Nguyên lý thiết kế khán đài Nhà thi đấu

Trung tâm thể dục thể thao là nơi tổ chức thi đấu thể thao hiện đại, nơi tổ chức sự kiện văn hoá lớn của thành phố, và mục tiêu quan trọng là hướng đến trở thành trung tâm văn hoá thể thao của cộng đồng, do đó trung tâm được thiết kế với nhiều tiện ích dịch vụ công cộng.

KHÁN ĐÀI

Và một thành phần quan trọng của nó chính là

khán đài – nơi khán giả trực tiếp cảm nhận

các cuộc thi đấu

Công trình nhà thi đấu - sân vận động vốn ra

đời từ rất sớm với mục đích phục vụ cho

những hoạt động thể thao, thi đấu của con

người Các thể loại công trình này xuất hiện

sớm nhất ở Hi Lạp, La Mã,…

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

I) Phân loại theo Mặt Bằng

- Sức chứa: dưới 5000 người

- Bố trí phía Tây và phía Đông

nhà thi đấu để tránh nắng

- Phù hợp cho sân luyện tập

- Sức chứa: 20-40 nghìn người

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

I) Phân loại theo Mặt Bằng

- Bố trí phía Đông Tây và phía

Nam (hay Bắc) nhà thi đấu

- Một phía nào đó có thể bố trí

1 tầng hoặc 2 tầng ngồi

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

I) Phân loại theo Mặt Bằng

lại có khâu khán đài phụ ở

phía Tây, để tăng thêm chỗ

ngồi

- Sức chứa: >100 ngàn khán

giả

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

I) Phân loại theo Mặt Bằng

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

• Khán đài 1 phía.

I) Phân loại theo Mặt Bằng

NIARA / Amas4arquitectura

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

• Khán đài 2 phía.

I) Phân loại theo Mặt Bằng

DUNEDIN | FORSYTH BARR STADIUM

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

I) Phân loại theo Mặt Bằng

• Khán đài 3 phía.

stade de lausanne

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

I) Phân loại theo Mặt Bằng

• Khán đài móng ngựa.

Hangzhou Sports Park

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

I) Phân loại theo Mặt Bằng

• Khán đài khép kín.

Stadion Miejski Wrocław / JSK

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

I) Phân loại theo Mặt Bằng

• Khán đài liên hợp.

Nowa hala TS Wisła Kraków

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

I) Phân loại theo Mặt Bằng

• Khán đài góc.

Siauliai Arena

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

I) Phân loại theo Mặt Cắt.

• Khán đài 1 tầng bằng đất.

• Khán đài 1 tầng bằng bê tông cốt thép

Loại có mái che hoàn toàn Loại có mái che một phần

PHÂN LOẠI KHÁN ĐÀI

I) Phân loại theo Mặt Cắt.

• Khán đài 1-2 tầng kết hợp giữa bê tông cốt thép và nền đất.

• Khán đài 2 tầng bằng bê tông cốt thép.

Sử dụng tầng dưới khán đài Không sử dụng tầng dưới khán đài.

• Khán đài 1-2 tầng bằng kim loại.

TẦM QUAN SÁT BẬC NGỒI HÀNH LANG

GIAO THÔNG

TẦM QUAN SÁT

- Một trong những điểm chính cơ bản để thiết kế khán

đài là lựa chọn bố cục của nó cho phù hợp với kiểu sân

bãi, xác định hình dáng của nó trên mặt bằng – mặt cắt

ngang và xác định sức chứa giới hạn

- Điều kiện này được xác định bằng những yếu tố sau:

1) Tia nhìn từ mắt người xem đến đối tượng quan

sát (tầm xa quan sát).

2) Góc và – góc nhìn tốt xác định ở Mặt bằng và

Mặt cắt

3) Không chướng ngại vật.

4) Màu sắc, kích thước đối tượng quan

sát

- Công thức giới hạn tầm xa quan sát thông thường:

L = 3440d

L = tầm xa từ người xem tới đối tượng quan sát.

d = đường kính tối thiểu của vật (quả bóng).

Sơ đồ phân loại chỗ ngồi

=> Tìm phương án thiết kế để có được

tỷ lệ chỗ ngồi tốt nhất, bỏ bớt chỗ

ngồi xấu

THIẾT KẾ BẬC NGỒI

Những yếu tố ảnh hưởng đến tính toán độ cao khoảng cách giữa

hai bậc ghế ngồi cho các hàng ghế:

N = độ cao bậc ghế

R = độ cao giữa mắt và điểm nhìn trên sân

(điểm nhìn thường nằm ở gần biên)

D = khoảng cách phương ngang từ mắt tới điểm nhìn

C = tiêu chuẩn tầm nhìn

T = độ sâu của hàng ghế ngồi

Một ví dụ được thực hiện để tính toán độ

cao khoảng cách cần thiết giữa 2 bậc ghế N,

sử dụng theo biểu thức:

Ví dụ:

(D) vị trí khán giả cách đường biên = 20m

(R) Độ cao giữa mắt và điểm nhìn = 5m

= 90 mm - đầu nghiêng về phía sau

= 60 mm - giữa các đầu ờ hàng ghế trước

THIẾT KẾ BẬC NGỒI

Độ nghiêng cho phép của khán đài Độ nghiêng khi gần tiêu điểm hơn.

Khán đài khi nâng cao hàng ghế đầu

THIẾT KẾ BẬC NGỒI

Khi thay đổi tiêu chuẩn tầm nhìn và ảnh

hưởng tới góc cực đại của độ dốc đối với

nhà thi đấu lớn

Với tính toán đường nhìn, góc của khán đài

sẽ gần như là đường cong parabol

Các hình thức ghế ngồi phổ biến

CHI TIẾT BẬC NGỒI

- Tuỳ theo yêu cầu sử dụng và chức năng của công trình có thể thiết kế bậc ngồi hoặc ghế cho khán giả

- Trong nhà thi đấu hỗn hợp cho phép bố trí ghế ngồi kiểu di động trực tiếp trên mặt sân

Bậc ngồi trên khán đài phải bảo đảm các yêu cầu sau:

- Độ dốc của mặt bậc < 1/1,5.

- Chiều sâu của bậc > 0,65m

- Chiều rộng của một chỗ ngồi > 0,40m; Chiều cao của bậc > 0,35m

- Mặt bậc thấp nhất của khán đài phải > mặt sân 0,60m.

Ghế trên khung gỗ. Ghế dựa.

CHI TIẾT BẬC NGỒI

Kích thước và quy cách bố trí chỗ ngồi trên khán đài thỏa mãn các yêu cầu sau :

- Chiều cao tính từ bề mặt khán đài đến mắt khán giả bằng 1,15m khi ngồi và 1,55m khi đứng.

- Khoảng cách từ bậc gần nhất của khán đài đến mép sân gần nhất là

Giao thông trên khu vực khán đài:

- Khán đài được phân chia sao cho khu nhỏ nhất

không quá 200 người.

- Số chỗ ngồi trên 1 hàng là 25 chỗ nếu giao

thông 1 phía, không quá 50 chỗ nếu giao thông 2

phía.

- Chiều rộng của lối đi dọc (bao gồm cả chiều sâu

của một bậc ngồi) có kích thước từ 0,9 -1,1m.

CHI TIẾT BẬC NGỒI

- Khoảng cách giữa hai lối đi dọc trên khán

đài không được quá 7 bậc (hoặc 7 hàng

ghế ngồi)

- Chiều cao của một bậc lên xuống khán đài

và cầu thang phải bảo đảm từ 0,12 đến

0,17m

- Chú ý bố trí các miệng thoát hiểm.

- Tại các điểm tập trung khán giả, phải tổ

chức các nút giao thông.

- Độ dốc của cầu thang lên xuống khán đài

phải thích hợp, bảo đảm an toàn khi thoát

người, không nên gấp khúc nhiều lần.

CHI TIẾT BẬC NGỒI

HÀNH LANG GIAO THÔNG

Nhà thi đấu tập trung một lượng đông khán giả thì vấn đề là cần tổ chức các chiều

đi lại Việc này liên quan tới nhiều mặt:

- Tốc độ thoát người khi ra khỏi nhà thi đấu.

- An toàn cho khán giả ra về.

- Tổ chức giao thông khu vực.

HÀNH LANG GIAO THÔNG

Phương án thứ nhất: Hệ thống thẳng

Trong hệ thống có 3 loại:

- Chiều đi từ dưới lên trên: thường làm ở những nơi khán đài bằng

đất, không có lỗ cửa chui Ưu điểm là phân tán người về không xô đẩy.

- Chiều đi từ trên xuống dưới: Đi lên cầu thang, qua các lỗ cửa rồi

phân tán xuống dưới.

- Vào trung tâm hay đi vào giữa: một phần xuống dưới, một phần lên

trên (cách kết hợp).

HÀNH LANG GIAO THÔNG

Phương án thứ nhất: Hệ thống vòng.

Trong hệ thống có 3 loại:

- Hệ thống vòng ở dưới cùng: Yêu cầu lối đi vòng này càng nhỏ càng

tốt do khán đài phải đẩy lùi ra xa sân bãi.

- Hệ thống vòng bố trí giữa khán đài: Có thể làm đường vòng ở dưới

gầm khán đài (nếu được), lúc đó khán giả đi ra khán đài bằng những lỗ

cửa chui.

- Hệ thống vòng bố trí trên cùng: Tăng tổng diện tích khán đài, nhiều

hơn so với hệ thống đường thẳng từ 1,5 - 2 lần.

Hệ thống đường thẳng có những ưu điểm so với hệ thống vòng:

- Tổng diện tích giao thông ít hơn 6 – 10 %

- Lối đi khán đài được tổ chức chặt chẽ, phân khu rõ ràng.

- Chia thành nhiều đơn nguyên nhỏ để thi công xây dựng.

Một số cách bố trí giao thông trước khán đài :

Trước khán đài sân vận động

HÀNH LANG GIAO THÔNG

Trước khán đài sân vận động

HÀNH LANG GIAO THÔNG

Trước khán đài sân vận động

HÀNH LANG GIAO THÔNG

Trước khán đài nhà thi đấu.

HÀNH LANG GIAO THÔNG

Trước khán đài nhà thi đấu.

HÀNH LANG GIAO THÔNG

TIẾP CẬN TRƯỚC KHÁN ĐÀI TIẾP CẬN SAU KHÁN ĐÀI

TIẾP CẬN NGƯỜI KHUYẾT TẬTTIẾP CẬN TRƯỚC-SAU KHÁN ĐÀI

- Giải pháp tiết kiệm nhất, dễ dàng và

an toàn nhất.

- Luồng giao thông phía trước gây cản

trở tầm nhin.

- Giao thông không cản trở tầm nhìn.

- Tốn phí xây dựng, giao thông lòng vòng, kém an toàn khi có sự cố

- Nơi dễ tiếp cận và thoát ra nhất.

- Có 2 vị trí: trước khán đài - bậc thấp nhất và gần hành lang giữa.

- Giải pháp tối ưu, khán giả tiếp cận lối

sau, phía trước dành cho người

khuyết tật.

- Kết thúc trận đấu, ra về bằng lối sau,

sử dụng lối trước khi có sự cố.

- Ở nhà thi đấu, quy định thoát người từ 5-10

phút.

- Nhà thể thao phải có ít nhất 2 cửa ra vào , chiều

rộng mỗi cửa không được nhỏ hơn 2,1m , cửa

phải mở ra phía ngoài và 1 trong 2 cửa phải có

chiều cao không nhỏ hơn 3m

- Cửa thông từ sàn thể thao đến các phòng dụng

cụ không nhỏ hơn 1,8m

- Cấm làm cửa xếp, cửa đẩy trong nhà thể thao.

THOÁT NGƯỜI

- Số lượng khán giả bố trí thoát 1 cửa không được lớn hơn 500 người ⇒ có 5 miệng thoát người(mỗi bên khán đài khán đài 2 miệng).

- Chiều rộng đường phân tán khán giả, cứ 170 người/ 1m chiều rộng đường phân tán ⇒ mỗi đường phân tán rộng ~ 3m.

- Cửa thoát không được phép dẫn vào phòng đông người (phòng chờ, phòng mua vé,…)

THOÁT NGƯỜI

Chiều dài lớn nhất của đường phân tán ( từ vị

trí xa nhất đến lối thoát gần nhất ) không được

lớn hơn :

- 12 m khi phân tán ngang.

- 23 m khi phân tán từ trên xuống.

- 20 m khi phân tán từ dưới lên.

THOÁT NGƯỜI

- Các khu ghế ngồi kiểu bậc với độ dốc lớn có thể

tổ chức lối vào và thoát kết hợp kiểu âu cửa

chui, có bề rộng từ 1,5 – 2,5 m, phục vụ cho số

lượng ngồi khoảng 500-1500 chỗ.

- Âu cửa chui phụ thuộc vào bậc chịu lửa và quy

định:

+ Bậc chịu lửa I – II: 1m rộng /600 người.

+ Bậc chịu lửa III: 1m rộng/500 người.

+ Bậc chịu lửa iV: 1m rộng/300 người.

- Sử dụng khi khán đài được phân thành nhiều khu (không quá 200 chổ/khu).

- Mất một lượng ghế ngồi, tốn phí xây dựng, có thể cản trở tầm nhìn, gây tắc nghẽn xung quanh miệng cửa.

THOÁT NGƯỜI

DÂY CHUYỀN CÔNG NĂNG

Các công trình phụ trợ thường được đặt dưới

khán đài và bên ngoài nhà thi đấu tùy theo qui

mô của nhà thi đấu Các công trình phụ trợ

+ Sự dụng không gian dưới khán đài có điều kiện tạo hình thức, thẩm mỹ cho công trình.

- Nhược điểm:

+ Không gian dưới khán đài có hình vát

+ Thường chỉ lấy sáng thông gió tự nhiên

từ 1 phía

+ Giao thông bị kéo dài vòng quanh nhà thi đấu, sự liên hệ các khối phòng dễ chồng chéo nhau

Bố trí khu phụ trợ ngay sau khán đài

CÁC CÔNG TRÌNH PHỤ TRỢ KHÁC

MB căn tin được bố trí ngày sau khán đài

(thường là khán đài dưới)

CÁC CÔNG TRÌNH PHỤ TRỢ KHÁC

Khu dịch vụ bố trí dưới khán đài

CÁC CÔNG TRÌNH PHỤ TRỢ KHÁC

CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG

NGHE

Nguồn:

- Nguyên lý thiết kế sân vận động.

- The Architects Handbook.

- Stadia, 4th Edition - A Design and Development Guide.