- Nếu L/C được thông báo cho nhà xuất khẩu qua một ngân hàng khác không phải ngân hàng chuyển nhượng thì ngân hàng thông báo này được gọi là Ngân hàng của Người thụ hưởng thứ hai.. - Nhà
Trang 2Đứng trước những cơ hội và thách thức trong xu thế hội nhập kinh tế khu vực, Việt Nam đã và đang từng bước đổi mới toàn diện vể cơ chế cũng như mô hình quản lý nhằm thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế Sự phát triển nền kinh tế đồng nghĩa với sự phát triển của thương mại quốc tế Trong khi việc tiến hành các giao dịch thương mại trong nội địa mỗi quốc gia dường như có vẻ đơn giản và thuận tiện thì việc tiến hành các vụ giao dịch quốc tế có vẻ như là phức tạp và có nguy cơ rủi ro cao Đặc biệt sự xa cách về địa lý, ngôn ngữ, thông tục, luật lệ và các khác biệt về tập quán thương mại khiến cho các doanh nghiệp khó tiếp cận với vũ đài quốc tế.Hiểu rõ được các phương thức thanh toán quốc tế chúng ta sẽ vượt qua những khó khăn mà bạn thường xuyên gặp trong thương mại quốc tế.Hiện nay, có rất nhiều phương thức thanh toán được các doanh nghiệp và các ngân hàng sử dụng nhưng phương thức thanh toán bằng L/C được nhiều doanh nghiệp biết đến Phương thức thanh toán này hiện đang chiếm khối lượng lớn tại hầu hết các ngân hàng Việt Nam.Nhưng với L/C chuyển nhượng- một loại L/C đặc biệt không hủy ngang thì lại đang là một chứng từ tín dụng khá mới mẻ đối với không chỉ với các doanh nghiệp mà còn ngay cả đối với các ngân hàng trong nước ta.Hiện đang có rất nhiều vụ tranh chấp của các ngân hàng quốc tế đối với ngân hàng nước ta về các điều khoản và điều kiện trong L/C chuyển nhượng.Để tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này, và cũng là để rút
ra những bài học trong cách xử lý tình huống liên quan đến các bên nhập khẩu, xuất khẩu, các ngân hàng có liên quan, chúng ta hãy cùng nghiên cứu về loại L/C đặc biệt này- L/C chuyển nhượng
L/C Chuyển Nhượng
Trang 31 Khái quát về L/C chuyển nhượng
1.1 Khái niệm và đặc điểm L/C chuyển nhượng
1.1.1 Khái niệm
L/C chuyển nhượng (transferable L/C) là L/C cho phép người thụ hưởng thứ nhất (first beneficiary) chuyển nhượng một phần hay toàn bộ giá trị LC cho một hay nhiều người thụ hưởng thứ hai (second beneficiary) miễn là thư tín dụng cho phép trả tiền hay giao hàng từng phần
L/C chuyển nhượng thuộc loại L/C không hủy ngang , được áp dụng cho hợp đồng mua bán qua trung gian, theo đó người hưởng lợi thứ nhất chuyển nhượng một phần hay toàn bộ nghĩa vụ thực hiện L/C và quyền được đòi tiền của mình cho người hưởng lợi thứ hai Như vậy, mỗi người hưởng lợi thứ hai nhận cho mình một phần nghĩa vụ và quyền lợi của L/C
Giải thích một số thuật ngữ:
Để tránh hiểu sai lệch về tính chất chuyển nhượng của L/C, các thuật ngữ sau đây không được sử dụng để chỉ một L/C chuyển nhượng: “có thể chia nhỏ được – divisible”, “có thể chuyển – transmissible”, “có thể chuyển nhượng thu nhập –assignable” và “có thể chia làm nhiều phần-factionable” Nếu các thuật ngữ này được sử dụng trong L/C thì chúng không làm cho L/C trở nên chuyển nhượng được , do đó các ngân hàng sẽ không xem xét đến chúng (coi như không có ) Điều kiện cần thiết để một L/C có thể chuyển nhượng được là Ngân hàng phát hành phải nói rõ là L/C có thể chuyển nhượng được Nói rõ như vậy để chứng tỏ rằng người nhập khẩu đã đồng ý cho người xuất khẩu được phép chỉ định người khác làm thay việc cung cấp hàng hóa và việc chuyển nhượng như vậy chỉ được xảy ra một lần
Cần phân biệt giữa “Transfer” và “Assignment” Vì trong giao dịch nói chung, “chuyển nhượng” được thể hiện bởi hai thuật ngữ là “Transfer” và “Assignment” ; do đó ta cần làm rõ nghĩa của hai từ này, đặc biệt là nghĩa của chúng trong giao dịch L/C
Transfer : theo nghĩa thông thường đây là sự dịch chuyển, chuyển nhượng hoặc chuyển giao nói chung Ví dụ sự chuyển giao công nghệ (transfer of technology), chuyển tiền bằng thư (payment by
Trang 4hay chuyển tải cũng có từ gốc là “tran” (transhippment) Trong giao dịch L/C “transfer” được hiểu theo nghĩa “chuyển nhượng” L/C từ người hưởng thứ nhất sang người hưởng thứ hai Như vậy đây
là sự chuyển nhượng việc thực hiện toàn bộ hay một phần của L/C, theo đó người được chuyển nhượng (transferee of L/C) có quyền được đòi tiền, quyền được ký phát hối phiếu đòi tiền theo L/C chuyển nhượng Quyền này chỉ dành cho những người được chuyển nhượng L/C (có nghĩa vụ thực hiện L/C và có quyền được nhận tiền) nên đây không phải là sự chuyển nhượng thu nhập của L/C đơn thuần cho người khác
Assignment: theo nghĩa thông thường đây là sự chuyển nhượng quyền được hưởng (chuyển giao quyền sở hữu) về một số tiền, tài sản hữu hình, tài sản vô hình của một người cho người khác Ví
dụ chuyển nhượng giấy tờ có giá như hối phiếu, trái phiếu, kỳ phiếu chuyển quyền được bồi thường tiền bảo hiểm và quyền được nhận hàng trong vận tải hàng hóa (thông thường bằng thủ tục
ký hậu)
Trong giao dịch L/C “assignment” là việc người thụ hưởng nhượng lại quyền được hưởng số tiền của mình theo L/C cho người khác
So sánh giữa “transfer” và “assignment” trong giao dịch L/C:
Transfer L/C Assignment of amount of L/C
Trên L/C phải ghi rõ “transferable”
tức phải có sự đồng ý của Ngân hàng
phát hành hay người nhập khẩu
Không cần có quy định trên L/C tức không cần có sự đồng ý của Ngân hàng phát hành hay người nhập khẩu
Chuyển nhượng nghĩa vụ thực hiện
L/C và quyền được đòi tiền theo L/C
Chỉ nhượng lại khoản tiền thu được từ L/C cho một bên khác
Có một hay nhiều người thụ hưởng
mới của L/C
Không có người thụ hưởng mới nào theo L/C
Trang 5Khái niệm chuyển nhượng trong L/C chuyển nhượng bao gồm chuyển nhượng
nghĩa vụ thực hiện L/C và chuyển nhượng quyền được đòi chi trả tiền, tức quyền được ký phát hối phiếu đòi tiền theo L/C Chỉ có người hưởng lợi thứ nhất hay một số người được chuyển nhượng của L/C mới có quyền ký phát hối phiếu đòi tiền theo L/C Thông thường, người hưởng lợi thứ nhất
là một người môi giới
Một L/C chuyển nhượng chỉ được phép chuyển nhượng một lần
Sự chuyển nhượng L/C phải được thực hiện theo L/C gốc L/C đã chuyển nhượng phải phản ánh chính xác các điều kiện và điều khoản của L/C gốc bao gồm xác nhận (nếu có) ngoại trừ:
(Bất kỳ hay tất cả các ngoại trừ nêu trên có thể giảm hoặc bớt đi)
Ngân hàng chuyển nhượng là ngân hàng được chỉ định thực hiện chuyển nhượng
L/C hoặc trong trường hợp L/C có giá trị tự do, là ngân hàng đích danh được ngân
hàng ủy quyền chuyển nhượng và thực hiện chuyển nhượng Ngân hàng phát hành
có thể đồng thời là ngân hàng chuyển nhượng
Nếu không có sự thỏa thuận nào khác vào lúc chuyển nhượng thì tất cả chi phí
chuyển nhượng L/C (như phí hoa hồng, lệ phí, thủ tục phí hoặc chi phí) đều do người hưởng lợi ban đầu chịu
Việc chuyển nhượng L/C không có nghĩa là hợp đồng mua bán cũng được chuyểnnhượng Người hưởng lợi ban đầu vẫn là người chịu trách nhiệm chính với nhà nhập khẩu
Người hưởng lợi thứ nhất có quyền thay thế hóa đơn và hối phiếu của người hưởng lợi thứ hai bằng của mình (nếu có) nhưng số tiền không được vượt quá quy định trong L/C Và trên cơ sở thay thế như vậy thì người hưởng lợi thứ nhất có thể đòi tiền theo L/C số tiền chênh lệch (nếu có) giữa hóa đơn của mình và người hưởng lợi thứ hai
Ưu thế trong thanh toán L/C chuyển nhượng:
Trang 6có hoặc không đủ hàng hóa.
1.2 Các bên tham gia : trong giao dịch L/C chuyển nhượng các bên tham gia bao gồm:
- Nhà nhập khẩu hay người mua là người mở L/C gốc gọi là Người mở (Applicant)
- Nhà xuất khẩu, nguời bán hay người cung ứng, gọi là Người thụ hưởng thứ hai (second beneficiary) hay bên thứ ba (third party)
- Nhà trung gian (middleman) là Người thụ hưởng thứ nhất (first beneficiary)
- Ngân hàng phát hành L/C gốc (gọi là Issuing Bank)
- Ngân hàng được chỉ định chuyển nhượng L/C cho Người thụ hưởng thứ hai gọi là Ngân hàng chuyển nhượng (transfering Bank)
- Nếu L/C được thông báo cho nhà xuất khẩu qua một ngân hàng khác (không phải ngân hàng chuyển nhượng) thì ngân hàng thông báo này được gọi là Ngân hàng của Người thụ hưởng thứ hai
- L/C phát hành cho người thụ hưởng thứ nhất gọi là L/C gốc (primary L/C)
- L/C đã được chỉnh sửa (thay đổi một số nọi dung của L/C gốc) thông báo cho Người thụ hưởng thứ hai gọi là L/C chuyển nhượng (transferred L/C)
Trang 7Tín dụng có thể chuyển nhượng là một tín dụng có quy định rõ ràng là “có thể chuyển nhượng” và
có giá trị thanh toán toàn bộ hay từng phần cho người thụ hưởng khác (“người thụ hưởng thứ hai”) theo yêu cầu của người thụ hưởng (“thứ nhất”)
Ngân hàng chuyển nhượng là một ngân hàng chỉ định để tiến hành chuyển nhượng tín dụng hoặc, trong trường hợp tín dụng có giá trị thanh toán với bất cứ ngân hàng nào, thì nó là một ngân hàng được ngân hàng phát hành ủy quyền chuyển nhượng và thực hiện chuyển nhượng tín dụng Ngân hàng phát hành có thể là ngân hàng chuyển nhượng
Tín dụng được chuyển nhượng là tín dụng đã có giá trị thanh toán được thực hiện bởi ngân hàng chuyển nhượng cho người thụ hưởng thứ hai
c Trừ khi có sự thỏa thuận khác vào lúc chuyển nhượng, tất cả các chi phí (như hoa hồng, lệ phí, thủ tục phí hoặc chi phí) xảy ra liên quan đến việc chuyển nhượng là do người thụ hưởng thứ nhất thanh toán
d Một tín dụng có thể được chuyển nhượng từng phần cho nhiều người thụ hưởng thứ hai, miễn là tín dụng cho phép trả tiền và giao hàng từng phần
Một tín dụng chuyển nhượng không thể chuyển nhượng theo yêu cầu của người thụ hưởng thứ hai cho bất cứ người thụ hưởng kế tiếp nào Người thụ hưởng thứ nhất không được coi là người thụ hưởng tiếp theo
e Mọi yêu cầu chuyển nhượng phải ghi rõ sự cần thiết và điều kiện sửa đổi để có thể thông báo cho người thụ hưởng thứ hai Tín dụng được chuyển nhượng phải quy định rõ những điều này
f Nếu một tín dụng được chuyển nhựơng cho nhiều người thụ hưởng thứ hai, thì việc từ chối sửa đổi của một hay nhiều người thụ hưởng thứ hai không làm mất giá trị chấp nhận đối với cứ những người thụ hưởng thứ hai khác, và tín dụng chuyển nhượng vẫn được sửa đổi một cách thông thường Đối với bất cứ người thụ hưởng thứ hai nào đã từ chối sửa đổi, thì tín dụng chuyển nhượng vẫn giữ nguyên, không sửa đổi
Trang 8bao gồm cả xác nhận, nếu có, trừ:
- Số tiền của tín dụng
- đơn giá nêu trong tín dụng
- ngày hết hạn hiệu lực
- thời hạn xuất trình chứng từ, hoặc
- ngày giao hàng chậm nhất hoặc thời hạn giao hàng,
- bất cứ hoặc tất cả các loại trừ nêu trên có thể giảm hoặc bớt đi
Tỷ lệ phải bảo hiểm có thể tăng tới mức của số tiền bảo hiểm quy định trong tín dụng hoặc trong điều khoản này
Tên của người thụ hưởng thứ nhất có thể thay thế bằng tên của người yêu cầu trong tín dụng
Nếu tín dụng đặc biệt đòi hỏi tên của người yêu cầu phải thể hiện trên mọi chứng từ, trừ hóa đơn, thì các yêu cầu đó phải được phản ánh trong tín dụng chuyển nhượng
h Người hưởng lợi có quyền thay thế hóa đơn và hối phiếu của người hưởng lợi thứ hai bằng hóa đơn và hối phiếu của mình với số tiền không vượt quá số tiền gốc được quy định trong thư tín dụng
và khi thay thế như vậy, cách người hưởng lợi thứ nhất có thể thu được theo thư tín dụng khoảng chênh lệch (nếu có) giữa hóa đơn của họ và hóa đơn của người thứ hai
i Nếu người thụ hưởng thứ nhất phải xuất trình hóa đơn và hối phiếu ( nếu có) nhưng không làm như vậy trong lần yêu cầu đầu tiên hoạc nếu hóa đơn cho người thụ hưởng xuất trình có bất hợp lệ trong khi háo đơn cho người thụ hưởng thứ hai xuất trình không có bất hợp lệ đó và người thụ hưởng thứ nhất không thể sửa đổi trong lần yêu cầu đầu tiên thì ngân hàng chuyển nhượng có quyền
Trang 9g Người thụ hưởng thứ nhất có thể ghi rõ trong yêu cầu chuyển nhượng là việc thanh toán hoặc chiết khấu được thực hiện cho người thụ hưởng thứ hai ở một nơi mà thư tín dụng được chuyển nhượng Tiền này không ảnh hưởng đến quyển lợi của người thụ hưởng thứ nhất theo điểu 38.h.
k Việc xuất trình chứng từ bởi hoạc nhân danh người thụ hưởng thứ hai phải được thực hiện tại ngân hàng chuyển nhượng
1.4 Mục đích và điều kiện thực hiện
- Khi người hưởng lợi thứ nhất với vai trò là đại lý hoặc người cung cấp chủ yếu một số mặt hàng nhất định, hoặc là người bao tiêu sản phẩm của nhà sản xuất, nắm độc quyền phân phối mặt hàng đó
- Nhà kinh doanh xuất khẩu (nhà trung gian) tìm được thị trường tiêu thụ, nhưng không có vốn hoặc không được ngân hàng cấp vốn để mua hàng hóa hay mở L/C giáp lưng sẽ tiến hành kinh doanh xuất khẩu ăn chênh lệch giá thông qua giao dịch L/C chuyển nhượng
- Nhà nhập khẩu mở L/C cho nhà môi giới (người hưởng lợi thứ nhất), trên cơ sở đó nhà môi giới
sẽ chuyển nhượng toàn bộ nghĩa vụ và quyền lợi của L/C cho người cung ứng hàng hóa thực hiện (người hưởng lợi thứ hai) Qua dich vụ môi giới, nhà môi giới được hưởng hoa hồng
Như vậy, người thụ hưởng thứ nhất (nhà trung gian) có thể đơn thuần chỉ là nhà môi giới, nhà bao tiêu,nhà đại lý và cũng có thể là nhà kinh doanh xuất khẩu thực sự
Về thu nhập của người trung gian: Tùy thuộc vai trò của nhà trung gian mà thu nhập có thể là:
Trang 10- Nếu là nhà bao tiêu hay đại lý xuất khẩu thì thu nhập sẽ là khoản chênh lệch giữa giá mua từ nhà xuất khẩu và giá bán cho nhà nhập khẩu.
- Nếu là nhà xuất khẩu thuần túy nhưng do thiếu hàng tạm thời hoặc do đơn đặt hàng quá lớn thì anh ta sẽ chuyển nhượng một phần L/C cho người khác thực hiện mà có thể không đòi hỏi phần chênh lệch giá
Trong buôn bán quốc tế, việc mua bán qua trung gian (hay mua bán tay ba) sử dụng L/C chuyển nhượng nhằm ăn chênh lệch giá là chủ yếu
1.4.2 Điều kiệnthực hiện L/C chuyển nhượng:
1. Các bên tham gia phải đồng ý thực hiện L/C này, cụ thể:
- Nhà nhập khẩu chấp nhận mở L/C có thể chuyển nhượng, đồng ý sự tham gia của một nhà cung cấp khác Lý do có thể là: (1) chưa tìm được nhà cung cấp trực tiếp,buộc phải mua qua trung gian, bởi vì việc thiết lập quan hệ buôn bán với nước ngoài phải có năng lực, kinh nghiệm, thời gian, tiền bạc, công sức….; (2) Giữa nhà nhập khẩu và nhà trung gian đã có mối quan hệ làm ăn lâu dài, tin tưởng lẫn nhau,nếu giao dịch trực tiếp với nhà xuất khẩu, tức phải giao dịch với một đối tác mới, phải thiết lập quan hệ từ đầu, tốn kém và nhiều rủi ro
- Nhà xuất khẩu (người thụ hưởng thứ hai) đồng ý chấp nhận L/C chuyển nhượng và tiến hành giao hàng trực tiếp cho nhà nhập khẩu theo địa chỉ quy định trong L/C
2. Ngân hàng phát hành phải ghi rõ là: L/C có thể chuyển nhượng (Tranferable Credit) Khi ghi
rõ là L/C chuyển nhượng chứng tỏ người nhập khẩu đã đồng ý cho người hưởng lợi thứ nhất được chỉ định người khác làm thay việc cung cấp hàng
3. Các điều khoản và điều kiện của L/C phải bảo đảm cho việc chuyển nhượng có giá trị thực hiện nghĩa là không có những điều khoản vô lý, không logic, mơ hồ hay cản trở việc chuyển nhượng L/C Ví dụ:
- L/C gốc quy định điều kiện giao hàng là CFR nhưng người thụ hưởng thứ nhất lại yêu cầu chuyển nhượng L/C với điều kiện FOB
- L/C gốc quy định không cho phép giao hàng từng phần trong khi việc chuyển nhượng lại là một phần
Trang 115. L/C còn hiệu lực và còn số tiền để chuyển nhượng.
2 Quy trình nghiệp vụ
2.1 Mở L/C chuyển nhượng
B1: Hợp đồng được ký giữa các bên
B2: Nhà nhập khẩu yêu cầu ngân hàng của mình mở thư tín dụng
B3: NHPH mở LC có thể chuyển nhượng gửi ngân hàng chuyển nhượng để thông báo cho người trung gian
B4: Ngân hàng chuyển nhượng thông báo cho người trung gian về việc đã có một LC chuyển nhượng
B5: Người trung gian ra chỉ thị cho ngân hàng chuyển nhượng sửa đổi LC gốc và thông báo LC đã sửa đổi cho nhà xuất khẩu (người thụ hưởng thứ 2) Chi tiết sửa đổi của LC bao gồm :
- Tên nhà trung gian thay thế cho tên người mở LC (nếu có thể )
- Giá trị của LC được sửa đổi thấp hơn so với LC gốc
- Đơn giá của LC được sửa đổi thấp hơn so với LC gốc
- Ngày hết hạn của LC được sửa sớm hơn so với LC gốc
- Ngày giao hàng của LC được sửa sớm hơn so với LC gốc
Trang 12chuyển nhượng LC cho nhà xuất khẩu (người thụ hưởng thứ hai)
Chú ý:
− Nếu người hưởng thụ thứ hai ở trong cùng một nước với nhà trung gian, thì ngân hàng chuyển nhượng có thể thông báo L/C chuyển nhượng trực tiếp cho người hưởng thụ thứ hai ( nhà xuất khẩu )
− Nếu người hưởng lợi thứ hai ở nước ngoài, thì ngân hàng chuyển nhượng nhất thiết phải thông báo chuyển nhượng qua một ngân hàng ở nước người hưởng thụ thứ hai ( nhà xuấtkhẩu), nhằm mục đích chứng minh sự xác thực của L/C
2.2 Xuất trình chứng từ theo L/C chuyển nhượng
B7: Nhà xuất khẩu nhận LC nếu thấy không cần sửa đổi gì thì giao thẳng hàng tới nơi quy định trong LC
B8: Nhà xuất khẩu sau khi giao hàng lập bộ chứng từ thanh toán gửi thẳng đến ngân hàng chuyển
Trang 13B10: Nhà trung gian thay thế hóa đơn, hối phiếu rồi chuyển tới cho ngân hàng chuyển nhượng
− Thay hóa đơn của người xuất khẩu ( người hưởng lợi thuứ 2 ) bằng hóa đơn của mình có giá trị cao hơn ( bằng giá trị của L/C gốc )
− Thay hối phiếu của người xuất khẩu bawgf hối phiếu do mình phát có giá trị cao hơn ( bằng giá tị gốc của L/C )
B11: Ngân hàng chuyển nhượng chuyển bộ chứng từ (đã thay thế hóa đơn và hối phiếu ) đến NHPH
để thanh toán
B12: NHPH kiểm tra chứng từ , nếu thấy hợp lệ thì chuyển cho nhà nhập khẩu để đi nhận hàng
2.3 Thanh toán L/C chuyển nhượng
B13: NHPH ghi nợ tài khoản của nhà nhập khẩu
B14: NHPH chuyển toàn bộ thu nhập cho ngân hàng chuyển nhượng
B15: Ghi có lợi nhuận cho nhà trung gian ( chênh lệch hóa đơn)
B16: Chuyển giá trị còn lại cho ngân hàng phục vụ nhà xuất khẩu
B17: Ghi có giá trị thu nhập còn lại cho nhà xuất khẩu
Trang 223 Phương thức chuyển nhượng
3.1 Chuyển nhượng toàn phần
Người thụ hưởng thứ nhất chuyển toàn bộ giá trị của L/C cho người thụ hưởng thứ hai.Trường hợp này thường xảy ra khi người trung gian giữ chức năng là nhà môi giới để hưởng hoa hồng ,không có hàng hóa cung cấp nên chuyển nhượng toàn bộ trị giá của L/C cho người cung ứng hàng hóa(người thụ hưởng thứ hai)
Đặc điểm của chuyển nhượng toàn phần thường không cần thay thế hóa đơn và hối phiếu ,vì người trung gian được hưởng hoa hồng theo tỷ lệ của giá trị L/C Ngân hàng chuyển nhượng sau khi nhận được L/C gốc từ NH phát hành cùng với chỉ thị chuyển nhượng của nhà trung gian sẽ tiến hành chuyển nhượng L/C bằng cách gửi thông báo chuyển nhượng có đính kèm L/C gốc trực tiếp cho người thụ hưởng thứ hai (nếu trong cùng một nước) hoặc qua ngân hàng thông báo (nếu ở khác nước).Khi nhận được bộ chứng từ của người thụ hưởng thứ hai ,ngân hàng chuyển nhượng sẽ chuyển thẳng và nguyên vẹn bộ chứng từ (không có thay thế chứng từ cho NHPH)
3.2 Chuyển nhượng một phần(partial transfer):
Nhận được L/C gốc ,người thụ hưởng thứ nhất chỉ chuyển nhượng một phần trị giá của L/C này cho người thụ hưởng thứ hai.Thông thường ,chuyển nhượng một phần cần phải thay thế chứng từ (hóa đơn và hối phiếu)nếu người trung gian muốn ăn chênh lệch giá;tuy nhiên việc thay thế này là không bắt buộc ,nếu người trung gian muốn hưởng hoa hồng
Những lý do khiến cho người trung gian chỉ chuyển nhượng một phần giá trị của L/C bao gồm :
- Người trung gian được hưởng chênh lệch giá giữa hai hợp đồng nghĩa là giá trị chuyển nhượng thấp hơn giá trị L/C mà họ được hưởng
- Cần có nhiều nhà cung ứng hàng hóa cho cùng một lô hàng nên phải chia nhỏ trị giá L/C thành nhiều phần để thực hiện
Trang 23Tổng trị giá của các L/C chuyển nhượng riêng lẻ không được vượt quá số tiền của L/C gốc,miễn là việc giao hàng thanh toán từng phần không bị cấm,và toàn bộ những lần chuyển nhượng riêng lẽ như vậy được xem chỉ là một lần chuyển nhượng.
Ví dụ: Một L/C có thể chuyển nhượng trị giá 500.000USD , cho phép giao hàng nhiều lần Người trung gian căn cứ vào tiến độ giao hàng và hợp đồng,chuyển nhượng cho chủ hàng một số tiền là 200.000USD ,chủ hàng số hai trị giá 150.000USD …Việc chuyển nhượng từng phần riêng lẽ như vậy vẫn được coi là chuyển nhượng một lần
Cho dù chuyển nhượng toàn phần hay một lần ,một L/C có thể chuyển nhượng chỉ được phép chuyển nhượng một lần,nghĩa là người thụ hưởng thứ hai không được phép chuyển nhượng tiếp L/C
mà mình được chuyển nhượng
3.3 Nội dung chuyển nhượng
L/C chỉ có thể chuyển nhượng khi tuân thủ các điều kiện và điều khoản của L/C gốc ,ngoại trừ các nội dung:
- Số tiền của L/C có thể thay đổi ,nhưng không được vượt quá số tiền của L/C gốc
- Đơn giá của L/C chuyển nhượng có thể thay đổi,nhưng không được vượt quá đơn giá của L/C gốc
- Thời hạn hiệu lực của L/C chuyển nhượng có thể thay đổi,nhưng không được muộn hơn L/C gốc
- Ngày chậm nhất phải xuất trình chứng từ của L/C chuyển nhượng có thể thay đổi,nhưng không được muộn hơn L/C gốc
- Thời hạn giao hàng của L/C chuyển nhượng có thể thay đổi,nhưng không được muộn hơn L/C gốc
Như vậy,bất kỳ hoặc tất cả các ngoại trừ nêu trên có thề diều chỉnh theo nguyên tắc giảm hoặc bớt đi
- Tỷ lệ % có thể tăng lên để đạt tới số tiển bảo hiểm quy định trong L/C gốc hoặc nếu không quy định cụ thể thì tối thiểu phải bằng 110%trị giá hóa đơn theo L/C gốc
Trang 24mở L/C (nhà nhập khẩu) nhưng nếu L/C gốc quy định tên người mở L/C phải được thể hiện
rõ ràng trên bất kỳ chứng từ nào ,ngoại trừ hóa đơn ,thì yêu cầu này phải được đáp ứng
3.4 Phân biệtL/C chuyển nhượng với ủy thác xuất khẩu:
Quy trình ủy thác xuất khẩu:
Diễn giải:
(1) Nhà xuất khẩu (chuyên nghiệp) ký hợp đồng xuất khẩu ủy thác với các xí nghiệp sản xuất ,cung ứng hàng hóa (không có nghiệp vụ hoặc không có giấy phép xuất khẩu)
(2) Trên cơ sở hợp đồng ủy thác xuất khẩu ,nhà xuất khẩu ký hợp đồng ngoại thương
(3) Trên cơ sở hợp đồng ngoại thương,nhà nhập khẩu mở L/C cho nhà xuất khẩu hưởng
(4) Căn cứ vào L/C nhận được ,nhà xuất khẩu tiến hành giao hàng và lập bộ chứng từ thanh toán
Từ sơ đồ trên cho thấy:
- Bên nhận ủy thác xuất khẩu với danh nghĩa chính mình (không phải nhà cung ứng),ký hợp đồng ngoại thương,thực hiện giao hàng và nhận tiền thanh toán theo quy định của L/C
- Bên nhận ủy thác là người thụ hưởng duy nhất của L/C
- Bên ủy thác không có quan hệ gì với L/C và với người nhập khẩu
Trang 25- Mọi chi phí cho xuất khẩu lô hàng do bên ủy thác chịu ,bên nhận ủy thác được hưởng hoa hồng.
4. Sửa đổi chuyển nhượng
5.1 Sửa đổi liên quan đến người thụ hưởng
- Vì có hai người thụ hưởng, nên có những sửa đổi chỉ liên quan đến người thụ hưởng thứ nhất hoặc chỉ liên quan đến người thụ hưởng thứ hai, hoặc liên quan đến cả hai.Cụ thể:Những sửa đổi chỉ liên quan đến người thụ hưởng thứ nhất thì không nhất thiết phải thông báo cho người thụ hưởng thứ hai Ví dụ, sửa đổi điều chỉnh tăng hoặc giảm giá và số tiền của L/C ở mức độ nhất định do biến động của thị trường theo điều khoản thanh toán đã quy định trong hợp đồng hoặc những điều khoản đặc biệt được sửa đổi mà không liên quan và ảnh hưởng đến nghĩa vụ và quyền lợi của người hưởng thứ hai
- Những sửa đổi liên quan đến nghĩa vụ và quyền lợi của người thụ hưởng thứ hai, thì nhất thiết phải được thông báo cho người thụ hưởng thứ hai biết Và chỉ khi có sự đồng ý của người này, thì sửa đổi mới có giá trị thực hiện.Ví dụ, sửa đổi liên quan đến phẩm chất,quy cách hàng hóa,đóng gói,ký mã hiệu, thời gian giao hàng… tức là những sửa đổi liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ giao hàng của người hưởng thứ hai, thì người này phải được biết.
4.2 Sửa đổi liên quan đến phương thức chuyển nhượng
-Nếu chuyển nhượng là toàn phần (người trung gian với chức năng là nhà mô giới ), thì mọi sửa đổi L/C đều phải đươc thông báo cho người thụ hưởng thứ hai biết,mà không cần có sự đồng ý của người thụ hưởng thứ nhất.Chỉ khi có sự chấp thuận của người thụ hưởng thứ hai thì sửa đổi mới có giá trị thực hiện
-Nếu chuyển nhượng một phần: L/C có thể được chuyển nhượng cho nhiều chủ hàng Khi sửa đổi L/C được thông báo cho họ, người hưởng thứ hai có thể chấp nhận hoặc từ chối sửa đổi.Việc từ chối của một người thụ hưởng không ảnh hưởng đến việc chấp nhận của những người thụ hưởng thứ hai còn lại Điều này xuất phát từ thực tế là, có những sửa đổi chỉ phù hợp với một hoặc nhiều người thụ hưởng thứ hai, các người thụ hưởng thứ hai còn lại không có nhu cầu sửa đổi như vậy, hoặc không thể xuất trình chứng từ theo sữa đổi đó Một nguyên tắc chung là, khi người thụ hưởng thứ nhất đã chuyển nhượng L/C cho phía thứ ba, thì người được
Trang 26nhượng,đồng thời có quyền chấp nhận hay từ chối những sửa đổi đó Mỗi chủ hàng được chuyển nhượng L/C có nghĩa vụ và quyền lợi đôc lập với nhau trong cùng một L/C Việc thực hiện L/C của người này không ảnh hưởng đến việc chấp nhận sửa đổi của người hưởng khác và ngược lại Tuy nhiên, nếu NHPH hay NHXN (nếu có)không cho phép việc chấp nhận hay từ chối riêng lẻ của từng người thụ hưởng thứ hai thì phải quy định rõ ràng trong L/C là mọi sửa đổi phải được tất cả các người thụ hưởng.
4.3 Quyền thông báo sửa đổi L/C của người thụ hưởng thứ nhất.
Vì sửa đổi L/C có thể không liên quan đến người thụ hưởng thứ hai,nên người trung gian có quyền thông báo hoặc từ chối thông báo sửa đổi cho người thụ hưởng thứ hai Để bảo vệ người thụ hưởng thứ hai,trong thời gian yêu cầu và trước khi chuyển nhượng,người hưởng thứ nhất phải cung cấp chỉ thị không hủy ngang cho ngân hàng chuyển nhượng là họ giữ quyền từ chối hay cho phép ngân hàng chuyển nhương thông báo các sửa đổi cho người thụ hưởng thứ hai Ngân hàng chuyển nhượng phải thông báo cho người hưởng thứ hai chỉ thị của người hưởng thứ nhất về việc có hay không thông báo sửa đổi Người hưởng thứ hai, sau khi nhận được L/C chuyển nhượng có ghi rõ quyền quyết định thông báo hay từ chối như trên thì phải biết được vị thế của mình là người hưởng lợi thực sự của bộ chứng từ giao hàng, nhận thức được những rủi ro
có thể xảy ra, để từ đó từ chối hay chấp nhận điều khoản như vậy
5. Quan hệ quyền và nghĩa vụ các bên tham gia
5.1 Quan hệ giữa những người hưởng lợi
Người hưởng lợi thứ nhất ( người trung gian ) luôn chịu trách nhiệm chính đối với người nhập khẩu ( người mở L/C ) Người hưởng lợi thứ nhất chịu trách nhiệm phân phối các phần của L/C cho những nhà cung cấp khác nhau thông qua ngân hàng chuyển nhượng
Người hưởng lợi thứ hai ( nhà xuất khẩu, người cung ứng,người được chuyển nhượng )được phép
Trang 27chứng từ gốc làm cơ sở thanh toán theo L/C, hoặc người hưởng lợi thứ nhất có thể thay thế một số chứng từ như hoá đơn, hối phiếu theo quy định.
Trường hợp người hưởng lợi thứ hai không giao hàng hoặc giao hàng không đúng hoặc chứng từ không hoàn hảo thì người hưởng lợi thứ nhất vẫn phải chịu trách nhiệm với nhà nhập khẩu theo quy định trong hợp đồng mua bán Tương tự, người hưởng lợi thứ hai phải chịu trách nhiệm với người hưởng lợi thứ nhất như hợp đồng đã kí giữa hai bên
Qua phân tích, cần nhận thức rõ ràng rằng, việc chuyển nhượng L/C không có nghĩa là hợp đồng mua bán cũng được chuyển nhượng
5.2 Đối với nhà xuất khẩu và nhập khẩu
Những phát sinh trong giao dịch L/C chuyển nhượng ngoài tầm kiểm soát của nhà xuất khẩu có thể tạo ra rủi ro cho nhà xuất khẩu Quyền lợi của nhà xuất khẩu không được bảo đảm vì những lý do sau:
- Hợp đồng mua bán ký kết với một đối tác ( nhà trung gian) lại không phải là người chịu trách nhiệm thanh toán, mà việc thanh toán lại phụ thuộc hoàn toàn vào NHPH và người mở L/C Nếu vì một lý do nào đó bất lợi cho người mua ( ví dụ, giá cả thị trường giảm, hàng chậm tiêu thụ, người mở L/C có dấu hiệu thua lỗ…), thì NHPH và người mở sẵn sàng từ chối bộ chứng
từ cho dù chỉ có sai sót rất nhỏ ( mặc dù thực chất người xuất khẩu đã thực hiện đầy đủ hợp đồng) Điểm đáng nói ở đây là, khi bộ chứng từ bị NHPH từ chối, nhưng nhà xuất khẩu vẫn không thể khiếu nại hoặc kiện người trung gian hay ngân hàng chuyển nhượng, bởi vì họ đã làm đúng theo quy định của L/C Về nguyên tắc, người trung gian có quyền khiếu nại và kiện NHPH và người mở L/C Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc vào thiện chí của người trung gian, yếu tố chi phí, thời gian…, nên rủi ro hiện hữu đối với nhà xuất khẩu là rất lớn
- Trong giao dịch bằng L/C chuyển nhượng, ngoài L/C gốc còn có L/C chuyển nhượng Nếu không có sửa đổi L/C bổ sung nào, ngoại trừ một số điểm cho phép như đã nói ở trên, thì các nội dung còn lại của L/C gốc và L/C chuyển nhượng là như nhau Do đó, nếu nhà xuất khẩu xuất trình được bộ chứng từ phù hợp với L/C chuyển nhượng thì coi như hợp lệ với L/C gốc,
Trang 28đổi này lại có quyền không thông báo cho người xuất khẩu, thì cho dù nhà xuất khẩu xuất trình được bộ chứng từ phù hợp với L/C chuyển nhượng, nhưng lại không phù hợp với L/C
gốc, trong khi đó việc thanh toán lại chỉ căn cứ vào L/C gốc, dẫn đến việc thanh toán sẽ bị từ
Tóm lại,mọi sai sót (vô tình hay cố ý) của người trung gian sẽ là hậu quả của nhà xuất khẩu phải gánh chịu, vì hàng hóa thì đã gửi đi mà tiền thì không được thanh toán.Trong lúc đó người trung gian thiệt hại không đáng kể hoặc không hề bị tổn hại, mặc dù họ chịu trách nhiệm về thị trường tiêu thụ hàng hóa
Do có những rủi ro cho nhà xuất khẩu, nên các ngân hàng thường từ chối chiết khấu chứng từ.Điều này gây khó khăn về vốn cho nhà xuất khẩu Một số nhà trung gian đã nghĩ ra “mẹo” là ghi thêm vào L/C chuyển nhượng câu “chứng từ có thể được chiết khấu tại ngân hàng nhà xuất khẩu” (ngân hàng chuyển chứng từ) Tuy nhiên, cho dù ghi câu như vậy, thì rủi ro đối với nhà xuất khẩu vẫn không hề giảm chút nào,theo đó ngân hàng chiết khấu cũng chịu rủi ro, nếu bộ chứng từ không được thanh toán Hơn nữa nếu L/C gốc quy định bộ chứng từ chỉ được chiết khấu tại ngân hàng chuyển nhượng hoặc chỉ được thanh toán tại NHPH, thì việc các ngân hàng khác chiết khấu bộ chứng từ hoàn toàn mang tính chất quan hệ giữa ngân hàng chiết khấu và người xuất khẩu, không liên quan gì đến NHPH, ngân hàng chuyển nhượng
Rủi ro đối với nhập khẩu:
Tuy nhiên nhà nhập khẩu cũng có thể từ chối không mở L/C chuyển nhượng vì các rủi ro như: (1)
Trang 29biết người xuất khẩu và không có gì bảo đảm cho người nhập khẩu về khả năng cũng như thiện chí
và sự chân thực của nhà xuất khẩu
5.3 Đối với nhà trung gian.
Trong giao dịch L/C chuyển nhượng,nhà trung gian ký đồng thời hai hợp đồng mua bán; trong
đó, với vai trò là người bán trong hợp đồng với người mở L/C, và với vai trò là người mua trong hợp đồng với nhà cung ứng Do đó, điều cốt lõi đầu tiên để L/C chuyển nhượng có giá trị thực hiện, thì “hợp đồng mua và bán phải tương thích với nhau về hàng hóa, cách đóng gói, số lượng, quy cách, phẩm chất…”
Cũng như trong giao dịch L/C thông thường, trong giao dịch L/C chuyển nhượng, việc nhà xuất khẩu có nhận được tiền hay không phụ thuộc vào việc lập chứng từ thanh toán có phù hợp với quy định của L/C Đối với L/C chuyển nhượng, việc lập và xuất trình chứng từ cần chú ý:
- Do một số chứng từ không thể hiện tên người hưởng lợi thứ nhất và cũng không thay thế chứng từ được, do đó, trong L/C phải quy định cụ thể là “chấp nhận chứng từ của người thứ ba” Chẳng hạn người gửi hàng trong vận đơn sẽ không phải là người hưởng lợi thứ nhất hay tên của người xin cấp C/O, tên người lập phiếu đóng gói, phiếu trọng lượng ( nếu có) sẽ không phải là tên người hưởng lợi thứ nhất
- Người hưởng lợi thứ nhất có quyền thay các hóa đơn và các hối phiếu của người hưởng lợi thứ hai bằng hóa đơn và hối phiếu của mình với số tiền và đơn giá không vượt so với quy định của L/C gốc Nếu người trung gian muốn giấu đơn giá và trị giá thì phải quy định: “ số hóa đơn và số tiền hóa đơn không được ghi trên bất cứ chứng từ nào, ngoại trừ hóa đơn – No amount (value of goods, unit prices and the like) to be mentioned on any documents except
on the invoice and the insurance certificate”
- Việc thay thế các chứng từ trên phải được thực hiện ngay khi nhận được yêu cầu lần đầu của ngân hàng chuyển nhượng Quy định này nhằm tránh sự chậm trễ từ phía người hưởng thứ nhất làm kéo dài thời gian nghiệp vụ ngân hàng sau đó Chứng từ chỉ được lưu tại ngân hàng chuyển nhượng một thời gian ngắn Nếu không, chứng từ đến tay NHPH vượt quá thời hạn hiệu lực hoặc quá 21 ngày kể từ ngày giao hàng sẽ bị từ chối Do vậy, nhằm đảm bảo quyền
Trang 30chuyển nhượng chuyển giao toàn bộ chứng từ nhận từ người hưởng thứ hai cho NHPH nếu người hưởng thứ nhất không đáp ứng được yêu cầu về thời gian trong việc thay thế hối phiếu
và hóa đơn
- Ngoài số L/C gốc, không được ghi thêm bất kỳ số L/C nào khác trên các chứng từ trừ trên hoa đơn và hối phiếu để tiện cho việc theo dõi “All documents must be indicated L/C number… and no other L/C number may be indicated on any documents”
Ngoài ra, đối với nhà trung gian còn có các điểm đặc thù:
- Sau khi đã chuyển nhượng L/C nghĩa là người trung gian đã chuyển nghĩa vụ thực hiện L/C sang cho nhà cung cấp, do đó, áp lực về vốn để thực hiện L/C đối với người trung gian là không có, tuy nhiên, nhà trung gian phải chịu phí chuyển nhượng L/C
- Mọi thứ xuất trình ( trừ hóa đơn và hối phiếu) do người hưởng lợi thứ hai chịu trách nhiệm, nên người trung gian giảm được chi phí và thời gian lập chứng từ
- Người trung gian có thể ( nhưng không bắt buộc) thay thế hóa đơn hay hối phiếu của người cung cấp, nên giấu được số tiền chênh lệch
- Người trung gian hoàn toàn phụ thuộc vào người cung cấp vì nếu chứng từ không phù hợp với L/C thì không thu được lợi nhuận
Dễ lộ thị trường cung ứng do cung cấp mọi chi tiết của hợp đồng trừ trị giá của hóa đơn cuối cùng
Do vậy, nhà cung cấp sau này sẽ trực tiếp giao dịch với người mua
5.4 Đối với ngân hàng.
Đối với ngân hàng phát hành L/C (issuing bank): Ngân hàng phát hành là ngân hàng đại diện cho người nhập khẩu, nó cung cấp tín dụng cho người nhập khẩu Ngân hàng này thường được hai bên nhập khẩu và xuất khẩu thoả thuận lựa chọn và được quy định trong hợp đồng, nếu chưa có sự quy định trước, người nhập khẩu có quyền lựa chọn Rủi ro đối với ngân hàng phát hành là ở chỗ ngân hàng phát hành phải thực hiện thanh toán cho người thụ hưởng theo quy định của L/C trong trường
Trang 31chấp nhận phát hành L/C, Ngân hàng cần thẩm định một cách chặt chẽ giống như việc cấp một khoản tín dụng cho khách hàng.
Đối với ngân hàng xác nhận (confirming bank): Ngân hàng xác nhận thường là ngân hàng lớn có
uy tín hoặc ngân hàng có quan hệ tiền gửi, tiền vay với ngân hàng mở, được ngân hàng mở yêu cầu xác nhận và cam kết trả tiền cho người bán nếu như ngân hàng mở k hông thực hiện được nghĩa vụ của mình Đối với ngân hàng xác nhận, khi tham gia xác nhận là họ đã tự ràng buộc trách nhiệm của mình vào nghĩa vụ thanh toán L/C khi có tranh chấp giữa hai bên Rủi ro đối với ngân hàng xác nhận xảy ra khi họ không nắm vững được năng lực tài chính của ngân hàng mở mà xác nhận theo yêu cầu của họ để rồi khi xảy ra hậu quả thì lại phải chịu trách nhiệm thanh toán thay cho ngân hàng
mở L/C do ngân hàng mở L/C thiếu thiện chí hay mất khả năng thanh toán, thậm chí bị phá sản
Đối với ngân hàng thông báo thư tín dụng (advising bank): Ngân hàng thông báo là ngân hàng được ngân hàng mở yêu cầu thông báo một L/C do ngân hàng mở phát hành cho người bán Ngân hàng thông báo phải chịu trách nhiệm về tính chân thật, hợp lệ của thư tín dụng (bao gồm cả việc xác minh chữ ký, khoá mã, mẫu điện…) trước khi gửi thông báo cho nhà xuất khẩu Rủi ro đối với ngân hàng thông báo xảy ra khi gặp phải một L/C giả (hoặc sửa đổi giả) mà không có ghi chú gì.Theo thông lệ quốc tế thì ngân hàng thông báo phải chịu hoàn toàn trách nhiệm với các bên liên quan
Ngân hàng chuyển nhượng: Việc chỉ định ngân hàng chuyển nhượng phải được quy định rõ trong L/C gốc Ngân hàng chuyển nhượng có thể do nhà nhập khẩu và nhà trung gian thỏa thuận theo yêu cầu của nhà trung gian
Nếu L/C quy định rõ ngân hàng được ủy quyền trả tiền, cam kết trả tiền sau, chấp nhận hay chiết khấu, thì người hưởng lợi thứ nhất sẽ yêu cầu ngân hàng này làm ngân hàng chuyển nhượng
Trang 32- Đối với L/C chuyển nhượng thì giữa ủy quyền chuyển nhượng và ủy quyền chiết khấu là khác nhau, tức có thể có hai ngân hàng được chỉ định, đó là ngân hàng được chỉ dịnh chuyển nhượng và ngân hàng được chỉ định chiết khấu ( available at any bank ).
Trong L/C luôn luôn phải ghi rõ ngân hàng được phép chuyển nhượng và chỉ có ngân hàng này mới được quyền chuyển nhượng.Điều này là cần thiết, nhằm tránh chuyển nhượng nhiều lần một L/C và có thể dẫn đến chiết khấu nhiều lần cùng một bộ chứng từ
Quyền từ chối chuyển nhượng L/C:
Người hưởng thứ nhất sau khi nhận được L/C gốc sẽ làm thủ tục yêu cầu Ngân hàng được chỉ định chuyển nhượng L/C cho người hưởng thứ hai Việc yêu cầu chuyển nhượng L/C là quyền của người hưởng thứ nhất Tuy nhiên, ngân hàng được chỉ định chuyển nhượng có quyền từ chối
chuyển nhượng nếu nó không muốn Điều 38 (a), UCP 600quy định rõ: “ Một ngân hàng không
có nghĩa vụ chuyển nhượng L/C trừ khi ngân hàng này có sự đồng ý rõ ràng về nội dung và phương thức chuyển nhượng”.
Trong thực tế giao dịch L/C, nhìn chung các ngân hàng đều sẵn sàng chuyển nhượng L/C vì đó là một nghiệp vụ ngân hàng thuần và là dịch vụ tích cực hỗ trợ khách hàng thực hiện thương mại
Trang 33Trừ khi ngân hàng chuyển nhượng đã đồng ý với người hưởng lợi thứ nhất về việc thanh toán cho người hưởng thứ hai khi xuất trình chứng từ hợp lệ, ngân hàng sẽ không bị ràng buộc việc thanh toán, cam kết thanh toán sau, chấp nhận hay chiết khấu bộ chứng từ xuất trình tại ngân hàng Để làm rõ trách nhiệm của mình, trong các thông báo chuyển nhượng, các ngân hàng chuyển nhượng cần phải nói rõ vị trí của mình: “ theo yêu cầu của người thụ hưởng thứ nhất…
và với trách nhiệm không thuộc về chúng tôi, chúng tôi chuyển nhượng toàn bộ chi tiết của L/C gốc cùng các sửa đổi liên quan ( nếu có ) cho người thụ hưởng thứ hai…” ( by order of… and without any engagement from our part, we here by transfer the Letter of Credit No…); điểu khoản thanh toán ghi rõ: “ Chứng từ sẽ được nhận và chuyển tiếp cho NHPH Sau khi nhận được tiền thanh toán, chúng tôi sẽ hoàn trả cho quý ngài theo chỉ thị Tuy nhiên, nếu ngân hàng chuyển nhượng xác nhận L/C thì họ phải thanh toán sau khi nhận được bộ chứng từ hợp lệ
Nhìn chung, nếu không có cam kết gì, thì ngân hàng chuyển nhượng thường không chiết khấu bộ chứng từ mà chỉ chuyển tiền khi nhận được từ NHPH Do không có cam kết gì, nên ngân hàng chuyển nhượng không có trách nhiệm gì về hậu quả phát sinh do hành động chuyển nhượng của mình ( vì đơn giản nó chỉ là ngân hàng được chỉ định)
Theo quy tắc giao dịch L/C, các ngân hàng được yêu cầu chuyển nhượng được quyền từ chối chuyển nhượng.Vậy tại sao và trong trường hợp nào thì ngân hàng được yêu cầu lại từ chối chuyển nhượng L/C?
Tuy được miễn trách về trách nhiệm và nghĩa vụ, nhưng trong thực tế sẽ có những phức tạp phát sinh mà ngân hàng chuyển nhượng có thể liên quan đến tính chất pháp lý như: quản lý ngoại hối, những hạn chế xuất nhập khẩu… Ngoài ra, nếu L/C có những điều khoản bất hợp lý, không logic hoặc gây khó khăn cho việc thực hiện thì ngân hàng không sẵn sàng chuyển nhượng hoặc chỉ chuyển nhượng khi L/C đã được sửa đổi Ví dụ, L/c quy định điều kiện giao hàng là CFR nhưng người hưởng yêu cầu chuyển nhượng theo điều kiện FOB thì không thể chấp nhận được Chính
vì vậy, trước khi chuyển nhượng, ngân hnagf phải kiểm tra kĩ càng từng điều khoản của L/C, nhằm đảm bảo L/C có giá trị thực hiện
Trang 34phải thanh toán cho nhà xuất khẩu trước khi nhận được tiền từ ngân hàng phát hành Tuy nhiên trong thực tế, các ngân hàng được chỉ định thường ứng trước tiền cho nhà xuất khẩu với điều kiện truy đòi (with recourse) để trợ giúp cho nhà xuất khẩu Do đó, ngân hàng này thường phải
tự chịu rủi ro tín dụng đối với ngân hàng phát hành hoặc nhà xuất khẩu
Đối với ngân hàng chiết khấu (negotiating bank): Ngân hàng chiết khấu là ngân hàng được chỉ định cụ thể hoặc bất cứ ngân hàng nào nếu L/C cho chiết khấu tự do Cũng như ngân hàng phát hành, ngân hàng chiết khấu có thể gặp phải rủi ro nếu như không thực hiện chính xác nghiệp vụ cũng như không tuân thủ theo các điều kiện của UCP600 Rủi ro xảy ra đối với ngân hàng chiết khấu phần nhiều phụ thuộc vào thiện chí của ngân hàng mở và nhà nhập khẩu Các rủi ro mà ngân hàng chiết khấu có thể gặp phải là: Rủi ro do những nguyên nhân bất khả kháng; rủi ro do nhà nhập khẩu trì hoãn thanh toán; rủi ro trong quá trình vận chuyển; rủi ro do nhà nhập khẩu từ chối thanh toán bộ chứng từ; rủi ro do ngân hàng mở bị phá sản; rủi ro do ngân hàng chiết khấu không hành động đúng theo quy định của UCP600
6 So sánh L/C chuyển nhượng với L/C giáp lưng
6.1 Khái quát về L/C giáp lưng
6.1.1 Khái niệm, đặc điểm và mục đích
a) Khái niệm, đặc điểm và mục đích:
a.1) Khái niệm:L/C giáp lưng (back to back letter of credit) là loại thư tín dụng không thể hủy
ngang được mở ra căn cứ vào L/C khác làm bảo đảm theo L/C này đơn vị xuất căn cứ vào thư tín dụng của đơn vị nhập khẩu mở, yêu cầu ngân hàng mở một thư tín dụng cho đơn vị xuất khẩu khác hưởng
Các tên gọi trong giao dịch L/C giáp lưng:
Trang 352 Ngân hàng nhà nhập khẩu gọi là NHPH (tức NHPH L/C gốc).
3 Nhà trung gian còn gọi là người thụ hưởng thứ nhất hay người thụ hưởng L/C gốc
4 Ngân hàng nhà trung gian còn gọi là ngân hàng trung gian, ngân hàng phát hành L/C giáp lưng
5 Ngân hàng phục vụ nhà xuất khẩu gọi là NHTB
6 Nhà xuất khẩu còn gọi là người thụ hưởng thứ hai,hay người thụ hưởng L/C giáp lưng,người cung ứng,người cung cấp
7 L/C dùng làm căn cứ và bảo đảm cho L/C giáp lưng gọi là L/C chủ hay L/C gốc
8 L/C sau gọi là L/C giáp lưng hay L/C đối,L/C phụ,
a.2) Đặc điểm:Tuy L/C gốc và L/C đối về cơ bản là giống nhau, nhưng cụ thể có một số điểm khác
nhau Cũng tương tự như L/C chuyển nhượng, khi mở L/C giáp lưng, cần lưu ý một số nội dung sau đây:
1. Số tiền và đơn giá ghi trong L/C giáp lưng đều thấp hơn so với L/C chủ, phần chênh lệch chính là lãi gộp của nhà trung gian
2. Thời hạn hiệu lực của L/C thường ngắn hơn L/C chủ
3. Ngày chậm nhất phải xuất trình chứng từ của L/C giáp lưng thường lớn hơn so với L/C chủ
4. Thời hạn gởi hàng: về nguyên tắc, thời hạn giao hàng trong L/C chuyển nhượng và L/C giáp lưng không that đổi so với L/C gốc, vì hàng được giao thẳng từ nhà xuất khẩu đến nhà nhập khẩu ( không qua nhà trung gian ) Tuy nhiên, nếu trường hợp hàng được gởi cho người hưởng thứ nhất, từ đó hàng mới được giao cho người nhập khẩu theo quy định của L/C gốc, trong trường hợp này thời hạn giao hàng phải rút ngắn sao cho người trung gian nhận được và giao hàng cho nhà nhập khẩu đúng hạn
5. Tỷ lệ bảo hiểm: tỷ lệ bảo hiểm phải cao hơn để có thể đạt được số tiền phải mua bảo hiểm ghi trong L/C gốc
Trang 36trung gian sẽ đứng ra mua bảo hiểm và trả cước vận chuyển, nên sẽ tự định đoạt tỷ lệ hay giá trị bảo hiểm phù hợp với L/C gốc do có sự thay thế, bổ sung chứng từ của người trung gian nên thương xảy ra sai sót về số tiền bảo hiểm có thể lớn hơn hay nhỏ hơn 110% trị giá hóa dơn.
a.3) Mục đích sử dụng:L/C giáp lưng chủ yếu sử dụng trong mua bán qua trung gian khi:
- L/C gốc thuộc loại không thể chuyển nhượng (do người nhập khẩu không đồng ý), trong khi
đó nhà trung gian không thể tự mình cung cấp hàng hóa Do đó, nhà trung gian đem L/C này làm đảm bảo để mở L/C đối cho nhà cung cấp hàng hóa hưởng
- Nhà cung cấp không đồng ý L/C chuyển nhượng vì nó không bảo đảm khả năng được thanh toán
- Khi các điều kiện của hợp đồng mua và bán là khác nhau
Ví dụ: người trung gian bán hàng theo điều kiện CIF còn hợp đồng mua từ nhà cung cấp là theo điều kiện FOB nên không thể dùng L/C bán CIF chuyển nhượng cho nhà cung cấp hàng theo hợp đồng mua FOB được
- Khi các chứng từ được yêu cầu xuất trình theo L/Cgốc không thể khớp với các chứng từ phải xuất trình theo L/C đối
- Khi người trung gian muốn giấu tất cả các thông tin lien quan đén điều kiện giao hàng, nhà nhập khẩu, nơi hàng đến và các thông tin về giá cả…
6.1.2 Quy trình nghiệp vụ L/C giáp lưng
b.1) Quy trình mở và thông báo:
(1) (1)Nhà nhập khẩu Nhà trung gian Nhà xuất khẩu