Mục tiêu: yêu cầu thông hiểu ghi nhớ, tái hiện các kiến thức do giáo viên truyền đạt theo SGK, lặp lại đúng và thành thạo các kĩ năng đã tập dượt trong tiết học.. Quan niệm mới
Trang 1Hướng dẫn soạn giáo án
đổi mới phương pháp.
Họ tên:Nguyễn quyết chiến
Năm học: 2010-2011
Trang 2Phần I: Yêu cầu chung
Để có thể thực hiện tốt chương trình phân ban THPT, ngoài việc nghiên cứu kỹ chương trình và SGK phân ban, giáo viên cần đổi mới
ở các khâu sau:
Trang 31 Đổi mới quan niệm về mục tiêu bài học
Quan niệm cũ
Viết mục tiêu cho thầy: tập
trung vào những điều giáo
viên phải đạt được sau khi dạy
xong bài đó.
Mục tiêu: yêu cầu thông hiểu
ghi nhớ, tái hiện các kiến thức
do giáo viên truyền đạt theo
SGK, lặp lại đúng và thành
thạo các kĩ năng đã tập dượt
trong tiết học.
Quan niệm mới
Viết mục tiêu cho trò: sau khi học xong bài đó học sinh phải
có những kiến thức, kĩ năng, thái độ gì, ở mức độ như thế nào.
Mục tiêu: đặc biệt chú ý năng lực nhận thức, rèn luyện các
kĩ năng và phẩm chất tư duy, phù hợp với nội dung bài học (phân tích, tổng hợp, xác lập quan hệ giữa các sự kiện, nêu giả thuyết về nguyên nhân các sự kiện, hiện tượng ), …
các sự kiện, hiện tượng ), …
chú ý các kĩ năng học tập,
Trang 4Quan niệm cũ
Mục tiêu bài học theo kiểu dạy
học đồng loạt, giáo viên lấy
trình độ chung của lớp làm căn
cứ
Mục tiêu chung chung, chiếu lệ,
hình thức Mục tiêu đơn giản là
chủ đề bài học, tóm tắt nội dung
bài học hoặc giới hạn trọng tâm
bài học
Những động từ như nắm được,
hiểu được vẫn còn quá chung
chung, chưa cho thấy rõ mức
độ
Quan niệm mới
Mục tiêu bài học theo phương pháp tích cực giáo viên phải hình dung thêm yêu cầu phân hoá đối với những nhóm học sinh có trình độ kiến thức và tư duy khác nhau để mỗi học sinh đều được làm việc với sự nỗ lực trí tuệ vừa sức nghĩa là bên cạnh mục tiêu chung còn phải tính đến mục tiêu riêng cho các nhóm học sinh đặc biệt
Mục tiêu phải định rõ mức độ hoàn thành công việc của học sinh, làm căn
cứ để đánh giá chất lượng, hiệu quả thực hiện bài học Vì vậy mỗi “đầu ra” của bài học nên được diễn đạt bằng một
động từ hành động có thể quan sát,
đánh giá được
Về mục tiêu kiến thức có thể dùng các
động từ: định nghĩa, giải thích, mô tả lại, so sánh, chứng minh Về mục tiêu …
lại, so sánh, chứng minh Về mục tiêu …
kĩ năng có thể dùng các động từ: thu thập, đo đạc, liệt kê, phân loại, nhận dạng…
Trang 52 Đổi mới cách soạn bài 2.1 So sánh hai cách soạn bài
Soạn bài theo phương
pháp thụ động
Giáo viên dự kiến chủ yếu là
những hoạt động trên lớp của
chính mình (thuyết trình, giảng
giải, viết bảng, vẽ sơ đồ, biểu diễn
phương tiện trực quan ), có hình …
phương tiện trực quan ), có hình …
dung chút ít về những hành động
hưởng ứng của học sinh (sẽ trả lời
câu hỏi nêu ra như thế nào, có thể
nêu ra thắc mắc gì, sẽ nhận xét gì
khi xem giáo viên biểu diễn phư
ơng tiện trực quan ).…
ơng tiện trực quan ).…
Soạn bài theo phương
pháp tích cực
Những dự kiến của giáo viên phải tập trung chủ yếu vào các hoạt
động của học sinh (quan sát vật mẫu, tiến hành thí nghiệm, giải bài toán nhận thức ), trên cơ sở …
bài toán nhận thức ), trên cơ sở …
đó giáo viên hình dung sẽ phải tổ chức các hoạt động của học sinh như thế nào (giao bài tập cho cá nhân hay theo nhóm, biểu diễn thí nghiệm cho học sinh quan sát rút
ra nhận xét hay tổ chức cho học sinh trực tiếp làm thí nghiệm để tự rút ra kết luận ).…
rút ra kết luận ).…
Trang 6Soạn bài theo phương
pháp thụ động
Giáo viên phải tính toán kĩ trình
tự các hoạt động trên lớp của
chính mình sao cho hợp lý, tiết
kiệm thời gian để chủ động hoàn
thành tiết học đúng giờ
Thông tin đi theo một chiều, chủ
yếu là từ thầy đến trò cho nên
giáo viên có thể hoàn toàn kiểm
soát được tiến độ bài học GV vận
dụng vốn hiểu biết và kinh
nghiệm của mình để cố làm cho
học sinh hiểu và nhớ nội dung quy
đinh trong SGK
Soạn bài theo phương
pháp tích cực
Giáo viên phải suy nghĩ công phu
về những khả năng diễn biến các hoạt động đề ra cho học sinh, dự kiến những giải pháp điều chỉnh
để không bị “cháy giáo án”
Bài học được xây dựng từ những
đóng góp của học sinh thông qua những hoạt động do giáo viên tổ chức, khai thác vốn hiểu biết và kinh nghiệm của từng học sinh và tập thể lớp, tăng cường mối liên
hệ ngược từ trò đến thày và mối liên hệ ngang giữa trò với trò Trong trường hợp này GV phải có kinh nghiệm sư phạm mới làm chủ được tiết học
Trang 72.2 Những yêu cầu cần đổi mới
2.2.1 Về mặt phương pháp
Cần vận dụng các phương pháp tích cực phù hợp với:
Nội dung bài học
Trình độ học sinh
Phương tiện, thiết bị dạy học
Trang 82.2.2 Về mặt kĩ thuật
Tập trung vào việc sử dụng câu hỏi và sử dụng các phiếu học tập.
a) Về sử dụng câu hỏi
Để phát triển các phương pháp tích cực, trong khâu soạn bài cần coi trọng chuẩn bị các câu hỏi.
chỗ cần hỏi, câu hỏi có yêu cầu cao về nhận thức.
chuẩn bị trước câu hỏi đặc biệt câu hỏi có yêu cầu cao
về nhận thức.
đích nhận thức xác định, đặc biệt ở các phần trọng tâm, trên cơ sở đó khi lên lớp sẽ phát triển thêm những câu hỏi phụ tuỳ thuộc vào diễn biến của tiết học.
Trang 9b) Về sử dụng phiếu học tập
Để tổ chức các hoạt động học tập của học sinh, GV cần sử dụng các phiếu học tập.
nhận thức cụ thể nhằm dẫn dắt tới một kiến thức, tập dượt một kĩ năng, rèn luyện một thao tác tư duy hoặc thăm dò thái độ của học sinh trước một vấn đề.
học sinh được phát triển các kĩ năng tư duy (quan sát,
so sánh, phân tích, quy nạp, khái quát hoá, suy luận,
Trang 10Kết luận: Cốt lõi của giáo án đổi mới là
phần thiết kế các hoạt động giúp HS tự lực chiếm lĩnh nội dung bài học Hình thức trình bày giáo án (mấy cột, mấy bước ) có thể thay …
bày giáo án (mấy cột, mấy bước ) có thể thay …
đổi tuỳ theo trình độ, kinh nghiệm, thói quen của GV, tuỳ theo sự chỉ đạo thống nhất của chuyên môn từng nhà trường.