790 thực trạng của việc áp dụng Marketing trong thương mại điện tử và một số giải pháp giải quyết mặt hạn chế của việc áp dụng tại Việt Nam

790 thực trạng của việc áp dụng Marketing trong thương mại điện tử và một số giải pháp giải quyết mặt hạn chế của việc áp dụng tại Việt Nam

Lời mở đầu

Philips Kotler một trong những nhà nghiên cứu hàng đầu vềMarketing cho rằng : “Với sự phát triển nhanh đến chóng mặt của Internet

và thơng mại điện tử, hành vi mua của ngời tiêu dùng cũng nh doanh nghiệp

sẽ có những thay đổi cơ bản và các nguyên lí cũng nh các công cụ Marketingtruyền thống trong thế kỷ 20 sẽ hoàn toàn bị thay thế” Tuy không hoàn toàn

đồng tình với quan điểm trên nhng nó đã một phần nói lên sự quan trọng củacông nghệ thông tin và thơng mại điện tử và sự cần thiết của thơng mại điện

tử đối với đời sống con ngời hiện nay

Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, Internet là công cụ hiệu quả nhất

để mỗi quốc gia, mỗi khu vực có điều kiện mở rộng kinh doanh bằng các

ph-ơng thức kinh doanh mới, hiệu quả hơn nhng cũng có rất nhiều khó khăn nếukhông hiểu hết một cách sâu sắc về nó Tuy nhiên trong phạm vi có hạn của

đề tài tôi chỉ có thể đề cập tới thực trạng của việc áp dụng Marketing trong thơng mại điện tử và một số giải pháp giải quyết mặt hạn chế của việc áp dụng tại Việt Nam.

Tôi xin chân thành cảm ơn thầy giáo Vũ Minh Đức và cô giáo NguyễnThu Lan đã định hớng chỉ bảo giúp đỡ tôi trong quá trình viết đề án, và tôicũng chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Marketing trờng đạihọc Kinh Tế Quốc Dân, trung tâm th viện trờng đại học Kinh Tế Quốc Dân

đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành đề án này

Do tài liệu tham khảo và kinh nghiệm thực tế của bản thân còn hạnchế vì vấn đề thơng mại điện tử, Internet còn mới mẻ ở Việt Nam nên đề ánkhông thể tránh khỏi thiếu sót Tôi rất mong sự chỉ bảo và nhận xét của thầycô và bạn bè

Nội dung Chơng I: Lý luận chung

I Thơng mại điện tử

Khi trang Web đầu tiên trên thế giới ra đời ra đời cuối 1990 tác giảTim Berners- Lee cũng chỉ mới có ý tởng kết nối các máy tính cá nhân trênthế giới để mọi ngời có thể dễ dàng sử dụng làm cơ sở dữ liệu chung Vợt rakhỏi ý tởng ban đầu Ngày nay Internet không chỉ là kho thông tin khổng lồ

sẵn sàng mở cửa đón nhận ngời sử dụng mọi lúc, mọi nơi mà đã làm thay đổi

đáng kể mọi mặt đời sống văn hóa, xã hội mà nhất là trở thành một công cụkinh doanh đầy quyền lực ứng dụng to lớn của nó đối với con ngời khiếnngời ta không thể không nhắc tới đó là lĩnh vực Thơng Mại Điện Tử Thơngmại điện tử đã và đang phát triển trên bình diện toàn cầu tuy hiện nay chủyếu đợc áp dụng ở các nớc công nghiệp Nhng các nớc đang phát triển cũngbắt đầu tham gia Cách nhìn nhận và đánh giá, cách chuẩn bị triển khai và b-

ớc đi khác nhau tùy theo đặc điểm và ý đồ của từng nớc Kinh nghiệm nớcngoài cho thấy có thể tham gia có hiệu quả vào Thơng Mại điện tử và tránh

đợc các rủi ro Khả dĩ mỗi nớc phải có chiến lợc chung về Thơng mại điện

tử Phơng án hành động từng bớc và phải có tổ chức chuyên trách

Sự phát triển của Thơng mại điện tử một mặt là kết quả của xu hớngtất yếu khách quan của quá trình “số hóa” toàn bộ hoạt động của con ngời.Một mặt khác là nỗ lực chủ quan của từng nớc và toàn thế giới nói chung đặcbiệt là trên bình diện tạo môi trờng pháp lý và đờng lối chính sách cho kinh

tế số hóa nói chung và Thơng mại điện tử nói riêng

Trên thế giới nền tảng của Thơng mại quốc tế là Internet và phơng tiệntruyền thông hiện đại Internet đang phát triển rất nhanh trên toàn thế giới cả

về phạm vi bao phủ phạm vi ứng dụng và chất lợng vận hành

Từ giữa 1991 có 31 nớc nối mạng Internet Tới giữa 1997 đã có 171

n-ớc Số trang Web vào giữa 1993 là 130 thì tới cuối 1998 lên tới 3.69 triệu Sốlĩnh vực sử dụng Internet, Web vào giữa 1991 là 1600 tới giữa 1997 là 1.3triệu

Giữa 1994 toàn thế giới có 3.2 triệu địa chỉ Internet thì tới giữa 1996

đã lên tới 12.9 triệu địa chỉ với khoảng 67.5 triệu ngời sử dụng ở khắp cácchâu lục Giữa 1998 đã có 36.7 triệu địa chỉ Internet với khoảng 100 triệungời sử dụng và năm 2000 là 350 triệu Dự báo tới năm 2005 là khoảng 1 tỷngời sử dụng

Trớc đây kiểu tiêu biểu mà một cá nhân ở gia đình truy cập vàoInternet là thông qua một máy tính cá nhân và một đờng dây điện thoại.Kiểu này chậm dùng 1 modem 28.8 kbps phải mất 46 phút để tải một chơngtrình Video 3.5 phút Nay các công ty điện thoại, vệ tinh và xáp tạo ra cácphơng tiện truy cập Internet với tốc độ cao hơn rất nhiều Công nghệ đờngthuê bao số hóa không đồng bộ, với Modem 8 Mbps cho phép chơng trìnhVideo nói trên đợc tải xuống chỉ trong 10s hệ thống cáp ỏe các nớc đã và

đang trở thành hệ thống lu thông Internet hai chiều dùng cáp quang có hộp

giải các mã âm thanh, mã hình ảnh và dữ liệu truyền gửi dới dạng số hóa.Các phơng tiện liên lạc vô tuyến cũng đang hội nhập vào Internet Các tuyếncáp quang đang đợc rải trên khắp thế giới để liên kết tất cả các khí cụ điện tửvào Internet sẽ cho phép truy cập vào Internet nhanh gấp 10 lần so với mạnglới cáp điện thoại hiện nay Theo ớc tính của chuyên gia Mỹ, Internet- Web

đang phát triển với tốc độ cứ 100 ngày thì tổng lợng thông tin qua “Võngmạc toàn cầu” lại tng lên gấp đôi Nhìn xa hơn các nhà “ Tơng lai học đã đa

ra dự báo rằng “Kinh tế số hóa”, “Xã hội hóa” trên cơ sở công nghệ điện tửvới điện tử là vi tố cuối cùng sẽ sớm bị thay thế bởi công nghệ cao hơn nữa

là công nghệ lợng tử với các vi tố là các hạt cơ bản

Nhìn vào số liệu trên chúng ta thấy sự phát triển nhanh đến chóng mặtcủa Internet và các ứng dụng rộng lớn của nó ở hầu hết mọi lĩnh vực, mọimặt của đời sống xã hội Đứng trớc vận hội và thách thức trên, Việt Nam vàkhối ASEAN cũng bắt đầu có những hoạt động tập thể về thơng mại điện tử

từ năm 1997 Tổ chức ở Malayxia vào tháng 10 với nội dung xoay quanhviệc xây dựng một kế hoạch hợp tác trong lĩnh vực này nhằm đáp lại tuyên

bố của tổng thống Mỹ B.Clinton về một khuôn khổ thơng mại điện tử toàncầu Sau hơn 5 năm hoạt động Việt Nam đã có 6 nhà cung cấp dịch vụInternet và đã tạo đợc những cơ sở ban đầu cho việc phát triển Tuy nhiênthị phần của ngành so với tỉ lệ c dân cha phải là lớn Không những tỉ lệ sốngời dân sử dụng Internet trong Việt nam còn rất thấp mà tỉ lệ phần trăm dânchúng biết đến Internet cha cao Nó đáng thất vọng ngay cả so với các nớctrong khu vực Con số phát triển thuê bao rất chậm và cả những ngời sử dụngInternet thì cũng cha biết cách tận dụng hết tính u việt của nó Những lĩnhvực áp dụng Internet cha cao đặc biệt là môi trờng pháp lí để tạo điều kiệnphát triển Thơng Mại điện tử ở Việt Nam là cha đầy đủ do đó các ứng dụngcủa thơng mại điện tử cha đợc nhiều Vì vậy Việt Nam cần đa ra các chínhsách thích hợp để tạo điều kiện cho sự phát triển nhanh chóng của thơng mại

điện tử ở Việt Nam

Trớc khi đi sâu vào nghiên cứu chúng ta cần làm rõ một số vấn đề vềthơng mại điện tử Vậy Thơng mại điện tử là gì?

Thơng mại điện tử có nhiều tên gọi khác nhau: “Thơng mại trựctuyến”, “Thơng mại điều khiển học”, “Kinh doanh điện tử”, thơng mại

“Không có giấy tờ” đợc định nghĩa là: việc sử dụng các phơng pháp điện tử

để làm thơng mại Nói chính xác hơn, thong mại điện tử là việc trao đổithông tin thơng mại thông qua các phơng tiện công nghệ điện tử mà nói

chung là không cần phải in ra giấy trong bất cứ công đoạn nào của toàn bộquá trình giao dịch.

Trong định nghĩa nêu trên, chữ “thông tin không đợc hiểu theo nghĩahẹp là tin tức, mà là bất cứ gì có thể truyền tải bằng kỹ thuật điện tử bao gồmcả th từ, các tệp văn bản , các cơ sở dữ liệu, các bản tính các bản vẽ thiết kếbằng máy tính điện tử, các hình đồ họa, quảng cáo, hỏi hàng, đơn hàng, hóa

đơn, biểu giá, hợp đồng, hình ảnh động, âm thanh

Cần chú ý rằng chữ “Thơng mại” trong Thơng mại điện tử cần đợchiểu theo cách diễn đạt sau: “Thuật ngữ Thơng mại cần đợc diễn đạt theonghĩa rộng để bao quat các vấn đề nảy sinh ra từ mọi mối quan hệ mang tínhchất thơng mại dù có hay không có hợp đồng Các mối quan hệ mang tínhthơng mại bao gồm nhng không phải chỉ bao gồm sau đây: bất cứ giao dịchThơng mại nào về cung cấp hoặc trao đổi hàng hóa hoặc dịch vụ; thỏa thuậnphân phối; đại diện hoặc đại lý thơng mại ủy thác hoa hồng, cho thuê dàihạn, xây dựng các công trình; đầu t, cấp vốn, ngân hàng, bảo hiểm, thỏathuận khai thác hoặc tô nhợng; liên doanh và các hình thức khác về hợp táccông nghiệp hoặc kinh doanh; chuyên chở hàng hóa hay hành khách bằng đ-ờng biển, đờng không, đờng sắt hoặc đờng bộ…

Nh vậy, “ Thơng mại” trong Thơng mại điện tử không chỉ là buôn bánhàng hóa và dịch vụ theo cách hiểu thông thờng mà bao quát một phạm virộng hơn nhiều Và do đó việc áp dụng Thơng mại điện tử sẽ làm thay đổihình thức hoạt động của gần nh tất cả các hoạt động kinh tế Theo thống kêThơng mại điện tử có tới trên 1300 lĩnh vực ứng dụng, trong đó buôn bánhàng hóa và dịch vụ chỉ là một lĩnh vực ứng dụng

Việc vận hành Thơng mại điện tử phải thiết lập đợc các phơng tiện kỹthuật, kết cấu cơ sở hạ tầng của nó các phơng tiện kỹ thuật của thơng mại

điện tử bao gồm: điện thoại, máy điện báo, truyền hình, thiết bị kỹ thuậtthanh toán điện tử, mạng nội bộ và liên mạng nội bộ, Internet và Web

Trên thế giới hiện có khoảng 1 tỷ đờng dây thuê bao điện thoại vàkhoảng 340 triệu ngời dùng điện thoại di động Điện thoại là một phơng tiệnphổ thông, dễ sử dụng và mở đầu cho các cuộc giao dịch thơng mại Với sựphát triển của điện thoại di động liên lạc qua vệ tinh, ứng dụng của điệnthoại đang và sẽ trở nên rộng rãi hơn Tuy nhiên trên quan điểm kinh doanh,công cụ điện thoại có mặt hạn chế là chỉ truyền tải đợc âm thanh, mọi cuộcgiao dịch cuối cùng vẫn phải kết thúc bằng giấy tờ Ngoài ra chi phí giao

dịch điện thoại nhất là điện thoại đờng dài và điện thoại ngoài nớc còn khácao.

Máy điện báo và Fax có thể thay thế dịch vụ đa th và gửi công văntruyền thống Nhng nó có một số hạn chế nh: không thể truyền tải đợc âmthanh, hình ảnh động, hình ảnh 3 chiều, ngay các hình ảnh phức tạp cũngkhông truyền tải đợc Ngoài ra giá máy và chi phí sử dụng còn cao

Truyền hình: trên toàn thế giới có khoảng 1 tỷ máy thu hình, số ngời

sử dụng rất lớn khiến cho truyền hình trở thành một trong những công cụ

điện tử phổ thông nhất ngày nay Truyền hình đóng vai trò quan trọng trongthơng mại nhất là trong quảng cáo song truyền hình chỉ là công cụ viễnthông một chiều Qua truyền hình khách hàng không thể tìm kiếm đợc cácchào hàng không thể đàm phàn với ngời bán về các điều khoản mua bán cụthể Nay máy thu hình đợc kết nối với máy tính điện tử thì công dụng của nó

đợc mở rộng hơn

Mạng nội bộ và liên mạng nội bộ: Theo nghĩa mở rộng mạng nội bộ làtoàn bộ mạng thông tin của xí nghiệp hay cơ quan và các liên lạc mọi kiểugiữa các máy tính điện tử trong cơ quan xí nghiệp đó cộng với các liên lạc di

động

Internet và Web : cho phép lập mạng trên toàn quốc nối ghép mạngcục bộ và miền rộng sử dụng các chuẩn công nghệ khác nhau thành mộtmạng chung để trao đổi thông tin nhanh chóng và kịp thời Internet đợc gọi

là mạng của các mạng nó đợc công nhận là mạng toàn cầu Công nghệInternet chỉ thực sự trở thành công cụ đắc lực khi áp dụng thêm giao thứcchuẩn quốc tế HTTP với các siêu văn bản viết bằng ngôn ngữ HTML tạo ranhiều dịch vụ khác nhau mà tới nay nổi bật là dịch vụ World Wide Web ra

đời Web giống nh một th viện khổng lồ có nhiều triệu cuốn sách hay nh mộtcuốn từ điển khổng lồ có nhiều triều trang; mỗi trang chứa một gói tin có nộidung nhất định: một quảng cáo, một bài viết mà số trang không ngừng tănglên và không theo một trật tự nào cả

Internet tạo ra bớc phát triển mới của ngành truyền thông chuyển từthế giới “ một mạng, một dịch vụ” sang thế giới “Một mạng nhiều dịch vụ”

đã trở thành công cụ quan trọng nhất của thơng mại điện tử dù rằng khôngdùng Internet- Web vẫn có thể làm thơng mại điện tử ( qua các phơng tiện

điện tử khác, qua các mạng nội bộ) song ngày nay nói tới thơng mại điện tửthờng có nghĩa là nói tới Internet và Web vì thơng mại điện tử thờng có ýnghĩa là nói tới Internet và Web vì thơng mại đã và đang trong tiến trình toàn

cầu hóa và hiệu quả hóa, nên cả hai xu hớng ấy đòi hỏi phải sử dụng triệt đểInternet và Web nh các phơng tiện đã đợc quốc tế hóa cao độ và có hiệu quả

sử dụng cao

Những ứng dụng của thơng mại điện tử đợc áp dụng rộng rãi vào mọilĩnh vực đời sống xã hội và đã tạo nên những thay đổi to lớn trong đời sốngcủa con ngời Các hình thức hoạt động chủ yếu của thơng mại điện tử là :

Th tín điện tử, thanh toán điện tử , trao đổi dữ liệu điện tử và giao gửi số hóacác dung liệu

Th tín điện tử : các đối tác( ngời tiêu thụ, doanh nghiệp, các cơ quanchính phủ) sử dụng hòm th điện tử để gửi cho nhau một cách “trực tuyến”thông qua mạng gọi là th tín điện tử Đây là một thứ thông tin ở dạng phi cấutrúc nghĩa là thông tin không phải tuân thủ một cấu trúc đã thỏa thuận( là

điều khác với “trao đổi dữ liệu”)

Thanh toán điện tử : là việc thanh toán tiền thông qua thông điệp điện

tử thay vì cho việc giao tay tiền mặt; việc trả lơng bằng cách chuyển tiền trựctiếp vào tài khoản, trả tiền mua hàng bằng thẻ mua hàng, thẻ tín dụng… đãquen thuộc lâu nay thực chất đều là các dạng thanh toán điện tử Ngày nay,với sự phát triển của thơng mại điện tử , thanh toán điện tử đã mở rộng sangcác lĩnh vực mới đáng đề cập là:

Trao đổi dữ liệu điện tử tài chính chuyên nghiệp phục vụ cho việcthanh toán điện tử giữa các công ty giao dịch với nhau bằng điện tử

Tiền mặt Internet là tiền mặt đợc mua từ nơi phát hành sau đó đợcchuyển đổi tự do sang các đồng tiền khác thông qua Internet áp dụng cảtrong phạm vi một nớc cũng nh giữa các quốc gia Tất cả đều thực hiện bằng

kỹ thuật số hóa Vì thế tiền mặt này có tên gọi là “ tiền mặt số hóa”, côngnghệ đặc thù chuyên phục vụ mục đích này có tên gọi là “Mã hóa khóa côngkhai/bí mật” tiền mặt Internet đợc ngời mua hàng mua bằng đồng nội tệ rồidùng Internet đang trên đà phát triển nhanh chóng vì có hàng loạt u điểm nổibật:

Có thể thanh toán những món hàng giá trị nhỏ, thậm chí trả tiền muabáo( vì phí giao dịch mua hàng và chuyển tiển thấp không đòi hỏi phải cómột quy chế đợc thỏa thuận từ trớc có thể tiến hành giữa 2 con ngời hoặc

Công ty bất kì, các thanh toán là vô danh

Tiền mặt nhận đợc đảm bảo là tiền thật, tránh đợc nguy cơ tiền giả.Túi tiền điện tử: nói đơn giản là nơi để tiền mặt Internet mà chủ yếu là thẻkhôn minh, tiền đợc trả cho bất cứ ai đọc đợc thẻ đó Kỹ thuật của túi tiền

điện tử về cơ bản là kỹ thuật “mã hóa khóa công khai/bí mật’ tơng tự nh kỹthuật áp dụng cho “Tiền mặt Internet”.

Thẻ khôn minh: nhìn bề ngoài nh thẻ tín dụng nhng ở mặt sau của thẻthay vì cho dải từ, lại là một chíp máy tính điện tử có bộ nhớ nhỏ để lu trữtiền số hóa Tiền ấy chỉ đợc chi trả khi ngời sử dụng và thông điệp đợc xácthực là đúng

Giao dịch ngân hàng số hóa và giao dịch chứng khoán số hóa Hệ thốngthanh toán điện tử của ngân hàng là một đại hệ thống gồm nhiều tiểu hệthống: thanh toán giữa ngân hàng với khách hàng, thanh toán giữa ngân hàngvới các đại lý thanh toán( nhà hàng, siêu thị…), thanh toán trong nội bộ hệthống ngân hàng khác

Trao đổi dữ liệu điện tử : là việc trao đổi các dữ liệu dới dạng “có cấu trúc”

từ máy tính điện tử này sang máy tính điện tử khác, giữa các công ty hay tổchức đã thỏa thuận buôn bán với nhau theo cách này một cách tự động màkhông cần có sự can thiệp của con ngời

Trao đổi dữ liệu điện tử (EDI) ngày càng đợc sử dụng rộng rãi trênbình diện toàn cầu chủ yếu phục vụ cho mua và phân phối hàng nhng cũngdùng cho cả hai mục đích khác nữa nh thanh toán tiền khám bệnh, trao đổicác kết quả xét nghiệm… EDI chủ yếu đợc thực hiện thông qua các mạngngoại bộ và thờng đợc gọi tên là “Thơng mại võng mạc” cũng có cả hìnhthức EDI hỗn hợp dùng cho trờng hợp chỉ có một bên đối tác dùng EDI cònbên kia thì vẫn dùng các phơng thức thông thờng

Giao gửi số hóa các dung liệu: trong đó dung liệu là các hàng hóa mà cái

ng-ời ta cần tới là nội dung của nó( hay nói cách khác chính là nội dung củahàng hóa) mà không phải là bản thân vật mang nội dung ví dụ nh: tin tức,sách báo, nhạc, phim, các chơng trình phát thanh, truyền hình, các chơngtrình phần mềm, các ý kiến t vấn, vé máy bay, vé xem phim, xem hát… naycũng đợc đa vào danh mục các dung liệu

Trớc đây dung liệu đợc giao dới dạng hiện vật bằng cách đa vào đĩa,vào băng, inh thành sách báo, văn bản, đóng gói bao bì chuyển đến tay ngời

sử dụng hoặc đến điểm phân phối để ngời sử dụng đến mua và nhận trựctiếp Ngày nay dung liệu đợc số hóa và truyền gửi theo mạng gọi là giao dịchgửi số hóa

Các tờ báo các t liệu công ty, các Catolo sản phẩm lần lợt đợc đa lên Web,gọi chung là “Xuất bản điện tử còn gọi là xuất bản võng thị, đa nhãn hiệu vàquảng cáo của công ty lên Web Sản phẩm mới nhất của “Xuất bản điện tử”

là các “ sách điện tử”; các chơng trình phát thanh, truyền hình, giáo dục, canhạc, kể truyện… ợc số hóa đ

Bán lẻ hàng hóa hữu hình Tận dụng tính năng đa phơng tiện của môi trờngWeb và Java, ngời bán xây dựng trên mạng các “Cửa hàng ảo” để thực hiệnviệc bán hàng Ngời sử dụng Internet/Web, tìm trang Web của cửa hàng.Xem hàng hóa hiển thị trên màn hình; xác nhận mua và trả tiền thanh toán

điện tử

Lúc đầu việc mua bán nh vậy còn ở dạng sơ khai: Ngời mua chọnhàng rồi đặt hàng rồi đặt hàng thông qua mẫu đơn cũng đặt ngay trên Web.Nhng có trờng hợp muốn lựa chọn giữa nhiều loại hàng hóa ở các trang Webkhác nhau thì hàng hóa miêu tả nằm ở một trang đơn đặt hàng lại nằm ởtrang khác gây ra phiền toái Để khắc phục các hãng đa ra loại phần mềmmới gọi là “ Xe mua hàng” Các “Xe mua hàng” này có nhiệm vụ tự độngtính tiền để thanh toán với khách hàng Vì là hàng hóa hữu hình nên tất yếusau đó cửa hàng phải dùng tới các phơng tiện gửi hàng truyền thống để muahàng tại nhà mà không cần phải đích thân tới tận cửa hàng

II Tại sao phải sử dụng Thơng mại điện tử.

Hiện nay xu hớng quốc tế hóa ngày càng đợc coi trọng đặc biệt làtrong kinh doanh Nó là điều kiện sống còn của doanh nghiệp Doanh nghiệpkhông chỉ quan tâm tới thị trờng nội địa mà phải luôn quan tâm tới thị trờng

ở ngoài nớc Đi liền với nó là môi trờng cạnh tranh trong công việc kinhdoanh của mình bởi vì tính chất của thơng mại điện tử và những lợi ích đạt

đợc khi sử dụng thơng mại điện tử thỏa mãn các yêu cầu của kinh doanhhiện đại

1 Lợi ích của thơng mại điện tử

Thơng mại điện tử đa lại những lợi ích tiềm tàng, giúp ngời tham giathu đợc thông tin phong phú về thị trờng và đối tác, giảm chi phí tiếp thị vàgiao dịch, rút ngắn chu kỳ sản xuất, tạo dựng và củng cố quan hệ bạn hàng,giúp cho một nớc sớm chuyển sang kinh tế số hóa nh một xu hớng tất yếukhông thể đảo ngợc và bằng cách đó nớc đang phát triển có thể tạo đợc mộtbớc tiến nhảy vọt Lợi ích củ thơng mại điện tử rất to lớn, bao quát, và tiềmtàng thể hiện ở một số mặt chính sau đây

Thơng mại điện tử nắm đợc thông tin phong phú( đặc biệt là sử dụngInternet- Web) trớc hết giúp doanh nghiệp nắm đợc thông tin phong phú vềkinh tế thơng mại ( có thể gọi chung là thông tin thị trờng) Nhờ đó có thểxây dựng đợc chiến lợc sản xuất và kinh doanh thích hợp với xu thế phát

triển của thị trờng trong nớc, khu vực và thị trờng quốc tế Điều này đặc biệt

có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay đợc nhiều nớc quantâm coi là một trong những động lực phát triển chủ yếu của nền kinh tế.Giảm chi phí sản xuất: thơng mại điện tử giúp giảm chi phí sản xuất Trớchêt là chi phí văn phòng Các văn phòng không giấy tờ chiếm diện tích nhỏhơn rất nhiều Chi phí tìm kiếm chuyển giao tài liệu giảm nhiều lần (trong đókhâu in ấn gần nh đợc bỏ hẳn) Theo số liệu hãng General Electricity của

Mỹ, tiết kiệm trên hớng này đạt tới 30% Điều quan trọng hơn các nhân viên

có năng lực đợc giải phóng khỏi nhiều công đoạn sự vụ có thể tập trung vàonghiên cứu phát triển sẽ đa đến những lợi ích to lớn, lâu dài

Giảm chi phí bán hàng và tiếp thị bằng phơng tiện Internet- Web mộtnhân viên bán hàng có thể giao dịch đợc với rất nhiều khách hàng, catalo

điện tử ( Electronic catologue) trên Web phong phú hơn nhiều và thờngxuyên cập nhật so với Catalo in ấn chỉ có khuôn khổ giới hạn và luôn lỗithời Theo số liệu của hãng máy bay Boring của Mỹ Nay đã có tới 50%khách hàng đặt mua 9%, phụ tùng qua Internet( và có nhiều hơn nữa các đơnhàng về lao vụ kỹ thuật ) và mỗi ngày giảm đợc 600 cú điện thoại

Giảm chi phí giao dịch thơng mại điện tử qua Internet-Web giúp ngờitiêu thụ và các doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian và chi phí giaodịch( giao dịch đợc hiểu là quá trình từ quảng cáo, tiếp xúc ban đầu, giaodịch đặt hàng, giao dịch giao hàng, giao dịch thanh toán) thời gian giao dịchqua Internet chỉ bằng 7% thời gian giao dịch qua Fax và bằng khoảng 0.5phần nghìn thời gian giao dịch qua bu điện Chi phí giao dịch qua Internetchỉ bằng 5% chi phí giao dịch qua Fax hay qua bu điện chuyển phát nhanh.Chi phí thanh toán điện tử qua Internet chỉ bằng 10% tới 20% chi phí thanhtoán theo lối thông thờng

Tốc độ và chi phí truyền gửi

New York đi Tokyo

3.0015.59.360.1Trong hai yếu tố căt giảm này, yếu tố thời gian là đáng kể hơn vì việcnhanh chóng làm cho thông tin, hàng hóa tiếp cận ngời tiêu thụ( mà khôngphải qua trung gian) có ý nghĩa sống còn đối với buôn bán và cạnh tranhbuôn bán Ngoài ra việc giao dịch nhanh chóng sớm nắm bắt đợc nhu cầucòn giúp cắt giảm số lợng và thời gian hàng nằm lu kho Cũng nh kịp thờithay đổi phơng án sản phẩm bám sát đợc với nhu cầu của thị trờng Điều này

đặc biệt có ý nghĩa đối với kinh doanh hàng rau quả, hàng tơi sống là thứ cótính thời vụ và đòi hỏi phải có “thời gian tính” trong giao dịch

Tổng hợp các lợi ích trên chu kỳ sản xuất đợc rút ngắn, nhờ đó sảnphẩm mới nhanh chóng xuất hiện và hoàn thiện Chu kỳ sản xuất là mộttrong những nhân tố quan trọng bậc nhất đã từng giúp nớc Nhật cạnh tranhthắng lợi với Mỹ mấy chục năm trớc đây

Thơng mại điện tử còn giúp thiết lập và củng cố quan hệ đối tác Tạo

điều kiện cho việc thiết lập và củng cố quan hệ giữa các thành tố tham giavào quá trình thơng mại : thông qua mạng( nhất là dùng Internet- Web) cácthành tố tham gia(ngời tiêu thụ, doanh nghiệp, các cơ quan chính phủ) có thểgiao tiếp trực tiếp và liên tục với nhau(liên lạc “trực tuyến”) gần nh khôngcòn khoảng cách địa lý và thời gian nữa; nhờ đó cả sự hợp tác lẫn sự quản lý

đều đợc tiến hành quản lý trên bình diện toàn quốc, toàn khu vực, toàn thếgiới và có nhiều cơ hội để lựa chọn hơn

Thơng mại điện tử tạo điều kiện sớm tiếp cận “Kinh tế số hóa” xéttrên bình diện quốc gia, trớc mắt thơng mại điện tử sẽ kích thích sự pháttriển của ngành công nghệ thông tin là ngành có lợi nhuận cao nhất và đóng

vai trò ngày càng lớn trong nền kinh tế ( ở Mỹ đã chiếm tỷ trọng khoảng 13% và sẽ lên trên 15% trong tơng lai không xa); nhìn rộng hơn, thơng mại

12-điện tử tạo điều kiện cho việc sớm tiếp cận với nền “kinh tế số hóa” mà xuthế và tầm quan trọng đã đợc đề cập ở trên Lợi ích này có một ý nghĩa đặcbiệt đối với các nớc đang phát triển: nếu không nhanh chóng tiếp cận vàonền kinh tế số hóa, hay còn gọi là nền kinh tế ảo thì chỉ sau khoảng một thập

kỷ nữa thôi các nớc đang phát triển có thể bị bỏ rơi hoàn toàn Khía cạnh lợiích này mang tính tiềm tàng, tính chiến lợc và tính chính sách phát triển màcác nớc cha công nghiệp hóa cần lu ý vì có luận điểm cho rằng: “Sớmchuyển sang kinh tế số hóa thì một nớc đang phát triển có thể tạo ra một bớcnhảy vọt, có thể tiến kịp các nớc đã đi trớc trong một thời gian ngắn hơn”

Điều đó nói lên sự cần thiết phải sử dụng thơng mại điện tử Thơng mại

điện tử là sự sống còn của mỗi doanh nghiệp , mỗi quốc gia

Ngoài những lợi ích đạt đợc khi sử dụng thơng mại điện tử Những u thếcủa nó khẳng định sự cần thiết phải sử dụng

Thơng mại điện tử đợc tiến hành trên mạng nên không bị ảnh hởngbởi các khoảng cách địa lý Do tính toàn cầu của mạng nó đem lại sự hiệndiện trên toàn cầu cho nhà cung cấp để tiếp cận gần hơn với khách hàng

Tốc độ là u thế vợt trội của thơng mại điện tử Đặc biệt là khi khoahọc công nghệ ngày càng phát triển thì thời gian giao dịch thông quaInternet là rất ngắn Do đó doanh nghiệp và khách hàng đỡ mất thời gian vàchi phí cho giao dịch

Chơng II: Hoạt động Marketing trong lĩnh vực này và thực tế tại Việt

Nam

I Hoạt động Marketing trong thơng mại điện tử

1.Marketing trong thơng mại điện tử

Sự ra đời và phát triển của thơng mại điện tử đã góp phần làm thay đổi vềhình thức cũng nh nội dung của công việc kinh doanh Ngày nay, Công nghệthông tin đã giúp các doanh nghiệp có thêm nhiều cơ hội giao thơng thôngqua việc tìm kiếm thông tin, tiếp cận khách hàng trực tuyến đồng thời cũng

đặt các doanh nghiệp trớc các thử thách về nhiều mặt

Để diễn đạt nội dung của các hoạt động Marketing trong thơng mại điện

tử, các tài liệu sử dụng một số thuật ngữ nh: Web- Marketing, CyberMarketing, Internet Marketing, e-Marketing và nhiều khi cũng không có sựnhất quán trong việc sử dụng thuật ngữ ấy Song, dầu có sử dụng thuật ngữnào thì Marketing trong thơng mại điện tử cũng bao hàm hai ý tởng chính: