Phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả dạy học phần mềm word trên phòng máy tính

Tin học là một ngành khoa học được ứng dụng hầu hết trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội (như học tập, nghiên cứu, quản lí, kinh danh,…).Bởi vậy Đảng và nhà nước ta xem CNTT là một ngành mũi nhọn để đầu tư, cho nên tin học được đưa vào giảng dạy ở các trường THPT, nhằm trang bị cho các em học sinh có được kiến thức cơ bản để phục vụ cho việc học tập, nghiên cứu và lao động sau này.

Trong chương trình tin học phổ thông có trang bị cho các emhọc sinh một số phần mềm ứng dụng rất bổ ích như Word, Excel,

…Để học tốt phần mền ứng dụng các em cần phải nhìn thấy trựcquan cụ thể trên giao diện của phần mềm và thao tác thực hànhhiều trên phần mềm đó, bởi trên giao diện có nhiều công cụ hổ trợthông qua bảng chọn bằng tiếng Anh và nút lệnh rất khó nhớ Nếunhư tổ chức dạy học trên bảng hay dùng máy chiếu tại lớp mà các

em không được thao tác cụ thể trên phần mềm đó trục tiếp thì tôinghĩ kết quả học tập của học sinh không cao Vì thế cho nên tôi đã

tổ chức dạy học soạn thảo văn bản Microsoft Word ở chương trình

lớp 10 trực tiếp trên phòng máy thực hành có máy chiếu nhằm gây

được hứng thú cho học sinh khi thao tác trực tiếp trên phần mềm

để tiếp thu bài tốt hơn

Để xem việc tổ chức dạy học soạn thảo văn bản MicrosoftWord ở chương trình lớp 10 trực tiếp trên phòng máy thực hành có

máy chiếu có làm tăng kết quả học tập của học sinh hay không tôi

đã tiến hành nghiên cứu trên hai lớp học sinh cơ bản đang dạy tạitrường THPT Tần Phú

Khi tiến hành nghiên cứu, tôi đã thực hiện trên hai nhómtương đương là lớp 10A9 chọn làm lớp thực nghiệm và lớp 10A8làm lớp đối chứng Lớp thực nghiệm chọn giải pháp thay thế khidạy phần: làm quen với Microsoft Word, định dạng văn bản Kếtquả cho thấy tác động có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập củahọc sinh Lớp thực nghiệm đạt kết quả cao hơn lớp đối chứng

Điểm kiểm tra của lớp thực nghiệm có giá trị trung bình là

8.0; điểm kiểm tra của lớp đối chứng là 7.4 Kết quả kiểm chứng TTEST cho thấy P < 0.05 có nghĩa là có sự khác biệt lớn giữa

điểm trung bình của hai lớp thực nghiệm và lớp đối chứng Điều

đố chứng minh rằng việc tổ chức dạy học soạn thảo văn bảnMicrosoft Word ở chương trình lớp 10 trực tiếp trên phòng máythực hành có máy chiếu có làm tăng kết quả học tập của học sinh.

I.GIỚI THIỆU

1.HIỆN TRẠNG.

Thông thường việc tổ chức dạy học cho học sinh là tại lớphọc kết hợp giữa bảng với đồ dùng dạy học và các thiết bị hổ trợkhác Tuy nhiên cũng tùy theo đặc thù của từng bộ môn ứng vớinội dung cụ thể mà giáo viên có thể tổ chức dạy học ở nơi phù hợp

để nâng cao kết quả học tập cho học sinh

Cụ thể đối với bộn môn Tin học, đặc biệt ở phần soạn thảovăn bản Word chương trình lớp 10 Qua nhiều năm giảng dạy tôithấy phần nội dung này dù tổ chức giảng dạy tại lớp có sử dụnghình ảnh trực quan hay máy chiếu trên giao diện phần mềm cụ thểnhưng khi lên thực hành học sinh rất lúng túng khi thao tác vớichuột, bàn phím, bảng chọn, nút lệnh,…vì học sinh chưa thao táctrên máy cũng như trên phần mềm cụ thể Vì vậy hiệu quả học tậpcủa học sinh là không cao

Cho nên tôi nghĩ rằng việc dạy các phần mềm ứng dụng nóichung và phần mền soạn thảo văn bản Microsoft Word nói riêngcần phải tổ chức dạy học, giáo viên hướng dẫn trực tiếp trên giaodiện phần mềm cụ thể thông qua máy chiếu còn học sinh thao táctheo trên chính máy tính của mình Để làm được điều đó giáo viêncần tổ chức dạy học trực tiếp tại phòng máy thực hành có máychiếu, việc này nhiều trung tâm tin học cúng đã thực hiện nhưngliệu nó có mang lại kết quả hay không.

Trong thực tế học sinh của trường THPT Trần Phú đa số họcsinh vùng nông thôn chưa có điều kiện làm quen với máy tính nêntrong quá trình dạy học giáo viên cần chủ động tăng thời gian thựchành cho học sinh đến mức tối đa nếu có thể kể cả trong khi dạylúy thuyết Chính vì điều đó tôi tổ chức dạy học phần nội dungsoạn thảo văn bản Microsoft Word trong chương trình lớp 10 trựctiếp trên phòng máy thực hành có máy chiếu và tiến hành nghiêncứu việc tổ chức dạy học word tại phòng máy có nâng cao kết quảhọc tập cho học sinh hay không?

2.GIẢI PHÁP THAY THẾ

Tổ chức giảng dạy nội dung soạn thảo văn bản MicrosoftWord trong chương trình lớp 10 trực tiếp tại phòng máy có máychiếu thay vì dạy tại lớp

Phương tiện tổ chức giảng dạy: phòng máy đa chức năng hayphòng máy có máy chiếu và có cài đặt các phần mềm hổ trợ

3.VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU,GIẢ THIẾT NGHIÊN CỨU.

a.Vấn đề nghiên cứu: “Phân tích thực trạng và đề xuất giải

pháp nâng cao hiệu quả dạy học phần mềm word trên phòng máy tính

b.Giả thiết nghiên cứu: Việc tổ chức dạy học phần mềm

Word trên phòng máy có làm tăng thêm kết quả học tập cho họcsinh

III.PHƯƠNG PHÁP

a.Khách thể nghiên cứu:

*Giáo viên: Hai giáo viên có tuổi đời tương đương

nhau có lòng nhiệt tình và trách nhiệm cao trong công tác giảngdạy và giáo dục học sinh

1.Nguyễn Ngọc Sơn-Giáo viên dạy tin lớp 10A9(lớpđốichứng)

2.Phan Nhật Biên Cương-Giáo viên dạy tin 10A8(lớpthực nghiệm)

Học sinh hai lớp cơ bản:

*Học sinh: Học sinh hai lớp chọn tham gia nghiên cứu

có nhiều điểm tương đồng nhau về giới tính, dân tộc

Bảng1 Thông tin học sinh hai lớp:

Tổngsố

-Ý thức học tập hai lớp : Tích cực và có ý thức hợp tác.-Kết quả học tập của hai lớp: Học kì 1 là tương đươngnhau

b.Thiết kế:

Chọn tất cả học sinh hai lớp 10A8 và 10A9 thuộc ban

cơ bản của trường THPT Trần Phú để khảo sát Lấy điểmtrung bình học kì 1 làm bài kiểm tra trước tác động.Dùngphép kiểm chứng Ttest để kiểm chứng sự chênh lệch giữađiểm số trung bình của hai lớp trước khi tác động:

Bảng 2.So sánh điểm trung bình bài kiểm tra trước tác động.

P=0.869> 0.05, nên chênh lệch điểm trung bình của lớp thực

nghiệm và lớp đối chứng là không có ý nghĩa, vậy hai lớp đượcxem là tương đương nhau

Thiết kế nghiên cứu:

Bảng 3

Kiểm tratrước tácđộng

tác động.Thực

c.Quy trình nghiên cứu

*Chuẩn bị của giáo viên:

-Thầy Cương dạy lớp đối chứng dùng máy chiếu tổchức dạy học tại lớp

-Thầy Sơn dạy lớp thực nghiệm dùng máy chiếu tổchức dạy học trực tiếp phần mềm Word trên phòng máy.

Ngày thực

hiện

Môn

Tiết theoPPCT

Tên bài dạy

IV.PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ

Bảng 4.So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động.

Lớp đốichứng

nghiệm

Chênh lệch giá trị TB chuẩn

trung bình bằng hàm TTEST cho giá trị P = 0.0005 Do đó chênh

lệch điểm trung bình của hai lớp thực nghiệm và lớp đối chứng làrất có ý nghĩa, tức là chênh lệch về điểm trung bình của lớp thựcnghiệm cao hơn điểm trung bình của lớp đối chứng là không ngẫunhiên là do kết quả của việc tác động tổ chức dạy học trực tiếp tạiphòng máy thực hành

Cụ thể như sau:

Chênh lệch giá trị trung bình SMD = (8 – 7.4)/0.7 = 0.9

Theo bảng tiêu chí của Cohen, chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD =0.9 cho thấy mức độ ảnh hưởng của việc tổ chức dạy

học trực tiếp trên phòng máy thực hành đến kết quả học tập củahai lớp là lớn

Vì vậy giả thiết nghiên cứu: “Tổ chức dạy học soạn thảo vănbản Microsoft Word Tin học 10 trực tiếp trên phòng máy thựchànhcó máy chiếu có nâng cao kết quả học tập cho học sinh” đãđược kiểm chứng

Biểu đồ

Biểu đồ so sánh điểm trung bình trước tác động và sau tác động của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng.

Nhận xét chung

Kết quả của bài kiểm tra sau tác động của lớp thực nghiệm có

điểm trung bình bằng 8.0, kết quả bài kiểm tra của lớp đối chứng

Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 0.9.Điều này cho

thấy mức độ ảnh hưởng của việc tác động là rất lớn

Phép kiểm chứng TTEST về điểm trung bình bài kiểm tra sau

tác động của hai lớp là: P = 0.0005 < 0.001 Kết quả này một lần

nữa khẳng định sự chênh lệch về điểm trung bình của hai lớpkhông phải là do ngẫu nhiên mà là do tác động, thiên về lớp thựcnghiệm

Hạng chế

Để thực hiện nghiên cứu khoa học này, bản thân người thựchiện phải sáo tạo và linh hoạt một cách thực sự cần thiết:

dạy học trực tiếp tại phòng máy

khó khăng trong việc nghiên cứu tài liệu, thu thập và

-Đề tài có tính khoa học và sư phạm rất cao các số liệuđược minh chứng cụ thể và được xử lý dựa vào các hàm tính toán,

khắc phục được các hạn chế của sáng kiến kinh nghiệm lâu nayhay làm ở các trường THPT.

-Có thể áp dụng vào việc giảng dạy tất cả các phầnmềm ứng dụng chứ không riêng gì đối với Microsoft Word

-Tổ chức dạy học này áp dụng vào việc giảng dạy ở tất

cả các trường trung học chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học, đặc biệt

là ở các trung tâm tin học

b.Khuyến nghị:

-Đầu tư và nâng cấp phòng máy vi tính ở các trường

THPT

-Trang bị máy chiếu vào các phòng máy vi tính để phục

vụ cho việc tổ chức dạy học tại phòng máy

-Khuyến khích giáo viên tổ chức dạy học trực tiếp tạiphòng máy cho các phần mềm ứng dụng

-Giáo viên tin học cần sáng tạo ra phương pháp dạy họckhác để nâng cao kết quả học tập của học sinh tại trường mình

VI.TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.Tài liệu hướng dẫn nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng tạimail chuyên môn trường THPT Trần Phú

2.TH.s Đoàn Văn Tam “Bài giảng tập huấn nghiên cứu khoa học

sư phạm ứng dụng -tháng 12 “,Sở giáo dục Phú Yên tổ chức

3.Các bài mẫu về nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng trênmạng

4.Sách giáo khoa tin học 10

5.Chuẩn kiến thức môn tin học

VII.PHỤ LỤC

1.KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY

Tiết số: 41-42 ( Theo phân phối chương trình).

Bài 15: LÀM QUEN VỚI MICROSOFT WORD

I.MỤC TIÊU

1.Kiến thức:

- Biết cách khởi động và kết thúc hệ soạn thảo văn bản

- Biết một số thành phần chính trên màn hình làm việccủa hệ soạn thảo văn bản

- Biết cách soạn thảo văn bản đơn giản: Tạo văn bảnmới, mở văn bản đã có, lưu văn bản trên đĩa

1.Chuẩn bị của học sinh: SGK, xem trước bài học.

2.Chuẩn bị giáo viên: SGK, phòng máy thực hành có máy

Nội dung Hoạt động của thầy và trò1.Màn hình làm việc của Word

Khởi động Word:

-Khởi động Word có hai cách cơ

bản sau:

C1:Nháy đúp chuột lên biểu tượng

của Word trên màn hình mền

C2:Từ Start→All Programs →

Microsoft Word

Màn hình làm việc của Word

GV:KHởi động máy chiếu,chiếu máy GV lê nàm ảnhrộng trước phòng máy vàhướng dẫn HS khởi độngmáy của mình

HS:Khởi động máy tính lên

em khởi động hộ thầy?HS: Lên khởi động phầnmềm Word, HS khác quansát

a.Các thành phần chính trên

màn hình.

Thành phần chính trên màn

hình gồm có: Thanh tiêu đề, thanh

bảng chọn, thanh công cụ chuẩn,

thanh công cụ định dạng, thanh

công cụ vẽ, vùng soạn thảo, thanh

trạng thái,…

b.Thanh bản chọn.

Thanh bảng chọn chứa tên các

bản chọn: File, Edit, View, Insert,

Format,…

c.Thang công cụ : (SGK trang

101)

GV: Em còn biết cách nàokhác để khởi động Wordnữa không? Nếu biết thìthực hiện giúp thầy

GV: Hướng dẫn cụ thể lạihai cách khởi động Wordlên máy chiếu để HS quansát và thao tác theo trên MTcủa HS

GV: Chiếu nội dung cáchthực hiện để HS chép bài.HS: Tự thao tác lại trênmáy

GV: Chiếu và giới thiệuđến các em về các thànhphần chính trên màn hìnhnền và chức năng củachúng

-Chứa các nút lệnh để thực hiện.

2.Kết thúc phiên làm việc với

Word.

a.Lưu nội dung văn bản: Để lưu

nội dung văn bản thực hiện một

trong 3 cách cơ bản sau:

C1: Chọn File→ Save( Save as);

C2:Nháy chuột vào nút lệnh Save

trên thanh công cụ

C3:Nhấn tổ hợp phím CTrl + S

b.Dóng tệp văn bản Để đóng tệp

văn bản ta thực hiện như sau:

HS: Quan sát qua máychiếu kết hợp với giao diệntrên máy của mình

GV:Giới thiệu HS tên cácbảng chọn trên thanh bảngchọn cùng chức năng cácthành phần đến HS

HS : Kích chọn tên cácbảng chọn để quan sát cácthành phần

GV: Tượng tự giới thiêuthanh công cụ đến HS

HS:quan sát và lắng nghe.GV: Hướng dẫn HS 3 cách

để lưu nội dung văn bảncũng như mở hộp thoạiSave as để tiến hành lưu

Chọn File→ Close hay kích nút

lệnh trên thanh bảng chọn

c.Thoát Word: Khi kết thúc phiên

làm việc ta thực hiện thoát Word

như sau: File → Exit hay kích nút

lệnh trên thanh tiêu đề

3.Soạn thảo văn bản đơn giản.

GV: Hướng dẫn HS đểđóng văn bản và thoátWord thông qua máy chiếu.HS: quan sát làm theo sau

đó thực hiện lại trên máy vàchép bài

b.Con trỏ văn bản con trỏ chuột:

- Di chuyển con trỏ văn bản:

+ Dùng chuột: Di chuyển

con trỏ chuột đến vị trí nháy

chuột

+ Dùng phím: Dùng các

phím mũi tên và Home, End, Page

up, Page Down, tổ hộp phím Ctrl

với các phím đó

c.Gõ văn bản

-Sử dụng kiểu gõ văn bản để tao

ra văn bản, trong đó có chế độ ghi

GV: Hướng dẫn trực tiếptrên máy chiếu 3 cách để

mở tệp văn bản mới

HS: thực hiện theo trênchín máy của mình sau đóthao tác lại rồi chép bài

GV:Hướng dẫn HS 3 cách

mở hộp thoại Open để mởtệp văn bản đã có

GV: Từ màn hình GV chocác em thấy đâu là con trỏvăn bản đâu là con trỏchuột và di chuyển con trỏ

chèn và ghi đè.

d.Các thao tác biên tập văn bản

+ Chọn văn bản: Có hai cách cơ

bản để chọn văn bản:

C1: - Đặt con trỏ văn bản vào

vị trí bắt đầu chọn;

- Nhấn giữ phím Shift rồi

đặt con trỏ văn bản vào

-Phím Delete : Xóa kí tự bên

phải con trỏ hay văn bản đã

chọn

-Phím Backspace : Xóa kí

văn bản

HS:Quan sát và thực hiệntheo

GV:Hướng dẫn HS gõ đoạnvăn bản

HS: Tiến hành gõ thông tinbản thân mình

GV: Hướng dẫn HS chọnvăn bản theo hai cách HS: Thực hiện chọn vănbản trên văn bản đã soạn

tự bên trái con trỏ hay

văn bản đã chọn

+ Sao chép nội dung văn bản:

Để sao chép nội dung văn bản ta

thực hiện các thao tác sau:

+ Di chuyển nội dung văn bản:

Để di chuyển nội dung văn bản ta

thực hiện các thao tác sau:

HS:Quan sát, thực hiệntheo hướng dẫn của GV rồithực hiện lại trên máy

HS: Thực hiện trên máy

tính đang làm

4.Áp dụng:Học sinh thực hành để soạn văn bản với nội dungcủa giấy xin phép, sau đó lưu vào ổ đĩa D và cuối cùng là thoátWord

Tiết số: 46 ( Theo phân phối chương trình).

- Biết cách định dạng kí tự, đoạn và trang văn bản.

2.Kỹ năng:

- Sử dụng được nút lệnh, bảng chọn định kí tự, đoạn vàtrang văn bản

3.Thái độ:

- Gây được hứng thú, khả năng khám phá,cần cù cho

học sinh

II CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN ĐỂ DẠY HỌC

1.Chuẩn bị của học sinh: SGK, xem trước bài học ở nhà 2.Chuẩn bị giáo viên: SGK,giáo án, phòng máy thực hành

GV:Chiếu nội dung văn bản sau đó thựchiện chọn kí tự cần định dạng, hướng dẫn

HS mở hộp thoại Font thiết đặt thuộc tínhđịnh dạng cho kí tự từ hộp thoại về( phôngchữ, kiểu chữ, cỡ chữ, màu sắc,…)

HS: Thực hiện theo giáo GV trêm máy củamình để định dạng kí tự

HS: Thao tác theo GV sau đó ghi bài vàthực hành lại.

GV:Để định dạng đoạn văn bản ta đặt contrỏ vào đoạn văn bản hay chọn một phần củađoạn văn bản hay chọn toàn bộ đoạn vănbản rồi thực hiện một trong hai cách sau: Chọn Format→ Paragraph…

HS: Thực hiện theo GV

GV:Hướng dẫn HS qua máy chiếu mở hộpthoại Page Setup để định dạng trang vănbản.

HS:Thao tác theo GV trên máy , sau đó làm

2.ĐỀ KIỂM TRA SAU TÁC ĐỘNG

KIỂM TRA THƯC HÀNH Thời gian: 45 phút

khách thăm quan như: Đầu Gỗ, Bồ Nâu, Sửng Sốt, Soi Nhụ, ThiênLong, Mê Cung, Tam Cung,…

§éng Phong Nha

Giấu mình trong núi đá vôi,nằm trong khu rừngnguyên sinh Kẻ Bàng, được che chở bởi cánh rừngnhiệt đới, động Phong Nha có một hệ thống hangđộng thật lộng lẫy với con sông ngầm được xác định

là dài nhất thế giới.Động Phong Nha được đánh giá

là động vào loại dài và đẹp nhất không chỉ trong khuvực mà còn trên thế giới Phong Nha đã đượcUNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới.3.Lưu văn bản vào ổ đĩa D với: họ_tên_lớp của em( 1 điểm)

4.Kết thúc thoát Word(0.5 điểm)