THÔNG TIN TÓM TẮT VỀ NHỮNG KẾT LUẬN MỚI CỦA LUẬN ÁN TIẾN SĨ Tên đề tài: Quan sát ở bước sóng millimet một thiên hà có dịch chuyển đỏ cao dựa trên hiệu ứng thấu kính hấp dẫn Chuyên ngàn
Trang 1THÔNG TIN TÓM TẮT VỀ NHỮNG KẾT LUẬN MỚI
CỦA LUẬN ÁN TIẾN SĨ
Tên đề tài: Quan sát ở bước sóng millimet một thiên hà có dịch chuyển đỏ cao dựa trên hiệu ứng thấu kính hấp dẫn
Chuyên ngành: Vật lý Nguyên tử Mã số: 62 44 01 06
Nghiên cứu sinh: Phạm Tuấn Anh
Người hướng dẫn: GS Pierre Darriulat & TS Frédéric Boone
Cơ sở đào tạo: Viện Vật lý-Viện hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Luận văn trình bày chi tiết về quan sát một thiên hà chứa quasar RX J0911 dựa trên vạch phổ quay của phân tử CO được đo bởi hệ thống kính giao thoa thiên văn Plateau de Bure (PdBI) Quan sát này được thực hiện nhờ hiệu ứng thấu kính hấp dẫn mạnh bởi một thiên hà khác nằm chắn phía trước Hệ giao thoa này có độ phân giải cao cả về tần số, giúp đo độ rộng vạch phổ chính xác và về không gian, giúp phân giải kích thước nguồn phát phổ vạch và phổ liên tục tương ứng với thành phần khí và thành phần bụi của thiên hà
Những đóng góp mới, kết luận mới của luận án là:
Chúng tôi lần đầu tiên xác định được kích thước đám mây phân tử khí 106±15 và bụi 39±18 mas của thiên hà chứa quasar RX J0911
Chúng tôi đánh giá được sai số hệ thống trên kết quả đo ở trên bằng cách
sử dụng các mô hình thấu kính hấp dẫn khác nhau, các phân bố độ sáng nguồn khác nhau Chỉ ra rằng đối với các nguồn gần đường tới hạn (trên mặt phẳng nguồn) thì các mô hình khác nhau cho hệ số khuếch đại khác nhau bởi hệ số 2
Chỉ ra hệ số khuếch đại khác nhau cho nguồn điểm, đám mây khí và bụi
Đám mây khí không phải dạng tròn mà dạng elip, tìm ra bằng chứng về sự thay đổi vận tốc (velocity gradient) ở mức 4.5 độ lệch chuẩn
Thiên hà này có thể đã tiêu thụ phần lớn đám mây khí của mình sau một quá trình hình thành sao dữ dội và giờ nó nằm ở biên giới giữa các thiên
hà có độ dịch chuyển đỏ cao và thấp
Nghiên cứu sinh
Trang 2SHORT SUMMARY OF THE PHD THESIS
Supervisor: Prof Pierre Darriulat
Institution: Institute of Physics, Vietnam Academy of Science and Technology
The thesis gives a detailed account of observations of the host galaxy of a distant quasar, RX J0911 Detailed observations of the CO emission have been made possible thanks to the gravitational lensing offered by the presence of a galaxy in the foreground and to the quality of the Plateau de Bure Interferometer High resolutions have been obtained both in frequency, allowing for a precise measurement of the line width, and in space, allowing for resolving spatially the source both on the line and in the continuum, namely both in its dust and gas content The mechanism of gravitational lensing has been discussed
in detail As is often the case with large magnifications, the source happens to be
in the vicinity of the lens caustic, in fact to overlap it A consequence is a strong dependence of the magnification on the precise position of point sources in the galaxy, resulting in significantly different magnifications for the gas, the dust and the central QSO Moreover, the morphology of the observed images is distorted in addition to being amplified The data illustrate the advantage offered
by the strong lensing in terms of increased sensitivity as well as the complication that results, causing an additional source of uncertainties on the quantities that are accessible to measurement The CO(7-6) line stands out clearly above continuum, allowing for reliable measurements of the gas and dust luminosities Detailed studies of the four lensed images have made it possible to resolve the source in both the line and the continuum with rms radii of 106±15 and 39±18 mas respectively In the line case, the quality of the data have provided evidence for an ellipticity of the source, 3.3 standard deviations away from circular, and for a velocity gradient correlated with the source ellipticity, at the level of 4.5 standard deviations The very narrow CO(7-6) line implies a low dynamical mass and both gas and dust mass evaluations fall on the low side of the normal high-z quasar host population The large star formation efficiency is
on the high side of both low-z and high-z galaxies: much of the gas has been exhausted after an intense star formation period, leaving the galaxy at the border between high-z and low-z quasar hosts