BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN KHUNG CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT ĐỒNG BỘ VỚI CÁC LUẬT VÀ CÁC VĂN BẢN DƯỚI LUẬT, SỬA ĐỔI VÀ HOÀN THIỆN CÁC CƠ CHẾ, CHÍNH SÁCH LIÊN QUAN

Biếnđổi khí hậu BĐKH là sự biến động trạng thái trung bình của khí quyển toàn cầu haykhu vực theo thời gian từ vài thập kỷ đến hàng triệu năm IPCC,2007 [6]... Thưc hiện Quyết định 158/20

VIỆN KHOA HỌC KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN VÀ MÔI TRƯỜNG

TRUNG TÂM TƯ VẤN KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN VÀ MÔI TRƯỜNG

-KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CỦA

TỈNH HÀ TĨNH

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ

XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN KHUNG CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT ĐỒNG BỘ VỚI CÁC LUẬT VÀ CÁC VĂN BẢN DƯỚI LUẬT, SỬA ĐỔI VÀ HOÀN THIỆN CÁC CƠ

CHẾ, CHÍNH SÁCH LIÊN QUAN

(CHUYÊN ĐỀ SỐ 36)

HÀ NỘI, THÁNG 11/2009

MỤC LỤC

MỤC LỤC i

DANH SÁCH CÁC BẢNG ii

DANH SÁCH CÁC HÌNH iii

MỞ ĐẦU iv

CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI TỈNH HÀ TĨNH 5 1.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN 5

1.1.1 Vị trí địa lý 5

1.1.2 Địa hình, địa chất 6

1.1.3 Khi tượng, Khí hậu 6

1.1.4 Thủy văn, tài nguyên nước 7

1.2 ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - XÃ HỘI 7

1.2.1 Dân số và lao động 7

1.2.2 Đặc điểm về kinh tế 8

CHƯƠNG 2 XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN KHUNG CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT ĐỒNG BỘ 12

2.1 TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC TỈNH HÀ TĨNH 12

2.1.1 Các tác động biến đổi khí hậu ở Việt Nam 12

2.1.2 Tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước LVS Cả 17

2.2 HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN NƯỚC TÀI NGUYÊN NƯỚC TỈNH HÀ TĨNH 23

2.2.1 Khung luật pháp và thể chế trong quản lý tài nguyên nước 23

2.2.2 Một số văn bản quy phạm pháp luật chính liên quan đến quản lý tài nguyên nước 24

2.3 CHƯƠNG TRÌNH, KẾ HOẠCH THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG KHAI THÁC SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN NƯỚC 24

2.3.1 Hướng dẫn nghiên cứu về Quản lý tổng hợp tài nguyên nước theo lưu vực sông: 25

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 28

DANH SÁCH CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Diễn biến xâm nhập mặn lớn nhất dọc sông Cả đến cửa biển khi có điều tiết hồchứa 19Bảng 2.2 Diễn biến xâm nhập mặn lớn nhất dọc sông Cả đến cửa biển khi không có điều tiết 20Bảng 2.3 Khoảng cách xâm nhập mặn lớn nhất dọc sông Cả ứng với độ mặn 40/00 và 10/00đếncửa biển theo các kịch bản 21

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Hình 1.1 Bản đồ hành chính tỉnh Hà Tĩnh 5Hình 1.2 Diễn biến tỷ lệ dân số thành thị và nông thôn 8Hình 1.3 Biểu đồ thể hiện giá trị sản xuất công nghiệp theo giá so sánh 10Hình 2.1 Lượng mưa, Bốc hơi, dòng chảy trung bình năm ứng với các kịch bản lưu vực trạmYên Thượng 18Hình 2.2 Nhu cầu nước và lượng nước tưới thiệu hụt hệ thống sông Cả tính toán theo kịchbản dùng nước hiện tại 22Hình 2.3 Biến đổi lượng nước tưới thiếu hụt tháng theo 3 theo các kịch bản 22

MỞ ĐẦU

Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề của BĐKH Biếnđổi khí hậu (BĐKH) là sự biến động trạng thái trung bình của khí quyển toàn cầu haykhu vực theo thời gian từ vài thập kỷ đến hàng triệu năm (IPCC,2007 [6]) Nhữngbiến đổi này được gây ra do quá trình động lực của trái đất, bức xạ mặt trời, và gần đây

có thêm hoạt động của con người BĐKH trong thời gian thế kỷ 20 đến nay được gây

ra chủ yếu do con người, do vậy thuật ngữ BĐKH (hoặc còn được gọi là sự ấm lêntoàn cầu-global warming) được coi là đồng nghĩa với BĐKH hiện đai

Thưc hiện Quyết định 158/2008/QĐ-TTg ngày 02/12/2008 của Thủ TướngChính Phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu.Tỉnh Hà Tĩnh đã triển khai các công việc, nhiệm vụ đưa ra các kế hoạch hành độngnhằm thích ứng, giảm nhẹ tác động của biến đổi khí hậu đến các lĩnh vực kinh tế, tàinguyên thiên nhiên tỉnh Hà Tĩnh

Để thực hiện tốt nhiệm vụ trên, cần hoàn thiện khung thể chế chính sách, vănbản pháp đồng bộ với các luật và các văn bản dưới luật, sửa đổi và hoàn thiện các cơchế, chính sách liên quan Coi đây là bộ công cụ cho các hoạt động quản lý ứng phóvới biến đổi khí hậu của cơ quan quản lý

CHƯƠNG 1

ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI TỈNH HÀ TĨNH

1.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

1.1.1 Vị trí địa lý

Hà tĩnh thuộc vùng Bắc Trung Bộ, diện tích tự nhiên 602649,96 ha, tọa độ địa

lý 17054’ – 18038’ vĩ độ Bắc, 105011’ – 106036’ kinh độ Đông Ranh giới phía Bắc giápvới tỉnh Nghệ An, phía Nam giáp với tỉnh Quảng Bình, phía Tây giáp với tỉnhBoolikhamxay và KhămMuộn của Lào (với 170km biên giới Quốc gia) và phía Đônggiáp với biển Đông với chiều dài bờ biển hơn 137km

Hà Tĩnh có vị trí đặc biệt quan trọng không chỉ với cả nước, mà còn với nướcbạn Lào và vùng Đông Bắc của Thái Lan Trong tương lai, Hà Tĩnh có điều kiện trởthành cầu nối của hai miền Nam, Bắc và là nút giao thông quan trọng trên trục hànhlang Đông, Tây của khu vực, với các tuyến giao thông huyết mạch đi qua: Quốc lộ 1A,đường sắt, đường Hồ Chí Minh, đường biển (trục giao thông Bắc, Nam); Quốc lộ 8 vớicửa khẩu Quốc tế Cầu Treo và Quốc lộ 12 với cửa khẩu Cha Lo Quảng Bình (trụchành lang Đông - Tây), nối với hệ thống cảng biển nước sâu Vũng Áng đã và đang đầu

tư xây dựng

Hình 1.1 Bản đồ hành chính tỉnh Hà Tĩnh

Hà Tĩnh có 12 đơn vị hành chính cấp huyện với 262 phường xã, thị trấn, gồm

10 đơn vị huyện, 2 thị xã Thị xã Hà Tĩnh là trung tâm kinh tế, chính trị và văn hoácủa tỉnh nằm cách Hà Nội 341 km và cách thành phố Vinh 50 km về phía Nam theoQuốc lộ 1A

Xét về vị trí địa lý cho thấy tỉnh Hà Tĩnh có điều kiện thuận lợi để phát triểnkinh tế, giao lưu vận chuyển hàng hoá, vì có lợi thế nằm tiếp giáp với các đô thị lớn và

cửa khẩu Quốc tế quan trọng, có nhiều thế mạnh cả về giao thông đường thuỷ vàđường bộ.

1.1.2 Địa hình

Lãnh thổ Hà Tĩnh chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, địa hình dốc

nghiêng từ Tây sang Đông (độ dốc trung bình 1,2%, có nơi 1,8%) và bị chia cắt mạnh

bởi các sông suối nhỏ của dãy Trường Sơn, có nhiều dạng địa hình chuyển tiếp, xen kẻlẫn nhau Phía Tây là sườn Đông của dãy trường Sơn có độ cao trung bình 1500m, kếtiếp là đồi bát úp và một dãy đồng bằng hẹp, có độ cao trung bình 5m, thường bị núicắt ngang và sau cùng là dãy cát ven biển bị nhiều cửa lạch chia cắt Về tổng thể, địahình Hà Tĩnh được chia thành 4 vùng sinh thái như sau:

- Vùng núi cao: Địa hình vùng núi cao thuộc phía Đông của dãy Trường Sơnbao gồm các xã phía Tây của huyện Hương Sơn, Hương Khê, Kỳ Anh Địa hình dốc bịchia cắt mạnh, gồm các núi cao từ 1000m trở lên, trong đó có đỉnh Rào Cỏ cao 2.335

m, đồng thời hình thành các thung lũng nhỏ hẹp chạy dọc theo các triền sông lớn của

hệ thống sông Ngàn Phố, Ngàn Sâu, Rào Trổ

- Vùng trung du và bán sơn địa: Đây là vùng chuyển từ vùng núi cao xuốngvùng đồng bằng Vùng này chạy dọc phía Tây Nam đường Hồ Chí Minh bao gồm các

xã vùng thấp của huyện Hương Sơn, các xã thượng Đức Thọ, thượng Can Lộc, venTrà Sơn của các huyện Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh Địa hình có dạng xen lẫn giữacác đồi trung bình và thấp với đất ruộng Đất đai không bằng phẳng, hệ thực vật chủyếu là cây lùm bụi, cây công nghiệp, rừng trồng và thảm cỏ

- Vùng đồng bằng: là vùng chạy dọc hai bên Quốc lộ 1A theo chân núi Trà Sơn

và dải ven biển, bao gồm các xã vùng giữa của huyện Đức Thọ, Can Lộc, thị xã HồngLĩnh, Thạch Hà, thành phố Hà Tĩnh, Cẩm Xuyên và Kỳ Anh Địa hình vùng này tươngđối bằng phẳng do quá trình bồi tụ phù sa của các sông, phù sa biển trên các vỏ phonghoá Feralit hay trầm tích biển

- Vùng ven biển nằm ở phía Đông đường Quốc lộ 1A chạy dọc theo bờ biểngồm các xã của huyện Nghi Xuân, Can Lộc, Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh Địa hìnhđược tạo bởi những đụn cát chạy dài ngăn cách bãi biển Ngoài ra vùng này còn xuấthiện các dãy đồi núi sót chạy dọc ven biển do kiến tạo của dãy Trường Sơn Bắc Donhiều cửa sông, lạch tạo nên nhiều bãi triều ngập mặn

1.1.3 Khi tượng, Khí hậu

Nhiệt độ trung bình năm đạt 23,80C Nhiệt độ trung bình tháng nhỏ nhất đạt

170C Các tháng chịu ảnh hưởng của gió Tây khô nóng, nhiệt độ trung bình tháng đạt28,7  29,80C vào tháng VII Số giờ nắng đạt từ 1.400  1.600 giờ

Độ ẩm tương đối trung bình năm đạt 85% Độ ẩm thấp nhất xảy ra vào cáctháng có gió Tây khô nóng - tháng VII và đạt 70% Độ ẩm cao nhất xảy ra vào cáctháng cuối mùa đông, khi có mưa phùn hoặc các tháng mùa mưa và đạt 90  92%

Bốc hơi Piche trung bình năm đạt 800mm Lượng bốc hơi lớn xảy ra vào thángVII với lượng bốc hơi trung bình tháng đạt từ 180  200mm Tháng II có lượng bốchơi nhỏ nhất đạt từ 27  34mm

Tốc độ gió trung bình năm 1,7 m/s- 2,3 m/s Tốc độ gió lớn nhất khi có bão đạt

>40 m/s Hướng gió mùa đông là hướng Đông Bắc, mùa khô thịnh hành gió Tây Namhoặc gió Đông Nam

Hà Tĩnh có lượng mưa năm khá phong phú, trung bình năm đạt từ 2.300 3.000mm Những vùng mưa lớn như Kỳ Lạc (Kỳ Anh) lượng mưa đạt 3.220mm.Những tâm mưa lớn thượng nguồn sông Ngàn Phố, Ngàn Sâu, Rào Trổ, Hoành Sơn cónăm lượng mưa năm đạt 4.586 mm năm 1978 ở Bàu Nước, 4.386mm tại Kỳ Anh năm

1990, 4.450 mm năm 1990 tại Kỳ Lạc

Mùa mưa bắt đầu từ thỏng VIII tới tháng XI Tuy nhiên tháng V, VI có mưaTiểu mãn gây ra lũ Tiểu mãn Lượng mưa mùa mưa đạt 65 - 70% lượng mưa năm, cònlại là mùa khô

Hà Tĩnh có nguồn nước mặt phong phú nhờ hệ thống sông suối hồ đập khá dàyđặc Theo số liệu của chi cục Quản lý nước và Công trình thuỷ lợi: Hà Tĩnh có 266 hồchứa có dung tích trữ trên 600.106m3, 282 trạm bơm có tổng lưu lượng 338.000m3/s,

15 đập dâng tổng lưu lượng cơ bản 6,9m3/s với trữ lượng này hiện tại Hà Tĩnh đã phục

vụ tưới được 47.737 ha/vụ Tuy nhiên việc sử dụng nước phục vụ cho sản xuất nôngnghiệp và sinh hoạt còn bị hạn chế do bị nhiễm mặn ở hạ lưu vào mùa khô và lũ lụtmùa mưa

Nước ngầm ở Hà Tĩnh tuy chưa có số liệu điều tra toàn diện nhưng qua các sốliệu đã thu thập được cho thấy mức độ nông sâu thay đổi phụ thuộc địa hình và lượngmưa trong mùa Thông thường vùng đồng bằng ven biển có mực nước ngầm nông,miền trung du và miền núi nước ngầm thường sâu và dễ bị cạn kiệt vào mùa khô, ảnhhưởng không nhỏ đến sinh hoạt của nhân dân trong vùng Về chất lượng nước ở HàTĩnh nhìn chung khá tốt, thích hợp với sinh trưởng và phát triển của cây trồng cũngnhư sinh hoạt Riêng đối với vùng đồng bằng ven biển thường bị nhiễm mặn do thuỷtriều, gây khó khăn cho sản xuất và đời sống nhân dân, vì vậy cần kiểm tra độ mặnnước sông trước khi bơm tưới cho cây trồng Đặc biệt, Hà Tĩnh có mỏ nước khoáng ởSơn Kim huyện Hương Sơn, vị trí thuận lợi cạnh đường Quốc lộ 8 và gần cửa khẩuQuốc tế Cầu Treo rất có điều kiện để phát triển thành một khu du lịch dưỡng bệnh.1.2 ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - XÃ HỘI

1.1.5 Dân số và lao động

Dân số tỉnh Hà Tĩnh tính đến 31/12/2007 có 1.280.549người, trong đó dân sốnông thôn chiếm 89,03%, (cả nước là 74%) Mật độ dân số trung bình là 214

người/km2, cao hơn trung bình toàn vùng Bắc Trung bộ (203 người/km2), nhưng thấphơn trung bình cả nước (246 người / km2)

Năm 2007, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên của toàn tỉnh là 6,99%, trong đó thành thị

là 8,98%, nông thôn là 6,71% Với tốc độ tăng dân số nêu trên kết hợp với tăng dân số

cơ học tại các đô thị của Hà Tĩnh, hiện nay mật độ dân số đang có sự chênh lệch đáng

kể giữa thành thị và nông thôn Cụ thể: mật độ dân số cao nhất tại thành phố Hà Tĩnh

là 1.399 người/km2, mật độ dân số thấp nhất tại huyện Hương Khê là 84 người/km2

Sự chênh lệch mật độ dân số quá cao đã gây nên các áp lực tại các đô thị, nhất là thànhphố Hà Tĩnh, đó là vấn đề nhà ở, đất sản xuất, lưu lượng phương tiện giao thông, chấtthải sinh hoạt, Sau đây là diễn biến dân số thành thị và nông thôn trong năm 2002đến 2007

Hình 1.2 Diễn biến tỷ lệ dân số thành thị và nông thôn

Theo dự kiến dân số toàn tỉnh đến năm 2020 là 1,6 triệu người (bao gồm tăngdân số tự nhiên và cơ học), trong đó dân số đô thị là 650 nghìn người, chiếm 40% dân

số toàn tỉnh Để có sự phát triển hài hoà trong tương lai, cần phải cải thiện đáng kể cơ

sở hạ tầng như: nhà ở, đường giao thông và các công trình phúc lợi khác nhằm giảmthiểu các tác động do sự phát triển kinh tế - xã hội

1.1.6 Đặc điểm về kinh tế

Thực hiện kế hoạch 5 năm 2006 - 2010, trong năm 2007 tình hình tăng trưởngkinh tế của tỉnh có bước tăng trưởng khá so với năm 2006: Tốc độ tăng trưởng kinh tế(GDP) đạt 8,7%, trong đó công nghiệp - xây dựng tăng 21,5%, nông - lâm - ngưnghiệp giảm 1,3%, thương mại - dịch vụ tăng 11,1% Thu nhập bình quân đầu ngườiđạt 5,25 triệu đồng/năm, tăng so với năm 2006 (4,99 triệu đồng/năm) Chuyển dịch cơcấu kinh tế cũng thể hiện rõ nét thể hiện ở ba khu vực kinh tế sau:

- Ngành nông nghiệp - lâm nghiệp - thuỷ sản: 38,65%

Năm 2003

Năm 2004

Năm 2005

Năm 2006

Năm 2007

Thành thị Nông thôn

nông, lâm, ngư nghiệp đạt 96,31% kế hoạch và bằng 98,7% so với năm 2006 Thời tiếtdiễn biến bất thuận nên diện tích, năng suất, sản lượng các loại cây trồng chủ yếu đềuđạt thấp, trong đó sản lượng lương thực đạt 40,1 vạn tấn, bằng 78,6% kế hoạch vàbằng 80,5% năm 2006 Diện tích lạc đạt 20.880 ha, sản lượng đạt 37.097 tấn, giảm0,7% so năm 2006.

Chăn nuôi tiếp tục phát triển cả về số lượng và chất lượng: tổng số đàn trâu bòtăng 0,5%, đàn lợn tăng 4,3%, đàn gia cầm tăng 5,3% so với năm 2006; tỷ trọng bòZêbu đạt 12% tổng đàn, tỷ lệ lợn nái ngoại 12% Tỷ trọng chăn nuôi đạt 36,6% tronggiá trị sản xuất ngành nông nghiệp

Bảng 1.1 Diễn biến đàn gia súc, gia cầm tỉnh Hà Tĩnh

ĐVT: nghìn con

Trâu Buffaloes CattlesBò - Lợn -Pigs Ngựa -Horses GoatsDê - Hơu -Deer Gia cầm -Poultry

Nguồn: Niên giám thống kê tỉnh Hà Tĩnh,2008

Công tác bảo vệ, khoanh nuôi, trồng và tái sinh rừng đạt chỉ tiêu kế hoạch đề ra;diện tích rừng trồng mới đạt 6.300 ha, trong đó rừng phòng hộ 900 ha, rừng sản xuất5.400 ha Độ che phủ rừng đạt 44,5% (giảm 1,5% so với năm 2006 do thiệt hại bão số5)

Tổng sản lượng thuỷ sản đạt 34.300 tấn, bằng 95,2% kế hoạch và tăng 0,3% sovới năm 2006; Trong đó: nuôi trồng và đánh bắt nội địa đạt 12.000 tấn, bằng 85,7% kếhoạch và tăng 5,2% so với năm 2006; Khai thác hải sản 22.300 tấn, bằng 101,3% kếhoạch

Trong 6 tháng đầu năm 2008, tổng diện tích gieo trồng đạt 106.500 ha, bằng99,5% so với cùng kỳ năm 2007, trong đó: diện tích Lúa 53.343 ha, sản lượng đạt26,67 vạn tấn, tăng 12,7% so với cùng kỳ; diện tích Lạc 20.013 ha, sản lượng đạt42.408 tấn, tăng 14,5% so với cùng kỳ Công tác quản lý, bảo vệ, trồng, khoanh nuôi

và tái sinh rừng được triển khai theo kế hoạch, đã trồng được 80 vạn cây phân tán, đạt80% kế hoạch Sản lượng đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản đạt 18.500 tấn, bằng 51,1%

kế hoạch năm; diện tích nuôi trồng đạt 1.340 tấn, giá trị xuất khẩu đạt 10 triệu USD

Với mục tiêu đến năm 2020, tốc độ tăng trưởng nông nghiệp 6 - 6,5%/năm giaiđoạn 2008 - 2010, 6 - 7%/năm giai đoạn 2011 - 2020; lâm nghiệp 6 - 8%/năm giai

đoạn 2008 - 2010, 9 - 10%/năm giai đoạn 2011 - 2020 Để đạt được những mục tiêutrên, Tỉnh uỷ Hà Tĩnh đã đề ra các nhiệm vụ và giải pháp chính, trong đó tăng cườngchỉ đạo cuộc vận động chuyển đổi ruộng đất nông nghiệp, tạo đà cho phát triển sảnxuất hàng hoá quy mô lớn theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnhtranh, chú trọng phát triển kinh tế hộ, kinh tế trang trại.

Trong chiến lược phát triển ngành nông nghiệp của tỉnh, nguồn lực lao độngcũng được chú trọng phát triển cả về số lượng và chất lượng Với trình độ khoa học,

kỹ thuật được nâng cao sẽ có tác động rất lớn đến ý thức sử dụng các hoá chất bảo vệthực vật và phân bón trong sản xuất, giảm thiểu đáng kể dư lượng hoá chất trong thựcphẩm cũng như trong nguồn nước

Thực tế hiện nay, trong quá trình sản xuất nông nghiệp người dân đang sử dụngtràn lan các hoá chất bảo vệ thực vật ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, đồng thờilàm suy giảm hệ sinh thái và chất lượng môi trường nước Mặt khác, chất lượng môitrường đang bị tác động lớn bởi dịch bệnh ở các động vật nuôi, như: dịch cúm gia cầm;dịch bệnh tai xanh ở lợn; dịch bệnh lở mồm long móng ở trâu, bò

Hình 1.3 Biểu đồ thể hiện giá trị sản xuất công nghiệp theo giá so sánh.

Hoạt động của ngành công nghiệp khai thác khoáng sản:

Năm 2007, giá trị sản xuất của ngành công nghiệp khai thác đạt 588.540 triệuđồng, tăng 178.072 triệu đồng so với năm 2006, đây là mức tăng rất lớn của ngành nàytrong nhiều năm qua Trong đó, ngành khai thác quặng kim loại có tăng trưởng khá,

đạt 446.792 triệu đồng tăng 124.774 triệu đồng so với năm 2006 Đáng chú ý tronglĩnh vực khai thác đá và các mỏ khác, giá trị sản xuất đạt được 137.190 triệu đồng, gấp1,55 lần giá trị sản xuất năm 2006

Trong những năm tới, ngành khai thác khoáng sản của tỉnh sẽ phát triển mạnh

mẽ bằng những hoạt động cụ thể như: động thổ dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê vàotháng 5/2007; đang xây dựng nhà máy phôi thép 500 nghìn tấn/năm do Công ty Cổphần Sắt thép Hà Tĩnh là chủ đầu tư; cấp phép đầu tư cho Tập đoàn Formosa xây dựngkhu luyện gang thép quy mô 15 triệu tấn/năm Cùng với đó tạo nên những thách thứcrất lớn trong việc quản lý môi trường tại địa phương Khi các dự án đi vào hoạt động

sẽ tác động rất lớn đến môi trường nước biển ven bờ, nước dưới đất, nước mặt và môitrường không khí

Hoạt động của ngành công nghiệp chế biến:

Nhìn chung, hoạt động của ngành công nghiệp chế biến trong năm 2007 có tốc

độ phát triển không cao Tuy nhiên, có một số lĩnh vực sản xuất có mức tăng trưởngkhá như: lĩnh vực chế biến thuỷ sản đông lạnh, gạch nung, Emenite, Quần áo may sẵn.Cùng với sự lớn mạnh của ngành khai thác mỏ, ngành chế biến cũng sẽ phát triển theovới sự đa dạng về các sản phẩm, ngành nghề Điều này góp phần tạo nên những áp lựcđến các thành phần môi trường trong tương lai

1.3.1 Các tác động biến đổi khí hậu ở Việt Nam

Các nghiên cứu về BĐKH ở Việt Nam thực sự được bắt đầu từ những năm

1990 của Viện KTTV Hầu hết các công trình nghiên cứu về BĐKH vào trước năm

2002 đã được tổng kết trong TBQG-I của Việt Nam cho Công ước khung của LHQ vềBĐKH, năm 2003 Có thể tóm tắt các biểu hiện chính của BĐKH ở Việt Nam tronghơn 100 năm qua như sau: (1) Nhiệt độ trung bình năm tăng khoảng 0,1°C mỗi thập

kỷ, nhiệt độ trung bình một số tháng mùa hè tăng khoảng 0,1-0,3°C mỗi thập kỷ Vềmùa đông, nhiệt độ giảm đi trong các tháng đầu mùa và tăng lên trong các tháng cuốimùa; (2) Xu thế biến đổi của lượng mưa không nhất quán giữa các khu vực và các thời

kỳ Tuy vậy, có thể thấy trên phần lớn lãnh thổ lượng mưa mùa giảm đi trong tháng 7,

8 và tăng lên trong các tháng 9, 10, 11 Mưa phùn giảm đi rõ rệt ở Bắc Bộ và BắcTrung Bộ; (3) Quỹ đạo bão dịch chuyển dần về các vĩ độ phía Nam và mùa bão lùi dần

về cuối năm Sự biến đổi của gió mùa mùa đông không thể hiện rõ rệt thành xu thế; (4)Mực nước biển dâng lên cao trung bình là 2,5 đến 3,0cm mỗi thập kỷ; (5) Trong 5 thập

kỷ gần đây hiện tượng ENSO ngày càng có tác động mạnh mẽ đến chế độ thời tiết vàđặc trưng khí hậu trên nhiều khu vực của Việt Nam; (6) Biểu hiện của BĐKH ở ViệtNam về cơ bản phù hợp với xu thế BĐKH đã và đang xảy ra trên toàn cầu cũng nhưtrong khu vực

Các kịch bản BĐKH cho Việt Nam và các khu vực của Việt Nam đã được xâydựng với các nội dung chủ yếu sau: (1) Nhiệt độ sẽ tăng khoảng 0,3 – 0,5°C vào năm2010; 1,0 – 2,0°C vào năm 2050 và 1,5 – 2,5°C vào năm 2070 Những khu vực cómức độ tăng nhiệt độ cao nhất là Tây Bắc và Việt Bắc; (2) Lượng mưa mùa mưa biếnđộng vào khoảng 0 – 10% vào các năm nói trên Nơi có mức độ biến động lớn nhất vềlượng mưa là Trung Bộ (Bắc Trung Bộ, Trung Trung Bộ và phần bắc của Nam TrungBộ); (3) Nước biển dâng khoảng 5cm/thập kỷ và sẽ dâng 33 – 45cm vào các năm

2050, 2070; (4) Gần đây, một số kịch bản BĐKH cho các vùng khí hậu ở Việt Namđưa ra nhận định là : Đến năm 2100, nhiệt độ trung bình năm tăng trên toàn bộ cácvùng khí hậu, với mức trung bình từ 2,3 đến 2,8°C Các tháng mùa lạnh có mức độbiến đổi và tăng dần theo hướng Đông Bắc – Tây Nam

Các tác động của BĐKH ở Việt Nam đã được nhiều các cơ quan và chuyên giađánh giá Những tác động của BĐKH được tổng kết trong TBQG-I của Việt Nam choUBFCCC có thể được tóm tắt như sau:

Tác động của BĐKH đến tài nguyên nước

- Trên hai hệ thống sông lớn nhất của nước ta là sông Hồng và sông Mê Côngdòng chảy năm biến đổi từ +4% đến -19%, dòng chảy kiệt biến đổi lớn hơn, từ -2%đến -24%

- Do lượng mưa ngày tăng lên từ 12-19%, lưu lượng đỉnh lũ tăng lên đáng kể vàchu kỳ tái diễn cũng giảm đi Với đỉnh lũ trước đây tương ứng chu kỳ tái diễn 100 nămthì nay còn 20 năm Với đỉnh lũ trước đây có chu kỳ tái diễn 20 năm thì nay còn 5năm tức là tần suất xuất hiện lũ sẽ lớn hơn.

- Các sông vừa và nhỏ, vào năm 2070 dòng chảy năm giảm nhiều nhất ở vùngĐông Nam Bộ (29-33%), khu vực Trung Bộ từ Quảng Bình đến Quảng Ngãi (23-40,5%), Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ (2-11,5%) và tăng nhiều nhất ở cực Nam Trung Bộ(49%), Tây Nguyên (6-16%)

- Khi nhiệt độ tăng lên 1 đến 2,50C, tiềm năng bốc thoát hơi (PET) lần lượt tănglên 3%, 8%

Tác động của BĐKH đối với cây trồng và sản xuất nông nghiệp

- Ranh giới của cây trồng nhiệt đới dịch chuyển về phía vùng núi cao hơn vàcác vĩ độ phía Bắc Mặt khác, phạm vi thích nghi của cây trồng á nhiệt đới bị thu hẹp.Vào những năm 2070, cây nhiệt đới ở vùng núi có thể sinh trưởng lên cao hơn 100-

550 m và tiến xa hơn 100-200 km về phía Bắc so với hiện nay

- Dao động thất thường về cường độ mưa, ngập úng và hạn hán đối với câytrồng sẽ xảy ra thường xuyên hơn

- Một phần đáng kể diện tích trồng trọt vùng châu thổ sông Mê Công và sôngHồng bị ngập mặn do nước biển dâng

Tác động của BĐKH đến hệ sinh thái rừng

Thảm thực vật rừng là sản phẩm của sự tương tác và tiến hóa lâu dài giữa cácyếu tố tự nhiên, trong đó khí hậu đóng vai trò chủ đạo BĐKH với sự tăng nhiệt độ,thay đổi lượng mưa và nước biển dâng ảnh hưởng đến thảm thực vật rừng và hệ sinhthái rừng theo nhiều chiều hướng khác nhau:

- Nước biển dâng làm thu hẹp diện tích rừng ngập mặn, mặt khác có tác độngxấu đến rừng tràm và rừng trồng trên đất bị nhiễm phèn ở các tỉnh Nam Bộ;

- Phân bố ranh giới các kiểu rừng nguyên sinh cũng như rừng thứ sinh có thểdịch chuyển Chẳng hạn, rừng cây gỗ họ dầu sẽ mở rộng lên phía Bắc và lên các đaicao hơn Rừng rụng lá với nhiều cây chịu hạn sẽ phát triển mạnh do độ ẩm đất giảm vàbốc thoát hơn cây trồng tăng;

- Nhiệt độ cao kết hợp với ánh sáng dồi dào thúc đẩy quá trình quang hợp dẫnđến tăng cường quá trình đồng hóa của cây xanh Tuy vậy, do độ bốc thoát hơi tănglên nên độ ẩm đất sẽ giảm, kết quả là chỉ số tăng trưởng sinh khối của cây rừng có thể

sẽ giảm đi;

- Nguy cơ diệt chủng của động vật và thực vật gia tăng, một số loài thực vậtquan trọng như trầm hương, hoàng đàn, pơ mu, gõ đỏ, lát hoa, gụ mật sẽ có thể bịsuy kiệt;

- Nhiệt độ và mức độ khô hạn gia tăng làm tăng nguy cơ cháy rừng, phát triểnsâu bệnh, dịch bệnh phá hoại cây rừng

Tác động của BĐKH đối với nguồn lợi hản sản và nghề cá

- Mực nước biển dâng làm cho chế độ thủy lý, thủy hóa và thủy sinh xấu đi Kếtquả là các quần xã sinh vật hiện hữu thay đổi cấu trúc và thành phần, trữ lượng bổ