Liên hệ Gợi ý ý chính: - Nêu khái quát 6 nội dung của Cương lĩnh 2/1930 về mục tiêu chiến lược, về nhiệm vụ cách mạng vấn đề dân tộc, giai cấp, về lực lượng cách mạng, về lãnhđạo cách mạ
Trang 1ÔN THI MÔN HỌC LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
A 6 nội dung chính:
Vấn đề 1: Phân tích và chứng minh tính khoa học, tính CM của Mục tiêu chiến lược CMVN (đường lối chiến lược CMVN) được Đảng ta đề ra trong Cương lĩnh đầu tiên là đúng đắn) Liên hệ
Gợi ý ý chính:
- Nêu khái quát 6 nội dung của Cương lĩnh 2/1930 về mục tiêu chiến lược,
về nhiệm vụ cách mạng (vấn đề dân tộc, giai cấp), về lực lượng cách mạng, về lãnhđạo cách mạng, về phương pháp cách mạng, về đoàn kết quốc tế
- Mục tiêu chiến lược của cách mạng Việt Nam được Đảng ta đề ra trongCương lĩnh đầu tiên: “Chủ trương làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cáchmạng để đi tới xã hội cộng sản”
- Phân tích, chứng minh mục tiêu chiến lược của cách mạng Việt Nam đượcĐảng ta đề ra trong Cương lĩnh đầu tiên là đúng đắn:
* Phân tích, chứng minh xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thể kỷ XXkhi thực dân Pháp thực hiện chính sách thống trị là một xã hội thuộc địa, nửaphong kiến
Trang 2* Phân tích, chứng minh trong xã hội Việt Nam thuộc địa, nửa phong kiến có
2 mâu thuẫn cơ bản:
+ Một là, mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam mất nước với thực dân Phápxâm lược (mâu thuẫn dân tộc)
+ Hai là, mâu thuẫn giữa nhân dân Việt Nam mà trước hết là nông dân vớigiai cấp địa chủ phong kiến (mâu thuẫn giai cấp)
Từ đó, khẳng định mâu thuẫn chủ yếu cấp bách cần giải quyết trước hết làmâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam mất nước với thực dân Pháp xâm lược (mâuthuẫn dân tộc)
* Phân tích thái độ chính trị các giai cấp:
+ giai cấp địa chủ phong kiến: chia làm 3 hạng (đại, trung, tiểu địa chủ).Trong đó có thể lôi kéo được trung, tiểu địa chủ có thái độ chống TD Pháp, yêunước
+ giai cấp nông dân: là động lực chính của cách mạng
+ tầng lớp trí thức tiểu tư sản: có khuynh hướng yêu nước, chống TD Pháp+ giai cấp tư sản Việt Nam: chia 2 hạng (tư sản mại bản và tư sản dân tộc),trong đó, tư sản dân tộc có khuynh hướng chống Pháp, có thể lôi kéo về phía cáchmạng
+ giai cấp công nhân Việt Nam: là động lực chính của cách mạng, do có đặcđiểm chung của giai cấp công nhân thế giới và có đặc điểm riêng của giai cấp côngnhân Việt Nam, có mối liên hệ chặt chẽ với nông dân
Trang 3Tóm lại: dù là giai cấp nào, tầng lớp nào cũng đều phải chịu ách đô hộ của
TD Pháp, đều muốn chống Pháp Do đó, mâu thuẫn dân tộc là mâu thuẫn chủ yếucần giải quyết trước hết và trên hết
- Mục tiêu chiến lược của cách mạng Việt Nam được Đảng ta đề ra trongCương lĩnh đầu tiên là đúng đắn:
+ Giải quyết đúng đắn hai mâu thuẫn cơ bản trong xã hội Việt Nam thuộcđịa, nửa phong kiến, thực hiện độc lập dân tộc và người cày có ruộng
+ Đặt cách mạng Việt Nam trong phạm trù cách mạng vô sản, gắn liền mụctiêu độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, đi đúng với lý luận cách mạng khôngngừng, xu thế phát triển tất yếu của thời đại mới
Liên hệ:
- Trong nhận thức và công tác phải luôn giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc
và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng Chủ nghĩa Mác -Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
- Không ngừng ra sức rèn luyện phẩm chất đạo đức, học tập nâng cao trình
độ chuyên môn nghiệp vụ để trở thành người cán bộ lãnh đạo, quản lý tốt, luônluôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước giao phó
- Lãnh đạo, quản lý cơ quan, đơn vị mình; tuyên truyền động viên gia đình,nhân dân nơi mình công tác, cư trú thực hiện tốt đường lối, chủ trương của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước; đoàn kết quyết tâm hoàn thành tốt các trươngtrình, kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội, giữ vững an ninh, quốc phòng theo mụctiêu chủ nghĩa xã hội
- Luôn lãnh đạo, quản lý cơ quan, đơn vị, nhân dân chủ động đấu tranh ngănchặn, đập tan mọi luận điệu tuyên truyền, hoạt động chống phá công cuộc xây
Trang 4dựng chủ nghĩa xã hội của các thế lực thù địch trong thực hiện chiến lược “diễnbiến hòa bình”.
v.v…/
Vấn đề 2: Phân tích nội dung chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng ta trong thời kỳ 1939 – 1945 Liên hệ
Gợi ý ý chính:
* Khái quát chủ trương của Đảng ta thời kỳ 1930 - 1939:
- Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng (2/1930): về mục tiêu chiếnlược, về lực lượng cách mạng, về thành lập mặt trận đoàn kết, về chính quyền cáchmạng
- Trong Luận cương chính trị (10/1930): về mục tiêu chiến lược, về lựclượng cách mạng, về thành lập mặt trận đoàn kết, về chính quyền cách mạng
- Thực tiễn cách mạng những năm 1930-1931, cao trào 1936-1939 đặt ra yêucầu phải chuyển hướng chỉ đạo chiến lược nhằm mang lại thắng lợi trong giai đoạncách mạng tiếp theo
* Phân tích nội dung chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng ta trong thời kỳ 1939 – 1945:
- Hội nghị Trung ương 6 (11/1939)
+ Bối cảnh thế giới và trong nước: năm 1939, chiến tranh thế giới lần thứ hai
nổ ra, cuốn tất cả các nước vào vòng chiến Thực dân Pháp cũng phát xít hóa sựthống trị của mình, mâu thuẫn dân tộc đã lên đến đỉnh điểm cần giải quyết
Trang 5+ Trung ương Đảng họp từ ngày 6 đến 8-11-1939 tại Bà Điểm (Gia Định), doTổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ chủ trì Hội nghị đã đưa ra nhiều chủ trương quantrọng.
+ Nội dung: về mục tiêu chiến lược, về lực lượng cách mạng, về thành lậpmặt trận đoàn kết, về chính quyền cách mạng
- Hội nghị Trung ương 7 (11/1940)
+ Từ ngày 6 đến ngày 9-11-1940, Hội nghị Trung ương Đảng đã họp tại làngĐình Bảng (Bắc Ninh)
+ Nội dung: về nhận thức thực hiện mục tiêu chiến lược ở Hội nghị Trungương 7 có phần hạn chế
- Hội nghị Trung ương 8 (5/1941)
+ Hội nghị Trung ương họp tại Pắc Bó (Cao Bằng) từ ngày 10 đến ngày 5-1941 do Nguyễn Ái Quốc chủ trì
19-+ Nội dung: về mục tiêu chiến lược, về lực lượng cách mạng, về thành lậpmặt trận đoàn kết, về chính quyền cách mạng
+ Đánh giá: Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (5-1941) đã hoàn chỉnh đường lốicách mạng giải phóng dân tộc
* Ý nghĩa lịch sử của nó đối với thắng lợi của CMT8 năm 1945 và với công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay
- Sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng ta trong thời kỳ 1939 – 1945
là kết quả của sự vận dụng và sáng tạo học thuyết Mác-Lênin, đường lối của quốc
tế cộng sản và kinh nghiệm của cách mạng thế giới vào hoàn cảnh cụ thể của nướcta
Trang 6- Sự chuyển hướng của Đảng rất đúng đắn, kịp thời Đây là sự chuẩn bị tấtyếu cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám.
- Sự chuyển hướng của Đảng để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu tronggiai đoạn hiện nay: về giải quyết vấn đề dân tộc - giai cấp, về độc lập dân tộc vớichủ nghĩa xã hội, dân tộc với thời đại, về xác định kẻ thù, về xây dựng lực lượng,
…/
Một số nội dung: (đọc kĩ, kiểm chứng lại)
Vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, dưới sự thống trị tàn bạo của thực dânPháp, xã hội Việt Nam chìm đắm trong vòng nô lệ: Dân tộc bị tước đoạt tự do, mấtđộc lập; đất nước bị chia cắt; nhân dân lao động bị bần cùng hóa Nhiều mâu thuẫnnảy sinh phát triển, đặc biệt là mâu thuẫn giữa nhân dân Việt Nam với đế quốcPháp và bọn tay sai của chúng Mâu thuẫn này đòi hỏi cách mạng Việt Nam đồngthời đánh đổ đế quốc thực dân Pháp và chế độ phong kiến Việt Nam, trong đónhiệm vụ đánh đuổi đế quốc và bọn tay sai để giành độc lập cho dân tộc phải đượcđặt lên hàng đầu
Với mục tiêu trên đã có nhiều phong trào yêu nước chống thực dân Pháp vớinhững nội dung và phương pháp khác nhau Thế nhưng tất cả đều thất bại Thất bại
ấy thể hiện sự khủng hoảng sâu sắc của cách mạng Việt Nam về con đường cứunước giải phóng dân tộc, chưa đáp ứng được những yêu cầu khách quan mà xã hộiđặt ra Nói cách khác, phong trào yêu nước lúc này đều có đường lối xa rời thựctiễn Bên cạnh đó xã hội Việt Nam dưới tác động của chính sách khai thác thuộcđịa của Pháp đã đang diễn ra sự phân hóa sâu sắc, nhiều giai cấp mới xuất hiện.Nhìn chung các giai cấp đương thời, trừ giai cấp công nhân và nông dân, đều đã trởthành đối tượng, hoặc lực lượng của cách mạng ở các mức độ khác nhau Giai cấpcông nhân lúc này, do những đặc điểm của họ, chỉ có thể trở thành giai cấp lãnh
Trang 7đạo cách mạng Việt Nam với điều kiện: giác ngộ lý luận Mác-Lênin và tự tổ chức
ra chính đảng của mình
Từ thực tế trên vừa là hoàn cảnh vật chất để sản sinh phong trào cách mạng,vừa là thước đo đường lối của các tổ chức chính trị, các phong trào cách mạng ViệtNam Sự vận động của các phong trào yêu nước Việt Nam với những thất bại của
nó, một mặt nhấn mạnh sự cần thiết phải tìm con đường cứu nước mới; mặt khác,
lý giải vì sao phong trào yêu nước và phong trào công nhân ở Việt Nam lại gặpnhau ở điểm lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm cẩm nang giải phóng dân tộc, giảiphóng giai cấp Đảng cộng sản Việt Nam ra đời là sản phẩm tất yếu của sự gặp gỡtrên Vì thế, ngay từ đầu, đảng ta đã xây dựng đường lối cách mạng phù hợp vớiyêu cầu khách quan của dân tộc, giai cấp và xã hội đặt ra
Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt (cương lĩnh đầu tiên của đảng) chỉ rõ:cách mạng Việt Nam sẽ thực hiện cuộc vận động giải phóng dân tộc rồi tiến lêncách mạng xã hội chủ nghĩa Trong giai đoạn cách mạng giải phóng dân tộc, nhândân Việt Nam phải đánh đổ ách thống trị của đế quốc Pháp và bọn tay sai phongkiến, giành độc lập dân tộc, dân chủ cho nhân dân Có nghĩa là đảng chủ trươngtrong khi đồng thời đánh đổ đế quốc và phong kiến, cần ưu tiên tập trung sức mạnhtiêu diệt bè lũ đế quốc và tay sai phản động, giành độc lập cho dân tộc; nhiệm vụchống phong kiến được thực hiện ở mức độ thấp hơn Thực hiện sứ mệnh lịch sửlãnh đạo cách mạng, giai cấp công nhân thông qua đảng cộng sản, động viên, tổchức những người yêu nước, có tinh thần dân tộc vào mặt trận đánh Pháp với nòngcốt là liên minh công nông Với đường lối đó Đảng ta đã thể hiện trình độ tư duynăng động, sáng tạo của mình Một mặt, vận dụng linh hoạt chủ nghĩa Mác-Lênin,mặt khác đáp ứng chính xác những yêu cầu khách quan của xã hội Việt Nam
Cương lĩnh đầu tiên của đảng là kết quả của sự vận dụng và phát triển sángtạo học thuyết Mác-Lênin, đường lối quốc tế vô sản và kinh nghiệm cách mạng thếgiới vào hoàn cảnh cụ thể của nước ta, là sự thể hiện tập trung tư tưởng cơ bản của
Trang 8đồng chí Nguyễn Ái Quốc về cách mạng dân tộc dân chủ và cách mạng xã hội chủnghĩa ở nước thuộc địa nửa phong kiến.
Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 10/1930, dưới tácđộng của tư tưởng “tả khuynh” trong phong trào cộng sản quốc tế, nhận thức vềcách mạng giải phóng dân tộc của Đảng đã có sự thay đổi Đảng đã thủ tiêu chínhcương vắn tắt, sách lược vắn tắt, đồng thời xác định một số quan điểm đề cao đấutranh giai cấp, giảm nhẹ yếu tố dân tộc trong đấu tranh giải phóng dân tộc ViệtNam (luận cương chính trị); đổi tên Đảng Cộng sản Việt Nam thành Đảng Cộngsản Đông Dương… Thực trạng xã hội Việt Nam lúc đó cho thấy các quan điểmnày bộc lộ nhiều nhược điểm trong việc tập hợp lực lượng dân tộc đánh Pháp, chưa
đề cao việc giải phóng dân tộc Tuy có kế thừa chính cương vắn tắt, sách lược vắntắt một số điểm như: xác định đường lối chiến lược cách mạng hai giai đoạn, sựlãnh đạo giai cấp công nhân là đảng cộng sản, muốn giành chính quyền phải dùngbạo lực cách mạng… Nhưng Luận cương chính trị tháng 10/1930 vẫn còn nhữnghạn chế: chưa chỉ ra được mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội thuộc địa; chưa xác địnhnhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu; trong khi nhấn mạnh vai tròcủa công nông, chưa chủ yếu đúng mức đến vai trò, vị trí, khả năng cách mạng củacác giai cấp, tầng lớp khác Những hạn chế nói trên đã được các Hội nghị Ban chấphành Trung ương Đảng tiếp theo khắc phục
Cao trào cách mạng 1930-1931 và Xô viết Nghệ Tĩnh là cuộc diễn tập đầutiên của Đảng ta đã xác định đội quân chủ lực của cách mạng, thấu hiểu được sựliên minh đấu tranh của hai giai cấp công nhân và nông dân, làm cho quần chúngcàng tin tưởng vào giai cấp công nhân, sức mạnh công nông được phát huy mạnhmẽ
Chỉ thị thành lập “Hội phản đế đồng minh Đông Dương” tháng 11/1930khẳng định nếu chỉ thấy lực lượng cách mạng chỉ có hai giai cấp công nhân vànông dân thì sẽ dẫn tới cô lập, hẹp hòi, hạn chế việc mở rộng lực lượng cách mạng,thực chất là đặt nhiệm vụ chống đế quốc lên trên Chỉ thị còn khẳng định: “Cách
Trang 9mạng tư sản dân quyền ở Đông Dương mà không tổ chức được toàn dân lại thànhmột lực lượng thật rộng, thật lớn thì cuộc cách mạng cũng khó thành công” Nhưngtrên thực tế chỉ thị này không được đưa vào cuộc sống, nhưng dẫu sao cũng đã thểhiện nhận thức mới, cách nhìn mới của Đảng vì giai cấp và dân tộc
Trong thời kỳ 1930-1931 hai nhiệm vụ chiến lược chống đế quốc và chốngphong kiến đã được cụ thể hóa bằng nhiều mục tiêu trước mắt như cải thiện đờisống, chống khủng bố trắng
Từ năm 1936-1939 cách mạng Việt Nam diễn ra trong bối cảnh có nhiều diễnbiến phức tạp, chủ nghĩa phát xít xuất hiện, nhân loại đứng trước thảm họa chiếntranh Trên cơ sở quan điểm thể hiện trong nghị quyết của Quốc tế cộng sản, Hộinghị Trung ương tháng 7/1936, Đảng ta đã xác định kẻ thù chủ yếu trước mắt làbọn thực dân Pháp và bè lũ tay sai, mục tiêu trước mắt là đấu tranh chống bọn phảnđộng thuộc địa, chống phát xít và đấu tranh đòi tự do dân chủ hòa bình Để thựchiện mục tiêu đó Đảng chủ trương thành lập “Mặt trận dân chủ” thay cho “Mặt trậnthống nhất phản đế”, bao gồm các lực lượng tiên tiến không chỉ có công nhân vànông dân mà còn cả tầng lớp tư sản dân tộc, địa chủ yêu nước, các đảng phái cảilương ít nhiều tiến bộ, không chỉ trong nước mà cả Việt kiều tán thành mục tiêutrên, lấy liên minh công nông làm nền tảng Hội nghị cũng đã đưa ra chủ trươngmới chuyển hướng nhiệm vụ tạm thời, không nêu khẩu hiệu độc lập dân tộc vàruộng đất cho dân cày, chỉ nêu khẩu hiệu đấu tranh can thiệp dân sinh, dân chủ,chống phản động thuộc địa và chủ trương từ đấu tranh bí mật sang đấu tranh côngkhai, kết hợp đấu tranh bán công khai và đấu tranh bí mật
Hội nghị cũng đã xem xét lại chủ trương đồng thời chống đế quốc và phongkiến ngang bằng nhau của Đảng, thể hiện trong luận cương chính trị tháng 10/1930
và khẳng định lại việc chống đế quốc và tay sai với chống phong kiến phải thựchiện ngang bằng nhau mà tùy vào hoàn cảnh cụ thể đề cao nhiệm vụ này haynhiệm vụ kia Những quan điểm chủ trương của đảng thể hiện có hướng nhận thứcmới về cách mạng Việt Nam theo tinh thần Cương lĩnh đầu tiên của đảng
Trang 10- Hội nghị lần thứ 6 tháng 11/1939:
- Bối cảnh thế giới và trong nước: năm 1939, chiến tranh thế giới lần thứ hai
nổ ra, cuốn tất cả các nước vào vòng chiến Thực dân Pháp cũng phát xít hóa sựthống trị của mình, mâu thuẫn dân tộc đã lên đến đỉnh điểm cần giải quyết
Chiến tranh thế giới ảnh hưởng sâu sắc đến tình hình mọi mặt ở Đông Dương.Thực dân Pháp điên cuồng tấn công Đảng Cộng sản Đông Dương Thực dân Pháptham gia chiến tranh nên đặt Đông Dương vào trạng thái thời chiến Chúng thủ tiêucác quyền tự do, dân chủ tối thiểu mà nhân dân ta vừa giành được trong giai đoạn1936-1939, tăng cường bóc lột, đàn áp và tấn công lực lượng cách mạng Trongbối cảnh đó, Đảng chủ trương chuyển toàn bộ tổ chức đảng vào hoạt động bí mật
và kịp thời đưa ra chủ trương phù hợp với tình hình mới
- Trung ương Đảng họp từ ngày 6 đến 8-11-1939 tại Bà Điểm (Gia Định),
do Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ chủ trì Hội nghị đã đưa ra nhiều chủtrương quan trọng
Sau khi phân tích những biến động của Chiến tranh thế giới lần thứ hai,chính sách tăng cường bóc lột, đàn áp của thực dân Pháp để phục vụ chiếntranh làm biến động đời sống kinh tế và chính trị của các giai cấp ở ĐôngDương, mâu thuẫn giữa nhân dân Đông Dương với đế quốc và tay sai ngàycàng gay gắt, cuộc cách mạng đánh đổ đế quốc Pháp nhất định sẽ bùng nổ,Hội nghị cho rằng cần có những thay đổi phù hợp :
Cách mạng Đông Dương lúc này phải là cách mạng giải phóng dân tộc, đó làmột kiểu của cách mạng tư sản dân quyền Hai nhiệm vụ chống đế quốc vàchống phong kiến là hai nhiệm vụ cơ bản của cách mạng tư sản dân quyềnluôn quan hệ khăng khít nhau – nguyên tắc không bao giờ thay đổi Nhưnghiện nay, « nhiệm vụ chính cốt » là đánh đổ đế quốc Vấn đề dân tộc thànhvấn đề khẩn cấp, phải lấy quyền quyền lợi dân tộc làm tối cao, tất cả mọi
Trang 11vấn đề của cuộc cách mạng, cả vấn đề ruộng đất cũng phải nhằm vào mụctiêu ấy mà giải quyết Vì vậy, chỉ nêu khẩu hiệu tịch thu ruộng đất củanhững địa chủ phản bội quyền lợi dân tộc.
Nhiệm vụ cụ thể là đánh đổ đế quốc Pháp, vua chúa, tay sai của bọn đế quốc
và bọn phản bội dân tộc, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập
Lập chính phủ Liên bang Cộng hoà Dân chủ Đông Dương gồm tất cả cáctầng lớp trong phong trào giải phóng dân tộc
Tịch thu và quốc hữu hoá các nhà máy, xí nghiệp, ngân hàng của đế quốc vàbọn phản bội dân tộc giao cho công nhân quản lý Tịch thu và quốc hữu hoáruộng đất của đế quốc và bọn phản bội dân tộc cùng với việc lấy đất công vàruộng đất bỏ hoang chia cho nông dân cày cấy Thực hiện các quyền tự dodân chủ về kinh tế, chính trị, văn hoá
Thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất phản đế Đông Dương thay Mặt trậndân chủ Đông Dương để đoàn kết tất cả các dân tộc Đông Dương, tất cả cácgiai cấp, các đảng phái, các phần tử phản đế muốn giải phóng dân tộc, đánh
đổ đế quốc Pháp và tay sai, thực hiện độc lập hoàn toàn Công nông phảigiương cao cây cờ dân tộc, vì quyền lợi của dân tộc mà đoàn kết với tư sản,trung, tiểu địa chủ và những phần tử có tinh thần chống đế quốc
Hội nghị nhận định : « Bước đường sinh tồn của các dân tộc Đông Dươngkhông còn có con đường nào khác hơn là con đường đánh đổ đế quốc Pháp,chống tất cả ách ngoại xâm, vô luận da trắng hay da vàng để giành lấy giảiphóng dân tộc Đế quốc Pháp còn, dân chúng Đông Dương chết Đế quốcPháp chết, dân chúng Đông Dương còn » Ách bóc lột tàn bạo của đế quốcPháp ở Đông Dương nhằm phục vụ cho chiến tranh sẽ làm cho cuộc cáchmạng của các dân tộc Đông Dương nhất định sẽ bùng nổ và tiền đồ cáchmạng giải phóng Đông Dương nhất định sẽ tươi sáng Do đó, Trung ương
Trang 12chủ trương đẩy mạnh phong trào đấu tranh của quần chúng nhằm chuẩn bịđiều kiện để tiến tới bạo động giải phóng dân tộc.
Nghị quyết nêu 12 vấn đề để xây dựng Đảng vững mạnh, trước hết là thốngnhất ý chí và hành động dựa trên lý luận Mác – Lênin
Nghị quyết Trung ương 6 đã tiến thêm một bước quan trọng trong giải quyếtmối quan hệ giữa chống đế quốc và chống phong kiến ; gữa độc lập dân tộc vàruộng đất của nông dân ; vấn đề chính quyền cách mạng ; việc thực hiện cácquyền tự do dân chủ đều có nhận thức mới Tất cả nội dung của Nhị quyếtTrung ương 6 là tiếp tục chuyển hướng chỉ đạo chiến lược nhằm tiến tới khởinghĩa giành chính quyền ở Đông Dương
- Hội nghị Trung ương lần thứ 7 (11/1940) : Từ ngày 6 đến ngày
9-11-1940, Hội nghị Trung ương Đảng đã họp tại làng Đình Bảng (Bắc Ninh).Hội nghị phân tích kĩ tình hình chiến tranh thế giới, chuyển biến về kinh tế,chính trị ở Đông Dương và cho rằng cách mạng Đông Dương lúc này không chỉ
có tính chất dân tộc giải phóng mà phải mang tính chất cách mạng tư sản dânquyền Vì nhiệm vụ chống đế quốc và phong kiến có quan hệ khăng khít nhaunên phải đồng thời tiến hành, không thể cái làm trước cái làm sau Nghị quyếtphân tích hai nhiệm vụ chiến lược có quan hệ khăng khít với nhau nhưng chưalinh hoạt trong chỉ đạo chiến lược nên chưa thấy vấn đề cấp bách là giải phóngdân tộc như Hi nghị trung ương 6 đã nêu Ưu điểm của Hội nghị trung ương 7
là chỉ rõ Pháp – Nhật và tay sai là kẻ thù cụ thể trước mắt ; thành lập Mặt trậndân tộc phản đế ; tích cực chuẩn bị lực lượng vũ trang, phải vũ trang cho nhândân, tổ chức nhân dân cách mạng quân,, duy trì lực lượng khởi nghĩa Bắc Sơn
để tiến tới bạo động giành chính quyền ; hoãn khởi nghĩa Nam Kỳ vì chưa đúngthời cơ trong cả nước
Trang 13Hội nghị Trung ương 6 đã bước đầu chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cáchmạng, tiếp tục được khẳng định và bổ sung ở Hội nghị Trung ương 7 – mấuchốt là giải quyết mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và giai cấp, cơ sở để giảiquyết các quan hệ khác phù hợp hơn.
- Hội nghị Trung ương 8 (5/1941) : Ngày 28-1-1941, sau 30 năm hoạtđộng cách mạng ở nước ngoài, đồng chí Nguyễn Ái Quốc từ nước ngoài
về Cao Bằng, triệu tập Hội nghị Trung ương họp tại Pắc Bó (Cao Bằng)
từ ngày 10 đến ngày 19-5-1941
- Hội nghị đã thông qua những nội dung như sau:
Hội nghị phân tích kỹ tình hình chiến tranh thế giới và những biến chuyển ởtrong nước, dự báo khả năng phát triển sắp tới, đã đi đến nhận định : chính sách caitrị của hai tên đế quốc Pháp – Nhật đã làm cho tất cả các dân tộc trên bán đảoĐông Dương không thể nào sống được Quyền lợi của tất cả các giai cấp bị cướpgiật, vận mệnh dân tộc nguy vong không lúc nào bằng Nguyện vọng của nhân dânĐông Dương là đánh đuổi Pháp – Nhật, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập,cho nên : « Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh
tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc Trong lúc này nếu không giải quyết đượcvấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thìchẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợicủa bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được » Từ đó, Hội nghịkhẳng định :
Cách mạng Đông Dương lúc này không phải là cách mạng tư sản dân quyền,cuộc cách mạng phải giải quyết hai vấn đề phản đế và điền địa nữa, mà làcuộc cách mạng chỉ giải quyết một vấn đề cần kíp, đó là cuộc cách mạng dântộc giải phóng Cách mạng giải phóng dân tộc không nêu khẩu hiệu đánh đổgiai cấp địa chủ phong kiến, chia ruộng đất cho nông dân nhưng không phải
Trang 14vì thế mà Đảng không thực hiện nhiệm vụ ruộng đất Quyền lợi ruộng đấtcủa nông dân trong cách mạng giải phóng dân tộc được thực hiện bằng việctịch thu ruộng đất đế quốc và Việt gian chia cho nông dân, chia lại ruộngcông, giảm tô, bỏ nhiều thứ thuế và được hưởng nhiều quyền tự do dân chủkhác cùng với dân tộc Đó là một bước ngắn hơn để có sức mà bước mộtbước dài hơn.
Lực lượng cách mạng là toàn thể dân tộc Việt Nam được tập hợp trong Mặttrận Việt Nam độc lập Đồng Minh, gọi tắt là Việt minh Mặt trận chủ trươngliên hiệp hết thảy các tầng lớp nhân dân không phân biệt tôn giáo, đảng phái,
xu hướng chính trị, giai cấp, đoàn kết chiến đấu để đánh đuổi Pháp – Nhậtgiành quyền độc lập cho xứ sở Cần phải phát huy tinh thần yêu nước truyềnthống của dân tộc Việt Nam, tên gọi mặt trận phải có sức « hiệu triệu« hơn
và có tính chất dân tộc hơn nên phải thành lập Mặt trận Việt Minh Đây làmặt trận riêng của Việt Nam Đồng thời phải giúp đỡ Miên, Lào thành lậpCao Miên độc lập đồng minh và Ai Lao độc lập đồng minh
Sau khi thắng lợi, chính quyền mới không phải là Xôviết cũng không phải làLiên bang Cộng hoà Dân chủ Đông Dương, mà lập Chính phủ Dân chủCộng hoà Chính quyền mới cũng thành lập riêng ở từng nước theo nguyêntắc dân tộc tự quyết Một Chính phủ Cộng hoà mạnh hơn không có quyềnbắt các dân tộc nhỏ yếu tham gia Chính phủ mình Chính phủ liên bang phải
tự nguyện hoàn toàn Ai là người sống trên đất Việt Nam, trừ bọn tay sai đếquốc, đều được tham gia chính quyền và có nhiệm vụ bảo vệ chính quyềnấy
Giành chính quyền phải bằng khởi nghĩa vũ trang Cách mạng Đông Dươngphải kết thúc bằng cuộc khởi nghĩa vũ trang Vì vậy, phải tổ chức các đội tự
Trang 15vệ, các lực lượng du kích, phát triển lực lượng du kích Bắc Sơn và tranh thủlôi kéo binh lính địch Điều quan trọng hơn là tập hợp lực lượng quần chúng,đoàn kết tất cả các giai cấp, các tầng lớp, dân tộc, tôn giáo, lứa tuổi trongMặt trận Việt Minh Đồng thời phải tích cực lợi dụng mâu thuẫn trong hàngngũ kẻ thù để cô lập kẻ thù chủ yếu nhất Với lực lượng ấy, khi có điều kiện
sẽ khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền
Phương thức khởi nghĩa là đi từ khởi nghĩa từng phần trong từng địa phương
để mở đường cho một cuộc tổng khởi nghĩa to lớn Nhưng với điều kiện làkhi phe dân chủ chiến thắng phát xít ở Thái Bình Dương hoặc nhân dânTrung Hoa chiến thắng quân Nhật ; về phía ta không cjờ đợi khách quan màphải chủ động chuẩn bị lực lượng để sẵn sàng đánh bại quân thù
Khởi nghĩa vũ trang phải đúng thời cơ cách mạng Nội dung thời cơ đượcxác định : Mặt trận cứu quốc đã thống nhất cả nước ; nhân dân không thểsống được nữa dưới ách Pháp – Nhật ; sẵn sàng đứng lên khởi nghĩa ; lựclượng thống trị ở Đông Dương khủng hoảng toàn diện và cực điểm ; khi lựclượng dân chủ đánh thắng phát xít ; cách mạng Pháp hay Nhật nổi dậy hoặccách mạng thuộc địa ở hai nước này sôi nổi ; Đảng phải đủ mạnh và cươngquyết hành động
Cần nhanh chóng xây dựng Đảng vững mạnh cả số lượng và chất lượng.Tăng cường huấn luyện, bồi dưỡng cho cán bộ để họ có đủ năng lực đảmđương công tác lãnh đạo và công tác chuyên môn, đáp ứng yêu cầu củaphong trào, yêu cầu của khởi nghĩa vũ trang sắp tới Việc đào tạo cán bộ trởthành công tác gấp rút Tất cả các cấp bộ Đảng phải đặc biệt chú trọng côngtác này, dù phải đình đốn rất nhiều bộ phận khác, việc đào tạok cán bộ cũngkhông thể xao lãng được Phải làm cho đảng viên cộng sản có tinh thần kiênquyết hi sinh, đủ sức chỉ huy và ứng phó trước mọi tình thế
Trang 16Như vậy, tại hội nghị này, đường lối cách mạng được xác định là cách mạnggiải phóng dân tộc, một bước quan trọng của cách mạng tư sản dân quyền ởViệt Nam Những vấn đề chiến lược và phương pháp giành chính quyền được
lý giải rõ ràng có tính lý luận trên cơ sở phù hợp với hoàn cảnh của nước ta.Những quan điểm quan trọng của Cương lĩnh đầu tiên và các Hội nghị Trungương được tiếp tục phát triển Nhờ đó, Đảng ta nhanh chóng thống nhất tưtưởng, tổ chức và hành động, vượt qua những biểu hiện « tả khuynh » hoặc
« hữu khuynh », ra sức chuẩn bị lực lượng để giành chính quyền Toàn dân tộc
ta từ những nhà trí thức đến công, nông đều theo tiếng gọi của Việt Minh sẵnsàng đứng lên giành độc lập
Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (5-1941) đã hoàn chỉnh đường lối cách mạnggiải phóng dân tộc Đó là sự chuẩn bị tất yếu cho thắng lợi của Cách mạngTháng Tám
Vấn đề 3: Bài học xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc (liên minh giai cấp công nhân, nông dân, tầng lớp trí thức hay Mặt trận dân tộc thống nhất) Liên
hệ
Gợi ý:
- Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhận thức rõ cách mạng Việt Nam là sự nghiệp của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân Đây là một trong những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời là sự kế thừa
và phát triển truyền thống đoàn kết, cộng đồng của dân tộc
- Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin: Quần chúng nhân dân là lực lượng
cơ bản của mọi cuộc cách mạng xã hội, là lực lượng quyết định, là động lực của sựphát triển lịch sử Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng