Điều lệ Đội đã từngkhẳng định vị trí của Đội “là tổ chức nòng cốt trong các phong trào thiếunhi, là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là lực lượng dự bịcủa Đoàn TNCS Hồ Chí M
Trang 1Tên đề tài:
KINH NGHIỆM XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN
CÔNG TÁC ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH TRONG TRƯỜNG THCS
PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ
Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu niên, nhi đồng ViệtNam do chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản Việt Nam sáng lập,Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách Điều lệ Đội đã từngkhẳng định vị trí của Đội “là tổ chức nòng cốt trong các phong trào thiếunhi, là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là lực lượng dự bịcủa Đoàn TNCS Hồ Chí Minh”, tạo điều kiện cho đội viên được giáodục và tự giáo dục thông qua các hoạt động tập thể của Đội kết hợp với
sự hướng dẫn của anh, chị phụ trách Tuy Đội có vị trí và vai trò quantrọng như vậy nhưng thực tế có rất nhiều trường chưa chú trọng đếncông tác Đội
Công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh là công tác bao gồm nhiều hoạtđộng thi đua có tính chất bề nổi nhưng thực tế nhiều giáo viên - Tổngphụ trách đội các trường THCS coi đây là một hoạt động phụ nên không
Trang 2trường THCS rất trầm, hoạt động không hiệu quả, thậm chí có trường đivào bế tắc.
Công tác Đội có tác dụng rất lớn trong sự nghiệp giáo dục của nhàtrường Tổ chức Đội hoạt động tốt sẽ góp phần thúc đẩy tất cả các hoạtđộng khác: Rèn luyện sức khoẻ tốt để học tập và lao động, rèn luyện kĩnăng sống để đáp ứng với cuộc sống
Đặc biệt trong xu thế hội nhập hiện nay, vấn đề giáo dục và nângcao chất lượng đạo đức cho các em càng cần thiết và cấp bách Chính vì
vậy tôi quyết định chọn đề tài “Kinh nghiệm xây dựng và phát triển công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh trong trường THCS”.
sự đầu tư phù hợp cho hoạt động của Đội
Tổng phụ trách đội từng được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ ĐoànĐội, được thường xuyên tham gia các lớp tập huấn công tác Đội nên cónhững kỹ năng cần thiết để hoạt động
Trang 3Tổng phụ trách Đội là người có năng lực, nhiệt tình trong các hoạtđộng Đội Đặc biệt tổng phụ trách là người có chuyên môn Thể dục rấtvững, có năng khiếu và hiểu biết về âm nhạc, có sự hỗ trợ của giáo viêngiảng dạy bộ môn Âm nhạc nên rất thuận lợi cho các hoạt động của Đội,
cụ thể: Dễ dàng hướng dẫn cho các đội viên thực hiện nghi thức đội, cáctiết mục văn nghệ, múa hát tập thể Vì thế mà các hoạt động của Độiphát triển mạnh và có nhiều thành tích đáng kể
Đa số các đội viên rất tích cực, yêu thích các hoạt động do Đội tổchức Điều này tạo điều kiện rất lớn giúp cho hoạt động Đội dễ dànghoạt động và phát triển đi lên
Trang 4Đứng trước thực trạng về chất lượng đội viên, hơn thế nữa là tìnhyêu nghề nghiệp, tôi quyết tâm nâng cao sự hiểu biết cho các em về tổchức Đội nên ngay từ khi vào đầu năm học, tôi đã tiến hành khảo sát sựhiểu biết của một số đội viên qua 7 yêu cầu của người đội viên.
K t qu kh o sát nh sau: ết quả khảo sát như sau: ả khảo sát như sau: ả khảo sát như sau: ư sau:
Loại chưa đạt yêu cầu
Trang 5Thực trạng trên là điều mà bản thân tôi, một giáo viên – Tổng phụtrách đội không thể không có những băn khoăn, trăn trở Vì thế tôi đãmạnh dạn đưa sáng kiến kinh nghiệm “Xây dựng và phát triển công tácđội TNTP Hồ Chí Minh trong trường THCS” của mình áp dụng vào việchoạt động công tác Đội ở đơn vị công tác là trường THCS Bính Thuận
và bước đầu đạt hiệu quả đáng khích lệ
II CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
Trang 61 Tổng phụ trách phải thường xuyên được tham gia các lớp tậphuấn công tác Đội.
2 Tổng phụ trách Đội phải thực sự nhiệt tình, có năng khiếu, nănglực, phẩm chất
3 Xây dựng và lập kế hoạch hoạt động
4 Phương tiện hoạt động cũng thực sự cần thiết trong quá trình hoạtđộng Đội
5 Tổng phụ trách phải thường xuyên duy trì, tăng cường hoạt độngcủa đội Cờ đỏ, hoạt động nghi thức đội và múa hát tập thể
6 Tổng phụ trách phải có sự sáng tạo trong công tác xây dựng vàphát triển công tác Đội cho phù hợp với đặc điểm tình hình nhà trường
và địa phương
III CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
1 Tổng phụ trách phải thường xuyên được tham gia các lớp tập huấn công tác Đội:
Đây là điều rất cần thiết vì các lớp tập huấn công tác Đội sẽ rènluyện các kỹ năng hoạt động Đội cho các tổng phụ trách để họ có thểđịnh hướng và có các kỹ năng tối thiểu trong quá trình hoạt động côngtác Đội Thấy rõ được điều đó, tôi đã tham gia đầy đủ tất cả các lớp tập
Trang 7huấn do Hội đồng Đội các cấp và Phòng giáo dục tổ chức Đồng thời tôivận dụng những điều đã học tập được trong các đợt tập huấn để rènluyện cho Đội viên của trường một cách đầy đủ, kịp thời.
Ngoài ra, tôi còn tập huấn cho các anh chị phụ trách các Chi độinắm bắt được để cùng nhau phối hợp hoạt động
2 Tổng phụ trách Đội phải thực sự nhiệt tình, có năng lực, năng khiếu, có phẩm chất tốt:
Tổng phụ trách Đội phải có năng khiếu về tổ chức các hoạt động xãhội, hiểu biết về Đoàn Đội, có đủ sức khoẻ, biết vận động học sinh vàcác lực lượng xã hội và mọi người tham gia công tác Đội, có bằng tốtnghiệp sư phạm; đã được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ Đoàn Đội Năngkhiếu bề nổi của Tổng phụ trách Đội cũng rất quan trọng cho sự đi lêncủa công tác Đội (văn nghệ, TDTT ) Thực tế Tổng phụ trách đội càng
có nhiều năng khiếu bề nổi thì hoạt động đội càng phát triển Tuy nhiênnăng khiếu không phải là điều sẵn có mà phải có quá trình khổ côngluyện tập, phấn đấu Chính vì vậy mà tôi đó tìm tòi, học hỏi kinh nghiệmcủa những anh chị Tổng phụ trách đi trước để áp dụng linh hoạt, phùhợp với đặc điểm tình hình của đơn vị
Trang 83 Tổng phụ trách Đội phải có kỹ năng trong việc xây dựng và lập kế hoạch hoạt động:
Các kế hoạch cần phải xây dựng trong trường THCS là:
- Kế hoạch công tác Đội năm học
- Kế hoạch công tác của giáo viên - Tổng phụ trách Đội: Kế hoạchtháng, tuần
- Kế hoạch hoạt động của Liên đội
- Kế hoạch hoạt động của Chi đội
- Kế hoạch các bộ phận: Tổ chức Đại hội các cấp (Đại hội Chi đội,Đại hội Liên đội), kế hoạch phát động các phong trào thi đua chào mừngcác ngày lễ lớn, kế hoạch dự trù kinh phí, )
Trong các kế hoạch trên tôi chú trọng và đầu tư nhiều nhất là kếhoạch công tác Đội năm học bởi vì nó chính là cơ sở để quyết định cácloại kế hoạch công tác Đội khác Để có một bản kế hoạch hoạt động Độitrong năm học trước tiên tôi nghiên cứu kĩ công văn hướng dẫn mụctiêu, nhiệm vụ, nội dung giáo dục của ngành giáo dục và Hội đồng Độicấp trên, lấy quy trình hoạt động Liên đội, chương trình hoạt động ngoàigiờ lên lớp, các ngày kỉ niệm lớn trong năm làm mốc thời gian chỉ đạo
kế hoạch Tôi nhận thấy điều này rất dễ dàng cho việc lập kế hoạch và
Trang 9tiến hành hoạt động Nhưng điều quan trọng nhất khi xây dựng kế hoạchhoạt động Đội năm học là giáo viên – Tổng phụ trách Đội phải nắmđược tình hình đặc điểm của trường, của địa phương, làm chủ được tìnhhình Liên đội Như vậy mới có thể phát triển mạnh công tác Đội.
Bản thân giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải lên kế hoạch hoạt
động tháng, tuần và nhất thiết phải có Sổ Tổng phụ trách
Kế hoạch hoạt động của Liên đội và Chi đội đã có mẫu thực hiệntrong cuốn sổ Liên đội và sổ Chi đội Tôi đã hướng dẫn cụ thể cho Banchỉ huy Liên đội và các Chi đội để các em lên kế hoạch hoạt động, điềunày sẽ rất dễ dàng cho việc hoạt động Đội được tốt
Khi thực hiện kế hoạch các bộ phận giáo viên – Tổng phụ tráchĐội cần nghiên cứu, xác định rõ được mục đích, nội dung, phương pháp,quy mô, hình thức, tiến độ Điều quyết định hiệu quả thực hiện các kếhoạch này chính là việc thu thập, xử lý thông tin Giáo viên - Tổng phụtrách Đội phải lấy ý kiến của các lực lượng trong và ngoài nhà trường,tranh thủ được ý kiến của các đồng chí lãnh đạo Đảng, chính quyền,đoàn thể trong các nhà trường, các giáo viên phụ trách các Chi đội, cán
bộ Đoàn Đội cấp trên, ý kiến của các em trong Ban chỉ huy Liên đội, các
em đội viên và các lực lượng có liên quan đến kế hoạch
Trang 10Tôi đã chủ động tham mưu cho Ban Giám hiệu, xin ý kiến củađồng chí Hiệu trưởng để xây dựng kế hoạch, đồng thời phối hợp với các
tổ chức để thực hiện một cách có hiệu quả công tác Đội
4 Cần có phương tiện hoạt động trong quá trình hoạt động Đội:
Hoạt động đội chủ yếu là các hoạt động bề nổi mang tính chất thiđua như văn nghệ, TDTT, các buổi lễ mít tinh chào mừng Vì vậyphương tiện hoạt động đóng vai trò vô cùng quan trọng Muốn hoạt độngtốt các nhà trường cần đầu tư các phương tiện thiết yếu cho hoạt độngĐội như: máy vi tính, loa đài, đầu đĩa, băng đĩa, đàn phục vụ cho cáchoạt động văn nghệ, múa hát tập thể, các chương trình chào mừng cácbuổi lễ Nếu không có các phương tiện này thì hoạt động Đội sẽ buồn
tẻ, đơn điệu không thu hút được các em đội viên Nếu thuê các phươngtiện này cũng không được thường xuyên và rất tốn kém, điều đó cũng rấthạn chế đến việc hoạt động và phát triển công tác Đội Vì vậy tôi đótham mưu với Ban giám hiệu để mua sắm các phương tiện trên phục vụcho hoạt động Đội nhằm nâng cao hiệu quả công tác Đội một cách đáng
kể Hiên nay, các buổi sinh hoạt tập thể, múa hát sân trường… tôi đều
mở đĩa cho các em múa hát theo nhạc Có thể nói, các phương tiện hiệnđại có tác dụng thu hút các em rất tốt và hiệu quả trông thấy rõ rệt
Trang 115 Tổng phụ trách phải thường xuyên duy trì, tăng cường hoạt động của Đội cờ đỏ, hoạt động nghi thức đội và múa hát tập thể:
Điều này rất cần đến năng lực của giáo viên – Tổng phụ trách Đội.Không phải giáo viên – Tổng phụ trách nào cũng có khả năng tập nghithức cho học sinh, nên cần phải nỗ lực, nhiệt tình tham khảo các kênhthông tin để tập cho đội viên Sự tham gia của đội nghi thức sẽ gópphần vào sự thành công của các buổi lễ mít tinh và đại hội Đội hàngnăm
Trong các hoạt động Đội cũng không thể thiếu các tiết mục vănnghệ Để hoạt động có hiệu quả, ngay từ đầu năm học tôi đã lên kếhoạch tập luyện đội múa mẫu bao gồm những đội viên có năng khiếuvăn nghệ trong Liên đội Đội múa mẫu này sẽ luôn sẵn sàng tham giatrong các chương trình, các buổi lễ, góp phần không nhỏ vào việc đẩymạnh các hoạt động, các phong trào của Đội
Hoạt động thường xuyên không thể thiếu được trong công tác Đội
ở trường THCS chính là múa hát tập thể (múa hát sân trường) Đây làhoạt động quan trọng làm cho các em thêm hứng khởi, thắt chặt tìnhđoàn kết, thân ái Vẻ đẹp của âm thanh, nhịp điệu và các động tác sẽhình thành ý thức thẩm mĩ lành mạnh, trong sáng cho các em Giáo viên
Trang 12múa hát tập thể cho các em Muốn hoạt động múa hát diễn ra thườngxuyên, hiệu quả tôi đó thực hiện các bước sau đây:
- Chọn các bài hát mà tôi đã được tập huấn trong chương trình tậphuấn công tác Đội đầu năm học do Hội đồng Đội huyện Quỳ Châu tổchức Tôi đã cho các em múa các bài hát sau:
+ Bài Hành khúc thanh niên Nghệ An
+ Bài Hào khí tuổi trẻ Nghệ An
- Có đầu đĩa để tải các bài hát cho các em múa theo nhịp của cácbài hát trong đĩa
- Nếu giáo viên - Tổng phụ trách Đội không có kĩ năng âm nhạc thìnhất thiết phải lựa chọn cộng tác viên am hiểu âm nhạc để cùng dạy chocác em Bản thân tôi là một giáo viên - Tổng phụ trách Đội có chuyênmôn là giảng dạy bộ môn Thể dục nhưng cũng hiểu biết về lĩnh vực Âmnhạc nên rất thuận lợi cho việc hướng dẫn các em múa hát tập thể Ngoài
ra tôi cũng không ngừng học hỏi những anh chị Tổng phụ trách đi trước
và tìm hiểu thêm trên các phương tiện thông tin để có thể áp dụng linhhoạt, phù hợp với hoạt động công tác Đội của mình
- Việc múa hát sân trường có quy mô rộng lớn, không thể dạy chotất cả các em cùng một lúc Vì vậy tôi đó chọn một đội múa mẫu khoảng
Trang 1310 đội viên và hướng dẫn cho 10 em này tập múa theo nhạc một cáchthành thạo.
- Sau khi đó tập hoàn thiện cho đội múa mẫu thì tôi đã tập trongtoàn Liên đội Dưới sự chỉ huy của Tổng phụ trách và giáo viên phụtrách các Chi đội các em sẽ múa từng đoạn một theo đội múa mẫu (Lưu
ý đội múa mẫu phải đứng trên sân khấu của trường để các em trong toànLiên đội có thể quan sát và tập múa theo) Sau khi các em đã múa kháthuộc tôi phân chia đội múa mẫu ra để phụ trách và hướng dẫn các chiđội một cách cụ thể hơn
- Do múa hát sân trường diễn ra trong giờ ra chơi giữa buổi học, thờigian ít, quy mô lại lớn nên để đỡ mất thời gian tổ chức múa hát, ngay từđầu năm học tôi đó quy định vị trí đội hình cho Liên đội Tôi xếp mỗichi đội thành hai hàng dọc, nếu chi đội nào có số lượng đội viên lớn thì
có thể đứng sang vị trí của chi đội khác sao cho đội hình đẹp mắt (khôngnhất thiết phải đứng ở vị trí của lớp mình, khi chi đội có nhiều đội viên
sẽ không đẹp đội hình) Vị trí của mỗi đội viên được quy định cố địnhtrong suốt một năm học (nếu có đội viên nào vắng thì đội hình của hàngđấy sẽ tự dồn hàng thế chỗ cho khỏi trống và đẹp đội hình) Do đặc điểmtrường có cơ sở vật chất khá tốt, toàn sân trường được lát bằng gạch
Trang 14các đội viên là khá thuận lợi Vì vậy khi có trống dồn báo hiệu đến giờmúa hát tập thể, toàn Liên đội tập trung một cách khá nhanh chóng,đúng vị trí quy định, không mất thời gian.
Hoạt động của Đội cờ đỏ cũng là một hoạt động thường xuyêntrong công tác Đội Vào đầu năm học tôi đó chủ trì một cuộc họp baogồm Ban chỉ huy Liên đội, giáo viên phụ trách các Chi đội và các độiviên đại diện cho các Chi đội để thống nhất các nội quy hoạt động đểthuận lợi cho việc theo dõi các hoạt động của các Chi đội Sau khi thốngnhất các nội quy hoạt động mỗi Chi đội đã cử ra hai đội viên trong Đội
cờ đỏ Tôi đó phát cho đội cờ đỏ của mỗi chi đội Sổ cờ đỏ để theo dõicác hoạt động của các Chi đội trong tuần vào 15 phút đầu giờ các buổihọc và trong các hoạt động khác (Lưu ý: Đội cờ đỏ phải hoạt động liêntục, thường xuyên và phải thay đổi chi đội mình theo dõi hàng tuần theo
kế hoạch của Ban chỉ huy Liên đội đề ra) Kết quả theo dõi của Đội cờ
đỏ được tổng hợp, báo cáo, đánh giá vào các tiết giao ban đội hàng tuần
và được tổng phụ trách kết hợp với việc theo dõi việc học tập của cácChi đội thông qua kết quả các tiết học được nhận xét trong sổ đầu bài vàtrong các hoạt động khác để xếp loại chung Chi đội đó trong tuần Tôithông báo kết quả xếp loại các Chi đội trước toàn trường vào các tiếtchào cờ thứ 2 hàng tuần
Trang 15Là một giáo viên - Tổng phụ trách Đội, tôi rất chú trọng việc giáodục nhân cách cho học sinh thông qua các hoạt động ngoại khoá, cáchoạt động thi đua, đặc biệt là thông qua các tiết chào cờ đầu tuần Trongcác tiết chào cờ, lồng vào việc nhận xét các hoạt động của các chi độitrong Liên đội trong tuần tôi nêu tên những học sinh vi phạm nhiều lầnnội quy trường lớp, đồng thời nêu gương, khen ngợi những đội viên cónhiều tiến bộ và có những biểu hiện tốt để giáo dục các em Ngoài ra tôicũng thường xuyên lồng ghép giáo dục cho các em hiểu được mục đích
to lớn của việc học tập và trau dồi đạo đức từ đó giúp các em hiểu biếthơn, ý thức hơn về nhiệm vụ, đạo đức của người học sinh Đội viên họctốt, có đạo đức tốt sẽ là những đội viên tích cực trong các hoạt động Đội
6 Tổng phụ trách phải có sự sáng tạo trong công tác xây dựng
và phát triển công tác Đội:
GV - TPT Đội cần căn cứ vào đặc điểm tình hình nhà trường vàđịa phương để tổ chức các hoạt động đội cho hiệu quả Đó là việc làmrất quan trọng của người TPT Đội giỏi
Châu Bính và Châu Thuận là 2 xã miền núi đặc biệt khó khăn củahuyện Quỳ Châu; hầu như 100% đội viên là người dân tộc thiểu số nên
đa số các em rất hào hứng và rất say mê với các trò chơi dân gian Nắm
Trang 16các ngày lễ lớn tôi luôn phát động và tổ chức nhiều phong trào thi đuatrong đó tôi rất chú trọng đến các trò chơi dân gian như: ném còn, bắn
nỏ, kéo co, nhảy bao bố Các phong trào này ngay từ khi mới phát động
đã được sự ủng hộ nhiệt tình của các em đội viên cũng như tất cả các lựclượng trong và ngoài nhà trường và các phong trào này đó diễn ra sôinổi, được sự tham gia hưởng ứng nhiệt tình của toàn Liên đội và điềuđặc biệt là sự có mặt cổ vũ của rất nhiều nhân dân địa phương
Ngay từ ngày đầu năm học, ngày toàn dân đưa trẻ đến trường, tôi
đã tổ chức cho các em tham gia nhiều trò chơi dân gian Những trò chơinày đi vào tâm hồn các em một cách nhẹ nhàng mà sâu sắc Chính điềunày góp phần không nhỏ vào sự phát triển đi lên của Liên đội Đặc biệtnăm học này Hội đồng Đội và Phòng giáo dục Quỳ Châu đã có những kếhoạch chỉ đạo tổ chức các hoạt động của Đội nhân các ngày lễ lớn trongnhà trường Đó chính là cơ hội rất tốt để chúng tôi vận dụng một cáchsáng tạo vào đơn vị mình Các hoạt động này đã có tác dụng rất lớntrong việc giáo dục kĩ năng sống cho các em
Để tổ chức tốt các trò chơi dân gian cần lưu ý những yếu tố sauđây: