Giáo án Tin học 11 chuẩn KTKN_Bộ 2

Vào bài mới: - Lập trình: là sử dụng cấu trúc dữ liệu và các câu lệnh của ngôn ngữ lập trình cụ thể để mô tả dữ liệu GV: Có mấy cách mô tả thuật toán?. - Chương trình dịch: là chương tr

Trang 1

Tuần: 1, tiết: 1.

- Biết được khái niệm lập trình và ngôn ngữ lập trình

- Hiểu khả năng của ngôn ngữ lập trình bậc cao, phân biệt được với ngôn ngữ máy và hợp ngữ

- Biết được khái niệm chương trình dịch

- Hiểu ý nghĩa và nhiệm vụ của chương trình dịch Phân biệt được biên dịch và thông dịch

II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:

- Thầy: SGK + Giáo Aùn.

- Trò: SGK.

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:

1 Ổn định lớp.

2 Vào bài mới:

- Lập trình: là sử dụng cấu trúc dữ liệu và các câu

lệnh của ngôn ngữ lập trình cụ thể để mô tả dữ liệu

GV: Có mấy cách mô tả thuật toán?

HS: Có 3 cách mô tả thuật toán:

- Mô tả bằng ngôn ngữ tự nhiên

- Mô tả bằng sơ đồ khối

- Mô tả bằng ngôn ngữ lập trình

GV: Mô tả thuật toán bằng ngôn ngữ tự nhiên và

bằng sơ đồ khối thì máy có thể hiểu và thực hiện được không?

HS: Máy không thể hiểu và thực hiện được.

GV: Để máy có thể hiểu và thực hiện được thì

chúng ta phải mô tả thuật toán bằng một ngôn ngữ lập trình cụ thể nào đó

GV: Hoạt động để diễn đạt thuật toán thông qua

một ngôn ngữ lập trình được gọi là lập trình

GV: Hãy phát biểu đầy đủ khái niệm lập trình HS: Xem SGK trả lời câu hỏi.

Trang 2

- Chương trình dịch: là chương trình có chức năng

chuyển đổi một chương trình được viết bằng ngôn

ngữ bậc cao thành một chương trình có thể thực

hiện được trên máy

*) Thông dịch: Lần lượt dịch và thực hiện từng

câu lệnh

*) Biên dịch: Kiểm tra, phát hiện lỗi và dịch

toàn bộ chương trình nguồn thành một chương trình

thực hiện trên máy

HS: - Gần gủi với ngôn ngữ tự nhiên.

- Có thể thực hiện được trên nhiều loại máy

GV: Máy tính có thể trực tiếp hiểu và thực hiện

được chương trình viết bằng ngôn ngữ lập trình bậc cao hay không?

HS: Không.

GV: Vậy làm thế nào để máy tính có thể hiểu và

thực hiện được chương trình viết bằng ngôn ngữ bậc cao?

HS: Cần có một chương trình dịch để dịch chương

trình viết bằng ngôn ngữ bậc cao sang ngôn ngữ máy sao cho máy có thể hiểu và thực hiện được

GV: Chương trình dịch là gì?

HS: Dựa vào SGK khái niệm chương trình dịch.

GV: Bạn chỉ biết tiếng Việt, người khách du lịch

chỉ biết tiếng Anh, vậy thì để giới thiệu về trường mình cho người khách đó biết bạn có thể thực hiện bằng cách nào?

HS: Trả lời câu hỏi.

- Khái niệm lập trình và ngôn ngữ lập trình

- Có ba loại ngôn ngữ lập trình: Ngôn ngữ máy, hợp ngữ và ngôn ngữ lập trình bậc cao

- Khái niệm chương trình dịch

- Có 2 loại chương trình dịch: Thông dịch và biên dịch

4 Dặn dò và BTVN:

Học bài và làm bài tập ở cuối bài học

Trang 4

Ngày soạn: 26/08/2012 Ngày day:27/08/2012.

- Biết ngôn ngữ lập trình có 3 thành phần cơ bản là: bảng chữ cái, cú pháp và ngữ nghĩa Hiểu và phân biệt ba thành phần này

- Biết một số khái niệm: tên, tên chuẩn, tên dành riêng (từ khoá), hằng và biến

- Yêu cầu học sinh ghi nhớ các quy định về tên, hằng và biến trong một ngôn ngữ lập trình Biết cách đặt tên đúng và nhận biết được tên sai quy định

II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:

- Trò: SGK.

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:

2 Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Khái niệm lập trình, ngôn ngữ lập trình?

Câu trả lời:

- Lập trình: là sử dụng cấu trúc dữ liệu và các câu lệnh của ngôn ngữ lập trình cụ thể để mô tả dữ

liệu và diễn đạt các thao tác của thuật toán

- Ngôn ngữ lập trình: là một phần mềm dùng để diễn đạt thuật toán thành một chương trình giúp

cho máy hiểu được thuật toán đó

1 Các thành phần cơ bản :

Mỗi ngôn ngữ lập trình có ba thành phần cơ bản

là bảng chữ cái, cú pháp và ngữ nghĩa

a) Bảng chữ cái: Bảng chữ cái các ngôn ngữ lập

trình nói chung không khác nhau nhiều Sau đây là

bảng chữ cái của ngôn ngữ Pascal:

•Các chữ cái thường và chữ cái hoa của bảng

chữ cái tiếng Anh:

a b c d ….z và A B C D … Z

•10 chữ số thập phân: 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

•Các kí tự đặc biệt: + - * / = > < [ ] , ; # ^ $

@ & ( ) {} : ‘ _ (dấu cách)

b) Cú pháp: là bộ quy tắc để viết chương trình.

c) Ngữ nghĩa xác định ý nghĩa thao tác cần phải

GV: Có những yếu tố nào dùng để xây dựng nên

ngôn ngữ tiếng Việt?

- Bảng chữ cái tiếng Việt, số, dấu

- Cách ghép các kí tự thành từ, ghép các từ thành câu

- Ngữ nghĩa của từ và câu

GV: Trong ngôn ngữ lập trình cũng vậy, nó cũng

gồm 3 thành phần: Bảng chữ cái, cú pháp và ngữ nghĩa

GV: Bảng chữ cái tiếng Anh gồm những kí tự nào? HS: Thảo luận theo nhóm trả lời câu hỏi.

GV: Hệ thập phân cần bao nhiêu chữ số để biểu

diễn các số và đó là những số nào?

GV: Kể ra một số kí tự đặc biêt khác.

GV: Hầu hết các ngôn ngữ đều sử dụng dấu cộng

Trang 5

thực hiện, ứng với tổ hợp kí tự dựa vào ngữ cảnh

của nó

* Ghi chú:

- Các lỗi cú pháp được chương trình dịch phát hiện

và thông báo cho người lập trình biết Chỉ có các

chương trình không còn lỗi cú pháp mới được dịch

sang ngôn ngữ máy

- Các lỗi ngữ nghĩa khó phát hiện hơn Chương

trình dịch chỉ phát hiện được lỗi cú pháp chứ không

phát hiện được lỗi ngữ nghĩa Phần lớn các lỗi ngữ

nghĩa chỉ phát hiện khi thực hiện chương trình trên

dữ liệu cụ thể

2 Một số khái niệm:

a) Tên:

+) Tên dành riêng: là những tên được ngôn ngữ

lập trình quy định với ý nghĩa riêng xác định (còn

gọi là từ khoá), người dùng không được dùng với ý

nghĩa khác

+) Tên chuẩn: là tên được ngôn ngữ lập trình dùng

với ý nghĩa riêng nào đó, người lập trình có thể

định nghĩa lại để dùng với ý nghĩa khác

+) Tên do người lập trình tự đặt: Tên được đặt tuỳ

ý, nhưng phải tuân thủ các quy tắc sau:

- Không được dài quá 127 kí tự (Turbo pascal) và

không dài quá 255 kí tự (Free Pascal)

- Không được chứa khoảng trắng (dấu cách)

- Không được bắt đầu bằng chữ số

- Không được chứa các kí tự đặc biệt

- Không được trùng với tên dành riêng

b) Hằng và biến:

- Hằng là đại lượng có giá trị không thay đổi trong

quá trình thực hiện chương trình, gồm có hằng số

(+) để chỉ phép cộng Giã thiết A, B là đại lượng nhân giá trị nguyên và X, Y là đại lượng nhận giá trị thực Khi đó dấu “+” trong biểu thức A+B là cộng 2 số nguyên, còn trong biểu thức X+Y là cộng

2 số thực

GV: Hãy cho biết phát biểu sau đây đúng hay sai?

Vì sao? “Chương trình nguồn bị lỗi cú pháp thì chương trình đích cũng bị lỗi cú pháp”

GV: Một chương trình mà chương trình dịch không

còn báo lỗi thì chương trình đó đã đảm bảo hoàn toàn đúng hay chưa?

GV: Trình bày những hiểu biết của em về tên dành

riêng, cho ví dụ

HS: Tham khảo sách giáo khoa trả lời câu hỏi.

GV: Trình bày những hiểu biết của em về tên

chuẩn, cho ví dụ

HS: Tham khảo sách giáo khoa trả lời câu hỏi GV: Trình bày những hiểu biết của em về tên do

người lập trình tự đặt, cho ví dụ

HS: Tham khảo sách giáo khoa trả lời câu hỏi GV: Cho biết các tên do người lập trình tự đặt sau

đây tên nào đúng và tên nào sai:

A; A BC, 6AB, X!Y

GV: Hằng là gì? Biến là gì?

HS: Tham khảo SGK trả lời câu hỏi.

GV: Cho ví dụ về hằng số học, logic, chuỗi.

Trang 6

Học bài và làm bài tập ở cuối bài học.

Trang 7

Tuần: 3, tiết: 3.

I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU:

Hệ thống lại các kiến thức đã học ở chương 1

II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:

- Trò: SGK.

III.TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:

Câu hỏi: Hằng là gì? Biến là gì? Có những đại lượng hằng nào?

Trả lời: - Hằng là đại lượng có giá trị không thay đổi trong quá trình thực hiện chương trình Gồm

hằng số học, hằng logic và hằng xâu

- Biến là đại lượng được đặt tên và giá trị có thể bị thay đổi trong quá trình thực hiện chương trình

Câu 1: Tại sao người ta phải xây dựng các ngôn ngữ lập

trình bậc cao?

Đáp án:

- Ngôn ngữ bậc cao gần với ngôn ngữ tự nhiên hơn,

do đó thuận tiện cho đông đảo người lập trình

- Chương trình viết bằng ngôn ngữ lập trình bậc cao

chạy được trên nhiều loại máy

- Chương trình viết bằng ngôn ngữ lập trình bậc cao

dễ đọc hiểu, dễ hiệu chỉnh và dễ nâng cấp

- Ngôn ngữ bậc cao cho phép làm việc với nhiều kiểu

dữ liệu và cách tổ chức dữ liệu đa dạng, thuận tiện

cho mô tả thuật toán

Câu 2: Chương trình dịch là gì? Tại sao phải có chương

trình dịch?

Đáp án:

GV: Ghi câu hỏi lên bảng và gọi 1 HS lên

bảng trả lời câu hỏi

HS: Lên bảng trả lời câu hỏi.

GV: Nhận xét, đánh giá và cho điểm.

Trang 8

khi cần thiết.

- Trình thông dịch lần lượt dịch từng câu lệnh ra ngôn

ngữ máy rồi thực hiện ngay câu lệnh vừa dịch được

hoặc báo lỗi nếu không dịch được

Câu 4: Hãy cho biết điểm khác nhau giữa tên chuẩn và

tên dành riêng? Kể ra 3 tên chuẩn và 3 tên dành riêng

trong ngôn ngữ Pascal

Đáp án: - Tên dành riêng không được dùng với ý nghĩa

đã xác định, tên chuẩn có thể định nghĩa lại và dùng với

ý nghĩa khác

- 3 tên chuẩn: real, integer, sqrt

- 3 tên dành riêng: Program, BEGIN, End.

Câu 5: Hãy nêu quy tắc đặt tên trong Pascal và cho biết

các tên sau tên nào đúng tên nào sai? Tại sao? (theo

quy tắc đặt tên trong Pascal)

A45; A BC; 6ABC, A#BC

Đáp án:

- Quy tắc đăt tên trong ngôn ngữ Pascal:

+ Không được dài quá 127 kí tự (Turbo Pascal) và

không dài quá 255 kí tự (Free Pascal)

+ Không được trùng tên với tên chuẩn

+ Không được chứa dấu cách và các kí tự đặc biệt

+ Không được bắt đầu bằng chữ số

- A45 đúng

- A BC là tên sai, vì có chứa khoảng trắng

- 6ABC là tên sai, vì chứa chữ số đầu tiên

- A#BC là tên sai, vì chứa kí tự đặc biệt

Câu 6: Hãy cho biết những biểu diễn nào dưới đây

không phải là biểu diễn hằng trong Pascal và chi rõ lỗi

trong từng trường hợp:

a)150.0 b) -22 c) 6,23 d) ‘43’ e)A20

f) 1.06E-15 g) 4+6 h) ‘C i) ‘TRUE”

Đáp án: c, e, h

4 Củng cố: Ghép một câu ở cột 1 và một câu thích hợp ở cột 2 ở bảng sau:

(1) Biên dịch (A) là đại lượng có giá trị không đổi trong quá trình thực hiện chương trình.

(2) Thông dịch (B) dịch và thực hiện từng câu lệnh, nếu còn câu lệnh tiếp theo thì quá trình này còn tiếp tục.(3) Chương trình viết bằng

ngôn ngữ lập trình bậc cao

(C) là những đại lượng được đặt tên, dùng để lưư trử giá trị và giá

trị có thể được thay đổi trong quá trình thực hiện chương trình

(4) Biến (D) Dịch toàn bộ chương trình nguồn thành một chương trình đích có thể thực hiện trên máy và có thể lưu trữ để sử dụng lại khi cần

thiết

(5) Hằng (E) Phải được chuyển đổi thành chương trình trên ngôn ngữ máy mới có thể thực hiện được.

Trang 9

5 Dặn dò: Làm các bài tập trong sách bài tập và xem trước bài 3-Chương 2.

Trang 10

Ngày soạn: 09/09/2012 Ngày dạy: 11/09/2012.

I Mục đích yêu cầu:

- Hiểu chương trình là sự mô tả của thuật toán bằng một ngôn ngữ lập trình

- Biết cấu trúc của một chương trình đơn giản: Cấu trúc chung, các thành phần

- Nhận biết được các thành phần của một chương trình đơn giản

II Chuẩn bị của thầy và trò:

Thầy: SGK + Giáo Aùn.

Trò: SGK.

III Tiến trình tiết dạy:

Câu hỏi: Nêu quy tắc đặt tên trong ngôn ngữ lập trình Pascal?

Trả lời:

- Không được dài quá 127 kí tự (Turbo pascal) và không dài quá 255 kí tự (Free Pascal)

- Không được chứa khoảng trắng (dấu cách)

- Không được bắt đầu bằng chữ số

- Không được chứa các kí tự đặc biệt

- Không được trùng với tên dành riêng

Nội dung cần đạt Hoạt động của thầy và trò

1 Cấu trúc của một chương trình:

[<phần khai báo>]

<Phần thân chương trình>

2 Các thành phần của chương trình:

a) Phần khai báo:

- Khai báo tên chương trình:

Program <Tên chương trình>;

GV: Cấu trúc của một chương trình bao gồm mấy

phần? Đó là những thành phần nào?

HS: Gồm 2 phần: Phần khai báo và phấn thân

chương trình

GV: Phần nào bắt buộc phải có, phần nào có thể

có hoặc không?

HS: Phần khai báo có thể có hoặc không, phần

thân chương trình bắt buộc phải có

GV: Tên chương trình không bắt buộc phải có,

nếu có thì phải bắt đầu bằng từ khoá Program, còn tên chương trình phải được đặt theo đúng quy tắc của ngôn ngữ lập trình

GV: Mỗi ngôn ngữ lập trình có sẵn một số thư

viện, mỗi thư viện cung cấp cho chúng ta một số chương trình thông dụng Chúng ta phải khai báo sử dụng thư viện trước khi sử dụng các chương trình trong thư viện đó

Trang 11

- Khai báo hằng:

Const <Tên hằng> = <Giá trị>;

VD: Const pi = 3.14;

Max = 1000;

Min = 10;

- Khai báo biến:

Var <DS tên biến>:<Kiểu dữ liệu>;

b) Phần thân chương trình:

BEGIN

[<Dãy lệnh>]

END

3 Ví dụ chương trình đơn giản:

Ví dụ 1: Chương trình đưa ra màn hình dòng chữ

“Xin chào các bạn”

Program Vi_du1;

Begin

Clrscr; (* Xoa Man hinh *)

Writeln(‘Chao cac ban!’);

Readln; (*Tam dung CT de xem ket qua *)

End.

Ví dụ 2: Chương trình đưa ra 2 dòng chữ

“Xin chao cac ban!”,

“Moi cac ban lam quen voi Pascal”

Program Vi_du2;

Uses Crt;

Begin

Clrscr;

Writeln(‘Chao cac ban!’);

Writeln(‘Moi cac ban lam quen voi pascal’);

GV: Cách khai báo biến sẽ được học kĩ hơn ở

phần sau

GV: Theo cách biểu diễn trên thì phần thân

chương có thể không có lệnh nào được hay không?

HS: Có.

GV: Phần thân của chương trình có thể có rất

nhiều lệnh phụ thuộc vào chương trình

GV: Ở ví dụ 1 ta có thể bỏ bớt phần nào mà cũng

không ảnh hưởng đến Nội dung cần đạt của chương trình?

HS: Progran Vi_du1;

GV: Hãy chỉ rõ phần nào là phần khai báo, phần

nào là phần thân của chương trình?

Trang 13

Tuần 5 tiết 5.

Đề bài dạy: MỘT SỐ KIỂU DỮ LIỆU CHUẨN VÀ CÁCH KHAI BÁO BIẾN

I Mục đích yêu câu:

- Biết một số kiểu dữ liệu chuẩn: nguyên, thực, kí tự, lôgic

- Xác định được kiểu khai báo của dữ liệu đơn giản

- Hiểu cách khai báo biến, biết khai báo biến đúng

Thầy: SGK + Giáo Aùn.

Trò: SGK.

1 Ổ định lớp.

Câu hỏi: Nêu cấu trúc chung của một chương trình? Phần khai báo báo gồm những khai báo nào? Trả lời: + Cấu trúc của một chương trình:

+ Phần khai báo bao gồm: Khai báo tên chương trình, khai báo thư viện, khai báo

hằng, khai báo biến

GV: Một số kiểu dữ liệu chuẩn là những kiểu nào?

HS: Dựa vào SGK trả lời câu hỏi.

GV: Tập số nguyên là vô hạn và có thứ tự, đếm

được nhưng trong máy tính kiểu nguyên là hữu hạn,

có thứ tự Kiểu số nguyên cho kết quả là số đúng,

nhưng hạn chế về miền giá trị

GV: Các kiểu số thực cho kết quả tính toán là gần

đúng với sai số không đáng kể, nhưng miền giá trị

được mỡ rộng hơn kiểu nguyên Cũng như kiểu

I Một số kiểu dữ liệu chuẩn: Kiểu số nguyên, số

thực, kiểu kí tự, kiểu lôgic

1 Kiểu nguyên:

SGK

2 Kiểu số thực:

SGK

Trang 14

giá trị là 0.

GV: Nêu cú pháp khai báo biến?

GV: Hãy khai báo 1 biến KT thuộc kiểu kí tự, 1 biến

Tuoi thuộc kiểu số nguyên Byte, một biến DTB

thuộc kiểu số thực và một biến Dk thuộc kiểu logic

GV: Khi khai báo một biến ta cần quan tâm đến yếu

tố nào:

HS: Bộ nhớ lưu trữ và phạm vi giá trị.

5 Khai báo biến:

- Cú pháp: Var <DS biến>:<kiểu dữ liệu>;

- VD: Var Kt: Char;

Tuoi:Byte;

DTB: Real;

GT: Boolean;

* Một số chú ý khi khai báo biến: SGK

4 Củng cố: Một số kiểu dữ liệu chuẩn, cách khai báo biến.

5 Dặn dò: Xem trước bài học số 6.

KIỂM TRA 15 PHÚT (lần 1)

Đề: Nêu cấu trúc chung của một chương trình? Phần khai báo có thể có những khai báo

nào, viết cú pháp khai báo và cho ví du trong ngôn ngữ lập trình Pascal.

Đáp án:

- Cấu trúc của một chương trình:

- Phần khai báo gồm: Khai báo tên chương trình, khai báo thư viện, khai báo hằng, khai báo biến.

+ Khai báo tên chương trình: Program <Tên chương trình>;

Trang 16

Ngày soạn: 23/09/2012 Ngày dạy: 24/09/2011, 01/10/2012.

Đề bài dạy: PHÉP TOÁN, BIỂU THỨC, CÂU LỆNH GÁN

I Mục đích, yêu cầu:

- Kiến thức:

+ Biết được các phép toán thông dụng trong ngôn ngữ lập trình

+ Biết diễn đạt một biểu thức trong ngôn ngữ lập trình

+ Biết được chức năng của lệnh gán

+ Biết được cấu trúc của lệnh gán và một số hàm chuẩn thông dụng trong ngôn ngữ lập trình pascal

- Kĩ năng:

+ Sử dụng được các phép toán để xây dựng biểu thức

+ Sử dụng được lệnh gán để viết chương trình

- Thầy: Sách giáo khoa, giáo án

- Trò: Sách giáo khoa + vở ghi.

Câu hỏi: Kể tên các kiểu dữ liệu chuẩn đã học? Cho biết phạm vi, dung lượng lưu trữ một giá trị? Trả lời:

Kiểu Bộ nhớ lưu trữ một giá trị Phạm vi giá trị

- Kiểu nguyên:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt cần đạt

GV: Cho biết các phép toán đối với số nguyên

trong toán học và kí hiệu của nó

HS: Xem SGK trả lời câu hỏi.

GV: Cho biết các phép toán đối với số thực trong

Trang 17

toán học và kí hiệu của nó.

GV: Cho biết các phép toán quan hệ và các phép

toán logic?

GV: Cho biết quy tắc viết biểu thức số học?

GV: Cho biết trình tự thực hiện của các phép toán

trong biểu thức?

GV: Cho biết các hàm chuẩn thường dùng trong

Pascal?

GV: Nêu cú pháp của biểu thức quan hệ?

GV: Biểu thức logic đơn giản là gì?

GV: Biểu thức logic là gì?

- Các phép toán quan hệ: <,<=,=,>,>=,< >

- Các phép toán Logic: not, and, or

2 Biểu thức số học:

- Quy tắc viết biểu thức số học:

+ Chỉ dùng cặp ngoặc tròn để xác định trình tự thực hiện phép toán trong trường hợp cần thiết

+ Viết lần lượt từ trái qua phải

+ Không được bỏ qua dấu nhân (*) trong tích

- Trình tự thực hiện các phép toán:

+ Thực hiện các phép toán trong ngoặc trước

+ Trong dãy các phép toán không chứa ngoặc thì thực hiện từ trái qua phải, theo thứ tự: *,/,div,mod,+,-

3 Hàm số học:

- Ví dụ: ‘Tin hoc’ < ‘Tin hoc A’;

x<5;

i+1<=2*j;

Nếu x có giá trị là 3 thì x<5 cho giá trị True Nếu i có giá trị bằng 2 và j có giá trị bằng 3 thì i+1<=2*j cho giá trị là False

5 Biểu thức logic:

- Biểu thức logic đơn giản là biến logic hoặc hằng logic

Trang 18

Ngày soạn 07/10/2012 Ngày dạy 09/10/2012.

+ Biết ý nghĩa của thủ tục vào/ra chuẩn đối với lập trình

+ Biết được cấu trúc chung của thủ tục vào ra trong ngôn ngữ lập trình Pascal

- Kĩ năng:

+ Viết đúng lệnh vào/ra dữ liệu

+ Biết nhập đúng dữ liệu khi thực hiện chương trình

- Thầy: Sách giáo khoa, giáo án

Câu hỏi: - Nêu quy tắc viết biểu thức số học và trình tự thực hiện các phép toán?

- Nêu các hàm số học thường dùng trong Pascal?

Trả lời:

- Quy tắc viết biểu thức số học:

+ Chỉ dùng cặp ngoặc tròn để xác định trình tự thực hiện phép toán trong trường hợp cần thiết

+ Viết lần lượt từ trái qua phải

+ Không được bỏ qua dấu nhân (*) trong tích

- Trình tự thực hiện các phép toán:

+ Thực hiện các phép toán trong ngoặc trước

+ Trong dãy các phép toán không chứa ngoặc thì thực hiện từ trái qua phải, theo thứ tự: *, /, div, mod, +, -

- Các hàm số học thường dùng: Sqr(x), Sqrt(x), abs(x), ln(x), exp(x), Sin(x), Cos(x).

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt GV: Trong các bước để giải một bài toán trong tin

học thì bước xác định bài toán có nghĩa là ta đi xác

định cái gì?

HS: Xác định Input và Ouput của bài toán.

GV: Cho biết cú pháp của thủ tục nhập dữ liệu trong

ngôn ngữ lập trình Pascal

HS: Dựa vào sách giáo khoa trả lời câu hỏi.

GV: Viết 2 thủ tục nhập giá trị cho biến k và 3 biến

a, b, c

HS: Lên bảng viết thủ tục.

GV: Cho biết cú pháp của thủ tục xuất dữ liệu trong

I Các thủ tục vào/ra chuẩn:

1 Nhập dữ liệu vào từ bàn phím:

- Cú pháp:

Read(<Danh sách các biến vào>);

Hoặc Readln(<Danh sách các biến vào>);

- Ý nghĩa: Nhận giá trị được gõ từ bàn phím

và gán cho danh sách các biến (Mỗi biến cách nhau bởi phím cách hoặc phím Enter)

- Ví dụ: readln(k);

Readln(a,b,c);

2 Đưa dữ liệu ra màn hình:

Trang 19

ngôn ngữ lập trình Pascal.

HS: Dựa vào sách giáo khoa trả lời câu hỏi.

GV: Thủ tục Write khác với Writeln chỗ nào?

HS: trả lời câu hỏi.

GV: Cho biết kết quả hiện ra màn hình của 2 thủ tục

sau:

Writeln(k:6:2);

Write(a:4,b:4,a+b:8);

Với k=35.6; a=245; b=65;

GV: Hãy xác định dữ liệu vào và ra của bài toán?

GV: Viết chương trình minh hoa.

HS: Xem, nghe giảng và ghi chép.

- Cú pháp:

Write(<danh sách kết quả ra>); (1)Writeln(<danh sách kết quả ra>); (2)Writeln;

- Ý nghĩa: Thủ tục (1) đưa danh sách kết quả

ra màn hình và con trỏ nằm ngay sau kết quả cuối cùng, thủ tục (2) sau khi đưa danh sách kết quả ra màn hình thì con trỏ xuống đầu dòng tiếp theo, còn thủ tục (3) không ghi gì hết đưa con trỏ xuống một dòng

- Ví dụ:

Write(‘Nhap he so k=’); Readln(k);

Writeln(‘Nhap he so a, b, c:’); Readln(a,b,c);

* Chú ý: Trang 31-SGK

3 Ví dụ áp dụng: Viết chương trình nhập vào 2

số nguyên Tính và in ra màn hình tổng của 2 số nguyên vừa nhập

Writeln('Nhap vao 2 so nguyen duong:');

Write('Nhap vao so nguyen a:'); readln(a); Write('Nhap vao so nguyen b:'); readln(b); S:=a+b;

Write('Tong cua 2 so la:',s:6);

readln;

END.

4 Củng cố: Các thủ tục vào ra chuẩn của Pascal, các bước để viết chương trình.

5 Dặn dò: Làm bài tập 6-10 (trang 36 SGK).

Trang 20

Ngày soạn:15/10/2012 Ngày dạy 16/10/2012.

Đề bài dạy: SOẠN THẢO, DỊCH, THỰC HIỆN VÀ HIỆU CHỈNH CHƯƠNG TRÌNH

+ Biết các lệnh vào/ra đơn giản để nhập thông tin từ bàn phím và đưa thông tin ra màn hình

+ Biết các bước: Soạn thảo, dịch, thực hiện và hiệu chỉnh chương trình

+ Biết một số công cụ của môi trường Turbol Pascal

- Kĩ năng:

+ Viết được một số lệnh vào/ra đơn giản

+ Bước đầu sử dụng được chương trình dịch để phát hiện lỗi

+ Bước đầu chỉnh sửa được chương trình dựa vào thông báo lỗi của chương trình dịch và tính hợp lí của kết quả thu được

- Thầy: Sách giáo khoa, giáo án, máy tính + một chương trình đã được soạn sẵn, máy chiếu.

Câu hỏi:

- Ngôn ngữ lập trình Pascal có những phép toán nào?

- Cú pháp câu lệnh gán trong ngôn ngữ lập trình Pascal được trình bày như thế nào?

- Cho ví dụ về câu lệnh gán trong ngôn ngữ lập trình Pascal

Trả lời:

- Cú pháp và ý nghĩa thủ tục nhập dữ liệu:

+ Cú pháp:

Read(<Danh sách các biến vào>);

Hoặc Readln(<Danh sách các biến vào>);

+ Ý nghĩa: Nhận giá trị được gõ từ bàn phím và gán cho danh sách các biến.

- Cú pháp và ý nghĩa thủ tục xuất dữ liệu:

+ Cú pháp:

Write(<danh sách kết quả ra>); (1)Writeln(<danh sách kết quả ra>); (2)

+ Ý nghĩa: Thủ tục (1) đưa danh sách kết quả ra màn hình và con trỏ nằm ngay sau kết quả

cuối cùng, còn thủ tục (2) sau khi đưa danh sách kết quả ra màn hình thì con trỏ xuống đầu dòng tiếp theo

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt GV: Nêu các cách để khởi động Turbo Pascal.

HS: Lăng nghe và ghi bài.

GV: Soạn thảo chương trình là gì?

HS: Gõ Nội dung cần đạt của chương trình.

II Soạn thảo, dịch, thực hiện và hiệu chỉnh chương trình:

- Khởi động chương trình:

C1: Nháy đúp vào biểu tượng Turbo Pascal trên

màn hình nền

C2: Vào C:\Program files\TP\BIN\TURBO.EXE

Trang 21

GV: Nêu các bước để lưu một chương trình?

GV: Nêu các thao tác biên dịch, đóng cửa sổ chương

trình, thoát khỏi chương trình

GV: Thực hiện khởi động chường trình Turbo Pascal

và soạn chương trình: Nhập vào 2 số nguyên Tính

và in ra màn hình tổng của 2 số nguyên vừa nhập

Thực hiện các thao tác lưu chương trình, kiểm tra,

sửa lỗi và thực hiện chương trình

HS: Theo dõi thực hiện của giáo viên.

- Soạn thảo chương trình: Gõ Nội dung của chương trình

- Lưu chương trình: Nhấn F2 >gõ tên tệp (ko được có dấu cách) > Enter.

- Biên dịch chương trình: Nhấn F9 để kiểm tra

và sửa lỗi cú pháp (nếu có)

- Chạy chương trình: Nhấn tổ hợp phím

Ctrl+F9.

- Đóng cửa sổ chương trình: Nhấn tổ hợp phím

Alt+F3.

- Thoát khỏi phần mềm: Alt + X.

4 Củng cố: Các thủ tục vào ra chuẩn của Pascal, các bước để viết chương trình.

5 Dặn dò: Làm bài tập 6-10 (trang 36 SGK).

Trang 22

Ngày soạn 21/10/2012 Ngày dạy 23/10/2012.

- Giới thiệu một chương trình Pascal hoàn chỉnh đơn giản

- Làm quen với một số dịch vụ cơ bản của Turbo Pascal hoặc Free Pascal trong việc soạn thảo, lưu trữ, dịch và thực hiện chương trình

- Thầy: SGK + máy chiếu + phòng máy và chuẩn bị trước một số chương trình đơn giản.

- Trò: SGK và xem trước Nội dung cần đạt của bài tập và thực hành 1.

Câu hỏi: Cho biết chức năng của các phím và tổ hợp phím sau: F2, F3, Alt+F9, Ctrl+F9, Alt + X Trả lời: - F2 : Lưu chương trình

- F3 : Mở chương trình

- Alt+F9 : Dịch chương trình

- Ctrl+F9 : Chạy chương trình

- Alt+X : Thoát khỏi phần mềm Turbo Pascal

3 Vào bài mới

- Hãy cho biết cú pháp khai báo tên chương trình,

khai báo thư viện, khai báo hằng và khai báo biến?

- Yêu cầu học sinh gõ chương trình Giai_PTB2

trong SGK

- Quan sát và hướng dẫn việc soạn thảo chương trình

của học sinh

- Cú pháp khai báo tên chương trình:

Program <Tên chương trình>;

- Cú pháp khai báo thư viện:

Uses <Tên thư viện>;

- Khai báo hằng:

Const <Tên hằng> = <Giá trị>;

- Khai báo biến:

Var <Danh sách biến> : <Kiểu dữ liệu>;

Trang 23

- GV yêu cầu học sinh lưu lại chương trình vừa soạn

thảo với tên PTB2.PAS lên đĩa.

- Yêu cầu học sinh dịch, kiểm tra và sửa lỗi của

chương trình (nếu có)

- GV yêu cầu học sinh chạy thử chương trình với các

bộ đầu vào đã cho trong SGK và quan sát kết quả

nhận được

- GV yêu cầu HS chạy lại chương trình với bộ đầu

vào khác (1, 0, -2)

- Sửa lại chương trình trên sao cho không dùng biến

trung gian D Thực hiện chương trình với các bộ dữ

liệu như trên

- Sửa lại chương trình nhận được ở câu c) bằng cách

thay đổi công thức tính x2 (có 2 cách để tính x2)

- Chạy chương trình với các bộ đầu vào đã cho trong

mục h và I, quan sát kết quả nhận được

d) Nhấn phím Ctrl + F9 để thực hiện chương trình

Nhập các giá trị 1; -3; 2 Quan sát kết quả trên màn hình (x1=1.00; x2=1.41)

e) Nhấn tổ hợp phím Ctrl + F9 rồi nhập các giá trị 1;

0; -2 Quan sát kết quả hiện trên màn hình 1.41; x2=1.41)

(x1=-f) Thay đoạn chương trình

d:=b*b-4*a*c;

x1:=(-b-sqrt(d))/(2*a);

bằng đoạn chương trình:

x1:=(-b-sqrt(sqr(b)-4*a*c))/(2*a);

Thực hiện lại chương trình với bộ dầu vào trên

g) Sửa lại công thức tính

x2:= (-b+sqrt(sqr(b)-4*a*c))/(2*a);

h) Thực hiện chương trình đã sửa với bộ dữ liệu1; -5;

6 Quan sát kết quả hiện trên màn hình (x1=2.00 x2=3.00)

i) Thực hiện chương trình với bộ dữ liệu 1; 1; 1 và

quan sát kết quả trên màn hình

4 Củng cố: Khởi động Tubo Pascal, soạn thảot, lưu trữ, dịch và thực hiện chương trình.

5 Dặn dò: Làm bài tập 1-10 trang 35, 36-SGK để chuẩn bị cho tiết bài tập.

Trang 24

- Ôn tập các kiến thức đã học: Hằng, biến, các kiểu dữ liệu chuẩn, biểu thức số học, biểu thức quan hệ, biểu thức logic

- Viết được một chương trình hoàn chỉnh đơn giản

- Thầy: SGK + Giáo án.

- Trò: SGK + làm trước các bài tập trang 35, 36-SGK.

2 Kiểm tra vở bài tập của học sinh.

Câu 1: Cho biết sự khác nhay giữa hằng có đặt tên

và biến

Câu 2: Tại sao phải khai báo biến?

Câu 3: (Trang 35-SGK)

- Biến P có thể khai báo bằng kiểu dữ liệu nào?

- Biến X có thể khai báo bằng kiểu dữ liệu nào?

- Vậy lựa chọn nào là lựa chọn đúng?

- Với A có giá trị nguyên nằm trong phạm vi từ 100

đến 200 thì diện tích S của hình vuông nhỏ nhất và

lớn nhất là bao nhiêu?

- Với diện tích S nhỏ nhất là 10000 và lớn nhất là

40000 thì S có thể được khai báo bằng kiểu dữ liệu

nào trong các kiểu dữ liệu đã nêu là đúng và tốn ít

bộ nhớ nhất?

- Hằng là đại lượng có giá trị không thay đổi trong

quá trình thực hiện chương trình

- Biến là đại lượng có thể bị thay đổi trong quá trình

- Biến P có thể khai báo bởi kiểu số nguyên byte,

integer, word, longint hay kiểu số thực real, extended

- Biến X có thể khai báo bởi kiểu số thực real hoặc

extended

Đáp án đúng là: B, D

- Diện tích S nhỏ nhất là 10000 và lớn nhất là 40000.

- S khai báo thuộc kiểu Word là đúng và tốn ít bộ nhớ nhất Vậy phương án đúng là C.

Trang 25

Câu 6: (Trang 35-SGK) Hãy viết biểu thức toán học

dưới đây trong Pascal:

3 1

y x z

a z a

x

+ +

− +

Câu 7: (Trang 36-SGK) Chuyển biểu thức Pascal

thành biểu thức toán học tương ứng:

a) a/b*2; b) a*b*c/2;

c) 1/a*b/c; d) b/sqrt(a*a+b);

- Xác định dữ liệu vào và dữ liệu ra của bài toán

- Diện tích hình gạch chéo bằng nữa diện tích của

hình tròn Vì vậy diện tích của hình gạch chéo là:

) b

c

b d

Uses Crt;

Const g=9.8;

Var h,v:real;

Trang 26

GV: Cho biết Input và Output của bài toán?

HS: Input: Độ dài 3 cạnh của tam giác.

Output: Diện tích, Chu vi của tam giác

GV: Nêu công thức tính diện tích và chu vi tam giác.

HS: S = p(p−a)(p−b)(p−c) với

c

c b a

p= + +C=2p

GV: Gọi một học sinh lên bảng viết chương trình.

HS: Lên bảng viết chương trình.

HS: Input: Thời gian tính bàng giây.

Output: Giời, phút, giây

Trang 27

HS: Số giời =8000 div 3600 =2.

Số phút=(8000 mod 3600) div 60=13

Số giây =8000 mod 60=20

HS: Input: Độ dài 3 cạnh của tam giác.

Output: Diện tích, Chu vi của tam giác

4 Củng cố: Hằng, biến, các kiểu dữ liệu chuẩn.

5 Dặn dò: Xem lại các bài toán đã giải và xem trước

Trang 28

HS: Input: Độ dài a.

Output: Diện tích phần gạch chéo

GV: Diện tích phần gạch chéo bàng ½ diện tích hình

tròn Hãy nêu công thức tính diện tích phần gạch

GV: Trong bài toán có những hằng và biến nào?

HS: Có hằng số π và biến a,s

Bài 6: Hãy viết chương trình nhập số a (a>0) rồi tính và đưa ra diện tích phần được gạch chéo trong hình1 (Kết quả làm tròn đến 4 chữ số thập phân).

Bài 7: Lập trình tính và đưa ra màn hình vận tốc

v khi chạm đất của một vật rơi tự do từ độ cao h,

a -a

a

-a

x y

Trang 29

HS: Input: Độ cao h.

Output: Vận tốc v lúc chạm đất

GV: Trong bài toán có những hằng và biến nào?

HS: Có hằng số g và biến h,v.

biết rằng v= 2gh, trong đó g là gia tốc rơi tự do và g=9,8 m/s 2 Độ cao h(m) được nhập từ bàn phím.

4 Củng cố: Hằng, biến, các kiểu dữ liệu chuẩn.

5 Dặn dò: Xem lại các bài toán đã giải và xem trước Bài 9: Cấu trúc rẽ nhánh.

Trang 30

- Hiểu nhu cầu của cấu trúc rẽ nhánh trong việc giải quyết các bài toán

- Hiểu cơ chế hoạt động của câu lệnh rẽ nhánh dạng thiếu và dạng đủ

- Hiểu câu lệnh ghép

- Sử dụng được cấu trúc rẽ nhánh để mô tả thuật toán của một số bài toán đơn giản

- Viết được các lệnh rẽ nhánh áp dụng trong một số trường hợp đơn giản

- Trò: SGK.

GV: Nêu ví dụ thực tiển có rất nhiều việc chỉ được

thực hiện khi một điều kiện nào đó được thỏa mãn

VD:

- Nếu ngày mai trời nắng Nam sẽ đi đá bóng.

- Nếu ngày mai trời nắng Nam sẽ đi đá bóng,

ngược lại Nam ở nhà xem ti vi.

GV: Yêu cầu học sinh tìm thêm một số ví dụ một

việc nào đó trong thực tiển mà chỉ được thực hiện

khi thỏa một điều kiện nào đó?

HS: Đưa ra các ví dụ.

GV: Nêu cú pháp của câu lệnh rẽ nhánh dạng

khuyết?

GV: Vẽ sơ đồ khối mô tả hoạt động của câu lệnh if

dạng thiếu?

GV: Nêu ý nghĩa của câu lệnh rẽ nhánh dạng

khuyết?

GV: Hãy viết đoạn lệnh sử dụng cấu trúc rẽ nhánh

dạng khuyết tìm giá trị lớn nhất của 2 số a, b được

Nếu thì , ngược lại thì

2 Câu lệnh if-then:

a) Dạng thiếu (khuyết):

- Cú pháp: if <Điều kiện> then <Câu lệnh>;

- Ý nghĩa: Nếu Điều kiện đúng thực hiện câu lệnh sau từ khóa then, nếu điều kiện sai thì bỏ qua câu

lệnh

- Ví dụ:

(vd1) Tìm Max (số lớn nhất) của a, b.

Max:=a;

If Max<b then Max:=b;

Đúng

Sai

Trang 31

GV: Nêu cú pháp của câu lệnh rẽ nhánh dạng đủ?

GV: Vẽ sơ đồ khối mô tả hoạt động của câu lệnh if

dạng đủ?

HS: Dựa vào SGK để vẽ sơ đồ khối.

GV: Nêu ý nghĩa của câu lệnh rẽ nhánh dạng đủ?

GV: Hãy viết đoạn lệnh sử dụng cấu trúc rẽ nhánh

dạng đủ tìm giá trị lớn nhất, nhỏ nhất của 2 số được

nhập vào

HS: Viết đoạn chương trình tìm Max, Min.

GV: Lệnh ghép là gì? Nêu cú pháp câu lệnh ghép.

HS: Dựa cào SGK trả lời câu hỏi.

GV: Hãy viết đoạn chương trình tìm Max, min của 2

số a, b nhập vào

HS: Viết đoạn chương trình tìm Max, Min.

(vd2) Kiểm tra số a có phải là số chẵn hay không?

If a mod 2=0 then Write(‘a la so chan’);

b) Dạng đủ:

- Cú pháp: if <Điều kiện> then <Câu lệnh 1>

Else <Câu lệnh 2>;

- Ý nghĩa: Nếu điều kiện đúng thì thực hiện câu

lệnh 1, ngược lại thì thực hiện câu lệnh 2

- Ví dụ:

(1) Tìm Max, Min của a, b:

If a>b then Max:=aElse Min:=b;

(2) Kiểm tra a là chẵn hay lẻ:

If a mod 2=0 then write(‘a la so chan’)Else write(‘a la so le’);

3 Lệnh ghép: là câu lệnh gộp một dãy lệnh.

- Cú pháp: BEGIN

<các câu lệnh>;

Điều kiện Câu lệnh

1

ĐúngSai

Câu lệnh 2

Trang 32

- Trò: SGK.

GV: Gọi một học sinh lên bảng làm bài tập 4-trang

51 SGK

HS: Lên bảng làm bài tập

Bài 1: Bài 4-Trang 51 SGK

a) if (x*x+y*y<=1) then z:=x*x+y*y;

if(x*x+y*y>1) and (y>=x) then z:=x+y;

if(x*x+y*y>1) and (y<x) then z:=0.5;

b) if sqrt(sqr(x-a)-sqr(x-b))>r then z:=x+yElse z:=x+y;

Bài 2: Viết chương trình nhập vào tọa độ 3 đỉnh của

1 tam giác, tinh tọa độ trọng tâm G và in ra màn hình

Writeln('NHAP TAO DO 3 DINH:');

Write('Nhap toa do dinh A:'); Readln(xa,ya); Write('Nhap toa do dinh B:'); Readln(xb,yb); Write('nhap toa do dinh C:'); Readln(xc,yc);

xG:=(xa+xb+xc)/3; yG:=(ya+yb+yc)/3;

Write('Toa do trong tam G=(',xg:2:1,';',yg:2:1,')'); Readln;

END.

Bài 3: Viết chương trình nhập vào độ dài 3 cạnh của

tam giác ABC Kiểm tra xem tam giác tạo bởi 3 cạnh đó là tam giác gì (đều, cân hay thường)

Program Tamgiac;

Uses Crt;

Var a,b,c:real;

BEGIN Clrscr;

Trang 33

Write('Nhap do dai 3 canh cua tam giac:');

Trang 34

- Ôn tập lại cấu trúc rẽ nhánh

- Rèn luyện kỹ năng viết chương trình sử dụng cấu trúc rẽ nhánh

- Trò: SGK.

GV: Nêu thuật toán giải phương trình bậc nhất.

HS: Một học sinh lên bảng, những học sinh còn lại

viết chương trình vào giấy nháp

GV: Nêu thuật toán tìm Max, Min của 2 số a,b.

Bài 1: Viết chương trình giải phương trình bậc nhất ax+b=0.

Program Bai10;

Uses Crt;

Var a,b:real;

BEGIN Clrscr;

Writeln('So lon nhat la: ',Max);

Writeln('So nho nhat la: ',min);

Readln;

END.

Trang 35

GV: Nêu thuật toán tìm Max của 2 số a,b, c.

HS:

B1: Nhập 2 số thực a, b, c.

B2: Maxa;

B3: Nếu Max<b thì Maxb;

B4: Nếu Max<c thì Maxc;

B5: Kết thúc.

Bài 3: Viết chương trình tìm giá trị lớn nhất (Max) của 2 số bất kỳ a, b, c.

If Max<b then Max:=b;

If Max<c then max:=c;

Write('So lon nhat la:',Max);

Readln;

END.

3 Củng cố: Cấu trúc và ý nghĩa của câu lệnh rẽ nhánh.

4 Dặn dò: Xem lại các bài tập đã giải và làm các bài tập sau:

Bài 1 Giả sử giá điện được tính theo từng mức tiêu thụ như sau:

0 đến 100 550

101 đến 150 650

152 trở lên 800Nhập vào số điện tiêu thụ, tính tiền phải trả

Bài 2: Viết chương trình nhập vào 3 số bất kì Kiểm tra xem nó có thể là độ dài của 3 cạnh của tam giác hay không, nếu phải thì tính diện tích, chu vi của nó và in kết quả ra màn hình Ngược lại thông báo

‘Khong phai 3 canh cua mot tam giac’

Bài 3: Viết chương trình giải và biện luận hệ phương trình bậc nhất: ax by c

Trang 36

- Ôn tập lại cấu trúc rẽ nhánh

- Rèn luyện kỹ năng viết chương trình sử dụng cấu trúc rẽ nhánh

- Trò: SGK.

GV: Nêu thuật toán giải.

HS:

B1: Nhập số kw điện tiêu thụ.

B2: Nếu kw<=100 thì TTkw*550, kết thúc

B3: Nếu kw<=150 thì TT100*550+(kw-100)*650

B4: TT100*550+50*650+(kw-150)*800

GV: Nhận xét, đánh giá, sửa sai (nếu có) và cho

Bài 1 Giả sử giá điện được tính theo từng mức tiêu thụ như sau:

0 đến 100 550

101 đến 150 650

152 trở lên 800 Nhập vào số điện tiêu thụ, tính tiền phải trả.

Program Bai8;

Uses Crt;

var kw,TT:longint;

BEGIN Clrscr;

Write('Nhap vao so dien tieu thu:');

Readln(kw);

if kw<=100 then TT:=kw*550 else if kw<=150 then TT:=100*550+(kw-100)*650 else TT:=100*550+(kw-100)*650+(kw-150)*800; Write('Tien dien phai tra la:',TT);

Readln;

END

Bài 2: Viết chương trình nhập vào 3 số bất kì Kiểm tra xem nó có thể là độ dài của 3 cạnh của tam giác hay không, nếu phải thì tính diện tích, chu vi của nó và in kết quả ra màn hình Ngược lại thông báo ‘Khong phai 3 canh cua mot tam giac’.

Program Tamgiac;

Uses Crt;

Var a,b,c,p,cv,dt:real;

Trang 37

viết chương trình vào giấy nháp.

GV: Nêu thuật toán tìm Max của 2 số a,b, c.

HS:

B1: Nhập 2 số thực a, b, c.

B2: Maxa;

B3: Nếu Max<b thì Maxb;

B4: Nếu Max<c thì Maxc;

BEGIN Clrscr;

Write('Nhap vao do dai 3 canh cua tam giac:');

Uses Crt;

Var a,b,c,d,e,f,dd,dx,dy:real;

BEGIN Clrscr;

Trang 38

+ Biết được ý nghĩa của cấu trúc lặp, cấu trúc chung của lệnh lặp For trong ngôn ngữ lập trình Pascal.+ Biết sử dụng đúng hai dạng lệnh lặp For trong ngôn ngữ lập trình Pascal

- Kỹ năng:

+ Viết đúng các lệnh lặp kiểm tra điều kiện trước, lệnh lặp với số lần định trước

+ Bước đầu sử dụng được lệnh lặp For để lặp trình giải các bài toán đơn giản.

- Thầy: Giáo án + SGK.

- Trò: Vở ghi + SGK.

Câu hỏi: Nêu cú pháp và ý nghĩa của câu lệnh rẽ nhánh dạng thiếu và đủ.

Trả lời:

- Dạng thiếu:

+ Cú pháp: if <Điều kiện> then <Câu lệnh>;

+ Ý nghĩa: Nếu Điều kiện đúng thực hiện câu lệnh sau từ khóa then, nếu điều kiện sai thì

bỏ qua câu lệnh

- Dạng đủ:

+ Cú pháp: if <Điều kiện> then <Câu lệnh 1>

Else <Câu lệnh 2>;

+ Ý nghĩa: Nếu điều kiện đúng thì thực hiện câu lệnh 1, ngược lại thì thực hiện câu lệnh 2.

GV: Trong thực tiễn cũng như trong khoa học, có

nhiều bài toán đòi hỏi phải thực hiện lặp đi lặp lại

một số thao tác nhất định Tuy nhiên số lần lặp có

thể biết trước hoặc không biết trước

GV: Xét bài toán 1 và bài toán 2 (SGK)

GV: Nêu cú pháp của lệnh lặp For dạng tiến?

GV: Nêu cú pháp của lệnh lặp For dạng lùi?

GV: For, to, Downto, do là gì?

HS: Là các từ khóa.

GV: Biến đếm, giá trị đầu, giá trị cuối có thể nhận

những loại dữ liệu nào?

1 Lặp với số lần biết trước For-do:

a) Cú pháp:

- Cú pháp dạng tiến:

For <BĐ>:=<GT đầu> to <GT cuối> do <câu lệnh>;

- Cú pháp dạng lùi:

For<BĐ>:=<GT cuối> Downto <GT đầu> do <câu lênh>;

Trong đó: For, to, Downto, do là các từ khóa Biến

đếm, giá trị đầu, giá trị cuối phải cùng kiểu và thuộc kiểu dữ liệu đếm được (nguyên, char)

Trang 39

GV: Cho biết ý nghĩa của câu lệnh lặp For-do?

HS: Dựa vào SGk trả lời câu hỏi.

GV: Số lần lặp =0 khi nào?

HS: Dựa vào SGK trả lời.

GV: Số lần lặp được tính như thế nào?

GV: Yêu cầu học sinh viết chương trình in ra màn

hình 10 dòng chữ ‘chao cac ban’ có sử dụng vòng

lặp For-do

HS: Viết chương trình vào nháp.

GV: Viết chương trình in ra màn hình 2 hàng số

nguyên: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

10 9 8 7 6 5 4 3 2 1

HS: Soạn chương trình vào nháp.

GV: Kiểm tra học sinh viết chương trình và sửa lỗi

chương trình cho hs (nếu có)

GV: Yêu cầu học sinh Viết chương trình tính tổng

b) Ý nghĩa:

- Ở lặp tiến: Câu lệnh sau từ khóa DO sẽ được thực

hiện tuần tự với biến đếm lần lượt nhận các giá trị liên tiếp tăng từ giá trị đầu đến giá trị cuối

- Ở lặp lùi: Câu lệnh sau từ khóa DO sẽ được thực

hiện tuần tự với biến đếm lần lượt nhận các giá trị liên tiếp giảm từ giá trị cuối đến giá trị đầu

* Ghi chú:

- SLL=0 Khi cận đầu > cận cuối

- SLL= Cận cuối - cận đầu +1 (For tiến)

c) Các ví dụ:

Ví dụ 1: Viết chương trình in ra màn hình 10 dòng

chữ ‘chao cac ban’

END

Ví dụ 2:Viết chương trình in ra 2 hàng số nguyên:

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

10 9 8 7 6 5 4 3 2 1

Ví dụ 3: Viết chương trình tính tổng các số chẵn từ 1

tới N Với N nhập từ bàn phím

Trang 40

+ Biết được ý nghĩa của cấu trúc lặp có số lần lặp chưa xác định

+ Biết được cấu trúc chung của lệnh lặp While trong ngôn ngữ Pascal.

+ Biết được sự thực hiện của máy khi gặp lệnh lặp While.

- Kỹ năng:

+ Phân biệt được sự giống và khác nhau giữa cấu trúc lặp For và While.

+ Sử dụng đúng lệnh lặp While trong lập trình.

+ Bước đầu biết lựa chọn đúng dạng lệnh lặp để lập trình giải quyết được một số bài toán đơn giản

- Trò: SGK + vở ghi.

- Câu hỏi: Nêu cú pháp và ý nghĩa của câu lệnh lặp For tiến.

- Trả lời: + Cú pháp: For <BĐ>:=<GT đầu> to <GT cuối> do <Câu lệnh>;

+ Ý nghĩa: B1: Tính giá trị cận đầu, cận cuối.

B2: Gán GT cận đầu cho biến đếm.

B3: Nếu GT biến đếm <=GT cuối thì thực hiện câu lệnh sau từ khóa Do

Ngược lại thoát khỏi vòng lặp

B4: Tắng giá trị biến đếm và quay lại B3.

GV: Nêu cú pháp của cấu trúc lặp?

HS: Dựa vào SGK nêu cú pháp cấu trúc lặp.

GV: Nêu ý nghĩa của cấu trúc lặp?

GV: Hãy cho biết SLL=0 khi nào và trong trường

hợp nào thi câu lệnh While lặp vô hạn lần.

HS: Dựa vào sự hoạt động của câu lệnh While trả

lời câu hỏi

2 Cấu trúc lặp với số lần chưa biết trước, câu lệnh lặp While-do (điều kiện trước):

- Cú pháp: While <Điều kiện> do <Câu lệnh>;

- Ý nghĩa:

B1: Tính giá trị của biểu thức điều kiện.

B2: Nếu điều kiện đúng thì thực hiện câu lệnh sau

Do và quay lại bước 1 Ngược lại thoát khỏi While.

- Nhận xét:

+ SLL=0 nếu ngay từ đầu biểu thức điều kiện có giá

trị False.

+ Nếu biểu thức điều kiện luôn có giá trị đúng thì

While sẽ bị Loop (Lặp vô hạn lần) Do đó các câu

lệnh trong While phải có sự tham gia tính toán làm

thay đổi giá trị của biểu thức điều kiện

- Các ví dụ:

Định dạng
Số trang	130
Dung lượng	1,05 MB

Giáo án Tin học 11 chuẩn KTKN_Bộ 2

Chuẩn bị của thầy và trị:

KIỂM TRA 15 PHÚT (lần 2) Đeà: