Với vai trò một Bộ trưởng Bộ Tài Nguyên Môi Trường các bạn hãy nêu lên những ý kiến va giải pháp để bảo vệ môi trường tài nguyên thiên nhiên trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

ĐỀ TÀI 3 : Với vai trò một Bộ trưởng Bộ Tài Nguyên Môi Trường các bạn hãy nêu lên những ý kiến va giải pháp để bảo vệ môi trường tài nguyên thiên nhiên trong quá trình công nghiệp hóa,

Đ I H C QU C GIA THÀNH PH H CHÍ MINHẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Ồ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NG Đ I H C ẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH BÁCH KHOA

Đ ƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA NG L I CÁCH M NG C A ỐI CÁCH MẠNG CỦA ẠNG CỦA ỦA

Đ NG C NG S N VI T NAM ẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ỘNG SẢN VIỆT NAM ẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ỆT NAM

GVHD: Nguy n H u K T ễn Hữu Kỷ Tỵ ữu Kỷ Tỵ ỷ Tỵ ỵ

1

ĐỀ TÀI 3 : Với vai trò một Bộ trưởng Bộ Tài Nguyên Môi Trường các bạn hãy nêu lên những ý kiến va giải pháp để bảo

vệ môi trường tài nguyên thiên nhiên trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Nhóm 18 : chọn vấn đề liên quan đến tài nguyên không khí.

Nội dung chính:

I/ Đặt vấn đề và nêu thực trạng II/ Nguyên nhân.

III/ Đưa ra những giải pháp.

I/ Đặt vấn đề và thực trạng.

1/ Đặt vấn đề:

Ô nhiễm môi trường không khí đang là một vấn đề bức xúc đối với môi trường đô thị, công nghiệp và các làng nghề ở nước ta Ô nhiễm môi trường không khí có tác động xấu đối với sức khoẻ con người (đặc biệt là gây ra các bệnh đường hô hấp), ảnh hưởng đến các hệ sinh thái và biến đổi khí hậu (hiệu ứng "nhà kính", mưa axít và suy giảm tầng ôzôn), Công nghiệp hoá càng mạnh, đô thị hoá càng phát triển thì nguồn thải gây ô nhiễm môi trường không khí càng nhiều, áp lực làm biến đổi chất lượng không khí theo chiều hướng xấu càng lớn, yêu cầu bảo vệ môi trường không khí càng quan trọng Ta xét trong quá trình công nghiệp hóa,hiện đại hóa:

a) Trước đổi mới:

Miền Bắc: Công nghiệp hóa là từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng chủ nghĩa xã hội không trải qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa  vấn đề đặt ra ở đây là khi tiến lên nền công nghiệp thì nên công nghiệp đó có bắt kịp thời đại hay không hay là bị lạc hậu

Trên phạm vi cả nước: Đại hôi IV của Đảng (12-1976) đề ra đường lối công

nghiệp hóa xã hôi chủ nghĩa là: “Đẩy mạnh công nghiệp hóa xã hôi chủ

nghĩa,xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội,đưa nền kinh

tế nước ta từ sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý trên cở sở phát triển nông nghiệp

và công nghiệp nhẹ, kết hợp xây dựng công nghiệp và nông nghiệp cả nước thành một cơ cấu kinh tế công – nông nghiệp; vừa xây dựng kinh tế trung ương vừa phát triển kinh tế địa phương,kết hợp kinh tế trung ương với kinh

tế địa phương trong một cơ cấu kinh tế quốc dân thống nhât’’.

3

Đánh giá sự thực hiện đường lối công nghiệp hóa:

- Công nghiệp hóa theo mô hình khép kinh tế khép kín,hướng nội và

thiên về phát triển công nghiệp

- Công nghiệp chủ yếu dựa vào lợi thế lao động,tài nguyên đất

đai….theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu,bao cấp,không theo các quy luật thị trường

- Nóng vội,giản đơn,chủ quan duy ý chí,ham làm nhanh,làm

lớn,không quan tâm đến hậu quả kinh tế - xã hội,môi trường

- Là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến cuộc khủng khoảng kinh tế - xã

hội kéo dài nhiều năm

trường,gây ra nhiều hậu quả

b) Thời kỳ đổi mới (1986).

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (12- 1986) – đại hội đổi mới,với tinh thần : “nhìn thẳng vào sự thật,đánh giá đúng sự thật,nói rõ

sự thật” đã nghiêm khắc chỉ ra những sai lầm trong nhận thức và cả chủ trương công nghiệp hóa thời kỳ 1960-1985

Từ việc chỉ ra sai lầm,khuyết điểm,Đại hội VI của Đảng đã cụ thể hóa nội dụng chính của công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa trong những năm còn lại,và đã có bước đột phá mới trong nhận thức về khái niệm công nghiệp hóa, hiện đại hóa

“Công nghiệp hóa,hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất,kinh doanh,dịch vụ và quản lý kinh tế,xá hội từ

sử dụng lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công ngh,phương tiện và phương pháp tiên tiến,hiện đại,dựa trên sự phát triển công nghiệp và tiến bộ khoa học – công nghệ,tạo ra năng suất lao động xã hội cao”.

Ngoài ra thông qua các Đại hội VII (11994), VIII (61996), IX (4 -2001), X (4-2006), XI (2-2011) đã bổ sung và nhấn mạnh một số điểm mới

về mục tiêu,con đường công nghiệp ở nước bụi rút ngắn,về công nghiệp hóa, hóa hiện đại hóa gắn liền với tri thức,phát triển nhanh và bền vững

hoạch hóa tập trung quan liêu,bao cấp,bên canh mặt tốt thì quá trình công công nghiệp hóa,hiện đại hóa đã tác động,và để lại nhiều hậu quả cho môi trường,một trong những vấn đề nghiệm trọng là ô nhiễm môi trường không khí

5

2/ Thực trạng :

 Việt Nam nằm trong số 10 quốc gia có không khí ô nhiễm nhất thế giới, theo một nghiên cứu thường niên về môi trường do các trường đại học của Mỹ thực hiện và công bố tại Diễn đàn kinh tế thế giới ở Davos mới đây

 Việt Nam xếp thứ 79/132 trong đánh giá tổng thể môi trường Tuy nhiên,

về chỉ số ô nhiễm không khí, Việt Nam xếp thứ 123 Về gánh nặng bệnh tật do môi trường, Việt Nam đứng ở vị trí 77 Đối với chỉ số nguồn nước ảnh hưởng tới sức khoẻ, Việt Nam được xếp ở vị trí 80 Iraq xếp cuối bảng về đánh giá tổng thể môi trường Trung Quốc xếp thứ 116, sau đó là

Ấn Độ (125) và Nam Phi (128). vấn đề cần được quan tâm và giải quyết của Bộ tài nguyên môi trường

 Theo các thống kê, nền kinh tế Việt Nam đã mất 3,9 tỷ USD trong 71 tỷ USD của GDP trong năm 2007 và khoảng 4,2 tỷ USD ước tính trong 76

tỷ USD của GDP trong năm 2008; đồng thời mỗi năm thiệt hại 780 triệu USD trong các lĩnh vực sức khỏe cộng đồng vì ô nhiễm môi trường

 Ngoài ra còn tổn thất về kinh tế trên các mặt con người, mùa màng và đánh bắt thủy sản sau mỗi vụ thảm họa, hoặc một sự cố do ô nhiễm môi trường

 Những thiệt hại do ô nhiễm môi trường gây ra trước hết là thiệt hại kinh

tế do ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến sức khỏe, bao gồm chi phí khám

và thuốc chữa bệnh, tổn thất ngày công lao động do nghỉ ốm và tổn thất thời gian của người nhà chăm sóc người ốm

 Ngoài ra còn tổn thất về kinh tế trên các mặt con người, mùa màng và đánh bắt thủy sản sau mỗi vụ thảm họa, hoặc một sự cố do ô nhiễm môi trường

 Những thiệt hại do ô nhiễm môi trường gây ra trước hết là thiệt hại kinh

tế do ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến sức khỏe, bao gồm chi phí khám

và thuốc chữa bệnh, tổn thất ngày công lao động do nghỉ ốm và tổn thất thời gian của người nhà chăm sóc người ốm

 Ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm không khí nói riêng đã và đang là một trong những ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động du lịch của Việt Nam, mặt khác làm gia tăng các chi phí cải thiện môi trường Đặc biệt là làm phát sinh xung đột về lợi ích các nhóm xã hội trong khai thác

và sử dụng tài nguyên môi trường

 Ô nhiễm không khí làm hơn 3,2 triệu người chết mỗi năm, Trung Quốc chiếm 40%

7

II Các nguyên nhân chủ yếu gây ra ô nhiễm không khí

2.1 Xe máy nguồn gây ô nhiễm chính :

 Hoạt động GTVT là một trong các nguyên nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm không khí (chiếm tỷ lệ 70%) Nó gây ô nhiễm lớn nhất đối với môi trường không khí, đặc biệt là sự phát thải các khí CO, VOC và NO2 Hiện nay cả nước có khoảng trên 2 triệu xe ô tô các loại và khoảng 38 triệu xe máy với tỷ lệ tăng hàng năm khoảng từ 10 - 12%, đây chính là nguyên nhân gây ra tăng nồng độ các các loại khí thải độc hại như: SO2, NO2, CO, CH… trong thành phần không khí, theo một số dự báo thì nồng độ các chất thải độc hại nêu trên tại các nút giao thông trên địa bàn TP

Hà Nội vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 7-10 lần và ngày càng tăng thêm trong các năm gần đây

 Lượng phát thải các khí này tăng lên hàng năm cùng với sự phát triển về số lượng các phương tiện giao thông đường bộ Xét trên phương tiện tham gia giao thông thì thải lượng ô nhiễm không khí từ xe máy là tương đối nhỏ, trung bình một xe máy xả ra lượng khí thải chỉ bằng 1/4 so với xe ô tô con Tuy nhiên, do số lượng xe máy tham gia giao thông chiếm tỷ lệ lớn hơn và chất lượng nhiều xe đã xuống cấp nên xe máy vẫn là phương tiện đóng góp nguồn khí thải ô nhiễm chính, đặc biệt là CO và VOC Trong khi đó, xe tải

và xe khách lại đóng góp các khí thải ô nhiễm là NO2 và SO2

 Với mật độ các loại phương tiện tham gia giao thông lớn, chất lượng lại kém

và hệ thống đường giao thông chưa tốt thì thải lượng ô nhiễm không khí từ GTVT đang có xu hướng gia tăng Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, các chất gây ô nhiềm từ chất thải của các phương tiện giao thông có động cơ sẽ xâm nhập vào phổi, thậm chí máu của con người, gây ra các bệnh về mắt và

hệ hô hấp

 Tổ chức Y tế thế giới đã cảnh báo về tác động lâu dài của khí thải xe cơ giới

sẽ dẫn đến nhiều bệnh nguy hiểm như: Vô sinh, ung thư phổi, tim, thận Như vậy, việc tìm ra biện pháp nhằm giảm thiểu lượng khí thải độc hại do các phương tiện cơ giới gây ra là một điều cần thiết Chúng ta bắt lượng khí thải độc hại do các phương tiện cơ giới thải vào môi trường phụ thuộc vào hai yếu tố đó là: Số lượng xe cơ giới và chất lượng của các loại xe đó

2.2 Ô nhiễm do chất thải bệnh viện

 Hiện nay theo báo cáo, thống kê, tổng lượng chất thải rắn y tế phát sinh từ các bệnh viện trong cả nước khoảng 350 tấn/ngày, đòi hỏi phải xử lý bằng những biện pháp phù hợp Tỷ lệ gia tăng chất thải y tế phụ thuộc vào tăng giường bệnh, phát triển các dịch vụ kỹ thuật và sự tiếp cận các dịch vụ y tế của người dân Ước tính đến năm 2015 lượng chất thải phát sinh khoảng 600 tấn/ Có đến 100% BV tuyến TW, 88% BV tuyến tỉnh, 54% BV tuyến huyện xử lý chất thải rắn y tế bằng lò đốt tại chỗ hoặc thuê Công ty môi trường đô thị đốt tập trung

Số BV còn lại xử lý chất thải rắn y tế bằng phương pháp thủ công, chôn lấp tại chỗ (Bệnh Viện miền núi) Việc xử lý rác thải y tế còn quá nhiều bất cập bởi nguy cơ lây lan mầm bệnh nếu không có phương tiện vận chuyển chuyên dụng

và nếu chôn lấp có thể gây ô nhiễm nguồn nước Mặt khác, việc xử lý rác thải nguy hại bằng lò thiêu ngoài trời, thủ công đã và đang gây ra tình trạng ô nhiễm cũng như thải ra rất nhiều chất độc hại ảnh hưởng tới sức khoẻ người dân như: Furan, và kim loại nặng như chì, cadimi… gây mưa axit, gây hiệu ứng nhà kính, làm ô nhiễm môi trường đất cũng như nước ngầm do tro lò đốt có chứa kim loại nặng độc hại

 Chất thải rắn y tế trong bệnh viện được phân làm hai loại gồm Chất thải rắn sinh hoạt và Chất thải rắn y tế nguy hại.Chất thải rắn sinh hoạt chiếm khoảng

75 - 80% chất thải rắn y tế trong bệnh viện (gồm chất hữu cơ, giấy gỗ, kim loại, sành sứ gạch vỡ, thủy tinh, Plastic, nylon và các thành phần khác ) Loại này ít độc hại nhưng công tác phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý phải được thực hiện tốt



9

 Chất thải rắn y tế nguy hại chiếm khoảng 20 - 25% chất thải rắn y tế trong bệnh viện đó là chất thải bệnh lý và chất thải lây nhiễm bao gồm: Mô bệnh phẩm và cơ quan người từ các phòng mổ và tiểu phẫu, các bệnh phẩm nuôi cấy,

mô hoặc xác động vật từ phòng thử nghiệm thải ra, các chất thải nhiễm trùng từ phòng cách ly và các khoa truyền nhiễm, các bông băng thấm dịch hoặc máu, kim tiêm, ống tiêm, lọ thuốc, dược phẩm hư hỏng và quá đát Có thể thấy rõ,

 Chất thải rắn y tế nguy hại từ các bệnh viện là nguồn tiềm ẩn lây lan bệnh tật, gây ô nhiễm môi trường nước và đất, tác động tới môi trường sinh thái và sức khỏe cộng đồng

 Vậy nên, nguồn Chất thải rắn y tế nguy hại từ các bệnh viện cần phải được kiểm soát nghiêm ngặt và xử lý đạt yêu cầu của tiêu chuẩn môi trường quy định

2.3 Ô nhiễm do các nhà máy, xí nghiệp công nghiệp

 Nước ta thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá và đương nhiên là kéo theo đô thị hoá Theo kinh nghiêm của nhiều nước, tình hình ô nhiễm môi trường cũng gia tăng nhanh chóng Nếu tốc độ tăng trưởng GDP trong vòng

10 năm tới tăng bình quân khoảng 7%/năm, trong đó GDP công nghiệp khoảng 8-9%/năm, mức đô thị hoá từ 23% năm lên 33% năm 2000, thì đến năm 2010 lượng ô nhiễm do công nghiệp có thể tăng lên gấp 2,4 lần so với bây giờ, lượng ô nhiễm do nông nghiệp và sinh hoạt cũng có thể gấp đôi mức hiện nay

 Theo kết quả tính toán, hoạt động của các khu công nghiệp này cùng với 195

cơ sở trọng điểm bên ngoài khu công nghiệp, thì mỗi ngày thải vào hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai tổng cộng 1.740.000 m3 nước thải công nghiệp, trong đó có khoảng 671 tấn cặn lơ lửng, 1.130 tấn BOD5 (làm giảm nhu cầu ôxy sinh hoá), 1789 tấn COD (làm giảm nhu cầu ôxy hoá học), 104 tấn Nitơ,

15 tấn photpho và kim loại nặng Lượng chất thải này gây ô nhiễm cho môi trường nước của các con sông vốn là nguồn cung cấp nước sinh hoạt cho một nội địa bàn dân cư rộng lớn, làm ảnh hưởng đến các vi sinh vật và hệ sinh thái vốn là tác nhân thực hiện quá trình phân huỷ và làm sạch các dòng sông

 Ô nhiễm không khí do động của sản xuất công nghiệp: Tại Hà Nội, vào nhưng năm 1996-1997 ô nhiễm trầm trọng đã xảy ra ở xung quanh các nhà máy thuộc khu công nghiệp Thượng Đình với đường kính khu vực ô nhiễm khoảng 1700 mét và nồng độ bụi lớn hơn tiêu chuẩn cho phép khoảng 2-4 lần; xung quanh các nhà máy thuộc khu công nghiệp Minh Khai – Mai

Động, khu vực ô nhiễm có đường kính khoảng 2500 mét và nồng độ bụi cũng cao hơn tiêu chuẩn cho phép 2-3 lần Cũng tại khu công nghiệp Thượng Đình, kết quả đo đạc các năm 1997-1998 cho thấy nồng độ SO2 trong không khí vượt tiêu chuẩn cho phép 2-4 lần

 Tại thành phố Hồ Chí Minh và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, đến năm

2010, nếu tất cả 74 khu công nghiệp đều sử dụng hết diện tích, thì các xí nghiệp sẽ thải ra một lượng chất thải rắn lên tới khoảng 3500 tấn/ngày tức là gấp 29 lần so với hiện nay, trong đó có khoảng 700 tấn

 chất thải độc hại

 Trước những điểm nóng về ô nhiễm môi trường như trên, nhiều giải pháp tương đối đồng bộ và cụ thể đã được kiến nghị nhằm giải quyết các vấn đề

về môi trường cả trong hiện tại và trong dự báo về chính sách, chiến lược, quy hoạch đến các giải pháp về công nghệ, nhân

 lực, giải pháp xã hội, các cộng cụ kinh tế và các biện pháp quan trắc theo dõi, kèm theo một số dự án hoặc nghiên cúu sâu đối với các trường hợp cụ thể.Tại Hà Nội, đang thực hiện gói thầu CP7A nhằm cải thiện hệ thống thoát nước ở Hà Nội trên hệ thống sông Tô Lịch, sông Lừ, sông Sét, tức lần thực hiện các biện pháp xử lý nước thải hữu hiệu như đã đề ra trong quy hoạch tổng thể thoát nước của Hà Nội thì đến năm 2010 hầu hết các con sông ở Hà Nội có chỉ tiêu BOD dưới 25 mg/lít; còn nếu không có biện pháp cải thiện môi trường rõ rệt thì chỉ số BOD sẽ tăng gấp đôi so với thời kỳ 1992-1994

và khoảng 1,8 lần so với thời kỳ 1997-1998, trong đó sông Lừ sẽ bị ô nhiễm nặng nhất với chỉ số BOD là 130

 mg/l, khá nhất là sông Sét thì cũng là 54 mg/l; trong đó tiêu chuẩn cho phép đối với nước loại A không quá 4 mg/l, với nước loại B không quá 25 mg/l

Hà Nội cũng đang tiến hành dự án cải tạo môi trường đối với khu công nghiệp Minh Khai

 Vĩnh Tuy, di dời các nhà máy ra khỏi vùng đô thị đông dân, áp dụng nguyên tắc “Người gây ô nhiễm phải trả tiền”, “Trường hợp tính lệ phí nước thải của một xí nghiệp công nghiệp” Thành phố Hồ Chí Minh lập dự án xây dựng các nhà máy xử lý chất thải công nghiệp Các giải pháp sẽ chỉ có tác dụng giảm bớt ô nhiễm môi trường nếu mọi người cùng coi trọng và bảo vệ môi trường bằng y thức và hành động cụ thể của mỗi người

11