, thái độ của các môn học sẽ đạt được trong dự án này là: Toán học, môn địa lí, môn lịch sử, giáo dục kĩ năng hiểu biết những vấn

đề trong cuộc sống hằng ngày

- Vận dụng các kiến thức liên môn để áp dụng vào các bài tập về số - cộng, trừ số nguyên giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ, tư duy, sự sáng tạo trong học tập và ứng dụng vào thực tiễn

- Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn: Số học, Hình học, Toán- Địa lí, Toán - Lịch sử, lồng ghép hiểu biết xã hội trong thực tế

III Đối tượng dạy học của dự án:

Là học sinh khối 6 trường THCS Trường Yên – Huyện Hoa Lư – Tỉnh

Ninh Bình

Thứ nhất: Đây là đối tượng học sinh đầu cấp, khi học ở bậc tiểu học và

trong chương I các em đã hoàn thiện chương trình về tập hợp số tự nhiên, trong

đó các phép toán cộng , và nhân luôn thực hiện được, còn phép trừ và phép chia

không phải lúc nào cũng thực hiện được Nhu cầu mở rộng tập hợp số để đáp ứng được khả năng tính toán và thực tiễn cuộc sống đề ra

Thứ hai: Đối với bộ môn Địa lý, Lịch sử, các em đã được học rất nhiều

bài có liên quan đến địa điểm nổi tiếng trong nước và trên thế giới, các kỳ quan thiên nhiên, các mốc lịch sử quan trọng và các nhân vật nổi tiếng của thế giới

Thứ ba: Đối với các môn học khác cũng vậy, như môn: Lịch sử, Địa lí…

các em đã được tìm hiểu về kiến thức nhiều môn được tích hợp trong các bài học Vì vậy nên khi cần thiết kết hợp kiến thức của một môn học nào đó vào bộ môn toán để làm cho bài dạy phong phú, gần giũ hơn để học sinh tích cực tự giác tiếp thu kiến thức một cách chủ động hơn Qua đó giúp các em vừa nắm vững kiến thức toán học và hiểu thêm kiến thức của các môn khác góp phần giáo dục học sinh yêu lịch sử dân tộc, yêu quê hương đất nước, hiểu biết thêm các sự kiện lịch sử, địa lí thế giới mở rộng hiểu biết để các em tìm tòi khám phá nâng cao hiểu biết của bản thân

IV Nội dung tích hợp cụ thể

A.Tổng quan về các nghiên cứu có liên quan để giải quyết tình huống

Để đạt được hiệu quả cao ta cần áp dụng vào nhiều môn học khác nhau để giải quyết các bài tập môn toán đưa ra, từ môn toán tích hợp các nội dung của các môn học khác và các kiến thức về hiểu biết xã hội, kĩ năng sống làm phong phú kiến thức của học sinh giúp các em lĩnh hội kiến thức chủ động và khắc sâu Thông qua đó làm cho bài dạy của giáo viên sinh động hơn cụ thể là các nội dung liên môn của các môn học sau:

1.Về địa lý:

+ Tìm hiểu về độ cao của các đỉnh núi

+ Tìm hiểu về độ sâu của đáy vực, đáy vịnh

+ Tìm hiểu xem một n-ớc thuộc khu vực nào của châu lục,

2.Về lịch sử:

+ Dùng số nguyên để biểu diễn các mốc thời gian trước và sau cụng nguyờn + Tìm hiểu về các thời đại, các vị anh hùng của dõn tộc Việt Nam

3.Về hiểu biết xã hội

+ Tìm hiểu về các nhà bác học

+ Cỏc hiểu biết về xó hội cuộc sống

+ Tỡm hiểu số nguyờn õm nguyờn dương thụng qua kinh doanh (lỗ-lói, cú- nợ)

4 Về thể thao :

+ Tìm hiểu về hiệu số bàn thắng – thua

+ Tỡm hiểu nột đẹp văn húa Việt Nam qua Festivan diều Huế

B Những nội dung chớnh

1 Hiểu về số nguyên qua tìm hiểu về độ cao của các địa danh

Bài toỏn 1.Dựng cỏc số nguyờn để biểu thị cỏc độ cao và cho biết ý nghĩa của nú:

a) Độ cao của đỉnh nỳi ấ-vơ –rột ( thuộc Nờ-pan) là 8848 m

b) Độ cao của đỉnh nỳi Phan-xi-păng là 3143 m

HD Trả lời và nội dung tớch hợp kiến thức địa lớ, hiểu biết xó hội

+ Độ cao của đỉnh nỳi ấ- vơ - rột cao 8848 m so với mực nước biển Là số nguyờn dương(+8818m)

Thụng qua đú tỡm hiểu vị trớ của đỉnh ấ- vơ – rột của dóy Hy-ma-lay-a thuộc Nờ-pan học sinh biờt thụng tin đõy là đỉnh nỳi cao nhất thế giới (núc nhà thế giới) là địa điểm du lịch, thể thao mạo hiểm, thỏm hiểm của nhiều nhà khoa học trờn thế giới trong đú cú cả Việt Nam

Đỉnh núi Ê- vơ-rét (Nê- Pan) cao +8848 m

+ Khi nói độ cao của đỉnh núi Phan-xi-păng là + 3143 m điều đó có nghĩa

là đỉnh núi trên mực nước biển là 3143 m, là số nguyên dương

Đỉnh núi Phan-xi-păng (Lào Cai) cao +3143 m

Thông qua nội dung này học sinh biết đây là đỉnh núi cao nhất Đông Dương (nóc nhà Đông Dương) đây cũng là nơi tham quan, du lịch sinh thái, nghiên cứu, thám hiểm quan trọng của Việt Nam Trên dãy Hoàng Liên Sơn có nhiều động- thực vật quý cần bảo vệ và khai thác hợp lý

Bài toán 2 (Bài tập vận dụng tương tự) Viết các độ cao sau và cho biết ý nghĩa

của nó

a) Độ cao trung bình của Tây Nguyên (Việt Nam) là 700 m

b) Độ cao của đỉnh núi Bồ (khu di sản văn hóa - thiên nhiên thế giới Tràng An xã Trường Yên) là 1000m

HD a) +700m b) +1000m

Bài toán 3.Đọc các số nguyên để biểu thị các độ cao và cho biết ý nghĩa của nó:

a) Độ cao của đáy vực Ma-ri-an là -11524 m

b) Đáy vịnh Cam Ranh có độ cao là -30m

HD Trả lời và nội dung tích hợp kiến thức địa lí, hiểu biết xã hội

+ Độ cao của đáy vực Ma-ri-an là -11524 m Nghĩa là đáy vực này nằm dưới mực nước biển là 11524 m, là số nguyên âm.

Thông qua đó tìm hiểu vị trí của đáy vực nằm ở khu vực nào của Châu Á, vùng biển nào.Thông qua đó giúp học sinh trang bị thêm cho học sinh hiểu biết

và củng cố kiến thức về địa lí

+ Đáy vịnh Cam Ranh có độ cao là -30m có ý nghĩa là đáy vịnh bên dưới mực nước biển 30m, là số nguyên âm

Vịnh Cam Ranh ( Khánh Hòa) cao - 30 m

Đây là nội dung có liên quan tới kiến thức địa lí và hiểu biết xã hội, vịnh Cam Ranh là một trong 20 vịnh được vinh danh đẹp nhất thế giới (xếp thứ 3), là nơi

có tiềm năng về du lịch biển, nơi phát triển kinh tế Bên cạnh đó vịnh Cam Ranh còn là cảng quân sự quan trọng của QĐND Việt Nam nơi đặt nhiều tầu chiến hiện đại và hiện còn là nơi neo đậu của biên đội tầu ngầm ki-lô của Việt Nam để bảo vệ biển đảo thiêng liêng của tổ quốc, trong đó có hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa

Bài toỏn 4 Em hiểu gỡ về ý nghĩa của cỏc số nguyờn trong cỏc cõu sau:

a) Độ cao trung bỡnh của thềm lục địa Việt Nam là – 65m

b) Độ cao của hơn một nửa nước Hà Lan (Thuộc chõu Âu) là -1m

c) Độ cao trung bỡnh của tam giỏc Bec-mu-da (tam giỏc quỷ thuộc vựng biển Ca-ri-bờ- trung mỹ) là -2000m

HD: Dưới mực nước biển

a) 65m b) 1m c) 2000m

2 Qua số nguyờn tỡm hiểu cỏc mốc lịch sử, tìm hiểu về các thời đại

Bài toỏn 5.Dựng số nguyờn biểu thị cỏc mốc thời gian sau

a) Thời đại Hựng Vương kết thỳc vào khoảng năm 258 trước Cụng nguyờn

b) Khởi nghĩa Hai Bà Trưng nổ ra vào năm 40 sau cụng nguyờn

c) Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quõn thống nhất giang sơn thu về một mối và lờn ngụi hoàng đế (Đinh Tiờn Hoàng) đặt tờn nước ta là Đại Cồ Việt định

đụ ở Hoa Lư năm 968 sau cụng nguyờn

HD Trả lời và nội dung tớch hợp kiến thức lịch sử, hiểu biết xó hội

+ Thời đại Hựng Vương kết thỳc vào khoảng vào năm – 258 là số nguyên âm

Hỡnh ảnh về thời kỡ cỏc Vua Hựng

Thụng qua nội dung liờn hệ đến truyền thuyết con Lạc chỏu Hồng của dõn tộc Việt Nam và ý nghĩa của từ “ Đồng Bào” Hiểu thờm về thời kỡ dựng nước

và giữ nước của dõn tộc ta.Thời kỡ Hựng Vương kộo dài từ năm 2879 đến 258

(TCN) trải qua 18 đời vua đây là thời kì dựng nước (Văn Lang) của dân tộc Việt Nam.Thế hệ người Việt Nam phải cùng nhau giữ nước, nhất là thế hệ trẻ Theo lời dặn của Bác Hồ “Các vua Hùng đã có công dựng nước, bác cháu ta phải cùng nhau giữ nước”.Qua đó giúp học sinh thêm yêu lịch sử Việt Nam và thấy trách nhiệm của mình đối với đất nước

+ Khởi nghĩa Hai Bà Trưng nổ ra khoảng năm + 40 là số nguyªn d-¬ng

Hình ảnh Khởi nghĩa Hai Bà Trưng diễn ra năm 40 đến năm 43

Học sinh tìm hiểu khởi nghĩa Hai Bà Trưng chống quân xâm lược Nam Hán Qua nội dung này làm cho học sinh hiểu thêm về mốc lịch sử và thấy được lòng yêu nước và tinh thần quật cường của người phụ nữ Việt Nam Khi

giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh Thấy được vai trò của người phụ nữ trong lịch

sử giữ nước của dân tộc ta

Gắn với 8 chữ vàng mà Bác Hồ nhận xét về phụ nữ Việt Nam: “ Kiên cường, bất khuất, trung hậu, đảm đang”.Thông qua nội dung học sinh tìm hiểu thêm những gương phụ nữ anh hùng trong lịch sử Trong giai đoạn phong kiến

có những gương phụ nữ tiêu biểu như: Hai Bà Trưng, bà Triệu, Thái hậu Dương Vân Nga,…trong thời đại Hồ Chí Minh tiêu biểu như: Võ Thị Sáu, Trần Thị Lý, Nguyễn Thị Định, Nguyễn Thị Bình, Võ Thị Thắng,…

- Đinh Tiên Hoàng lên ngôi năm + 968

+ Đinh Tiên Hoàng( 924 - 979) là vị vua sáng lập triều đại nhà Đinh, nước Đại Cồ Việt trong lịch sử Việt Nam Ông là người có công đánh dẹp loạn

12 sứ quân, thống nhất giang sơn và trở thành hoàng đế đầu tiên của Việt Nam sau 1000 năm Bắc thuộc Đại Cồ Việt là nhà nước mở đầu cho thời đại độc lập,

tự chủ, xây dựng chế độ quân chủ tập quyền ở Việt Nam Đinh Bộ Lĩnh mở nước, lập đô, lấy niên hiệu với tư cách người đứng đầu một vương triều bề thế: Thời kỳ phục quốc của Việt Nam, từ họ Khúc chỉ xưng làm Tiết độ sứ, tới Ngô Quyền xưng vương và tới vua Đinh xưng làm hoàng đế Sau hai vua nhà Tiền

Lý xưng đế giữa thời Bắc thuộc rồi bị thất bại trước hoạ ngoại xâm, 400 năm sau người cầm quyền Việt Nam mới thực sự vươn tới đỉnh cao ngôi vị và danh hiệu, khẳng định vị thế vững chắc của quốc gia độc lập, thống nhất qua các triều đại Đinh – Lê – Lý – Trần và buộc các điển lễ, sách phong của cường quyền phương Bắc phải công nhận là một nước độc lập Từ Đinh Bộ Lĩnh trở về sau, các Vua không xưng Vương hay Tiết độ sứ nữa mà đều xưng Hoàng đế như một dòng chính thống Đinh Tiên Hoàng là vị hoàng đế đặt nền móng sáng lập nhà nước phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên ở Việt Nam, vì thế mà ông còn được gọi là người mở nền chính thống cho các triều đại phong kiến trong lịch sử.Đây là niềm tự hào của Ninh Bình nói chung và quê hương Trường Yên chúng ta nói riêng

Đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng tại Trường Yên Tượng vua Đinh Tiên Hoàng trong đền

Bài toán 6.Dùng số nguyên biểu diễn các mốc thời gian sau:

a) Thời kì An Dương Vương kết thúc khoảng năm 257 TCN

b) Nhà toán học Pi-ta- go sinh năm 576 TCN

c) Thế vận hội đầu tiên tổ chức tại Olimpia (Hy-lạp) năm 776 TCN

d) Thế vận hội mùa hè lần thứ XXX tổ chức tại Luân Đôn (Anh) năm 2012

HD a) -257 b) -567 c) -776 d) +2012

3 Các dạng bài tập tìm hiểu về thực tế LuyÖn tËp vÒ phÐp céng- trõ sè nguyªn

Liên quan tới cộng trừ các số nguyên: Cùng dấu, khác dấu.Qua đó củng

cố và khắc sâu kiến thức

Bµi to¸n 7 Nhiệt độ buổi trưa ở Mát-xcơ-va là -70C Buổi chiều nhiệt độ giảm

60C Hỏi nhiệt độ buổi chiều ở Mát-xcơ-va là bao nhiêu độ

HD

Khi nhiệt độ buổi chiều giảm 6oC nghĩa là tăng -6o

C Vậy nhiệt độ buổi chiều ở Mát-xcơ-va là:

- 7 + (-6) = - (7+6) = -13

Vậy nhiệt độ buổi chiều ở Mát-xcơ-va là -13oC

Liên hệ tới hiểu biết xã hội

- Tìm hiểu Mát-xcơ - va là thủ đô của nước Nga (Liên Xô cũ) là thủ đô xinh đẹp và cổ kính, nước Nga là nước giúp đỡ Việt Nam vô cùng to lớn trong chiến tranh, và hiện tại trong cả hòa bình

Mát-xcơ- va thủ đô liên bang Nga

Bài toán 8 Nhiệt độ ở Sapa vào buổi trưa là 30C, đến tối nhiệt độ giảm so với buổi trưa là 50C Do đó ở Sapa có tuyết rơi Hỏi vào buổi tối Sapa có nhiệt độ là bao nhiêu?

HD 3 + (-5) = -(5-3) = -2

Vào buổi tối Sapa có nhiệt độ là -20C

Bài toán 9: Vùng Xi-bê –ri (Liên bang Nga) có nhiệt độ chênh lệch (nhiệt độ

cao nhất trừ nhiệt độ thấp nhất) trong năm nhiều nhất thế giới: nhiệt độ thấp nhất

là -700C, nhiệt độ cao nhất là 370C Tính số độ chênh lệch nhiệt độ của vùng

Xi-bê –ri

Lời giải

Nhiệt độ chênh lệch nhiệt độ của vùng Xi-bê –ri là:

37 – (-70) = 37 + 70 = 107 Vậy số độ chênh của nhiệt độ vùng Xi-bê-ri là 1070C

Xi - bê- ri (Liên bang Nga)

Qua đó tìm hiểu Xi-bê –ri là khu vực cận đông, nằm trên lãnh thổ Châu Á của nước Nga, giới thiệu là nơi có nhiệt độ chênh lệch lớn nhất trong năm trên thế giới Tuy vậy nơi đây có rất nhiều tài nguyên khoáng sản như dầu mỏ, kim cương,…

Bài toán 10 Năm 179 TCN Triệu Đà đánh bại An Dương Vương chính thức

xâm lược Âu Lac (Tên của nước ta thời kì đó) đến năm 938 sau công nguyên Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trong trận đánh lịch sử Bạch Đằng chấm dứt thời kì Bắc thuộc mở ra thời kì độc lập, tự chủ của dân tộc ta Tính xem thời

kì Bắc thuộc kéo dài bao nhiêu năm

HD Thời kì Bắc thuộc kéo dài khoảng: 938 – (-179) = 938 + 179 = 1117

Vậy thời kì Bắc thuộc kéo dài 1117 năm

thôn Cam Lâm (Đường Lâm – HN)

Bài tập11.Tính tuổi thọ của nhà bác học Ác – si – mét, biết rằng ông sinh năm

-287 và mất năm -212

HD.Tính tuổi thọ ta lấy năm mất trừ năm sinh

Tuổi thọ của nhà bác học Ác – si – mét là :

-212 –(-287) = -212 + 287 = 287 – 212 = 75

Vậy Ác – si – mét thọ 75 tuổi

Hình ảnh chân dung Ác-si-mét, sinh khoảng 287 trước Công Nguyên

Syracuse, Sicilia Magna Graecia, Vịnh Taranto Mất khoảng 212 trước Công Nguyên

Bị các binh sĩ La Mã giết hại trong trận Syracuse

Nơi cư trú Syracuse, Sicilia

Nổi tiếng vì Định luật Archimedes, Đinh ốc Archimedes, Thủy tĩnh học, Đòn bẩy

- Thông qua bài toán tìm hiểu Ác – si –mét là nhà bác học cổ đại ông giỏi nhiều lĩnh vực, là “cha đẻ” của lực đẩy Ác-si-mét gắn liền với câu truyện nổi tiếng Ơ-rê-ca

Bài toán 12 Một đội bóng đá năm ngoái ghi được 27 bàn và để thủng lưới 48

bàn.Năm nay đội ghi được 39 bàn và để thủng lưới 24 bàn Tính hiệu số bàn thắng – thua của đội bóng trong mỗi mùa giải

Giải

a) Hiệu số bàn thắng thua của mùa giải năm trước là:

21 – 32 = - (32- 21) = - 19 bàn b) Hiệu số bàn thắng thua năm nay là: 35 – 31 = 4 bàn

Hiểu được ứng dụng của số nguyên trong thực tế được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau như thể thao(hiệu số bàn thắng- thua, trong kinh doanh

lỗ (âm), lãi (dương), trong y học cận thị, viễn thị

Qua nội dung này học sinh thấy được số nguyên dùng cả trong lĩnh vực thể thao, hay trong cuộc sống thực tế đời sống xã hội như có và nợ, kinh doanh

lỗ (âm) lãi (dương)

Bài toán 13: Năm ngoái ông Năm vay ngân hàng nhà nước để chăn nuôi 15

triệu đồng theo chế độ ưu đãi của nhà nước giành cho hộ nghèo vì vậy ông không phải trả lãi xuất Năm nay do làm ăn đúng quy cách ông đã thoát nghèo

và hiện tại ông đã trả được ngân hàng 10 triệu Hỏi ông Năm còn nợ ngân hàng bao nhiêu?

Lời giải:

Số tiền ông Năm còn nợ ngân hàng là:

15 – 10 = 5 (triệu đồng)

Vậy ông Năm còn nợ lại ngân hàng là 5 triệu đồng

4 TÝnh độ cao sau một vài lần thay đổi Thấy được dùng số nguyên để biểu thị

các đại lượng tăng giảm, cùng chiều, ngược chiều theo quy ước

Bài toán 14.Trong lễ hội thả diều ở Fesivan diều Huế, chiếc diều của Việt Nam

mang biểu tượng hình chữ S bay ở đội cao 150m (so với mặt đất) Sau một lúc chiếc diều giảm độ cao 15m, rồi sau đó lại tăng thêm 30m Hỏi sau hai lần thay đổi diều ở độ cao bao nhiêu mét (so với mặt đất)

Giải

Khi diều giảm độ cao 15m có nghĩa là tăng thêm -15 m Nên độ cao của diều sau hai lần thay đổi là:

150 +(-15) + 30= 180 +(-15) = 180 – 15 = 165 m

Vậy sau hai lần thay đổi độ cao thì độ cao của nó là 165m

Liên hệ với thực tế:Thả diều là một nét đẹp Văn hóa của VN, hiện nay nước ta có Fesivan diều ở Huế thu hút được quan tâm của rất nhiều khách du lịch trong và ngoài nước Tuy vậy khi thả diều chú ý không chơi gần nơi có đường dây điện để an toàn Giáo dục ý thức an toàn trong khi vui chơi