TẬP HUẤN TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC CHO GIẢNG VIÊN ĐHSP VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÁC MÔN HỌC LỚP 12 PHÂN BAN

ĐỀ CƯƠNG TỔNG QUÁT DÙNG TRONG LỚP TẬP HUẤN TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC CHO GIẢNG VIÊN ĐHSPVỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÁC MÔN HỌC LỚP 12 PHÂN BAN PHẦN THỨ HAICHƯƠNG TRÌNH VÀ SÁCH GIÁO KHOAMÔN

ĐỀ CƯƠNG TỔNG QUÁT DÙNG TRONG LỚP TẬP HUẤN TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC CHO GIẢNG VIÊN ĐHSP

VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÁC MÔN HỌC LỚP 12 PHÂN BAN

PHẦN THỨ HAICHƯƠNG TRÌNH VÀ SÁCH GIÁO KHOAMÔN HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP LỚP 12

- Nắm được các nội dung phương pháp tổ chức Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

ở trường THPT theo định hướng đổi mới

- Nắm được các nội dung đổi mới trong việc đánh giá kết quả Hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp ở trường THPT

- Nắm được các phương tiện thiết bị tối thiểu của Hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp, lớp 12

2 Về kỹ năng:

Có khả năng thiết kế và biết cách hướng dẫn giáo viên THPT cách thức thiết kế mộthoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT theo đúng quy trình và phương phápđổi mới Biết cách vận dụng các phương pháp đổi mới để tổ chức HĐGDNGLL cho phù hợpvới thực tiển GD của trường THPT, phù hợp với tình hình cụ thể của địa phương

Có khả năng hướng dẫn các giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường THPT biết cách thựchiện và vận dụng các hình thức, phương pháp đánh giá kết quả HĐGDNGLL một cách hợp

II Nội dung:

1 Hướng dẫn thực hiện chương trình và sách giáo viên HĐGDNGLL lớp

2 Đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT

3 Đổi mới phương pháp đánh giá kết quả HĐGDNGLL

4 Sử dụng phương tiện thiết trong việc tổ chức các HĐGDNGLL lớp 12

III Tài liệu bồi dưỡng:

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, lớp 12, Sách giáo viên,

7 Máy móc, phương tiện:

- Phim tư liệu: Tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho HS lớp 12

- Máy vi tính, máy chiếu đa năng

IV Kết cấu của chuyên đề:

- Chuyên đề được thiết kế theo kiểu mô-đun, mỗi mô-đun tương ứng với một nộidung cụ thể

- Nội dung của từng mô-đun được thiết kế theo cấu trúc như sau:

1/ Tên mô-đun

2/ Mục tiêu của mô-đun

3/ Giới thiệu chung về mô-đun

4/ Tài liệu và thiết bị để thực hiện mô-đun

5/ Hoạt động:

- Hoạt đông 1: Khởi động

- Hoạt đông 2: Tổ chức cho học viên thảo luận những nội dung trọng tâm của mô-đun

- Hoạt động 3: Tổ chức cho học viên trình bày, thảo luận, tranh luận

- Hoạt động n: Tổng kết bài học

6/ Đánh giá: Sử dụng các kỹ thuật đánh giá khác nhau như:

- Câu hỏi tự luận

- Bảng kiểm

- Câu hỏi trắc nghiệm

7/ Phần phụ lục

V Phương pháp học tập, nghiên cứu:

- Trong mỗi mô-đun hoặc trong từng hoạt động của mô-đun, hoạt động của học viên

và báo cáo viên diễn ra theo các giai đoạn kế tiếp nhau một cách linh hoạt

 Phần của báo cáo viên:

Sử dụng các phương pháp dạy học đề cao vai trò chủ thể nhận thức của học viên như:Thuyết trình có sự tham gia của người học; thảo luận; tranh luận; giải quyết vấn đề; hướngdẫn tự học

- Tập trung vào những vấn đề trọng tâm, cơ bản

- Diễn ra trong thời gian phù hợp

- Báo cáo viên giao nhiệm vụ cụ thể cho các học viên với những yêu cầu cụ thể vàthời gian hoàn thành.

- Đảm bảo tất cả các học viên đều tham gia tích cực và có trách nhiệm

 Phần giải đáp thắc mắc của báo cáo viên

- Khuyến khích tối đa và cao độ các học viên trao đổi, tranh luận

- Huy động cả lớp tham gia vào việc nghiên cứu trả lời câu hỏi hay trao đổi theo nhómhoặc cả lớp

- Báo cáo viên là người đóng vai trò chính trong việc giải đáp các câu hỏi của họcviên

MÔ-ĐUN 1HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH VÀ SÁCH GIÁO VIÊN HOẠT

ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP LỚP 12

I Mục tiêu:

- Giúp học viên hiểu được nội dung chương trình và nội dung sách giáo viênHĐGDNGLL lớp 12, nắm được các nội dung trọng tâm trong chương trình HĐGDNGLLlớp 12

- Có kỹ năng tổ chức thực hiện chương trình sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12

- Chủ động, sáng tạo trong quá trình trao đổi thảo luận và trong quá trình thực hiệnchương trình và sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12

II Giới thiệu chung về mô-đun.

Mô-đun này có vị trí rất quan trọng trong toàn bộ tài liệu bởi nó giúp người học có thểnăm được một cách tổng quát, có hệ thống các vấn đề lý luận chung nhất, liên quan đến vấn

đề tổ chức các HĐGDNGLL lớp 12 ở trường THPT

- Các nội dung chính của mô-đun này bao gồm:

+ Chương trình HĐGDNGLL lớp 12

+ Sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12

- Thời gian để học mô-đun: 5 tiết

III Tài liệu và thiết bị để thực hiện mô-đun

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, lớp 12, Sách giáo viên, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2007

2 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hướng dẫn thực hiện chương trình, Sách giáo khoa lớp

12 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2008.

3 Máy vi tính, máy chiếu đa năng

Hoạt động 1: Học viên nghiên cứu và thảo luận vấn đề: Mục tiêu của Hoạt động giáo

dục ngoài giờ lên lớp lớp 12

Mục tiêu của hoạt động 1: Sau khi tham gia hoạt động này, học viên cần phải đạt

được các mục tiêu cụ thể sau:

- Nêu được mục tiêu cụ thể của HĐGDNGLL lớp 12

- Có kỹ năng phân tích các mục tiêu của HĐGDNGLL lớp 12

- Tự tin và nghiêm túc khi trình bày nội dung của hoạt động này

Cách thức thực hiện:

- Báo cáo viên cho lớp điểm danh theo thứ tự từ 1 đến 3 Theo sự phân công của báocáo viên, những người có cùng một số sẽ ngồi cùng một vị trí và thực hiện cùng một bài tậptrong 5 phút

- Báo cáo viên phát cho mỗi người một mảnh giấy nhỏ, yêu cầu họ ghi ý kiến của

+ Những người số 1 làm bài tập: Hãy nêu mục tiêu về kiến thức của HĐGDNGLL lớp

12

+ Những người số 2 làm bài tập: Hãy nêu mục tiêu về kỹ năng cần đạt sau cácHĐGDNGLL lớp 12

+ Những người số 3 làm bài tập: Mục tiêu về thái độ của HĐGDNGLL lớp 12 là gì?

- Bảng được chia làm 3 cột, tương ứng với 3 mục tiêu của HĐGDNGLL Sau khi làmxong bài tập, từng người sẽ gắn câu trả lời của mình vào đúng vị trí trên bảng

- Với mỗi bài tập, báo cáo viên mời một đại diện lên bảng để tự tìm ra nội dung trả lờitập trung nhất Hỏi ý kiến cả lớp để bổ sung cho hoàn chỉnh, sau đó báo cáo viên sẽ chốt lạivấn đề

* Thông tin hỗ trợ cho hoạt động 1

* Mục tiêu chung của HĐ GD NGLL ở THPT:

Mục tiêu nhận thức:

- Giúp học sinh nâng cao trình độ nhận thức về các giá trị truyền thống của dân tộc,hiểu biết và tiếp thu các giá trị tốt đẹp của nhân loại, củng cố, bổ sung, nâng cao và mở rộngkiến thức đã học trên lớp, có trách nhiệm đối với bản thân, với gia đình, nhà trường và xãhội, có sự hiểu biết về các ngành nghề khác nhau trong xã hội và có khả năng định hướngnghề nghiệp cho bản thân

Mục tiêu kĩ năng:

- HĐGD NGLL giúp học sinh củng cố các kĩ năng cơ bản đã được rèn luyện từTHCS, trên cơ sở đó tiếp tục rèn luyện và phát triển các năng lực cơ bản như: năng lực giaotiếp, năng lực thích ứng, năng lực tự hoàn thiện nhân cách của bản thân, năng lực hợp tác,năng lực tổ chức, quản lí, năng lực hoạt động

Mục tiêu về thái độ:

Giúp học sinh có những thái độ đúng đắn trước những vấn đề của cuộc sống, biết chịutrách nhiệm về hành vi của bản thân, biết đấu tranh với những biểu hiện sai trái của ngườikhác và của bản thân để hoàn thiện mình, biết cảm thụ và đánh giá đúng đắn cái đẹp trongcuộc sống

Mục tiêu cụ thể của HĐGD NGLL ở lớp 12:

+ Giúp học sinh nâng cao hiểu biết về các giá trị truyền thống của dân tộc, tiếp thu cácgiá trị tốt đẹp của nhân loại, bổ sung, củng cố, nâng cao, mở rộng kiến thức đã được học trênlớp, có trách nhiệm với bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội, định hướng nghề nghiệpcho bản thân

+ Củng cố vững chắc các kĩ năng cơ bản được rèn luyện từ lớp11, trên cơ sở đó tiếptục hình thành và phát triển các năng lực chủ yếu như: năng lực tự hoàn thiện, năng lực thíchứng, năng lực giao tiếp, năng lực hoạt động chính trị-xã hội, năng lực tổ chức quản lí, nănglực hợp tác và cạnh tranh lành mạnh

+ Có thái độ đúng đắn trước những vấn đề của cuộc sống, biết phân biệt, đánh giá tựđiều chỉnh và hoàn thiện bản thân mình để hướng tới mục tiêu: chân, thiện, mĩ

Hoạt động 2: Học viên tự nghiên cứu tài liệu và trao đổi về nội dung: Cấu trúc

chương trình HĐGD NGLL

Mục tiêu của hoạt động 2:

Sau hoạt động học viên có khả năng:

- Hiểu được cấu trúc của chương trình HĐGD NGLL lớp 12.

- Biết cách phân tích chương trình

- Hỗ trợ và giúp đỡ lẫn nhau để cùng nắm được chương trình

- HĐGD NGLL hiện nay có điểm gì khác so với trước khi có chương trình?

Sau khi học viên phát biểu, báo cáo viên ghi nhận các ý kiến đóng góp của học viên

và đưa ra kết luận của mình

* Thông tin hỗ trợ cho hoạt động 2:

Nội dung HĐGDNGLL bao gồm có 6 vấn đề sau:

- Lý tưởng sống của thanh niên trong giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH,HĐH) của đất nước

- Tình bạn, tình yêu, hôn nhân và gia đình

- Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc

- Truyền thống dân tộc và truyền thống Cách mạng, bảo vệ di sản văn hoá của dântộc

- Thanh niên với vấn đề lập thân, lập nghiệp

- Những vấn đề có tính toàn cầu như: Bảo vệ môi trường, dân số và phát triển bềnvững, sức khoẻ sinh sản vị thành niên, phòng ngừa và đẩy lùi các tệ nạn xã hội, các bệnh tậthiểm nghèo

- Những vấn đề trên được cụ thể hoá thành 10 chủ đề hoạt động trong 12 tháng, cụ thểlà:

Tháng 9: Thanh niên học tập, rèn luyện vì sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá đấtnước

Tháng 10: Thanh niên với tình bạn, tình yêu,hôn nhân và gia đình

Tháng 11: Thanh niên với truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo

Tháng 12: Thanh niên với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Tháng 1: Thanh niên với việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc

Tháng 2: Thanh niên với lý tưởng Cách mạng

Tháng 3: Thanh niên với vấn đề lập nghiệp

Tháng 4: Thanh niên với hữu nghị, hoà bình và hợp tác

Tháng 5: Thanh niên với Bác Hồ

Tháng 6+7+8: Mùa hè tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng

Hoạt động 3: Học viên tự nghiên cứu và thảo luận về những nội dung mới cần chú ý

trong chương trình HĐGDNGLL lớp 12

Mục tiêu của hoạt động 3: Sau hoạt động học viên có khả năng:

- Nắm được các nội dung mới cần chú ý trong chương trình HĐGDNGLL lớp 12 như:Giáo dục sức khoẻ sinh sản (SKSS) vị thanh niên, luật hôn nhân và gia đình., luật nghĩa vụquân sự và luật lao động.

- Biết cách tích hợp nội dung giáo dục sức khoẻ sinh sản vị thành niên vào chươngtrình HĐGDNGLL lớp 12 Hiểu và biết cách vận dụng các điều luật trên vào các hoạt động

* Thông tin hỗ trợ cho hoạt động 3:

- Nội dung chương trình hoạt động ngoài giờ lên lớp lớp 12

- Chương trình HĐGDNGLL lớp 12 được thể hiện ở bảng sau:

Tháng Chủ đề các hoạt động Gợi ý nội dung và hình thức hoạt động

10 Thanh niên với tình bạn,

tình yêu, hôn nhân và gia

đình

- Thi tìm hiểu luật Hôn nhân và gia đình

- Tiểu phẩm về tình bạn tình yêu

11 Thanh niên với truyền thống

hiếu học và tôn sư trọng

đạo

- Thi sáng tác về thầy, cô giáo và mái trường

- Kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11

12 Thanh niên với sự nghiệp

- Thi tìm hiểu về luật nghĩa vụ quân sự

1 Thanh niên với việc giữ gìn

bản sắc văn hoá dân tộc

Thảo luận chủ đề “ Giữ gìn bản sắc văn hoádân tộc”

- Thi “ Trình diễn trang phục các dân tộc trênđất nước Việt Nam”

2 Thanh niên với lý tưởng

Cách mạng - Giao lưu với các Đảng viên của trường- Toạ đàm “ Lý tưởng của thanh niên trong

thời đại mới”

3 Thanh niên với vấn đề lập

nghiệp - Thanh niên với vấn đề lựa chọn nghềnghiệp

- Thảo luận chuyên đề lựa chọn nghề nghiệp

- Nghe nói chuyện về lựa chọn nghề nghiệp,

- Tìm hiểu về việc thực hiện Bộ Luật Laođộng của Việt Nam

4 Thanh niên với hoà bình,

5 Thanh niên với Bác Hồ - Thảo luận về tình bạn của Bác Hồ dành cho

tuổi trẻ và lòng kính yêu của tuổi trẻ đối vớiBác Hồ

- Văn nghệ “ Tháng 5 nhớ Bác Hồ”

6+7+8 Mùa hè tình nguyện vì cuộc

sống cộng đồng - Hoạt động câu lạc bộ sức khỏe sinh sản vithành niên

- Hoạt động tham quan dã ngoại

- Hoạt động phòng chống HIV/ AIDS

Hoạt động 4: Nghiên cứu và thảo luận về cấu trúc và nội dung của sách giáo viên

HĐGDNGLL lớp 12

Mục tiêu của hoạt động 4: Học xong phần này học viên cần:

- Nắm được cấu trúc của sách, cách thiết kế một hoạt động cụ thể, hiểu được nhữngnội dung cơ bản, những nội dung mới cần chú ý trong sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12

- Có kỹ năng sử dụng linh họat và sáng tạo sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12

- Có thái độ nghiêm túc thực hiện các yêu cầu và nội dung sách giáo viênHĐGDNGLL lớp 12

- Cách thực hiện: Báo cáo viên nêu mục tiêu của hoạt động, nêu cách thức làm việc

theo nhóm, làm việc chung cả lớp và yêu cầu học viên tự nghiên cứu sách giáo viênHĐGDNGLL lớp 12 theo các câu hỏi định hướng sau:

- Anh (chị) hãy nêu nhận xét chung về sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12

- Hãy trình bày cấu trúc của sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12

- Hãy nêu các chủ đề của sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12

- Hãy nêu cấu trúc của các chủ đề hoạt động và của các hoạt động cụ thể

- Nghiên cứu phần hướng dẫn thực hiện các chủ đề hoạt động Từ đó nhận xét vềmức độ nội dung của các hoạt động (cao, thấp, phù hợp với đối tượng); những nội dung mới,khó cần được giải thích; những kiến nghị các nhóm tiến hành thảo luận Sau đó đại diện của

từng nhóm lên báo cáo Thành viên của các nhóm khác đóng góp ý kiến bổ sung hoặc tranhluận để làm sáng tỏ các vấn đề đặt ra.

- Báo cáo viên chốt lại kết quả thảo luận của các nhóm

NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG THPT

II Giới thiêu chung về Mô-dun

- Đây là mô-dun rất quan trọng trong tài liệu bởi thông qua việc nghiên cứu mô-dunnày học viên không những nắm bắt được những vấn đề chung về đổi mới phương pháp tổchức HĐGDNGLL cho học sinh lớp 12 mà còn nắm bắt được các phương pháp cụ thể, cáchvận dụng từng phương pháp trong quá trình tổ chức hoạt động cho học sinh

- Các nội dung chính trong mô-đun:

1 Những vấn đề chung về đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trườngTHPT

1.1 Quan điểm cơ bản về đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT1.2 Những căn cứ đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL

1.3 Phương hướng đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT.1.4 Vận dụng các phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT theo địnhhướng đổi mới

1.5 Qui trình thiết kế một HĐGDNGLL theo định hướng đổi mới phương pháp ởtrường THPT

2 Hướng dẫn bồi dưỡng các nội dung cụ thể

2.1 Một số vấn đề về phương pháp tổ chức HĐGDNGLL

2.2 Hướng dẫn thiết kế HĐGDNGLL ở lớp 12

- Thời gian để học mô đun: 5 tiết

III Tài liệu và thiết bị thực hiện mô-đun.

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, lớp 12, Sách giáoviên, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2007

2 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hướng dẫn thực hiện chương trình, Sách giáo khoa lớp 12Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2008

3 Trần VănHiếu - Thiều Thị Hường - Đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp cho học sinh lớp 11 trường THPT- Đại Học Sư Phạm Huế 2007

4 Trần Văn Hiếu - Thiều Thị Hường – Thiết kế bài dạy học và kiểm tra đánh giá kếtquả hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT- ĐHSP Huế 2005

5 Máy chiếu đa năng + máy tính

6 Giấy khổ to + Bút dạ

IV Hoạt động

- Hoạt động khởi động: Báo cáo viên đề nghị môt nhóm lên tổ chức trò chơi, hát tập

thể để tạo không khí vui vẻ, thoải mái, kích thích hứng thú của người học Báo cáo viên giớithiệu vài nét về mục đích, ý nghĩa chuyên đề, các mô-đun được tiến hành trong buổi học

Hoạt động 1: Học viên tự nghiên cứu để trao đổi, thảo luận nội dung: Quan điểm cơ

bản về đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT

Mục tiêu của hoạt động 1:

- Giúp học viên nắm được cơ sở pháp lý về đổi mới giáo dục nói chung và đổi mớiPPDH – PPGD nói riêng, các yêu cầu đổi mới của HĐGDNGLL ở trường THPT

- Có khả năng phân tích, đánh giá các cơ sở pháp lý về đổi mới phương pháp tổ chứcHĐGDNGLL, vai trò của người giáo viên trong việc tổ chức các hoạt động

- Có thái độ hợp tác tích cực trong nhóm, lớp

Cách thực hiện: Báo cáo viên yêu cầu học viên tự nghiên cứu tài liệu và thảo luận

theo các câu hỏi gợi ý sau:

1 Các cơ sở pháp lý về đổi mới giáo dục nói chung và đổi mới PPDH – PPGD nóiriêng bao gồm những vấn đề nào?

2 Phân tích các yêu cầu đổi mới của HĐGDNGLL ở trường THPT

3 phân tích vai trò của người giáo viên trong quá trình tổ chức các HĐGDNGLL.Sau khi các nhóm thảo luận xong, báo cáo viên sẽ nêu vấn đề để học viên thảo luận , cuốicùng báo cáo viên chốt lại vấn đề

* Thông tin hỗ trợ cho hoạt động 1.

1 Các cơ sở pháp lý về đổi mới GD nói chung và đổi mới PPDH – PPGD nói riêng.

- Điều 28.2 Luật Giáo dục có nêu “ Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huytính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớphọc, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹnăng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thúhọc tập cho học sinh”

- Trong văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo số 6236/GD-ĐT về chỉ thị đổi mớiphương pháp giáo dục tháng 9/1995 đã chỉ ra các phương pháp giáo dục hiện đại mà NQTW

4 đã nêu, đó là những phương pháp “họat động, tích cực”, hợp tác”, học bằng “hành động”,

“giải quyết vấn đề”, “xử lí tình huống”, “nghiên cứu trong dạy học” đó là những phương

pháp nhằm phát huy tính tích cực của người học, thuộc hệ thống giáo dục tích cực, lấy ngườihọc làm trung tâm.

Vì mục tiêu đào tạo con người khi vào đời là người lao động tự chủ, năng động, sángtạo, do vậy việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo, tựhọc, tự làm chủ, tức là phải thường xuyên khơi dậy, rèn luyện năng lực tự học, năng lực dámnghĩ, dám làm

Theo quan điểm trên ngưòi học không phải được đặt trước bài giảng, những kiến thức

có sẵn để thụ động tiếp thu mà là được đặt trước những câu hỏi, những vấn đề bắt buộcngười học phải suy nghĩ một cách năng động, sáng tạo, tìm ra giải pháp của vấn đề, khámphá, phát hiện và nhận thức, nắm chắc bài học Như vậy, người học phải tự mình chiếm lĩnhtri thức, rèn luyện được kỹ năng, xây dựng được thái độ, nắm vững được chân lý bằng hoạtđộng của chính mình, đồng thời tự lập được cho mình năng lực tự học tích cực, năng lực tưduy sáng tạo, biết hợp tác, chủ động cùng tham gia vào bài học để đạt được hiệu quả tốt nhất

Theo quan điểm trên người thầy từ chỗ chủ yếu truyền đạt tri thức trở thành người chủyếu dạy cách tìm ra tri thức, người hướng dẫn cho học sinh biết tự học, tự làm, hợp tác vớicác bạn và thầy để tự mình tìm ra chân lý Người biết chuyển quá trình giáo dục thành quátrình tự giáo dục thông qua hoạt động của cá nhân ngưòi học và của tập thể lớp, người trọngtài đánh giá kết quả học tập, người cố vấn giúp đỡ người học tự điều chỉnh, tự đánh giá theoyêu cầu của mục tiêu đào tạo

Rõ ràng là đổi mới PPDH – giáo dục phù hợp với yêu cầu phát triển của sự nghiệpgiáo dục, phát triển đất nước hiện nay là một việc làm tất yếu Đổi mới PPDH – giáo dục cầnđịnh hướng vào việc phát triển tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh, khả năng hoạtđộng độc lập, khả năng tự đề xuất và giải quyết vấn để trong quá trình học tập và nhận thứccũng như khả năng tham gia vào các hoạt động giáo dục mang tính tích cực

2 Các yêu cầu đổi mới của HĐGDNGLL ở trường THPT.

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một bộ phận của quá trình giáo dục ở nhàtrường phổ thông nói chung và trường THPT nói riêng Đó là những hoạt động được tổ chứcngoài giờ học các môn học văn hóa trên lớp HĐGDNGLL là sự tiếp nối của hoạt động dạyhọc trên lớp, là con đường gắn lý thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thứcvới hành động, góp phần hình thành tình cảm, niềm tin đúng đắn ở học sinh, HĐGDNGLLgóp phần quan trọng vào sự hình thành và phát triển nhân cách cho các em

HĐGDNGLL là điều kiện tốt nhất để HS phát huy vai trò chủ thể, tính tích cực, chủđộng của các em trong quá trình học tập và rèn luyện HĐGDNGLL vừa củng cố, bổ sung,

mở rộng kiến thức đã học, vừa phát triển kĩ năng cơ bản của HS phù hợp với yêu cầu, mụctiêu của giáo dục và đòi hỏi của xã hội Mặt khác, HĐGDNGLL thu hút và phát huy tiềmnăng của các lực lượng giáo dục, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện của nhà trường

Với giá trị và vai trò như vậy, HĐGDNGLL thực sự là một bộ phận hữu cơ của hệthống hoạt động giáo dục ở nhà trường THPT, HĐGDNGLL cùng với hoạt động dạy họctrên lớp là một quá trình gắn bó, thống nhất nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo của cấp học

Như vậy, đổi mới phương pháp giáo dục phù hợp với yêu cầu phát triển xã hội hiệnnay là một việc làm tất yếu Nhà trường cần phải quán triệt đổi mới phương pháp giáo dục cảtrong quá trình dạy học và trong việc tổ chức các HĐGDNGLL cho HS Có thể coi đổi mới

nội dung và phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở phổ thông nói chung và trường THPT nóiriêng phải theo hướng phát huy vai trò chủ thể của HS trong hoạt động.

3 Vai trò của người giáo viên trong quá trình tổ chức HĐGDNGLL.

Đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL phải theo hướng phát huy vai trò chủ thểcủa HS trong hoạt động Điều đó có nghĩa là giáo viên phải biết tổ chức để học sinh thựchiện vai trò quản lý, điều khiển toàn bộ quá trình hoạt động của tập thể HĐGDNGLL đượcthực hiện theo một quy trình từ khâu chuẩn bị đến khâu tổ chức hoạt động và sau cùng làđánh giá kết quả hoạt động

Mỗi khâu của hoạt động có những yêu cầu riêng về nội dung hoạt động, cũng như vềphương pháp và hình thức tổ chức hoạt động Đổi mới nội dung hoạt động phải đi đôi với đổimới phương pháp tổ chức hoạt động - một thành tố rất quan trọng của quá trình tổ chức hoạtđộng cho HS Ở đây HS phải thực sự được tham gia vào từng khâu của quy trình tổ chứchoạt động Giáo viên phải tạo điều kiện, giúp các em phát huy tính chủ động, sáng tạo, linhhoạt trong mọi khâu của quy trình hoạt động

Chất lượng và hiệu quả của HĐGDNGLL phụ thuộc rất nhiều vào việc giáo viênmạnh dạn vận dụng đổi mới các phương pháp tổ chức hoạt động một cách sáng tạo, phù hợpvới điều kiện thực tế của mình

Hoạt động 2: Thảo luận theo các nội dung sau:

* Những căn cứ đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ?

* Phương hướng đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT?

* Tình hình tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT hiện nay?

Mục tiêu của hoạt động 2:

- Giúp học viên nắm được những căn cứ đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLLcũng như phương hướng đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT

- Có khả năng phân tích, đánh giá những thuận và khó khăn của giáo viên , học sinhtrong quá trình tổ chức các HĐGDNGLL cho HS lớp 12

- Có thái độ thẳng thắn, trung thực, tích cực thảo luận, tranh luận trong nhóm, lớp

Cách thực hiện: Báo cáo viên giao nhiệm vụ cho từng nhóm.

Nhóm 1+ Nhóm 2: Thảo luận nội dung: Những căn cứ đổi mới phương pháp tổ chứcHĐGDNGLL ?

1 Căn cứ vào mục tiêu của HĐGDNGLL

2 Căn cứ vào đặc điểm của HS THPT

3 Căn cứ vào tình hình tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT hiện nay

Nhóm 3: Thảo luận nội dung: Những thuận lợi và khó khăn của nhà trường THPTtrong việc tổ chức các HĐGDNGLL cho HS lớp 12

Nhóm 4: Thảo luận vấn đề: Phương hướng đổi mới phương pháp tổ chứcHĐGDNGLL ở trường THPT

Sau khi các nhóm thảo luận xong, đại diện của từng nhóm sẽ lên trình bày, các nhómkhác đóng góp ý kiến bổ sung

* Thông tin hỗ trợ cho hoạt động 2:

1 Các căn cứ đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL

a/ Căn cứ vào mục tiêu của HĐGDNGLL:

- Góp phần củng cố, mở rộng và khắc sâu kiến thức đã được học của các môn vănhóa, nâng cao hiểu biết về các lĩnh vực của đời sống xã hội, về những giá trị truyền thốngcủa dân tộc, tiếp thu những giá trị tốt đẹp của nhân loại và thời đại.

- Có các kĩ năng cơ bản theo mục tiêu giáo dục của các cấp học, góp phần hình thànhnhững năng lực chủ yếu như: năng lực tự hoàn thiện, năng lực thích ứng, năng lực hợp tác,năng lực giao tiếp, ứng xử ; có lối sống phù hợp với các giá trị xã hội

- Có ý thức trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và xã hội; có ý thức lựa chọn nghềnghiệp tương lai; có hứng thú và nhu cầu tham gia các hoạt động chung; có tình cảm đạo đứctrong sáng, biết trân trọng cái tốt, cái đẹp, tích cực, chủ động và linh hoạt trong các hoạtđộng tập thể

Như vậy, đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL phải nhằm thỏa mãn ba mụctiêu trên, sao cho HS thực sự trở thành chủ thể tích cực, sáng tạo nhằm phát huy, phát triểntiềm năng của các em

b/ Căn cứ vào đặc điểm của HS THPT:

HS THPT ngày nay có những bước nhảy vọt về chất trong quá trình học tập và rènluyện Các em mạnh dạn hơn, suy nghĩ táo bạo hơn, có những nhu cầu mới hơn, đặc biệt lànhu cầu về hoạt động Mặc dù hoạt động học tập vẫn là hoạt động chủ đạo, song nội dung vàtính chất hoạt động học tập ở lứa tuổi này khác rất nhiều so với lứa tuổi trước Nó đòi hỏi các

em tính năng động và độc lập cao hơn, tư duy lôgic nhiều hơn Những yêu cầu đó vừa phảiđược thể hiện trong hoạt động học tập, vừa phải cụ thể hóa trong các hoạt động của tập thể.Đây là một trong những đặc điểm rât rõ nét của HS THPT Vì vậy, việc tổ chức cácHĐGDNGLL với những hình thức đa dạng do HS quản lý và điều khiển đòi hỏi giáo viênphải đổi mới các phương pháp tổ chức hoạt động, tránh áp đặt một chiều hoặc chỉ cực đoan

ở một vài hình thức khá quen thuộc, gây nhàm chán cho HS Yêu cầu đổi mới phương phápgiáo dục cho học sinh phổ thông là phải khuyến khích tự học, phải bồi dưỡng cho HS nănglực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề Vì vậy, đổi mới phương pháp tổ chứcHĐGDNGLL vừa là một tất yếu, vừa phải gắn liền với đặc điểm HS THPT hiện nay

b/ Căn cứ vào tình hình tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT hiện nay:

Trên thực tế, nhiều trường THPT đã chú ý cải tiến về nội dung và hình thức hoạt độngnhằm nâng cao hiệu quả giáo dục và thu hút sự tham gia của HS Song những cải tiến đó chỉ

là bộ phận, thiếu hệ thống và nhất là chưa khai thác hết tiềm năng của HS Do đó, vai tròchủ thể hoạt động của HS nhiều khi bị mờ nhạt, nội dung hoạt động ít thay đổi, hình thứchoạt động thiếu tính đa dạng Vì vậy dễ gây nhàm chám trong hoạt động của học sinh Do

đó việc nâng cao nhận thức về đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động cho HS và tiến hànhđổi mới thực sự là một yêu cầu quan trọng trong quá trình đổi mới giáo dục phổ thông

2 Những thuận lợi và khó khăn của giáo viên , học sinh trong quá trình tổ chức HĐGDNGLL cho học sinh lớp 12.

- BGH nhà trường quan tâm, tạo điều kiện, các cố vấn đoàn nhiệt tình phối hợp

* Khó khăn:

- Thời gian chuẩn bị cho hoạt động hầu như không có HS lớp 12 quá bận với cácmôn học thêm để thi tốt nghiệp, thi đại học

- Rất ít học sinh có năng lực tổ chức hoạt động hoặc dẫn chương trình

- Một bộ phận HS và phụ huynh HS không nhiệt tình hưởng ứng vì cho rằng các hoạtđộng này chiếm mất nhiều thời gian của HS

- Giáo viên không phải ai cũng có năng lực tổ chức hoạt động và nhiệt tình với côngviệc

- Không có kinh phí hoạt động

- Không có các điều kịên về cơ sở vật chất như: phòng ốc, máy móc, loa đài

Hoạt động 3: Thảo luận nội dung: Vận dụng các phương pháp tổ chức hoạt động giáo

dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT theo định hướng đổi mới

Mục tiêu của hoạt động 3:

- Giúp học viên nắm được các lý luận về phương pháp tổ chức HĐGDNGLL cũngnhư cách vận dụng các phương pháp trong việc tổ chức các hoạt động

- Có kĩ năng sử dụng các phương pháp để tổ chức hoạt động cho HS Có khả năng tậphuấn các giáo viên chủ nhiệm cách vận dụng các phương pháp để tổ chức các HĐGDNGLL

- Có thái độ tích cực, tự giác trong việc nghiên cứu tài liệu và thảo luận, tranh luậntrong nhóm, lớp

Cách thực hiện: Phân công cho các nhóm thảo luận và trình bày trước lớp các phương

pháp, cụ thể như sau:

Nhóm 1: Phương pháp giải quyết vấn đề; phương pháp thảo luận

Nhóm 2: Phương pháp diễn đàn, phương pháp tổ chức câu lạc bộ

Nhóm 3: Phương pháp trò chơi; phương pháp tổ chức thi hoặc hội thi

Nhóm 4: Phương pháp tổ chức hoạt động giao lưu, phương pháp xử lý tình huống vàphương pháp giao nhiệm vụ

Sau khi thảo luận xong các nhóm sẽ cử đại diện lên trình bày Trong quá trình trìnhbày học viên phải nói rõ xem bản thân đã vận dụng các phương pháp đó như thế nào trongquá trình tổ chức HĐGDNGLL

* Thông tin hỗ trợ cho hoạt động 3:

1 Phương pháp giải quyết vấn đề.

a Bản chất của phương pháp.

Vấn đề là những câu hỏi hay nhiệm vụ đặt ra mà việc giải quyết chúng chưa có quyluật sẵn cũng như những tri thức, kĩ năng sẵn có chưa đủ giải quyết mà còn khó khăn, cản trởcần vượt qua Vấn đề khác nhiệm vụ ở chỗ khi giải quyết một nhiệm vụ thì đã có sẵn trình

tự và cách thức giải quyết, cũng như những kiến thức kĩ năng đã có đủ để giải quyết nhiệm

vụ đó Tình huống có vấn đề xuất hiện khi một cá nhân (hoặc nhóm) đứng trước một mụcđích muốn đạt tới, khi biết một nhiệm vụ cần giải quyết nhưng chưa biết cách nào, chưa đủphương tiện (tri thức, kĩ năng ) để giải quyết Giải quyết vấn đề thường được vận dụng khihọc sinh phải phân tích, xem xét và đề xuất những giải pháp trước một hiện tượng, sự vậtnảy sinh trong quá trình hoạt động

Giải quyết vấn đề thực chất không phải một phương pháp cụ thể mà là một quanđiểm được vận dụng vào các phương pháp giáo dục khác nhau nhằm khai thác, phát huy tínhtích cực, tính tự lực của HS ở các mức độ đa dạng của hình thức HĐGDNGLL.

b Quy trình thực hiện.

Bước 1: Nhận biết vấn đề

Trong bước này cần phân tích tình huống đặt ra nhằm nhận biết được vấn đề, trongdạy học thì đó là cần đặt HS vào tình huống có vấn đề Trong HĐGDNGLL thì đó là sự việcnảy sinh ra trong tình huống có vấn đề, đòi hỏi HS phải giai quyết vấn đề đó để đạt đượcyêu cầu, mục đích đặt ra Do đó, vấn đề ở đây cần được trình bày rõ ràng, còn gọi là phátbiểu vấn đề

Bứơc 2: Tìm các phương án giải quýêt

Nhiệm vụ của bước này là tìm các phương án khác nhau để giải quyết vấn đề Để tìmcác phương án giải quyết vấn đề, cần so sánh, liên hệ với những cách giải quyết vấn đềtương tự, những kinh nghiệm đã có cũng như tìm phương án giải quyết mới Các phương ángiải quyết đã tìm ra cần được sắp xếp lại, hệ thống hóa để xử lý ở giai đoạn tiếp theo Khi cókhó khăn hoặc không tìm được phương án giải quyết thì cần phải trở lại việc nhận biết vấn

đề kiểm tra lại việc nhận biết và hiểu vấn đề

2 Quyết định phương án giải quyết.

Trong bước này cần quyết định phương án giải quyết vấn đề, tức là cấn giải quyết vấn

đề Các phương án đã tìm ra cần phân tích, đánh giá và xem xét có thực hiện được việc giảiquyết hay không Nếu có nhiều phương án có thể giải quyết thì cần xác định phương án tối

ưu Nếu việc kiểm tra các phương án đã đề xuất đưa đến kết quả là không giải quyết đượcvấn đề thì cần trở lại giai đọan tìm kiếm phương án giải quyết Khi đã quyết định phương ánthích hợp, giải quyết được vấn đề tức là đã kết thúc việc giải quyết vấn đề

Thực tế có những tài liệu khác nhau về phương pháp giải quyết vấn đề, người ta cũngđưa ra nhiều bước khác nhau, nhưng nhìn chung, đều có những định hướng thống nhất Ví dụquy trình 4 bước sau:

- Tạo tình huống có vấn đề ( nhận biết vấn đề)

- Lập kế hoạch giải quyết (tìm phương án giải quyết)

- Thực hịên kế hoạch (giải quyết vấn đề)

- Vận dụng (vận dụng cách giải quyết vấn đề trong những tình huống khác nhau)

c Ưu điểm:

Phương pháp giải quyết vấn đề là con đường quan trọng để phát huy tính tích cực

và phát triển tư duy sáng tạo của HS

- Giải quyết vấn đề giúp HS có cách nhìn toàn diện hơn trước các hiện tương, sựviệv nảy sinh trong hoạt động, trong cuộc sông hằng ngày

d Hạn chế:

- Nếu lạm dụng phương pháp, hoạt động sẽ đơn điệu, do vây cần phối hợp phươngpháp giải quyết có vấn đề với các phương pháp khác trong một hoạt động, sẽ làm cho hoạtđộng đa dạng, hấp dẫn và hiệu quả hơn

e Một số lưu ý:

- Để phương pháp này thành công thì vấn đề đưa ra phải sát với mục tiêu của hoạtđộng, kích thích học sinh tích cực tìm tòi cách giải quyết Đối với tập thể lớp, khi giải quyết

vấn đề phải coi trọng nguyên tắc tôn trọng và bình đẳng, tránh gây ra căng thẳng không cólợi cho việc giáo dục HS.

2 phương pháp thảo luận

a Bản chất của phương pháp

Thảo luận là một dạng tương tác nhóm đặc biệt, là một phương pháp tổ chức giáo dục

mà trong đó HS cùng nhau trao đổi, tranh luận về một vấn đề cùng quan tâm nhằm đạt tớimột sự hiểu biết chung và có được những thái độ phù hợp với những vấn đề đó Thảo luậntạo ra cơ hội để HS kiểm chứng ý kiến của mình, cơ hội để hiểu biết lẫn nhau Khác với dạyhọc, thảo luận trong HĐGDNGLL là sự trao đổi ý kiến giữa HS với nhau về một chủ đề, mộttình huống nảy sinh trong hoạt động hay một nhiệm vụ được giao Tùy từng hoạt động cụthể, giáo viên có thể tổ chức cho HS thực hiện thảo luận theo nhóm lớn (cả lớp) hoặc nhómnhỏ( tổ hoặc nhỏ hơn)

Thảo luận nhóm nhỏ được sử dụng khi cần khuyến khích sự tham gia suy nghĩ và phátbiểu tích cực của mọi thành viên Trong nhóm nhỏ, mỗi HS có cơ hội tham gia nhiều hơn.Các thành viên cũng tự nhiên và tự tin hơn khi tham gia bàn luận trong nhóm nhỏ sau vớitrong nhóm lớn Nhóm nhỏ được sử dụng khi vấn đề đưa ra cần được bàn luận sâu sắc và kĩlưỡng, sử dụng nhiều kiến thức và kinh nghiệm, để đánh giá, kết luận về một vấn đề, haysáng tạo ý tưởng mới

Điều hành hoạt động của các nhóm nhỏ là đảm bảo:

- Mỗi thành viên trong nhóm đều được tham gia bàn luận, phát biểu, được lắng nghe

và tôn trọng

- Những băn khoăn về ý nghĩa, kết quả của vấn đề đặt ra được giải quyết kịp thời

- Thời gian thảo luận được điều chỉnh phù hợp

- Mỗi HS đều tích cực làm việc

- Trong quá trình các nhóm làm việc, người điều khiển quan sát thường xuyên diễnbiến làm viêc của các nhóm để có những tác động phù hợp

b Quy trình thưc hiện.

Phương pháp thảo luận được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị

- Xác định các nội dung cần thảo luận Chuẩn bị các câu hỏi hay vấn đề cần thảoluận

- Chọn hình thức thảo luận( Theo lớp hay theo nhóm)

- Quy định thời gian thảo luận

- Giao nhiệm vụ chuẩn bị các việc cần thiết cho các nhóm hoặc lớp

Bước 2 Tiến hành thảo luận

- Người điều khiển thảo luận nêu câu hỏi hoặc vấn đề cần thảo luận

- Các thành viên (trong nhóm hoặc lớp) đưa ra các ý kiến của mình

- Có thể tranh luận để đưa ra ý kiến thống nhất về vấn đề cần giải quyết

Bước 3 Kết thúc thảo luận

- Báo các kết quả thảo luận có thể bằng nhiều hình thức khác nhau

Một số cách báo cáo kết quả thảo luận:

+ Một nhóm báo cáo, các nhóm khác bổ sung: yêu cầu một nhóm báo cáo lại toàn bộ kết quảthảo luận của nhóm mình Những nhóm còn lại bổ sung những điểm khác biệt của nhómmình với nhóm vừa báo cáo.

+ Tất cả các nhóm cùng báo cáo: Từng nhóm một cử người báo cáo lại kết quả làmviệc của nhóm mình Sau đó người điều khiển tổng kết lại ý kiến chung của các nhóm hoặcđiều hành để HS tổng kết

+ Trưng bày: Các nhóm dán kết quả làm việc của nhóm mình lên tường và cử mộtngười đứng ở đó để thuyết minh khi cần Những người còn lại đi vòng quanh và đọc kết quảcủa mỗi nhóm, đưa ra câu hỏi nếu có vấn đề cần làm rõ

+ Luân chuyển: các nhóm thảo luận và ghi kết quả xuống giấy rồi luân chuyển kết quả

đó để các nhóm khác thảo luận và bổ sung Ví dụ: Lớp được chia thành 4 nhóm thảo luận 4vấn đề Sau 10 phút kết quả của nhóm 1 được chuyển cho nhóm 2; kết quả của nhóm 2 đượcchuyển cho nhóm 3; kết quả của nhóm 3 được chuyển cho nhóm 4; kết quả của nhóm 4 đượcchuyển cho nhóm 1 Các nhóm đọc kết quả của nhóm kia và bổ sung thêm ý kiến của nhómmình Sau 5 phút lại tiếp tục chuyển như vậy cho đến khi mỗi nhóm đều đã đọc đủ cả 4 kếtquả

+ Báo cáo tóm tắt: Yêu cầu mỗi nhóm thảo luận xong ghi tóm tắt lại kết quả củamình(ví dụ trong 3 đến 5 câu) và cử người lên trình bày tóm tắt kết quả đó

+ Biểu diễn kết quả: Yêu cầu các nhóm biểu diễn lại kết quả của nhóm mình bằnghình tượng, vở kịch, tranh vẽ hay bằng một cách nào đó

+ Thi hùng biện: Các nhóm tham gia 1 cuôc thi hùng biện bảo vệ quan điểm củanhóm mình và chất vấn các nhóm khác

- Người điều khiển tổng kết những kết quả thảo luận , đưa ra kết luận cuối cùng

c Ưu điểm:

- Thảo luận có thể được tổ chức trong mọi điều kiện và phát huy được sự tham giatích cực của HS

- Thảo luận theo nhóm nhỏ có nhiều cơ hội hơn thu hút được mọi HS tham gia

- Giúp HS có cơ hội cùng nhau chia sẻ, trao đổi thông tin, hợp tác để giải quyết cá vấn

đề cùng quan tâm Các em được bày tỏ những ý kiến, những quan điểm của mình một cáchdân chủ, tự tin để kiểm chứng hay để tự khẳng định và tự điều chỉnh

- Hình thành và phát triển chính kiến của mình, biết lắng nghe và chia sẻ, bíêt hợp tác

Diễn đàn là một trong những phương pháp tổ chức HĐGDNGLL mang lại hiệu quảgiáo dục thiết thực Thông qua diễn đàn, HS có cơ hội bày tỏ suy nghĩ, quan niệm của mình

về một vấn đề nào đó có liên quan đến nhu cầu, hứng thú, nguyện vọng của các em; đồngthời cũng là dịp để các em lắng nghe ý kiến, học tập lẫn nhau Vì vậy, diễn đàn như là mộtsân chơi tạo điều kiện để HS được biểu đạt ý kiến của mình một cách trực tiếp vơi đông đảobạn bè, với những người khác Diễn đàn thường được tổ chức rất linh hoạt, phong phú và đadạng với những hình thức hoạt động cụ thể, phù hợp lứa tuổi THPT

b Quy trình thực hiện:

Bước1: Chuẩn bị diễn đàn

- Giáo viên định hướng chủ đề và gợi ý cho HS những nội dung cần trình bày, trao đổitrong diễn đàn Chủ đề có thể xây dựng dựa vào nội dung HĐGDNGLL hoặc căn cứ vàothực tiễn xã hội

- HS phân công nhau chuẩn bị diễn đàn Có thể giao cho một vài cá nhân nòng cốthoặc giao cho nhóm HS chuẩn bị Trong quá trình HS chuẩn bị nội dung diễn đàn, giáo viêncần quan tâm, giúp đỡ nhằm giúp các em điều chỉnh hoàn thiện hơn

Bước 2: Tổ chức diễn đàn

Vì là sân chơi của HS nên cần linh hoạt trong việc tổ chức diễn đàn Cần khuyếnkhích, động viên toàn thể HS mạnh dạn tham gia ý kiến trong diễn đàn

Kết thúc diễn đàn bằng một thông điệp đã được thống nhất bởi đa số HS

Bước 3: đánh giá kết quả diễn đàn

Có thể đánh giá qua phát biểu cảm tưởng của đại diện HS hoặc bằng nhận xét củangưòi chủ trì diễn đàn

C Ưu điểm.

- HS được tự do biểu đạt ý kiến của riêng mình

Rèn luyện kĩ năng phát biểu trước tập thể

- Lựa chọn chủ đề diễn đàn cần phù hợp với nhu cầu của HS

- Nên tạo không khi diễn đàn thân thiện và cởi mở Không nên bắt buộc HS phát biểu

- Cần lựa chọn người dẫn chương trình có khả năng nói, gợi mở, kích thích và đôichút hài hước trong quá trình điều khiển diễn đàn

4 Phương pháp câu lạc bộ

a Bản chất.

Câu lạc bộ vừa là hình thức, vừa là phương pháp tổ chức HĐGDNGLL Là phươngpháp tổ chức HĐGDNGLL, câu lạc bộ thể hiện tập trung của các kĩ năng hoạt động của HSnhư: Kĩ năng biết lắng nghe và biểu đạt ý kiến tranh luận của mình, kĩ năng giao tiếp, kĩnăng trình bày, Những kĩ năng hoạt động của HS trong quá trình sinh hoạt câu lạc bộ sẽ làminh chứng cho tính hợp lý và tính hiệu quả của phương pháp này

- Bước 1: Chuẩn bị.

Trong những công việc chuẩn bị thì điều quan trong là phải chuẩn bị đầy đủ và cóchất lượng về nội dung sinh hoạt cũng như các hình thức tổ chức khác nhau Cần xây dựngchương trình sinh hoạt

- Bước 2: Tiến hành hoạt động của câu lạc bộ

Câu lạc bộ hoạt động có định kì, vì vậy mà hoạt động diễn ra đều phải theo mộtchương trình đã được chuẩn bị sẵn

Trò chơi sắm vai cũng thường sử dụng nhiều để đạt mục tiêu thay đổi thái độ của HSđối với một vấn đề hay đối tượng nào đó Sắm vai cũng rất có tác dụng trong việc rèn luyện

về kĩ năng giao tiếp ứng xử của HS, giúp HS thực hành những cách ứng xử, bày tỏ thái độtrong những tình huống giả định, hoặc trên cơ sở óc tưởng tượng và ý nghĩ sáng tạo của các

em Đóng vai thường không có kịch bản cho trước, mà HS xây dựng trong quá trình hoạtđộng

b Các chức năng của trò chơi

Trò chơi thực hiện rất nhiều chức năng xã hội: Chức năng giáo dục, chức năng vănhóa, chức năng giao tiếp, chức năng giải trí

- Chức năng giáo dục:

Trò chơi là phương tiện giáo dục hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu thiết thực của HS , tácđộng toàn diện đến các mặt khác nhau của nhân cách: về thể chất, tâm lý, đạo đức và xã hội

Trò chơi giúp các em nâng cao thể lực, rèn luyện sự nhanh nhẹn, dẻo dai và bền bỉ của cơbắp, thần kinh, phát triển tốt các chức năng của các giác quan( thị giác, xúc giác, khứu giác,thính giác ) , các chức năng vận động, phát triển tốt các phẩm chất và năng lực tư duy sángtạo, linh hoạt.

Trò chơi còn phát triển tốt các phẩm chất nhân cách cho HS như tính tập thể, tínhđồng đội, tính hợp tác, tính kỉ luật, tính sáng tạo, tính tự chủ, tính tích cực, sự nỗ lực ý chí,lòng dũng cảm, tính linh hoạt, tính tự tin, tinh thần hợp tác, sự thân thiện, lòng bao dung,những tình cảm đạo đức, tình cảm thẩm mĩ lành mạnh,

Trò chơi là một phương tiện để giúp HS nâng cao hiểu biết về tự nhiên, xã hội, vềkhoa học – kỹ thuật, văn hóa văn nghệ, phát triển tốt các năng lực tư duy, trí nhớ, ngôn ngữ ,tưởng tượng (đặc biệt là các trò chơi trí tuệ và trò chơi sáng tạo) Chơi cũng đòi hỏi HS tưduy, ứng dụng tri thức vào phát triển năng lực thực hành Chơi cũng là một con đường họctập tích cực

Chức năng giao tiếp:

Trò chơi là một hình thức giao tiếp Trò chơi tạo cơ hội để học sinh tham gia vào cácmối quan hệ giao tiếp bạn bè, phát triển tốt các năng lực giao tiếp, trò chơi đồng thời là mộtphương tiện (một con đường) mà thông qua đó, học sinh có thể giao tiếp được với nhau mộtcách tự nhiên và dễ dàng

Chức năng văn hóa:

Trò chơi là một hình thức sinh hoạt văn hóa lành mạnh của con người, thể hiện nhữngđặc điểm văn hóa có tính bản sắc của mỗi dân tộc, mỗi cộng đồng Mỗi trò chơi là một giá trivăn hóa dân tộc độc đáo Tổ chức học sinh tham gia trò chơi là một phương pháp tái tạo vănhóa, bảo tồn văn hóa và phát triển văn hóa có hiệu quả (đặc biệt là các trò chơi dân gian, tròchơi lễ hội, trò chơi sắm vai thể hiện các nét đẹp bản sắc văn hóa dân tộc )

Chức năng giải trí:

Trò chơi là một phương thức giải trí tích cực và hiệu quả, giúp HS tái tạo năng lựcthần kinh và cơ bắp sau những thời gian học tập, lao động căng thẳng Trò chơi giúp học sinhthư giãn thay đổi tâm trạng, giải tỏa những buồn phiền, những mệtu mỏi về trí tuệ và cơ bắp,tạo niềm vui hứng khởi, sự hồn nhiên yêu đời để HS tiếp tục học tập và rèn luyện tốt hơn.Những trò chơi vui nhộn và hào hứng không chỉ thỏa mãn nhu cầu của các em mà nó cònmang lại những giá trị tinh thần hết sức to lớn, hữu ích

Với những chức năng ấy, trò chơi trở thành một hình thức tổ chức HĐGDNGLL đặctrưng, có tác dụng hết sức tích cực và toàn diện Trò chơi là một hình thức, một phương phápgiáo dục được dễ dàng thực hiện trong mọi hoàn cảnh của mỗi lớp, của nhà trường và có khảnăng mang lại những hiệu quả giáo dục cao

Vì vậy tổ chức trò chơi cho HS là một phương pháp tổ chức HĐGDNGLL có tính phổbiến và có ý nghĩa tích cực

c Quy trình thực hiện

Quy trình tiến hành tổ chức trò chơi gồm các bước cơ bản sau:

- Bước 1 : Bố trí đội hình trò chơi

Bố trí đội hình phù hợp với trò chơi theo địa điểm tổ chức và số lượng người thamgia(đội hình hàng dọc, chữ U, vòng tròn )