Slide vật lý lớp 10 bài sai số của phép đo trong các đại lượng vật lí _N.V Lợi tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn,...
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH ĐIỆN BIÊN
Cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử E-learning
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Email: loi.thptbl@gmail.com
Email: loi.thptbl@gmail.com
Trường THPT Búng Lao Huyện Mường Ảng – Tỉnh Điện Biên
Email: loi.thptbl@gmail.comGiáo viên: Nguyễn Văn LợiMôn: Vật Lí Lớp: 10 Ban: Cơ bản
Tiết: 12BÀI GIẢNG
Trang 3SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Nêu được định nghĩa phép đo các đại lượng Vật lí
So sánh được phép đo trực tiếp và phép đo gián tiếpNắm được các khái niệm cơ bản về sai sô
Tính được các giá trị về sai sôBiết cách viết kết quả đo
Trang 4Hãy xác định chiều dài của quyển sách giáo khoa vật lí 10?
Để thu được kết quả đó em làm
như thế nào?
Như vậy để biết chiều dài của quyển sách ta so sánh nó với chiều dài của chiếc thước kẻ được quy ước dùng để đo chiều dài
Tương tự nếu muôn biết khôi lượng của một vật ta sẽ làm
như thế nào?
Ta so sánh khôi lượng của vật với khôi lượng của vật được
quy ước làm đơn vị
Tuy nhiên không phải phép đo nào cũng có dụng cụ đo trực tiếp mà phải thông qua một công thức liên hệ với các đại lượng đo trực tiếp
Ví dụ phép đo Gia tôc rơi tự do
Phép đo một đại lượng vật lí là phép so sánh nó với đại lượng cùng loại được quy ước làm đơn vị
Công cụ để thực hiện việc so sánh đó được gọi là dụng cụ đo
Phép so sánh trực tiếp thông qua dụng cụ đo được gọi là phép
đo trực tiếp
Phép xác định một đại lượng thông qua một công thức liên hệ với các đại lượng đo trực tiếp gọi là phép đo gián tiếp
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
1 Phép đo các đại lượng vật lí:
I Phép đo các đại lượng vật lí Hệ đơn vị SI
Trang 5
• Ví dụ:
Trong trường hợp, đại lượng vật lí cần đo được xác định thông
qua một công thức vật lí, chẳng hạn gia tôc rơi tự do g = 2s/t 2
Tuy không có sẵn dụng cụ để đo trực tiếp g, nhưng ta có thể
thông qua hai phép đo trực tiếp: chiều dài quãng đường s và
thời gian rơi t Phép đo như thế gọi là phép đo gián tiếp
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 62.Đơn vị đo:
Hệ SI qui định 7 đơn vị cơ bản, đó là:
+ Đơn vị độ dài: m (mét)
+ Đơn vị thời gian : s (giây)
+Đơn vị khôi lượng : kg (kilogam)
+Đơn vị nhiệt độ : K (kenvin)
+Đơn vị cường độ dòng điện : A (ampe)
+Đơn vị cường độ sáng: Cd (canđêla)
+đơn vị lượng chất: mol
Mẫu 1 mét chuẩn
Biểu mẫu 1kg ở - Pháp
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 7Ðơn vị dẫn xuất là đơn vị được suy ra từ đơn vị cơ bản qua các công thức của định luật hoặc định lý.
công thức của định luật hoặc định lý
• Diện tích: m 2 ,
• Thể tích: m 3
• Vận tốc: m/s
• Gia tốc: m/s 2
Ta luôn luôn mong đợi một kết quả đo chính xác, tuy nhiên
trong mọi phép đo, ta không thể nhận được giá trị thực của đại
lượng đo, mà chỉ nhận được giá trị gần đúng Có nghĩa là giữa giá trị thực và giá trị cho bởi công cụ có sai sô
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 11Vậy nguyên nhân nào gây ra sai sô khi đo các đại lượng vật lý?
• Sai sô do dụng cụ đo.
Dụng cụ đo không chính xácMỗi dụng cụ chỉ có độ chia nhỏ nhất nhất định
Vạch sô không ban đầu chưa được hiệu chỉnh
• Những nguyên nhân trên làm cho kết quả đo luôn lớn hơn hoặc
nhỏ hơn giá trị thật Sai sô trên gọi là Sai số hệ thống.
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 121 Sai số hệ thống :
II Sai sô phép đo
- Do đặc điểm cấu tạo của dụng cụ và sự hiệu chỉnh ban đầu
- Sai sô hệ thông là loại sai sô có tính quy luật ôn định
- VD: dùng thước có độ chia nhỏ nhất là 1 mm thì sẽ có sai sô dụng cụ là 0,5 mm (vì nếu đo một vật có độ dài thực là 12,7 mm chẳng hạn thì sẽ không thể đọc được phần lẻ trên thước đo)
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 13C1: em hãy cho biết giá trị nhiệt độ trên nhiệt kế hình 7.1 bằng bao nhiêu?
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 14Để hạn chế sai sô hệ thông ta
Trang 172 Sai số ngẫu nhiên:
- Sai sô ngẫu nhiên là sai sô không rõ nguyên nhân
- Sai sô ngẫu nhiên là loại sai sô do các tác động ngẫu nhiên
gây nên
Ví dụ: Người bấm đồng hồ để đo thời gian sớm hay muộn 1
chút sẽ gây nên sai sô
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 19Khi đo n lần cùng một đại lượng A,ta nhận được các giá trị
khác nhau : A1, A2, A3 An
Vậy giá trị trung bình được tính :
n
A A
A
3 Giá trị trung bình:
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 20Sai số tuyệt đối ứng với mỗi lần đo:
4 Cách xác định sai số của phép đo:
Sai số tuyệt đối trung bình (sai số ngẫu nhiên):
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 215 Cách viết kết qủa đo
A A
Chú ý: Sai sô tuyệt đôi của phép đo thu được từ phép tính sai sô thường chỉ được viết đến một hoặc tôi đa là hai chữ sô có
nghĩa,còn giá trị được viết đến bật thập phân tương ứng.các chữ
sô có nghĩa là tất cả các chữ sô có trong con sô,tính từ trái sang phải ,kể từ chữ sô khác không đầu tiên
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 22• Ví dụ :Phép đo thời gian đi hết quảng đường S cho
giá trị trung bình t = 2,2458s,với sai sô phép đo tính
được là Δt = 0,00256s.Hãy viết kết qủa phép đo trong
các trường hợp này:
a, Δt lấy một chữ sô có nghĩa
b, Δt lấy hai chữ sô có nghĩa
Trang 236 Sai số tỉ đối:
Là tỉ số giữa sai số tuyệt đối và giá trị TB
Sai số tỉ đối càng nhỏ thì phép đo càng chính xác.
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 24z y
x
z y
x
F z
y x
F = → δ = δ + δ + δ
* Sai sô tuyệt đối của một tổng hay một hiệu thì bằng tổng các sai
sô tuyệt đôi của các sô hạng
7 Cách xác định sai số của phép đo gián tiếp
* Sai sô tỉ đối của một tích hay một thương thì bằng tổng các sai
sô tỉ đôi của các thừa sô
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 26Vận dụng:
Bài tập 1/SGK/44
Dùng một đồng hồ đo thời gian
có độ chia nhỏ nhất 0,001 s để
đo n lần thời gian rơi tự do của
một vật bắt đầu từ điểm A
(vA = 0) đến điểm B, kết quả cho
trong bảng sô liệu bên
Hãy tính thời gian rơi trung bình,
sai sô ngẫu nhiên, sai sô dụng cụ,
và sai sô phép đo thời gian Phép
đo này là trực tiếp hay gián tiếp?
Nếu chỉ đo 3 lần (n=3) thì kết
quả đo bẳng bao nhiêu?
bình
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 27Thời gian rơi trung bình: t 0, 407s =
Sai sô ngẫu nhiên: ∆ =t 0,002s
Sai sô dụng cụ:
Sai sô phép đo thời gian:
Viết kết quả:
Đây là phép đo trực tiếp
Nếu chỉ đo 3 lần (n=1,2,3) thì kết quả đo phải lấy sai sô cực đại
SAI SỐ CỦA PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ
Trang 28Trung
bình
0,405 7
0,408 6
0,405 5
0,408 4
0,408 3
0,408 2
0,404 1
∆t’
∆tit
Trang 29Dùng một thước milimet đo 5 lần khoảng cách s giữa 2 điểm A,
B đều co một giá trị như nhau bằng 798 mm Tính sai sô phép
đo này và viết kết quả đo
Sai sô của phép đo khoảng cách giữa hai điểm A, B được đánh giá bởi sai sô của dụng cụ, lấy bằng: ∆s = 1 mm,
Kết quả đo được viết thành: s = 798± 1 mm
Bài 2/SGK/44
Trả lời
Trang 30Câu 1: Phép đo một đại lượng Vật lí là
Đúng rồi- Click bất kì chỗ nào để
Your answer:
The correct answer is:
You did not answer this question
completely
You did not answer this question
completely Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi
tiếp tục Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi
Trang 31Câu 2: Đại lượng ∆A là:
Đúng rồi- Click bất kì chỗ nào để
Your answer:
The correct answer is:
You did not answer this question
completely
You did not answer this question
completely Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi
tiếp tục
Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi
A)
Sai sô tuyệt đôi ứng với mỗi lần đo
B) Sai sô tuyệt đôi trung bình
C) Sai sô dụng cụ
D) Sai sô tuyệt đôi của phép đo
Trang 32Câu 3: Đại lượng Ᾱ là:
Đúng rồi- Click bất kì chỗ nào để
Your answer:
The correct answer is:
You did not answer this question
completely
You did not answer this question
completely Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi
tiếp tục
Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi
A) Giá trị của A trong mỗi lần đo
B) Giá trị trung bình của đại lượng A
C) Sai sô tuyệt đôi
D) Sai sô ngẫu nhiên
Trang 33Câu 4: Một phép đo đại lượng chiều dài L vật cho kết quả 15,32457 cm với sai sô 0,002137 Hãy cho biết kết quả nào sau
đây viết đúng quy tắc sai sô
Đúng rồi- Click bất kì chỗ nào để
Your answer:
The correct answer is:
You did not answer this question
completely
You did not answer this question
completely Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi
tiếp tục
Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi
A) L= 15,324±0,002
B) L= 15,3246±0,0021
C) L= 15,325±0,002
D) L= 15,3245±0,0021
Trang 34Câu 5: Hoàn thành câu sử dụng từ gợi ý trong ô lựa chọn
Đúng rồi- Click bất kì chỗ nào để
Your answer:
The correct answer is:
You did not answer this question
completely
You did not answer this question
completely Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi
tiếp tục
Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi
Đại lượng được xác định bằng trung bình cộng
của các giá trị trong mỗi lần đo là
Trang 35Câu 6: Phép đo một đại lượng vật lí mà 5 lần đo đều cho
kết quả như nhau thì phép đo đó không có sai sô
Đúng rồi- Click bất kì chỗ nào để
Your answer:
The correct answer is:
You did not answer this question
completely
You did not answer this question
completely Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi
tiếp tục
Bạn phải trả lời câu hỏi trước khi
A) Đúng
B) Sai
Trang 37Your Score {score}
Max Score {max-score}