TÌM HIỂU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY TIN HỌC 10 NHẰM TẠO HỨNG THÚ HỌC CHO HỌC SINH

Tin học là một ngành khoa học được ứng dụng hầu hết trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội (như học tập, nghiên cứu, quản lí, kinh danh,…). Bởi vậy Đảng và nhà nước ta xem CNTT là một ngành mũi nhọn để đầu tư, cho nên tin học được đưa vào giảng dạy ở các trường THPT, nhằm trang bị cho các em học sinh có được kiến thức cơ bản để phục vụ việc học tập, nghiên cứu và lao động.

Trong chương trình tin học phổ thông có trang bị cho các emhọc sinh một số kiến thức về lập trình, quản trị cơ sở dữ liệu…họcsinh phải nắm vững các thao tác để giải các bài tập trong sách giáokhoa cũng như sách bài tập một cách hiệu quả trong tiết thực hànhtrên phần mềm

Với chương trình Tin học lớp 10 ban cơ bản, khi dạy học thìhọc sinh chỉ được tiếp cận qua các hình vẽ trong sách giáo khoa và

lý thuyết Trong khi dó các bài kiểm tra định kỳ thì yêu cầu thựchiện trực tiếp trên máy tính, nên kết quả học tập môn tin học của

Để nâng cao kết quả học tập của học sinh thì giáo viên phảitìm ra những giải pháp cho học sinh tiếp cận và thực hành trực tiếptrên máy tính nhiều hơn Khi học và thực hành tại phòng thựchành, giáo viên có thể hướng dẫn học sinh một cách trực quan hơnqua thiết bị Hi_Class Giải pháp mà tôi đưa ra trong đề tài: “ Sửdụng thiết bị Hi_Class trong việc giảng dạy Tin học 10 nhằm nângcao hứng thú học cho học sinh ”, cụ thể dùng thiết bị HI_Class mà

Sở giáo dục đã cấp cho trường để hướng dẫn học sinh trong giờ

học lý thuyết cũng như trong giờ học thực hành nhằm gây đượchứng thú học cho học sinh, khi thao tác trực tiếp trên máy tính họcsinh sẽ tiếp thu bài tốt hơn

Nghiên cứu được tiến hành trên hai lớp: 10A7 và 10A8 củatrường THPT Trần Phú Lớp thực nghiệm 10A7 được chọn dạythực nghiệm

Lựa chọn thiết kế nghiên cứu: kiểm tra trước và sau tác độngvới hai lớp có nhiều điểm tương đồng Sử dụng phép kiểm chứngTTEST độc lập không có hướng phương sai khác nhau và độchênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD

Kết quả đạt được trước tác động: lớp 10A8 có điểm trungbình 5.59, cao hơn điểm trung bình của lớp 10A7 (4.88) Sau tácđộng lớp thực nghiệm 10A7 có điểm trung bình là 6.64, cao hơnđiểm trung bình của lớp đối chứng 10A8 (5.66).

Kết quả kiểm chứng sau tác động bằng phép T-TEST chothấy P2 = 0.0002<0.05 cho thấy sự chênh lệch giữa điểm trung bìnhcủa lớp thực nghiệm và lớp đối chứng có ý nghĩa Độ chênh lệchgiá trị trung bình chuẩn SMD = 0.823 > 0.8 chứng tỏ giải pháp mà

đề tài nghiên cứu có tác động lớn trong việc nâng cao kết quả họctập của học sinh

GIỚI THIỆU

1 HIỆN TRẠNG

Thông thường việc tổ chức dạy thực hành cho học sinh là tạiphòng máy cụ thể đối với bộn môn Tin học, đặc biệt ở những tiếtthực hành Qua quá trình giảng dạy tôi thấy những tiết thực hànhtại phòng máy học sinh lớp 10A7 làm sai xót khá nhiều, khi thựchành thì học sinh có nhiều lỗi sai như nhau Qua thực tế giảng dạy

và kết quả khảo sát tôi nhận thấy học sinh ít hứng thú học tập, khihọc tập tại lớp thì hầu hết các em chỉ ngồi nghe và ghi chép mộtcách thụ động

Nguyên nhân: Về phía học sinh, đa số các em đều không cómáy tính tại nhà và học một cách thụ động từ đó học sinh không cóhứng thú rèn luyện thực hành Về phần giáo viên: với một số lượngtiết thực hành ít và chưa thật sự sử dụng hiệu quả các thiết bị hỗ trợtrong giảng dạy Nên kết quả điểm thi các bài kiểm tra định kỳ củahọc sinh không cao

2 GIẢI PHÁP THAY THẾ

Việc dạy thực hành các phần mềm ứng dụng nói chung vàtiết học lý thuyết nói riêng cần phải có sự đổi mới trong dạy học.Giáo viên hướng dẫn trực tiếp trên giao diện phần mềm cụ thểthông qua máy chiếu còn học sinh thao tác theo trên chính máytính của mình Giáo viên cần tổ chức dạy học trực tiếp tại phòngmáy thực hành hệ thống Hi_Class và có máy chiếu để hướng dẫnthay vì dạy theo phương pháp thông thường ngay trên lớp

Trong thực tế học sinh của trường THPT Trần Phú, phần lớnhọc sinh không có máy vi tính tại nhà nên ít có điều kiện tiếp xúcvới máy tính, nên trong quá trình dạy học giáo viên cần chủ độngtăng thời gian thực hành cho học sinh đến mức tối đa, có thể trongnhững tiết dạy lý thuyết cũng nên cho học sinh học tại phòng thựchành, qua đó học sinh sẽ có cái nhìn trực quan hơn và tạo sự cảmhứng cho học sinh Chính vì điều đó tôi đã tổ chức dạy học lýthuyết và thực hành tại phòng máy với thiết bị Hi_Class nhằm

nâng cao kết quả học tập cho học sinh và gây hứng thú học tập ở

bộ môn Tin học 10

Với giải pháp như vậy tôi chọn đề tài nghiên cứu: Sử dụngthiết bị Hi_Class trong việc giảng dạy Tin học 10 nhằm nâng caohứng thú học cho học sinh

Phương tiện tổ chức giảng dạy: phòng máy đa chức năng hayphòng máy có thiết bị Hi_Class và máy chiếu

3 VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU, GIẢ THIẾT NGHIÊN CỨU

a Vấn đề nghiên cứu: Việc “Sử dụng thiết bị Hi_Class

trong việc giảng dạy Tin học 10 nhằm nâng cao hứng thú học

cho học sinh” có làm tăng hứng thú và kết quả học tập của học

sinh lớp 10A7 trường THPT Trần Phú không?

b Giả thiết nghiên cứu: Sử dụng thiết bị Hi_Class trong

việc giảng dạy Tin học 10 có nâng cao hứng thú học tập và kếtquả học tập cho học sinh lớp 10A7 trường THPT Trần

4 PHƯƠNG PHÁP

a Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh: Học sinh hai lớp chọn tham gia nghiên cứu

có nhiều điểm tương đồng nhau về sĩ số, giới tính, dân tộc và điềukiện học tập

Bảng1 Thông tin học sinh hai lớp:

- Ý thức học tập hai lớp: Tích cực và có ý thức hợp tác

- Điều kiện học tập của các em tương đối tốt Địa bàn

cư trú của học sinh hai lớp phân bố đều ở các xã, thị trấn trên địabàn tuyển sinh nhà trường Điểm đầu vào của hai lớp là tươngđương nhau

b Thiết kế:

Chọn tất cả học sinh hai lớp 10A7 và 10A8 thuộc ban Cơ bảncủa trường THPT Trần Phú để khảo sát Dùng phép kiểm chứngTTEST độc lập không có hướng phương sai khác nhau và mức độảnh hưởng SMD

Bảng 2.So sánh điểm trung bình bài kiểm tra trước tác động

Lớp thực nghiệm Lớp đối chứng

P=0.02< 0.05 điều này cho thấy kết quả chênh lệch giữa lớp

thực nghiệm và đối chứng là có ý nghĩa, lớp thực nghiệm có điểm trung bình thấp hơn so với lớp đối chứng

Thiết kế nghiên cứu

Bảng 3

Lớp

Kiểm tratrước tácđộng

Tác động

Kiểm trasau tác

động.Thực

nghiệm

10A7

O1

dạy học và thực hành sửdụng thiết bị Hi-Classvới hệ thống máy chiếu

O3

Đối chứng O2 thực hành với hệ thống O4

sử dụng thiết bị Class và máy chiếu

Hi-c Quy trình nghiên cứu:

12,13/1/2014 Tin 41-42 Làm quen với

Microsoft Word10/02/2014 Tin 46 Định dạng văn bản

+ Lớp thực nghiệm sử dụng thiết bị Hi_Class và máychiếu tổ chức dạy học trực tiếp trên phần mềm Word, học sinh nắm

rõ từng thao tác trong bài học của giáo viên ngay trên máy học sinhđang ngồi Sau đó học sinh thực hành lại những nội dung vừa họccủa bài học, trong quá trình thực hành nếu có học sinh nào làm sai

hoặc thao tác không được thì giáo viên có thể trực tiếp hướng dẫnhoặc sửa lỗi cho bất kỳ máy vi tính của học sinh nào đó, và sẽdùng chính máy vi tính của học sinh đó làm học viên mẫu cho tất

cả các học sinh còn lại xem học hỏi để tránh bị những lỗi tương tựhoặc giúp những học sinh khác nắm rõ hơn các thao tác thực hiện

Ngày thực

Tiết theoPPCT Tên bài dạy

13,14/1/2014 Tin 41-42 Làm quen với

Microsoft Word12/02/2014 Tin 46 Định dạng văn bản

5 ĐO LƯỜNG

Phân tích dữ liệu:

Bảng 4 So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động.

Lớp đốichứng

Lớp thựcnghiệm

10A8 10A7Trước

TĐ

SauTĐ

TrướcTĐ

Chênh lệch giá trị TB chuẩn ( SMD) 0.82

Ta thấy hai lớp trước tác động tương đương nhau về điểmtrung bình, nhưng sau khi tác động kiểm chứng, đã có sự chênh

lệch điểm trung bình bằng hàm TTEST cho giá trị P2 = 0.0002.

Do đó chênh lệch điểm trung bình của hai lớp thực nghiệm và lớpđối chứng là rất có ý nghĩa, tức là chênh lệch về điểm trung bìnhcủa lớp thực nghiệm cao hơn điểm trung bình của lớp đối chứng làkhông ngẫu nhiên, là do kết quả của việc tác động tổ chức dạy họctrực tiếp tại phòng máy thực hành

Cụ thể như sau:

Chênh lệch giá trị trung bình SMD =6,64 5,66

0,823 1,19





Theo bảng tiêu chí của Cohen, chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 0.82 cho thấy mức độ ảnh hưởng của việc tổ

chức dạy học trực tiếp trên phòng máy thực hành có sử dụng thiết

bị Hi_Class đến kết quả học tập của hai lớp là lớn

Vì vậy giả thiết nghiên cứu: “ Dạy học và thực hành sử dụngthiết bị Hi-Class có nâng cao hứng thú học và kết quả học tập chohọc sinh” của lớp 10A7 trường THPT Trần Phú đã được kiểmchứng

Biểu đồ

0 2 4 6 8 10

Trước tác động

Sau tác động

Lớp đối chứng Lớp thực nghiệm

Biểu đồ so sánh điểm trung bình trước tác động và sau tác động của lớp thực nghiệm và lớp đối

chứng

Nhận xét chung

- Kết quả của bài kiểm tra sau tác động của lớp thực nghiệm

có điểm trung bình bằng 6.64, kết quả bài kiểm tra của lớp đối chứng có điểm trung bình bằng 5.66.

- Độ lệch điểm số của hai nhóm sau tác động là │O4 – O3│= 0.98 Điều đó cho thấy điểm trung bình của lớp đối chứng

và lớp thực nghiệm có sự khác nhau lớn Lớp được tác động cóđiểm trung bình cao hơn lớp đối chứng

- Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 0.82 Điều này

cho thấy phương pháp sử dụng thiết bị Hi_class trong việc giảngdạy môn tin học 10 có tác động lớn đến sự hứng thú và kết quả họctập của học sinh

- Lớp 10A7 lớp thực nghiệm được tác động có điểm trungbình cao hơn lớp 10A8 lớp đối chứng và điểm số chênh lệch này

có ý nghĩa thực tiễn

- Phép kiểm chứng TTEST về điểm trung bình bài kiểm tra

sau tác động của hai lớp là: P = 0.0002 < 0.001 Kết quả này một

lần nữa khẳng định sự chênh lệch về điểm trung bình của hai lớpkhông phải là do ngẫu nhiên mà là do tác động thiên về lớp thựcnghiệm

Hạn chế

- Để thực hiện nghiên cứu khoa học này, bản thân người thựchiện phải linh hoạt và sáng tạo một cách thực sự cần thiết:

+ Giáo viên phải lên kế hoạch hợp lí để đăng ký phòngmáy tổ chức dạy học trực tiếp tại phòng máy, nhằm tránh trườnghợp trùng với các giáo viên khác

+ Đây là phương pháp nghiên cứu mới nên sẽ gặpkhông ít khó khăn trong việc nghiên cứu tài liệu, thu thập thông tin

- Đề tài có tính khoa học và sư phạm rất cao các số liệu đượcminh chứng cụ thể và được xử lý dựa vào các hàm tính toán, khắcphục được các hạn chế của sáng kiến kinh nghiệm lâu nay hay làm

ở các trường THPT

- Có thể áp dụng vào việc giảng dạy tất cả các phần mềm ứngdụng dạy học cấp THPT môn Tin học 10 chứ không chỉ riêng đốivới Microsoft Word

- Tổ chức dạy học này có thể được áp dụng vào việc giảngdạy ở tất cả các trường học phổ thông, cao đẳng, đại học, đặc biệt

là ở các trung tâm tin học

- Lớp 10A7 lớp thực nghiệm được tác động có điểm trungbình cao hơn lớp 10A8 lớp đối chứng và điểm số chênh lệch này

có ý nghĩa thực tiễn

- Kết quả đối với vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn Đềtài có thể áp dụng cho các phần của chương trình, áp dụng rộng rãicho các khối lớp

- Đầu tư về số lượng và chất lượng máy tính, nâng cấp phòng

Tuy An, ngày 27 tháng 03 năm 2014

Người thực hiện

Tống Trần Đức

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Tài liệu hướng dẫn nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng tạimail chuyên môn trường THPT Trần Phú

2 TH.s Đoàn Văn Tam “Bài giảng tập huấn nghiên cứu khoa học

sư phạm ứng dụng” Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Yên tổ chức

3 Các bài mẫu về nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng trênmạng

4 Sách giáo khoa tin học 10

5 Chuẩn kiến thức môn tin học

6 Mạng internet: www.giaoan.violet.vn, www.ddth.com,

PHỤ LỤC

Phụ lục 1: KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY

Tiết số: 41-42 ( Theo phân phối chương trình).

Bài 15: LÀM QUEN VỚI MICROSOFT WORD

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Biết cách khởi động và kết thúc hệ soạn thảo văn bản

- Biết một số thành phần chính trên màn hình làm việccủa hệ soạn thảo văn bản

- Biết cách soạn thảo văn bản đơn giản: Tạo văn bảnmới, mở văn bản đã có, lưu văn bản trên đĩa

2 Kỹ năng:

- Thao tác trực tiếp được trên giao diện của hệ soạn

- Tạo được văn bản đơn giản.

3 Thái độ:

- Gây được hứng thú, khả năng khám phá, cần cù cho

học sinh

II CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN ĐỂ DẠY HỌC

1 Chuẩn bị của học sinh: SGK, xem trước bài học.

2 Chuẩn bị giáo viên: SGK, phòng máy thực hành có máy

Nội dung Hoạt động của thầy và trò

1 Màn hình làm việc của Word GV: KHởi động máy chiếu,

Khởi động Word:

- Khởi động Word có hai cách

cơ bản sau:

C1: Nháy đúp chuột lên biểu

tượng của Word trên màn hình

HS: Khởi động máy tínhlên để thao tác theo GV.GV: Để làm việc với Wordđầu tiên ta phải khởi động

để vào phần mềm soạn thảoWord Vậy em nào biếtcách khởi động Word , mời

em khởi động giúp thầy?HS: Lên khởi động phầnmềm Word, HS khác quansát

GV: Em còn biết cách nàokhác để khởi động Word

a Các thành phần chính trên

màn hình.

Thành phần chính trên màn

hình gồm có: Thanh tiêu đề, thanh

bảng chọn, thanh công cụ chuẩn,

thanh công cụ định dạng, thanh

công cụ vẽ, vùng soạn thảo, thanh

trạng thái, …

b Thanh bảng chọn.

Thanh bảng chọn chứa tên các

bảng chọn: File, Edit, View,

GV: Chiếu nội dung cáchthực hiện để HS chép bài.HS: Tự thao tác lại trênmáy

GV: Chiếu và giới thiệuđến các em về các thànhphần chính trên màn hìnhnền và chức năng củachúng

HS: Quan sát qua máychiếu kết hợp với giao diệntrên máy của mình

2 Kết thúc phiên làm việc với

Word.

a Lưu nội dung văn bản: Để lưu

nội dung văn bản thực hiện một

trong 3 cách cơ bản sau:

C1: Chọn File→ Save (hoặc

Save as);

C2: Nháy chuột vào nút lệnh

Save trên thanh công cụ

C3: Nhấn tổ hợp phím Ctrl + S

b Dóng tệp văn bản: Để đóng tệp

GV: Giới thiệu HS tên cácbảng chọn trên thanh bảngchọn cùng chức năng cácthành phần

HS: Kích chọn tên các bảngchọn để quan sát các thànhphần

GV: Tượng tự giới thiêuthanh công cụ đến HS

HS: quan sát và lắng nghe.GV: Hướng dẫn HS 3 cách

để lưu nội dung văn bảncũng như mở hộp thoạiSave as để tiến hành lưu

Chọn File→ Close hay kích nút

lệnh trên thanh bảng chọn

c Thoát Word: Khi kết thúc

phiên làm việc ta thực hiện thoát

Word như sau: File → Exit hay

kích nút lệnh trên thanh tiêu đề

3 Soạn thảo văn bản đơn giản

GV: Hướng dẫn HS đểđóng văn bản và thoátWord thông qua máy chiếu.HS: quan sát làm theo sau

đó thực hiện lại trên máy vàchép bài

GV: Hướng dẫn trực tiếptrên máy chiếu 3 cách để

mở tệp văn bản mới

b Con trỏ văn bản con trỏ chuột:

- Di chuyển con trỏ văn bản:

+ Dùng chuột: Di chuyển

con trỏ chuột đến vị trí nháy

chuột

+ Dùng phím: Dùng các

phím mũi tên và Home, End, Page

Up, Page Down, tổ hộp phím Ctrl

với các phím đó

c Gõ văn bản

- Sử dụng kiểu gõ văn bản để tao

HS: thực hiện theo trênchính máy của mình sau đóthao tác lại rồi chép bài

GV: Hướng dẫn HS 3 cách

mở hộp thoại Open để mởtệp văn bản đã có

GV: Từ màn hình GV chocác em thấy đâu là con trỏvăn bản đâu là con trỏchuột và di chuyển con trỏvăn bản

HS:Quan sát và thực hiệntheo

chèn và ghi đè.

d Các thao tác biên tập văn bản

+ Chọn văn bản: Có hai cách cơ

bản để chọn văn bản:

C1: - Đặt con trỏ văn bản vào

vị trí bắt đầu chọn;

- Nhấn giữ phím Shift rồi

đặt con trỏ văn bản vào

- Phím Delete: Xóa kí tự bên

phải con trỏ hay văn bản đã

chọn

- Phím Backspace: Xóa kí

GV: Hướng dẫn HS gõđoạn văn bản

HS: Tiến hành gõ thông tinbản thân mình

GV: Hướng dẫn HS chọnvăn bản theo hai cách HS: Thực hiện chọn vănbản trên văn bản đã soạn

tự bên trái con trỏ hay văn

bản đã chọn

+ Sao chép nội dung văn bản:

Để sao chép nội dung văn bản ta

thực hiện các thao tác sau:

+ Di chuyển nội dung văn bản:

Để di chuyển nội dung văn bản ta

thực hiện các thao tác sau:

HS: Quan sát, thực hiệntheo hướng dẫn của GV rồithực hiện lại trên máy

GV: Tương tự Gv hướng