120 CÂU HỎI – ĐÁP, TÌNH HUỐNG PHÁP LUẬT PHỤC VỤ VIỆC DẠY VÀ HỌC PHÁP LUẬT Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC

CHỦ ĐỀ 1. MỘT SỐ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT DÂN SỰ ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN (25 CÂU) 1. Khái niệm năng lực pháp luật của cá nhân? Trả lời: Cá nhân là một trong các chủ thể của quan hệ dân sự. Để tham gia vào các quan hệ dân sự, cá nhân phải có tư cách chủ thể hay năng lực chủ thể, được tạo thành bởi năng lực pháp luật và năng lực hành vi. Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân được quy định tại Điều 14 Bộ luật dân sự năm 2005: “Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân là khả năng của cá nhân có quyền dân sự và nghĩa vụ dân sự. Mọi cá nhân đều có năng lực pháp luật dân sự như nhau. Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân có được từ khi người đó sinh ra và chấm dứt khi người đó chết”. Nội dung năng lực pháp luật dân sự của cá nhân là tổng hợp các quyền và nghĩa vụ mà pháp luật dân sự quy định cho cá nhân. Các quyền và nghĩa vụ dân sự của cá nhân được ghi nhận ở Hiến pháp 1992 (sửa đổi bổ sung năm 2001), Bộ luật dân sự năm 2005 và nhiều văn bản pháp luật khác nhau. Theo quy định của pháp luật dân sự cá nhân có các quyền, nghĩa vụ dân sự sau đây: Quyền nhân thân không gắn với tài sản và quyền nhân thân gắn với tài sản; Quyền sở hữu, quyền thừa kế và các quyền khác đối với tài sản; Quyền tham gia quan hệ dân sự và có nghĩa vụ phát sinh từ quan hệ đó. Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân không bị hạn chế, trừ trường hợp do pháp luật quy định (Điều 16 Bộ luật dân sự năm 2005). Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân là khả năng, là tiền đề, là thành phần không thể thiếu được của cá nhân với tư cách là chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự, là một mặt của năng lực chủ thể.

VỤ PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT

BỘ TƯ PHÁP

120 CÂU HỎI – ĐÁP, TÌNH HUỐNG PHÁP LUẬT PHỤC VỤ

VIỆC DẠY VÀ HỌC PHÁP LUẬT

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC

Hà Nội 2013

Cá nhân là một trong các chủ thể của quan hệ dân sự Để tham gia vào các quan hệ dân

sự, cá nhân phải có tư cách chủ thể hay năng lực chủ thể, được tạo thành bởi năng lực pháp luật

Mọi cá nhân đều có năng lực pháp luật dân sự như nhau.

Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân có được từ khi người đó sinh ra và chấm dứt khi người đó chết”.

Nội dung năng lực pháp luật dân sự của cá nhân là tổng hợp các quyền và nghĩa vụ mà

pháp luật dân sự quy định cho cá nhân Các quyền và nghĩa vụ dân sự của cá nhân được ghinhận ở Hiến pháp 1992 (sửa đổi bổ sung năm 2001), Bộ luật dân sự năm 2005 và nhiều vănbản pháp luật khác nhau

Theo quy định của pháp luật dân sự cá nhân có các quyền, nghĩa vụ dân sự sau đây:

- Quyền nhân thân không gắn với tài sản và quyền nhân thân gắn với tài sản;

- Quyền sở hữu, quyền thừa kế và các quyền khác đối với tài sản;

- Quyền tham gia quan hệ dân sự và có nghĩa vụ phát sinh từ quan hệ đó

Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân không bị hạn chế, trừ trường hợp do pháp luậtquy định (Điều 16 Bộ luật dân sự năm 2005)

Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân là khả năng, là tiền đề, là thành phần không thểthiếu được của cá nhân với tư cách là chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự, là một mặt củanăng lực chủ thể

2 Năng lực hành vi dân sự là gì? Phân biệt năng lực hành vi dân sự của người chưa thành niên với năng lực hành vi dân sự của người thành niên?

Năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự là hai thuộc tính tạo thành tư cách chủthể độc lập của cá nhân trong các quan hệ dân sự

Năng lực hành vi dân sự của cá nhân không giống nhau mà phụ thuộc vào lứa tuổi, thểchất của mỗi cá nhân vì những cá nhân khác nhau, có nhận thức khác nhau về hành vi và hậuquả của hành vi mà họ thực hiện Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định cụ thể về năng lực hành vidân sự của người thành niên và năng lực hành vi dân sự của người chưa thành niên như sau:

- Đối với người thành niên:

Người thành niên là người từ đủ mười tám tuổi trở lên Theo quy định của pháp luật dân

sự: Người thành niên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp bị Tòa án ra quyết

định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự

Mất năng lực hành vi dân sự là trường hợp người bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác

mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, nếu có yêu cầu của người có quyền,lợi ích liên quan, Toà án ra quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luậncủa tổ chức giám định

Hạn chế năng lực hành vi dân sự là trường hợp người nghiện ma túy hoặc = các chấtkích thích khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình thì có thể bị Tòa án ra quyết định tuyên bố

là người hạn chế năng lực hành vi dân sự theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, cơquan, tổ chức hữu quan

- Đối với người chưa thành niên:

+ Người chưa thành niên từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi khi xác lập, thực

hiện giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch nhằm phục

vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi hoặc pháp luật có quy định khác

+ Trong trường hợp người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có tài sản

riêng bảo đảm thực hiện nghĩa vụ thì có thể tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự màkhông cần phải có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật, trừ trường hợp pháp luật có quyđịnh khác

+ Người chưa đủ sáu tuổi không có năng lực hành vi dân sự

Giao dịch dân sự của người chưa đủ sáu tuổi phải do người đại diện theo pháp luật xáclập, thực hiện

3 Sau giờ học, Huyền và Ngọc - hai em học sinh lớp 6 trao đổi với nhau về các quy định của pháp luật dân sự Huyền cho rằng mình có quyền thực hiện các giao dịch nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi của mình Còn Ngọc chưa hiểu

rõ lắm các quy định đó Em muốn hỏi ý kiến của Huyền có chính xác không?

Trả lời

ý kiến của Huyền là chính xác

Theo quy định của pháp luật dân sự (Khoản 1 Điều 20 Bộ luật Dân sự năm 2005) ngườichưa thành niên từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi được xác lập, thực hiện các giao dịch nhằmphục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi

Giao dịch này thường là các giao dịch có giá trị nhỏ, mục đích là để phục vụ nhu cầusinh hoạt, học tập, vui chơi hàng ngày trong cuộc sống, được người đại diện của họ cho phépthực hiện mà không cần sự đồng ý trực tiếp của người đại diện Ví dụ như: mua đồ dùng họctập, sách vở, đồ chơi

4 Quyền nhân thân là gì? Theo quy định của Bộ luật Dân sự, cá nhân có những quyền nhân thân nào?

Trả lời

“Quyền nhân thân” là thuật ngữ pháp lý để chỉ những quyền dân sự gắn với bản thân

mỗi con người và đời sống riêng tư của họ mà không thể chuyển giao cho người khác,

Điều 24 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định:

Quyền nhân thân là quyền dân sự gắn liền với mỗi cá nhân, không thể chuyển giao cho người khác, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Trong pháp luật Việt Nam, các quyền nhân thân được ghi nhận trong pháp luật dân sự

và chủ yếu tập trung trong Bộ luật dân sự

Quyền nhân thân của cá nhân là một trong những quyền dân sự cơ bản của con ngườiđược pháp luật bảo hộ Việc tôn trọng quyền nhân thân của người khác là nghĩa vụ của mọingười và cũng là nghĩa vụ của chính người đó Khi thực hiện quyền nhân thân của mình vềnguyên tắc không được xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác Bộ luật dân sựquy định 26 quyền nhân thân của cá nhân từ Điều 26 đến Điều 51, bao gồm:

- Quyền đối với họ, tên (Điều 26)

- Quyền thay đổi họ, tên (Điều 27)

- Quyền xác định dân tộc (Điều 28)

- Quyền được khai sinh (Điều 29)

- Quyền được khai tử (Điều 30)

- Quyền của cá nhân đối với hình ảnh (Điều 31)

- Quyền được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khoẻ, thân thể (Điều 32)

- Quyền hiến bộ phận cơ thể (Điều 33)

- Quyền hiến xác, bộ phận cơ thể sau khi chết (Điều 34)

- Quyền nhận bộ phận cơ thể người (Điều 35)

- Quyền xác định lại giới tính (Điều 36)

- Quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín (Điều 37)

- Quyền bí mật đời tư (Điều 38)

- Quyền kết hôn (Điều 39)

- Quyền bình đẳng vợ chồng (Điều 40)

- Quyền được hưởng sự chăm sóc giữa các thành viên trong gia đình (Điều 41)

- Quyền ly hôn (Điều 42)

- Quyền nhận, không nhận cha, mẹ (Điều 43)

- Quyền được nhận làm con nuôi (Điều 44)

- Quyền đối với quốc tịch (Điều 45)

- Quyền được bảo đảm an toàn về chỗ ở (Điều 46)

- Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo (Điều 47)

- Quyền tự do đi lại, cư trú (Điều 48)

- Quyền lao động (Điều 49)

- Quyền tự do kinh doanh (Điều 50)

- Quyền tự do nghiên cứu, sáng tạo (Điều 51)

5 Các phương thức bảo vệ quyền nhân thân được Bộ luật dân sự 2005 quy định như thế nào?

Cá nhân có quyền có họ, tên Họ, tên của một người được xác định theo họ, tên khaisinh của người đó

Cá nhân xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự theo họ, tên của mình đã được cơquan nhà nước có thẩm quyền công nhận

Ngoài họ, tên của mình, cá nhân có quyền có bí danh, bút danh nhưng việc sử dụng bídanh, bút danh không được gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác

7 Khi sinh Hận, bố em đi làm xa, bỏ mặc mẹ con em, mẹ em buồn chán, đặt tên con

là Hận và cho mang họ của mẹ Khi đi học, do bị bạn bè trêu chọc nên nhiều lần em về xin

mẹ được đặt tên khác Lúc này bố em cũng đã trở về nhận lỗi và đoàn tụ gia đình, nên bố

mẹ em cũng muốn đổi họ của em từ họ của mẹ sang họ của bố và đổi tên khác dễ nghe hơn cho con gái Xin hỏi em có được thay đổi họ, tên không? Pháp luật dân sự quy định về vấn

đề này như thế nào?

Trả lời

Hận có quyền được thay đổi họ, tên Theo quy định tại Điều 27 Bộ luật dân sự năm

2005, cá nhân có quyền thay đổi họ, tên của mình trong các trường hợp sau:

- Theo yêu cầu của người có họ, tên mà việc sử dụng họ, tên đó gây nhầm lẫn, ảnhhưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó;

- Theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi về việc thay đổi họ, tên cho con nuôi hoặc khingười con nuôi thôi không làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ,tên mà cha đẻ, mẹ đẻ đã đặt;

- Theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc người con khi xác định cha, mẹ cho con;

- Thay đổi họ cho con từ họ của cha sang họ của mẹ hoặc ngược lại;

- Thay đổi họ, tên của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;

- Thay đổi họ, tên của người được xác định lại giới tính;

- Các trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định

Việc thay đổi họ, tên cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của ngườiđó.Việc thay đổi họ, tên của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sựđược xác lập theo họ, tên cũ

8 Xin cho biết các quy định về quyền được khai sinh của cá nhân?

Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc của mỗi cá nhân Mọi hồ sơ, giấy tờ của cá nhân cónội dung ghi về họ, tên, chữ đệm; ngày, tháng, năm sinh; giới tính; dân tộc; quốc tịch; quêquán; quan hệ cha, mẹ, con phải phù hợp với Giấy khai sinh của người đó

Để thực hiện quyền được khai sinh đối với trẻ em pháp luật về quản lý và đăng ký hộtịch quy định trong thời hạn 60 ngày, kể từ ngày sinh con, cha, mẹ có trách nhiệm đi khai sinhcho con; nếu cha, mẹ không thể đi khai sinh, thì ông, bà hoặc những người thân thích khác đikhai sinh cho trẻ em

Thẩm quyền đăng ký khai sinh:

Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi cư trú của người mẹ thực hiện việc đăng ký khai sinh chotrẻ em; nếu không xác định được nơi cư trú của người mẹ, thì Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi cưtrú của người cha thực hiện việc đăng ký khai sinh.

Trong trường hợp không xác định được nơi cư trú của người mẹ và người cha, thì Ủyban nhân dân cấp xã, nơi trẻ em đang sinh sống trên thực tế thực hiện việc đăng ký khai sinh

Trường hợp không thực hiện việc đăng ký khai sinh trong thời hạn quy định thì phảiđăng ký theo thủ tục đăng ký quá hạn

Thẩm quyền đăng ký khai sinh quá hạn quy định như sau :

Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi có thẩm quyền đăng ký khai sinh thực hiện việc đăng kýkhai sinh quá hạn

Trong trường hợp người đã thành niên đăng ký khai sinh quá hạn cho mình, thì có thểđăng ký tại Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi có thẩm quyền đăng ký khai sinh theo quy định hoặctại Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi người đó cư trú

Khi đăng ký khai sinh quá hạn cho người đã có hồ sơ, giấy tờ cá nhân như: Sổ hộ khẩu,Giấy chứng minh nhân dân, học bạ, bằng tốt nghiệp, lý lịch cán bộ, lý lịch đảng viên, mà trongcác hồ sơ, giấy tờ đó đã có sự thống nhất về họ, tên, chữ đệm; ngày, tháng, năm sinh; dân tộc;quốc tịch, quê quán, thì đăng ký đúng theo nội dung đó Trường hợp họ, tên, chữ đệm; ngày,tháng, năm sinh; dân tộc; quốc tịch; quê quán trong các hồ sơ, giấy tờ nói trên của người đókhông thống nhất thì đăng ký theo hồ sơ, giấy tờ được lập đầu tiên Trong trường hợp địa danh

đã có thay đổi, thì phần khai về quê quán được ghi theo địa danh hiện lại

Phần khai về cha mẹ trong Giấy khai sinh và Sổ đăng ký khai sinh được ghi theo thờiđiểm đăng ký khai sinh quá hạn

9 Để kỷ niệm năm học cuối cùng ở Trung học cơ sở, Quyên và các bạn rủ nhau đi chụp ảnh trong công viên Trong lúc nhóm bạn đang vui đùa chụp ảnh thì có một cô phóng viên đến xin được chụp ảnh cả nhóm để đưa lên báo Nghe thế cả nhóm bạn của Quyên rất vui Trong lúc nói chuyện, Quyên nghe cô phóng viên nói mỗi người đều có quyền đối với hình ảnh của mình, nên Quyên muốn được biết về nội dung của quyền này?

Trả lời

Quyền của cá nhân đối với hình ảnh của mình là quyền nhân thân nằm trong nhóm cácquyền dân sự của cá nhân

Quyền của cá nhân đối với hình ảnh được quy định tại Điều 31 Bộ luật dân sự năm

2005 Nội dung quyền bao gồm :

- Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình

- Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, trong trường hợpngười đó đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ 15 tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ,chồng, con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý

Để bảo vệ quyền của cá nhận đối với hình ảnh của mình, PL nghiêm cấm việc sử dụng hìnhảnh của người khác mà xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh

10 Quyền được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe, thân thể của cá nhân dược pháp luật quy định như thế nào?

- Khi phát hiện người bị tai nạn, bệnh tật mà tính mạng bị đe dọa thì người phát hiện cótrách nhiệm đưa đến cơ sở y tế; cơ sở y tế không được từ chối việc cứu chữa mà phải tận dụngmọi phương tiện, khả năng hiện có để cứu chữa.

- Việc thực hiện phương pháp chữa bệnh mới trên cơ thể một người, việc gây mê, mổ,cắt bỏ, cấy ghép bộ phận của cơ thể phải được sự đồng ý của người đó; nếu người đó chưathành niên, mất năng lực hành vi dân sự hoặc là bệnh nhân bất tỉnh thì phải được cha, mẹ, vợ,chồng, con đã thành niên hoặc người giám hộ của người đó đồng ý; trong trường hợp có nguy

cơ đe dọa đến tính mạng của bệnh nhân mà không chờ được ý kiến của những người trên thìphải có quyết định của người đứng đầu cơ sở y tế

- Việc mổ tử thi được thực hiện trong các trường hợp:

+ Có sự đồng ý của người quá cố trước khi người đó chết;

+ Có sự đồng ý của cha, mẹ, vợ, chồng, con đã thành niên hoặc người giám hộ khikhông có ý kiến của người quá cố trước khi người đó chết;

+ Theo quyết định của tổ chức y tế, cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong trường hợpcần thiết

11 Quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín được Bộ luật Dân sự 2005 quy định như thế nào?

Mỗi cá nhân đều có quyền được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ về danh dự, nhânphẩm, uy tín Đồng thời, mỗi cá nhân phải có nghĩa vụ tôn trọng danh dự, nhân phẩm, uy tíncủa người khác

12 Giờ ra chơi, Thủy thấy Lan bạn học cùng lớp có thư gửi về từ Trường Sa Hôm nay Lan lại nghỉ học Lan vẫn hay tâm sự với Thủy là bố Lan công tác ở ngoài đó, Lan rất yêu bố và thường xuyên mong thư của bố Thủy háo hức định mở bức thư ra đọc xem có chuyện gì hay không, để còn thông báo cho Lan Song một người bạn khác đã can ngăn Thủy không nên làm như thế vì mọi người có quyền bí mật đời tư Điều đó đúng hay không?

Điều 38 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định:

Quyền bí mật đời tư của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ

” Thư tín, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân đượcbảo đảm an toàn và bí mật

Việc kiểm soát thư tín, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cánhân được thực hiện trong trường hợp pháp luật có quy định và phải có quyết định của cơ quannhà nước có thẩm quyền”.

13 Khi mẹ Minh sinh được em Thịnh là con trai, bố mẹ Minh rất hạnh phúc Song

từ đó, Minh, vì là con gái, nên không còn được bố mẹ yêu thương, chăm sóc như trước đây Đặc biệt, nhiều hôm, mẹ Minh còn bắt Minh nghỉ học phụ mẹ, trông em khi em ốm Minh rất buồn Thấy Minh gày gò và ốm yếu, hay nghỉ học cô giáo Minh đã hỏi chuyện và đến nhà động viên bố mẹ Minh cho Minh tiếp tục đi học và quan tâm chăm sóc cho em Xin hỏi pháp luật quy định thế nào về quyền được hưởng sự chăm sóc giữa các thành viên trong gia đình ?

Điều 12 Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004 cụ thể hóa quyền của trẻ

em do Hiến pháp năm 1992 ghi nhận trẻ em có “quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng để pháttriển thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức”

Luật hôn nhân và gia đình cũng quy định rõ về nghĩa vụ và quyền của cha mẹ trongviệc chăm sóc, giáo dục con tại các Điều 34, 37 như sau:

- Cha mẹ có nghĩa vụ và quyền thương yêu, trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệquyền, lợi ích hợp pháp của con; tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập và giáo dục đểcon phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của giađình, công dân có ích cho xã hội

- Cha mẹ không được phân biệt đối xử giữa các con, ngược đãi, hành hạ, xúc phạm con;không được lạm dụng sức lao động của con chưa thành niên; không được xúi giục, ép buộc conlàm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội

- Cha mẹ có nghĩa vụ và quyền giáo dục con, chăm lo và tạo điều kiện cho con học tập

- Cha mẹ tạo điều kiện cho con được sống trong môi trường gia đình đầm ấm, hoàthuận; làm gương tốt cho con về mọi mặt; phối hợp chặt chẽ với nhà trường và các tổ chức xãhội trong việc giáo dục con

14 Do bác ruột của T không có khả năng sinh nở nên muốn nhận T làm con nuôi để sau này có người phụng dưỡng Nhà T lại đông con cái, kinh tế có phần khó khăn, nên bố

mẹ T cũng đã cân nhắc và suy nghĩ Xin hỏi T có quyền được nhận làm con nuôi hay không?

Trả lời:

Nuôi con nuôi là việc xác lập quan hệ cha, mẹ và con giữa người nhận nuôi con nuôi và ngườiđược nhận làm con nuôi, nhằm bảo đảm cho người được nhận làm con nuôi được trông nom,nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trong môi trường gia đình phù hợp với đạo đức xã hội

Điều 44 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định về quyền được nuôi con nuôi và quyền đượcnhận làm con nuôi như sau:

Quyền được nuôi con nuôi và quyền được nhận làm con nuôi của cá nhân được phápluật công nhận và bảo hộ

Việc nhận con nuôi và được nhận làm con nuôi được thực hiện theo quy định của pháp luật

Điều 8 Luật nuôi con nuôi quy định về người được nhận làm con nuôi gồm :

- Trẻ em dưới 16 tuổi

- Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:+ Được cha dượng, mẹ kế nhận làm con nuôi;

+ Được cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận làm con nuôi

Một người chỉ được làm con nuôi của một người độc thân hoặc của cả hai người là vợchồng

Nhà nước khuyến khích việc nhận trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em có hoàn cảnhđặc biệt khác làm con nuôi

Khoản 1 Điều 21 Luật nuôi con nuôi quy định : Việc nhận nuôi con nuôi phải được sựđồng ý của cha mẹ đẻ của người được nhận làm con nuôi; nếu cha đẻ hoặc mẹ đẻ đã chết, mấttích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không xác định được thì phải được sự đồng ý của ngườicòn lại; nếu cả cha mẹ đẻ đều đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không xácđịnh được thì phải được sự đồng ý của người giám hộ; trường hợp nhận trẻ em từ đủ 09 tuổi trởlên làm con nuôi thì còn phải được sự đồng ý của trẻ em đó

Như vây, T có quyền được bác nhận làm con nuôi Việc nhận con nuôi cần có sự đồng ýcủa T

15 Ngày chủ nhật, bố mẹ có việc đi vắng nên dặn dò em K 12 tuổi phải ở nhà vừa học bài vừa trông nhà Bỗng nhiên có một người lạ gõ cửa tự xưng là nhân viên truyền hình cáp, đề nghị em K mở cửa cho vào nhà kiểm tra đường dây truyền hình cáp của gia đình Em K không đồng ý và nói người đó phải chờ bố mẹ về vì mỗi cá nhân có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở Xin hỏi, ý kiến của em K có chính xác hay không?(bỏ)

Trả lời:

Ý kiến của em K hoàn toàn chính xác Theo quy định tại Điều 46 Bộ luật dân sự: cánhân có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở Việc vào chỗ ở của một người phải được người đóđồng ý Chỉ trong trường hợp được pháp luật quy định và phải có quyết định của cơ quan nhànước có thẩm quyền mới được tiến hành khám xét chỗ ở của một người; việc khám xét phảitheo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định

16 H rất yêu văn học, thời gian rảnh rỗi em thường mua sách báo đọc rồi còn làm thơ, viết văn và tích cực tham gia các hoạt động sáng tạo nghệ thuật do nhà trường phát động Mẹ em lo sợ em lơ là học tập nên không ủng hộ em sáng tác Trong khi đó bố em cho rằng Nếu em học tập tốt bố em sẽ ủng hộ em viết văn, làm thơ và giúp em gửi bài đăng báo thiếu niên vì đó là quyền mà pháp luật quy định cho mỗi cá nhân Xin hỏi ý kiến của bố em

có đúng hay không?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 51 Bộ luật dân sự năm 2005, cá nhân có quyền tự do nghiên cứukhoa học – kỹ thuật, phát minh, sáng chế, sáng kiến cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất, sángtác, phê bình văn học, nghệ thuật và tham gia các hoạt động nghiên cứu, sáng tạo khác

Quyền tự do nghiên cứu, sáng tạo được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ Không aiđược cản trở, hạn chế quyền tự do nghiên cứu, sáng tạo của cá nhân

Vì thế, H có quyền tự do nghiên cứu, sáng tạo nghệ thuật Ý kiến của bố H hoàn toànchính xác.

17 Bố mẹ M sống ở quê Sau khi học hết cấp 2, M thi đỗ vào trường chuyên của tỉnh

và phải chuyển lên sống ở thành phố cùng gia đình người dì ruột Để thuận lợi cho việc làm

hồ sơ giấy tờ nhập học và quá trình học tập sau này, bố mẹ M đã đồng ý cho M khai báo nơi

cư trú của mình là nhà của người dì ruột Điều đó có đúng pháp luật hay không không? Nơi cư trú của người chưa thành niên được pháp luật quy định như thế nào?

Trả lời:

Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005 và Điều 13 Luật Cư trú năm 2006, thì nơi

cư trú của người chưa thành niên được quy định như sau:

- Nơi cư trú của người chưa thành niên là nơi cư trú của cha, mẹ; nếu cha, mẹ có nơi cưtrú khác nhau thì nơi cư trú của người chưa thành niên là nơi cư trú của cha hoặc mẹ mà ngườichưa thành niên thường xuyên chung sống

- Người chưa thành niên có thể có nơi cư trú khác với nơi cư trú của cha, mẹ nếu đượccha, mẹ đồng ý hoặc pháp luật có quy định

Như vậy, M có thể khai báo nơi cư trú của mình là nhà người dì ruột nếu đã được bố mẹ

Theo quy định tại Điều 58 Bộ luật dân sự năm 2005:

“Giám hộ là việc cá nhân, tổ chức (sau đây gọi chung là người giám hộ) được pháp luật quy định hoặc được cử để thực hiện việc chăm sóc và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự (sau đây gọi chung là người được giám hộ)”.

Như vậy, chế độ giám hộ là bắt buộc đối với người chưa thành niên bao gồm:

- Người chưa thành niên không còn cha, mẹ, không xác định được cha, mẹ hoặc cha, mẹđều mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, bị Toà án hạn chế quyềncủa cha, mẹ hoặc cha, mẹ không có điều kiện chăm sóc, giáo dục người chưa thành niên đó vànếu cha, mẹ có yêu cầu;

- Những người chưa đủ 15 tuổi thuộc các trường hợp trên theo quy định phải có ngườigiám hộ

19 Em K bị mất cả bố lẫn mẹ khi em vừa học xong cấp 2 Em có một người chị gái lớn hơn 10 tuổi, song do hoàn cảnh chị gái lấy chồng xa, kinh tế khó khăn nên ông, bà nội của em đứng ra nuôi dưỡng và chăm sóc em Xin hỏi ông, bà nội của em có phải là người giám hộ đương nhiên của em không? Pháp luật quy định như thế nào về người giám hộ đương nhiên của người chưa thành niên?

chăm sóc, giáo dục người chưa thành niên đó và nếu cha, mẹ có yêu cầu, được xác định nhưsau:

- Trong trường hợp anh ruột, chị ruột không có thoả thuận khác thì anh cả hoặc chị cả làngười giám hộ của em chưa thành niên; nếu anh cả hoặc chị cả không có đủ điều kiện làmngười giám hộ thì anh, chị tiếp theo là người giám hộ;

- Trong trường hợp không có anh ruột, chị ruột hoặc anh ruột, chị ruột không có đủ điềukiện làm người giám hộ thì ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại là người giám hộ; nếu không

có ai trong số những người thân thích này có đủ điều kiện làm người giám hộ thì bác, chú, cậu,

cô, dì là người giám hộ

Việc cử người giám hộ cho người chưa thành niên được quy định: trong trường hợpngười chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự không có người giám hộ đươngnhiên như quy định trên thì Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi cư trú của người đượcgiám hộ có trách nhiệm cử người giám hộ hoặc đề nghị một tổ chức đảm nhận việc giám hộ

Như vậy, ông, bà nội của em T là người giám hộ đương nhiên của T.

20 Xin hỏi quyền và nghĩa vụ của người giám hộ cho người chưa thành niên được pháp luật quy định như thế nào?

Trả lời:

Theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2005, quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đốivới người được giám hộ là người chưa thành niên được quy định như sau:

* Về quyền của người giám hộ, Điều 68, Điều 69 quy định:

- Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu cầnthiết của người được giám hộ;

- Được thanh toán các chi phí cần thiết cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ;

- Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện các giao dịch dân sựnhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ

- Người giám hộ có trách nhiệm quản lý tài sản của người được giám hộ như tài sản củachính mình Người giám hộ được thực hiện các giao dịch liên quan đến tài sản của người đượcgiám hộ vì lợi ích của người được giám hộ Việc bán, trao đổi, cho thuê, cho mượn, cho vay,cầm cố, thế chấp, đặt cọc và các giao dịch khác đối với tài sản có giá trị lớn của người đượcgiám hộ phải được sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ Người giám hộ không đượcđem tài sản của người được giám hộ tặng cho người khác Các giao dịch dân sự giữa ngườigiám hộ với người được giám hộ có liên quan đến tài sản của người được giám hộ đều vô hiệu,trừ trường hợp giao dịch được thực hiện vì lợi ích của người được giám hộ và có sự đồng ý củangười giám sát việc giám hộ

* Về nghĩa vụ của người giám hộ, Điều 65 quy định:

Nghĩa vụ của người giám hộ đối với người được giám hộ chưa đủ mười lăm tuổi:

- Chăm sóc, giáo dục người được giám hộ;

- Đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự, trừ trường hợp pháp luậtquy định người chưa đủ mười lăm tuổi có thể tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự;

- Quản lý tài sản của người được giám hộ;

- Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ

Về, nghĩa vụ của người giám hộ đối với người được giám hộ từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi, Điều 66 quy định:

- Đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự, trừ trường hợp pháp luậtquy định người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thể tự mình xác lập, thựchiện giao dịch dân sự;

- Quản lý tài sản của người được giám hộ;

- Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ

21 Đại diện là gì? Người đại diện của người chưa thành niên gồm những ai?

họ phải tự mình xác lập, thực hiện giao dịch đó

Quan hệ đại diện được xác lập theo quy định của pháp luật hoặc theo ủy quyền

Người được đại diện có quyền, nghĩa vụ dân sự phát sinh từ giao dịch dân sự do ngườiđại diện xác lập, thực hiện trong phạm vi thẩm quyền đại diện

Người đại diện phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ Người từ đủ mười lăm tuổi đếnchưa đủ mười tám tuổi có thể là người đại diện theo ủy quyền, trừ trường hợp pháp luật quyđịnh giao dịch dân sự phải do người từ đủ mười tám tuổi trở lên xác lập, thực hiện

Theo quy định của pháp luật, có hai loại đại diện:

- Đại diện theo pháp luật;

- Đại diện theo ủy quyền

Người đại diện theo pháp luật của người chưa thành niên bao gồm:

- Cha, mẹ đối với người chưa thành niên;

- Người giám hộ đối với người được giám hộ:

Đại diện theo ủy quyền: là đại diện được xác lập theo sự ủy quyền của người đại diện vàngười được đại diện Việc ủy quyền phải được lập thành văn bản

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 143 Bộ luật dân sự năm 2005 thì người từ đủ mười lămtuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thể là người đại diện theo ủy quyền, trừ trường hợp phápluật quy định giao dịch dân sự phải do người từ đủ mười tám tuổi trở lên xác lập, thực hiện

22 Em D là học sinh lớp 7 muốn hỏi pháp luật quy định quyền sở hữu được xác lập

và chấm dứt trong những trường hợp nào? Trong trường hợp em vô tình nhặt được một vật

do người khác bỏ quên mà em không biết địa chỉ của người đó thì vật đó có đương nhiên thuộc quyền sở hữu của em hay không?

- Do lao động, do hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp;

- Được chuyển giao quyền sở hữu theo thoả thuận hoặc theo quyết định của cơ quan nhànước có thẩm quyền;

- Thu hoa lợi, lợi tức;

- Tạo thành vật mới do sáp nhập, trộn lẫn, chế biến;

- Được thừa kế tài sản;

- Chiếm hữu trong các điều kiện do pháp luật quy định đối với vật vô chủ, vật bị đánhrơi, bị bỏ quên, bị chôn giấu, gia súc, gia cầm bị thất lạc, vật nuôi dưới nước di chuyển tựnhiên;

- Chiếm hữu tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai phùhợp với thời hiệu quy định của pháp luật;

- Các trường hợp khác do pháp luật quy định

Theo quy định tại Điều 171 Bộ luật Dân sự năm 2005, quyền sở hữu chấm dứt trong các trường hợp sau đây:

- Chủ sở hữu chuyển quyền sở hữu của mình cho người khác;

- Chủ sở hữu từ bỏ quyền sở hữu của mình;

- Tài sản bị tiêu huỷ;

- Tài sản bị xử lý để thực hiện nghĩa vụ của chủ sở hữu;

- Tài sản bị trưng mua;

- Tài sản bị tịch thu;

- Vật bị đánh rơi, bị bỏ quên, gia súc, gia cầm bị thất lạc, vật nuôi dưới nước di chuyển

tự nhiên mà người khác đã được xác lập quyền sở hữu trong các điều kiện do pháp luật quyđịnh; tài sản mà người khác đã được xác lập quyền sở hữu theo quy định của pháp luật

- Các căn cứ khác do pháp luật quy định

Theo khoản 2 Điều 239 Bộ luật Dân sự năm 2005, về việc xác lập quyền sở hữu đối vớivật không xác định được chủ sở hữu quy định như sau:

Người phát hiện vật không xác định được ai là chủ sở hữu phải thông báo hoặc giao nộpcho Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn hoặc công an cơ sở gần nhất để thông báo công khaicho chủ sở hữu biết mà nhận lại

Việc giao nộp phải được lập biên bản, trong đó ghi rõ họ, tên, địa chỉ của người giao nộp,người nhận, tình trạng, số lượng, khối lượng tài sản giao nộp

Uỷ ban nhân dân hoặc công an cơ sở đã nhận vật phải thông báo cho người phát hiện vềkết quả xác định chủ sở hữu

Trong trường hợp vật không xác định được ai là chủ sở hữu là động sản thì sau một năm,

kể từ ngày thông báo công khai, mà vẫn không xác định được ai là chủ sở hữu thì động sản đóthuộc sở hữu của người phát hiện theo quy định của pháp luật; nếu vật là bất động sản thì saunăm năm, kể từ ngày thông báo công khai vẫn chưa xác định được ai là chủ sở hữu thì bất độngsản đó thuộc Nhà nước; người phát hiện được hưởng một khoản tiền thưởng theo quy định củapháp luật

Trường hợp D vô tình nhặt được vật do người khác bỏ quên mà D không biết địa chỉ củangười đó thì vật đó không đương nhiên thuộc quyền sở hữu của em mà phải tuân theo các quyđinh pháp luật nêu trên

23 Thế nào là hợp đồng dân sự? Nguyên tắc giao kết và hợp đồng dân sự gồm những nội dung gì?

Trả lời:

Hợp đồng dân sự là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứtquyền, nghĩa vụ dân sự

Việc giao kết hợp đồng dân sự phải tuân theo các nguyên tắc sau đây:

- Tự do giao kết hợp đồng nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội;

- Tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác, trung thực và ngay thẳng

Nội dung của hợp đồng dân sự

Tuỳ theo từng loại hợp đồng, các bên có thể thoả thuận về những nội dung sau đây:

- Đối tượng của hợp đồng là tài sản phải giao, công việc phải làm hoặc không được làm;

- Số lượng, chất lượng;

- Giá, phương thức thanh toán;

- Thời hạn, địa điểm, phương thức thực hiện hợp đồng;

- Quyền, nghĩa vụ của các bên;

vỡ tan Bà Kim phải đi thay cửa kính mới hết 2.000.000 đồng Bà yêu cầu gia đình của Quân phải bồi thường thiệt hại mà Quân đã gây ra Xin hỏi, trách nhiệm bồi thường của Quân được pháp luật quy định như thế nào?

Trả lời:

Do Quân dưới 15 tuổi nên việc bồi thường thiệt hại cho bà Kim sẽ do bố mẹ Quân chịutrách nhiệm

Điều 606 Bộ luật dân sự quy định về năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của

cá nhân như sau:

- Người từ đủ mười tám tuổi trở lên gây thiệt hại thì phải tự bồi thường.

- Người chưa thành niên dưới mười lăm tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹphải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưathành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu, trừtrường hợp quy định bồi thường thiệt hại do người dưới mười lăm tuổi, người mất năng lựchành vi dân sự gây ra trong thời gian trường học, bệnh viện, tổ chức khác trực tiếp quản lý dopháp luật quy định

Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thườngbằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phầncòn thiếu bằng tài sản của mình

- Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự gây thiệt hại mà có ngườigiám hộ thì người giám hộ đó được dùng tài sản của người được giám hộ để bồi thường; nếungười được giám hộ không có tài sản hoặc không đủ tài sản để bồi thường thì người giám hộphải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu người giám hộ chứng minh được mình không có lỗitrong việc giám hộ thì không phải lấy tài sản của mình để bồi thường

25 Trong buổi đi dã ngoại do nhà trường tổ chức, V – 14 tuổi đã nghịch ngợm bẽ gãy một số cây cảnh và làm đổ một số hiện vật ở nơi đến thăm quan nên bị Ban quản lý di tích yêu cầu phải bồi thường Xin hỏi trách nhiệm bồi thường trong trường hợp này thuộc về ai?

Trả lời:

Việc bồi thường thiệt hại do người dưới mười lăm tuổi gây ra trong thời gian trường học

trực tiếp quản lý được quy định tại Điều 621 Bộ luật dân sự năm 2005 như sau:

- Người dưới mười lăm tuổi trong thời gian học tại trường mà gây thiệt hại thì trườnghọc phải bồi thường thiệt hại xảy ra

- Trong các trường hợp quy định nêu trên, nếu trường học, bệnh viện, tổ chức khácchứng minh được mình không có lỗi trong quản lý thì cha, mẹ, người giám hộ của người dướimười lăm tuổi, người mất năng lực hình vi dân sự phải bồi thường.

V – 14 tuổi đã nghịch ngợm bẽ gãy một số cây cảnh và làm đổ một số hiện vật ở nơi đếnthăm quan bị Ban quản lý di tích yêu cầu phải bồi thường, trong trường hợp này, cha, mẹ hoặcngười giám hộ của V có trách nhiệm bồi thường

27 Di chúc là gì? Xin hỏi người chưa thành niên có quyền lập di chúc hay không?

Di chúc thế nào được coi là hợp pháp?

Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thể lập di chúc, nếu được cha,

mẹ hoặc người giám hộ đồng ý Tuy nhiên, di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủmười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý

Di chúc được coi là hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạhoặc cưỡng ép;

b) Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội; hình thức di chúc không tráiquy định của pháp luật

28 Xin hỏi người chưa thành niên có quyền được hưởng thừa kế mà không phụ thuộc vào nội dung của di chúc hay không?

di sản theo quy định của pháp luât :

- Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

- Con đã thành niên mà không có khả năng lao động

Như vậy, người chưa thành niên có quyền được hưởng thừa kế mà không phụ thuộc vàonội dung của di chúc và họ sẽ được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một ngườithừa kế theo pháp luật, nếu di sản được chia theo pháp luật

CHỦ ĐỀ 2 MỘT SỐ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ LIÊN QUAN ĐẾN NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN (25 CÂU)

26 N 16 tuổi, do mâu thuẫn cá nhân, N đã đánh nhau với bạn cùng lớp, làm bạn bị thương phải nằm bệnh viện Xin hỏi N có phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi đánh bạn không? Pháp luật quy định thế nào về tuổi chịu trách nhiệm hình sự ?

Tuổi chịu trách nhiệm hình sự

Người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội phải chịu trách nhiệm

hình sự theo quy định tại Điều 12 Bộ luật hình sự như sau:

Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm

Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội

phạm rất nghiêm trọng do cố ý (là tội phạm gây nguy hại rất lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến mười lăm năm tù) hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng (là tội phạm gây nguy hại đặc biệt lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là trên mười lăm năm tù, tù chung thân hoặc tử hình).

Hành vi đánh người gây thương tích của N được quy định tại Điều 104 Bộ luật Hình sự vềtội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, N đã 16 tuổi vì vậy Nphải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình theo quy định của pháp luật hình sự, căn cứmức độ, hậu quả hành vi mà đó gây ra (mức độ thương tích)

27 Pháp luật quy định thế nào về nguyên tắc xử lý đối với người chưa thành niên phạm tội ?

- Người chưa thành niên phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình sự, nếu người đóphạm tội ít nghiêm trọng hoặc tội nghiêm trọng, gây hại không lớn, có nhiều tình tiết giảm nhẹ

và được gia đình hoặc cơ quan, tổ chức nhận giám sát, giáo dục

- Việc truy cứu trách nhiệm hình sự người chưa thành niên phạm tội và áp dụng hình phạtđối với họ được thực hiện chỉ trong trường hợp cần thiết và phải căn cứ vào tính chất của hành

vi phạm tội, vào những đặc điểm về nhân thân và yêu cầu của việc phòng ngừa tội phạm Khixét xử, nếu thấy không cần thiết phải áp dụng hình phạt đối với người chưa thành niên phạm

tội, thì Toà án áp dụng một trong các biện pháp tư pháp được quy định tại Điều 70 của Bộ luậthình sự.

- Không xử phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người chưa thành niên phạm tội Khi

xử phạt tù có thời hạn, Toà án cho người chưa thành niên phạm tội được hưởng mức án nhẹhơn mức án áp dụng đối với người đã thành niên phạm tội tương ứng

Không áp dụng hình phạt tiền đối với người chưa thành niên phạm tội ở độ tuổi từ đủ 14tuổi đến dưới 16 tuổi

Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với người chưa thành niên phạm tội

- Án đã tuyên đối với người chưa thành niên phạm tội khi chưa đủ 16 tuổi, thì không tính

để xác định tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm

28 An 15 tuổi phạm tội trộm cắp Khi bị đưa ra xét xử, Tòa án ra Quyết định áp dụng biện pháp GD tại xã, phường, thị trấn đối với An trong thời gian hai năm Xin hỏi Quyết định áp dụng biện pháp GD tại xã, phường, thị trấn đối với An có phải là hình phạt không ? Việc Tòa án ra Quyết định như vậy có đúng với quy định của pháp luật hình sự về xử lý người chưa thành niên phạm tội không ?

Điều 70 Bộ luật Hình sự quy định :

1 Đối với người chưa thành niên phạm tội, Toà án có thể quyết định áp dụng một trongcác biện pháp tư pháp có tính giáo dục, phòng ngừa sau đây:

a) Giáo dục tại xã, phường, thị trấn;

b) Đưa vào trường giáo dưỡng

2 Toà án có thể áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn từ một năm đến hainăm đối với người chưa thành niên phạm tội ít nghiêm trọng hoặc tội nghiêm trọng

Quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn đối với An không phải làhình phạt mà là biện pháp tư pháp có tính giáo dục, phòng ngừa

Việc Tòa án ra Quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn đối với An

là phù hợp với quy định của pháp luật hình sự về nguyên tắc xử lý người chưa thành niên phạmtội

29 Pháp luật quy định như thế nào về các hình phạt áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội ?

Cảnh cáo : Cảnh cáo là hình phạt chính, có tính giáo dục sâu sắc, thể hiện sự khiển trách

công khai của nhà nước đối với người phạm tội và hành vi phạm tội của họ Cảnh cáo được ápdụng đối với người chưa thành niên phạm tội ít nghiêm trọng và có nhiều tình tiết giảm nhẹ,nhưng chưa đến mức miễn hình phạt

Phạt tiền : Phạt tiền là hình phạt chính áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội

nhằm tước đi quyền lợi vật chất của họ để cải tạo và giáo dục họ trở thành công dân có ích cho

xã hội Phạt tiền được áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội nếu họ từ đủ 16 tuổiđến dưới 18 tuổi có thu nhập hoặc có tài sản riêng Mức phạt tiền đối với người chưa thànhniên phạm tội không quá một phần hai mức tiền phạt mà Điều luật quy định

Cải tạo không giam giữ : là hình phạt chính có nội dung giáo dục sâu sắc không buộc

người được áp dụng hình phạt này phải cách li khỏi xã hội Họ vẫn có thể thực hiện công việcthường ngày và sống trong môi trường gia đình và xã hội như trước đây Cải tạo không giamgiữ được áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội ít nghiêm trọng hoặc phạm tộinghiêm trọng do Bộ luật hình sự quy định mà đang có nơi làm việc ổn định hoặc có nơi thườngtrú rõ ràng, nếu xét thấy không cần thiết phải cách ly người phạm tội khỏi xã hội Tòa án giaongười bị phạt cải tạo không giam giữ cho cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc hoặc chínhquyền địa phương nơi người đó thường trú để giám sát, giáo dục Gia đình người bị kết án cótrách nhiệm phối hợp với cơ quan, tổ chức, chính quyền địa phương trong việc giám sát, giáodục người đó Thời hạn cải tạo không giam giữ đối với người chưa thành niên phạm tội khôngquá một phần hai thời hạn mà Điều luật quy định

Tù có thời hạn :Tù có thời hạn là hình phạt cách li người phạm tội ra khỏi xã hội để giáo

dục, cải tạo họ trở thành công dân có ích cho xã hội Đối với người chưa thành niên phạm tộihình phạt này được áp dụng khi người chưa thành niên phạm tội rất nghiêm trọng hoặc tội đặcbiệt nghiêm trọng Trong trường hợp người chưa thành niên phạm tội ít nghiêm trọng hoặc tộinghiêm trọng cần thiết phải áp dụng hình phạt nhưng không đủ điều kiện để áp dụng các hìnhphạt khác như cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ thì cũng cáp dụng hình phạt tù cóthời hạn

30 Biện pháp tư pháp là gì ? Xin cho biết các biện pháp tư pháp áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội ?

Trả lời:

Việc xử lý người chưa thành niên phạm tội chủ yếu nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữasai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội Vì vây, khi xét xử, nếuthấy không cần thiết phải áp dụng hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội, thì Toà án

có thể áp dụng các biện pháp tư pháp quy định tại Điều 70 Bộ luật hình sự năm 1999

Biện pháp tư pháp là các biện pháp hình sự được quy định trong BLHS, do các cơ quan tưpháp áp dụng đối với người có hành vi nguy hiểm cho xã hội, có tác dụng hỗ trợ hoặc thay thếcho hình phạt

Điều 70 Bộ luật Hình sự quy định về các biện pháp tư pháp áp dụng đối với người chưathành niên phạm tội như sau:

1 Đối với người chưa thành niên phạm tội, Toà án có thể quyết định áp dụng một trongcác biện pháp tư pháp có tính giáo dục, phòng ngừa sau đây:

a) Giáo dục tại xã, phường, thị trấn;

b) Đưa vào trường giáo dưỡng

2 Toà án có thể áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn từ một năm đến hainăm đối với người chưa thành niên phạm tội ít nghiêm trọng hoặc tội nghiêm trọng

Người được giáo dục tại xã, phường, thị trấn phải chấp hành đầy đủ những nghĩa vụ vềhọc tập, lao động, tuân theo pháp luật dưới sự giám sát, giáo dục của chính quyền xã, phường,thị trấn và tổ chức xã hội được Toà án giao trách nhiệm

3 Toà án có thể áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng từ một năm đến hai nămđối với người chưa thành niên phạm tội, nếu thấy do tính chất nghiêm trọng của hành vi phạmtội, do nhân thân và môi trường sống của người đó mà cần đưa người đó vào một tổ chức giáodục có kỷ luật chặt chẽ.

4 Nếu người được giáo dục tại xã, phường, thị trấn hoặc người được đưa vào trường giáodưỡng đã chấp hành một phần hai thời hạn do Toà án quyết định và có nhiều tiến bộ, thì theo

đề nghị của tổ chức, cơ quan, nhà trường được giao trách nhiệm giám sát, giáo dục, Toà án cóthể quyết định chấm dứt thời hạn giáo dục tại xã, phường, thị trấn hoặc thời hạn ở trường giáodưỡng

31 Bố mất sớm, mẹ đi lấy chồng, ông bà ngoại quá già không đủ sức quản lý cháu nên mới 15 tuổi V đã bỏ nhà đi sống lang thang cùng lũ bạn xấu 14 tuổi, V phạm tội trộm cắp tài sản Khi xét xử, nhận thấy không cần thiết phải áp dụng hình phạt, Tòa ra quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng với thời hạn 02 năm đối với V Xin hỏi tòa án

áp dụng biện pháp trên đối với V có hợp quy định của pháp luật hiện hành không?

Trả lời:

V 14 tuổi phạm tội trộm cắp tài sản, lại sống trong môi trường không lành mạnh, thiếu sựquan tâm, chăm sóc, giáo dục của gia đình Khi xét xử, nếu nhận thấy không cần thiết phải ápdụng hình phạt, mà có thể áp dụng các biện pháp thay thế khác, Tòa án có thể ra quyết định ápdụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng thời hạn 02 năm đối với V để tạo cho V môi trườnggiáo dục lành mạnh, có tổ chức, có kỷ luật, góp phần giáo dục, dạy dỗ V thành công dân có íchcho xã hội Điều này phù hợp với quy định của pháp luật

Khoản 1 và khoản 3 Điều 70 Bộ luật Hình sự về các biện pháp tư pháp áp dụng đối vớingười chưa thành niên phạm tội quy định như sau :

Đối với người chưa thành niên phạm tội, Toà án có thể quyết định áp dụng một trong cácbiện pháp tư pháp có tính giáo dục, phòng ngừa sau đây:

a) Giáo dục tại xã, phường, thị trấn;

b) Đưa vào trường giáo dưỡng

Trong trường hợp nếu thấy do tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội, do nhân thân

và môi trường sống của người đó mà cần đưa người đó vào một tổ chức giáo dục có kỷ luậtchặt chẽ, Toà án có thể áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng từ một năm đến hai nămđối với người chưa thành niên phạm tội

32 Xin cho biết trong trường hợp nào thì người chưa thành niên phạm tội bị áp dụng biện pháp tư pháp được giảm thời hạn chấp hành án? Cơ quan nào có thẩm quyền quyết định việc giảm thời hạn chấp hành biện pháp tư pháp?

Điều kiện được xem xét giảm thời hạn chấp hành biện pháp tư pháp là:

- Người bị áp dụng biện pháp tư pháp đã chấp hành một phần hai thời hạn do Toà ánquyết định;

- Người bị áp dụng biện pháp tư pháp có nhiều tiến bộ ;

- Được tổ chức, cơ quan, nhà trường được giao trách nhiệm giám sát, giáo dục đề nghịgiảm thời hạn giáo dục tại xã, phường, thị trấn hoặc thời hạn ở trường giáo dưỡng

33 Thiếu sự quan tâm GD của gia đình, lại đua đòi bạn bè ăn chơi nên K phạm tội cướp tài sản khi mới qua sinh nhật tuổi 15 Khi đưa ra xét xử, Tòa án ra bản án đối với K là

4 năm tù, bằng ½ mức phạt tù điều luật quy định Có ý kiến cho rằng Tòa án làm trái pháp luật, khi áp dụng mức phạt tù đối với K chỉ bằng ½ mức phạt tù mà điều luật quy định Xin hỏi ý kiến đó đúng hay sai? Pháp luật quy định thế nào trong trường hợp này?

Trả lời:

K mới hơn 15 tuổi, vì thế, việc Tòa án ra bản án đối với K là 4 năm tù, bằng ½ mức phạt

tù điều luật quy định là đúng với quy định của pháp luật về việc áp dụng hình phạt tù có thờihạn đối với người chưa thành niên

Khoản 2, Điều 74 Bộ luật Hình sự quy định về việc phạt tù có thời hạn đối với người chưathành niên như sau:

Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi khi phạm tội, nếu là tù có thời hạn thì mứchình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai mức phạt tù mà điều luật quy định

34 Xin cho biết pháp luật quy định thế nào về việc áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội ?

Trả lời:

Khi xử phạt tù có thời hạn, Toà án cho người chưa thành niên phạm tội được hưởng mức

án nhẹ hơn mức án áp dụng đối với người đã thành niên phạm tội tương ứng Cụ thể việc ápdụng hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội quy định tại Điều 74 Bộluật Hình sự, theo đó người chưa thành niên phạm tội chỉ bị phạt tù có thời hạn theo quy địnhsau đây:

Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụngquy định hình phạt là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá baphần tư mức phạt tù mà điều luật quy định;

Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụngquy định hình phạt là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá mộtphần hai mức phạt tù mà điều luật quy định

35 Do nghiện nặng không có tiền mua ma túy hút, P đã giả làm người thuê xe ôm lợi dụng thời cơ thuận tiện hành hung lái xe và cướp xe Người lái xe ôm bị thương nặng nên

đã tử vong P bị bắt và bị truy tố tội cướp tài sản Theo quy định tại khoản 4 Điều 133 Bộ luật Hình sự về tội cướp tài sản, khung hình phạt áp dụng đối với hành vi phạm tội của P là chung thân Khi đưa ra xét xử Tòa nhận thấy, vào thời điểm phạm tội P mới 17 tuổi 10 tháng Tòa ra quyết định P phải chịu mức án là 18 năm tù Xin cho biết mức án Tòa áp dụng đối với hành vi phạm tội của P có đúng không ? Pháp luật quy định thế nào về vấn đề này ?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 74 Bộ luật Hình sự, người chưa thành niên phạm tội, nếu điều luậtđược áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình thì áp dụng như sau:

Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụngquy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng khôngquá mười tám năm tù

P bị bắt, bị truy tố về tội cướp tài sản Theo quy định của BLHS, khung hình phạt áp dụngđối với hành vi phạm tội do P gây ra là chung thân Tuy nhiên, vào thời điểm phạm tội P mới

17 tuổi 8 tháng vì vậy, việc Tòa ra quyết định P phải chịu mức án là 18 năm tù là đúng với quyđịnh của Bộ luật hình sự về nguyên tắc xử lý đối với người chưa thành niên phạm tội

36 Mức tù giam đối với người chưa thành niên phạm tội được pháp luật quy định cụ thể thế nào? Hình phạt chung thân hoặc tử hình có được áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội hay không?

Trả lời:

Một trong những nguyên tắc xử lý đối với người chưa thanh niên phạm tội là không xửphạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người chưa thành niên phạm tội (quy định tại khoản 5Điều 69 BLHS)

Về mức phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội được áp dụng quyđịnh tại Điều 74 Bộ luật Hình sự Cụ thể như sau:

- Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụngquy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng khôngquá mười tám năm tù

- Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụngquy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng khôngquá mười hai năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quámột phần hai mức phạt tù mà điều luật quy định

37 Lâm 17 tuổi phạm tội cướp tài sản, bị kết án phạt tù Lâm đã chấp hành được gần 1/3 thời hạn phạt tù Trong thời gian chấp hành án, Lâm rất cố gắng học tập, rèn luyện và

có nhiều tiến bộ Lâm muốn cải tạo thật tốt để sớm được ra tù, trở về với gia đình Xin hỏi, Lâm có thể được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt không ? Pháp luật quy định về vấn

đề này thế nào ?

Trả lời:

Lâm đã chấp hành được gần 1/3 thời hạn phạt tù Trong thời gian chấp hành án, Lâm rất

cố gắng học tập, rèn luyện và có nhiều tiến bộ Vì thế, Lâm có thể được xét giảm thời hạn chấphành hình phạt

Khoản 1, Điều 76 Bộ luật hình sự quy định về việc này như sau: Người chưa thành niên bị

phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù, nếu có nhiều tiến bộ và đã chấp hành được một phần

tư thời hạn, thì được Toà án xét giảm; riêng đối với hình phạt tù, mỗi lần có thể giảm đến bốnnăm nhưng phải bảo đảm đã chấp hành ít nhất là hai phần năm mức hình phạt đã tuyên

38 Xin hỏi, pháp luật quy định thế nào việc xem xét giảm mức hình phạt đã tuyên đối với người chưa thành niên phạm tội ?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 76 BLHS việc xem xét giảm mức hình phạt đã tuyên đối vớingười chưa thành niên phạm tội được quy định như sau :

- Người chưa thành niên bị phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù, nếu có nhiều tiến bộ

và đã chấp hành được một phần tư thời hạn, thì được Toà án xét giảm; riêng đối với hình phạt

tù, mỗi lần có thể giảm đến bốn năm nhưng phải bảo đảm đã chấp hành ít nhất là hai phần nămmức hình phạt đã tuyên.

- Người chưa thành niên bị phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù, nếu lập công hoặcmắc bệnh hiểm nghèo, thì được xét giảm ngay và có thể được miễn chấp hành phần hình phạtcòn lại

- Người chưa thành niên bị phạt tiền nhưng bị lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khókhăn kéo dài do thiên tai, hoả hoạn, tai nạn hoặc ốm đau gây ra hoặc lập công lớn, thì theo đềnghị của Viện trưởng Viện Kiểm sát, Toà án có thể quyết định giảm hoặc miễn việc chấp hànhphần tiền phạt còn lại

39 Xoá án tích là gì ? Trước đây, cháu tôi phạm tội và đã được xóa án tích về tội đó nhưng nay cháu lại phạm tội mới Xin hỏi phạm tội lần này có được coi là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm không ?

Trả lời:

Xóa án tích được hiểu là xóa bỏ việc đã từng bị Tòa án xét xử, kết tội trước đây, côngnhận coi như chưa bị kết án Từ thời điểm được xóa án tích, người được xóa án tích trở thànhmột người hoàn toàn bình thường về mặt tư pháp và không một ai có thể căn cứ vào sự kiệntừng bị kết án để có thể hạn chế quyền và lợi ích hợp pháp của người đó

Xóa án tích thể hiện tinh thần nhân đạo, không phân biệt đối xử của Nhà nước đối vớingười bị kết án, nhằm khuyến khích họ tuân thủ pháp luật để thực sự trở thành người có ích cho

xã hội Khi một người được xóa án tích mà phạm tội mới thì tòa án không được căn cứ vào tiền

án đã được xóa án tích để xác định là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm

Một người được xóa án tích có nghĩa là người đó được coi như chưa bị kết án Tuy nhiên,điều đó không có nghĩa là người đó chưa từng bị kết án, chưa có tiền án, tiền sự như ngườiphạm tội lần đầu Sự khác nhau cơ bản giữa người phạm tội lần đầu và người được xóa án tích

là ở chỗ, người phạm tội lần đầu là người chưa từng bị kết án và chưa có tiền án, tiền sự vàngười phạm tội lần đầu được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự (đối với tội ít nghiêmtrọng) được quy định tại điểm h, khoản 1 của Điều 46 - BLHS năm 1999 Còn người được xóa

án tích là người đã bị kết án, và có tiền án, tiền sự mà trong lý lịch tư pháp của họ đã thể hiệnngười đó đã phạm tội

Vì vậy cháu ông mặc dù đã được xóa án tích về tội trước, nhưng phạm tội lần này khôngphải là phạm tội lần đầu (mặc dù đã được xóa án tích), không phải là tình tiết giảm nhẹ tráchnhiệm hình sự, nhưng Tòa án cũng không căn cứ vào tiền án đã được xóa án tích để xác định làtái phạm hay tái phạm nguy hiểm

40 Năm 15 tuổi, Hùng đã phạm tội và Tòa án ra quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng với thời hạn là 02 năm Sau khi chấp hành xong hình phạt Hùng trở về địa phương tiếp tục học và luôn tuân thủ pháp luật Khi làm hồ sơ xin việc ở một công ty, phòng nhân sự có yêu cầu phải có Phiếu lý lịch tư pháp 1 Xin hỏi trong Phiếu lý lịch tư pháp của Hùng có được xóa án tích không ? Pháp luật quy định thế nào về việc xóa

án tích đối với người chưa thành niên phạm tội ?

Trả lời:

1 một loại phiếu do cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp cấp và có giá trị chứng minh cá nhân có hay không có án tích, bị cấm hay không bị cấm thực hiện các công việc hay đảm nhiệm một chức vụ, quyền hạn liên quan đến hoạt động kinh doanh do quyết định tuyên bố phá sản của tòa án

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 77 BLHS người chưa thành niên phạm tội, nếu được ápdụng những biện pháp tư pháp, thì không bị coi là có án tích, vì vậy, Hùng không bị coi là có

án tích và trong Phiếu lý lịch tư pháp của Hùng không có án tích

Điều 77 BLHS quy định việc xóa án tích đối với người chưa thành niên như sau:

1 Thời hạn để xoá án tích đối với người chưa thành niên là một phần hai thời hạn quyđịnh tại Điều 64 của Bộ luật này

2 Người chưa thành niên phạm tội, nếu được áp dụng những biện pháp tư pháp quy địnhtại khoản 1 Điều 70 của Bộ luật này, thì không bị coi là có án tích

41 Người chưa thành niên đương nhiên được xoá án tích trong những trường hợp nào ?

+ 06 tháng trong trường hợp bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặcphạt tù nhưng được hưởng án treo;

+ 18 tháng trong trong trường hợp hình phạt là tù đến ba năm;

+ 30 tháng trong trường hợp hình phạt là tù từ trên ba năm đến mười lăm năm;

+ 42 tháng trong trường hợp hình phạt là tù từ trên mười lăm năm

Câu hỏi số 42 Mới 20 tuổi, Nguyễn X đã phạm rất nhiều tội trong đó có cả những tội

X thực hiện khi chưa thành niên Xin hỏi trường hợp của Nguyễn X việc xác định hình phạt chung thế nào ?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 74 và Điều 75 Bộ luật hình sự, đối với người phạm nhiều tội, cótội được thực hiện trước khi đủ 18 tuổi, có tội được thực hiện sau khi đủ 18 tuổi, thì việc tổnghợp hình phạt áp dụng như sau:

Nếu tội nặng nhất được thực hiện khi người đó từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi thì:

+ Trường hợp nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hìnhthì hình phạt chung không được vượt quá mười tám năm tù;

+ Trường hợp nếu tù có thời hạn thì hình phạt chung không được vượt quá ba phần tưmức phạt tù mà điều luật quy định

Nếu tội nặng nhất được thực hiện khi người đó từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thì:

+ Trường hợp nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình,thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá mười hai năm tù;

+ Trường hợp nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quámột phần hai mức phạt tù mà điều luật quy định

Nếu tội nặng nhất được thực hiện khi người đó đã đủ 18 tuổi, thì hình phạt chung áp dụngnhư đối với người đã thành niên phạm tội

Trường hợp của X, phải căn cứ vào độ tuổi của X ở thời điểm X phạm tội nặng nhất đểxác định hình phạt chung theo quy định của điều 74, 75 Bộ luật hình sự

43 Đến nhà ông T định rủ ông T đi câu, H chẳng thấy ai ở nhà ngoài M – một đứa trẻ

13 tuổi bị thiểu năng trí tuệ đang ngồi chơi một mình Thú tính nổi lên, H lôi M ra vườn giở

trò đồi bại Về thấy con gái ngồi khóc và có dấu hiệu bị xâm hại, gia đình M báo công an Qua điều tra công an xác định H là thủ phạm Xin hỏi pháp luật quy định thế nào về hành

vi phạm tội của H?

Trả lời:

H đã phạm tội hiếp dâm trẻ em

Điều 112 Bộ luật hình sự về tội hiếp dâm trẻ em quy định :

1 Người nào hiếp dâm trẻ em từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, thì bị phạt tù từ bảy nămđến mười lăm năm

2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đếnhai mươi năm:

a) Có tính chất loạn luân;

b) Làm nạn nhân có thai;

c) Gây tổn hại cho sức khoẻ của nạn nhân mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60%;

d) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh;

đ) Tái phạm nguy hiểm

3 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù hai mươi năm, tùchung thân hoặc tử hình:

a) Có tổ chức;

b) Nhiều người hiếp một người;

c) Phạm tội nhiều lần;

d) Đối với nhiều người;

đ) Gây tổn hại cho sức khoẻ của nạn nhân mà tỷ lệ thương tật từ 61%trở lên;

e) Biết mình bị nhiễm HIVmà vẫn phạm tội;

g) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát

4 Mọi trường hợp giao cấu với trẻ em chưa đủ 13 tuổi là phạm tội hiếp dâm trẻ em vàngười phạm tội bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình.Căn cứ vào tuổi của M (trên cơ sở giấy khai sinh), H sẽ bị kết tội theo quy định tại Điều

112 Bộ luật hình sự

44 Theo phản ánh của một số báo, tại một số cơ sở kinh doanh dịch vụ ở các đô thị lớn thường lợi dụng để hoạt động mại dâm trong đó có cả trẻ vị thành niên Xin cho biết, pháp luật quy định thế nào về việc xử lý đối với các hành vi môi giới mại dâm, chứa mại dâm và mua dâm người chưa thành niên.

Điều 254 Tội chứa mại dâm

1 Người nào chứa mại dâm thì bị phạt tù từ một năm đến bảy năm

2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ năm năm đến mườilăm năm:

a) Có tổ chức;

b) Cưỡng bức mại dâm;

d) Đối với người chưa thành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi;

đ) Gây hậu quả nghiêm trọng;

3 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đếnhai mươi năm:

a) Đối với trẻ em từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi;

Điều 255 Tội môi giới mại dâm

1 Người nào dụ dỗ hoặc dẫn dắt người mại dâm thì bị phạt tù từ sáu tháng đến năm năm

2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mườinăm:

a) Đối với người chưa thành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi;

b) Có tổ chức;

3 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mườilăm năm:

a) Đối với trẻ em từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi;

Hành vi mua dâm người chưa thành niên là hành vi phạm tội quy định tại Điều 256 Bộluật hình sự

Người nào mua dâm người chưa thành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, thì bị phạt tù

từ một năm đến năm năm

Mua dâm trẻ em từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi thì bị phạt tù từ ba năm đến tám năm.Ngoài ra theo quy định tại khoản 4 Điều 112 Bộ luật hình sự thì mọi trường hợp giao cấuvới trẻ em chưa đủ 13 tuổi là phạm tội hiếp dâm trẻ em và người phạm tội bị phạt tù từ mườihai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình

45 Nếu chỉ nhìn mà không hỏi, không ai có có thể nghĩ N mới 15 tuổi Do làm việc cùng nhau nên B và N yêu nhau Hai người tự nguyện chung sống với nhau như vợ chồng Gia đình N biết chuyện yêu cầu B phải cưới N và phải đưa cho cha mẹ N một khoản tiền lớn Hoàn cảnh gia đình khó khăn, bản thân còn đang phải đi làm thuê, B không kiếm đủ

số tiền cha mẹ N yêu cầu Thấy vậy, cha mẹ N tuyên bố nếu B không lo đủ tiền để cưới N,

họ sẽ tố cáo B về tội hiếp dâm vì N – con gái họ mới 15 tuổi Xin hỏi B có phạm tội hiếp dâm không ? Pháp luật quy định thế nào về vấn đề này.

Trả lời:

B không phạm tội hiếp dâm Tuy nhiên, hành vi B quan hệ tình dục với N – khi N mới 15tuổi thì theo quy định tại Điều 115 Bộ luật hình sự B đã phạm vào tội giao cấu với trẻ em Theo quy định của pháp luật hình sự việc quan hệ tình dục với người dưới 16 tuổi, dù họ

tự nguyện cũng bị coi là hành vi vi phạm pháp luật

Khoản 1 Điều 115 Bộ luật hình sự quy định: Người nào đã thành niên mà giao cấu với trẻ

em từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, thì bị phạt tù từ một năm đến năm năm

46 A và Y yêu nhau Đã nhiều lần Y muốn cả hai vượt quá giới hạn nhưng A thường

từ chối với lý do mình còn ít tuổi lại đang đi học (A –16 tuổi) Cũng vì lý do đó mà A giận Y

và có ý muốn chia tay Sợ A bỏ mình yêu người khác, Y đã dùng thủ đoạn đê hèn chiếm đoạt A Biết chuyện gia đình A đã tố cáo với cơ quan chức năng về việc làm đồi bại của Y Xin hỏi Y đã phạm tội gì ? Pháp luật xử lý thế nào đối với hành vi của Y ?

Trả lời

Bằng việc đã dùng thủ đoạn đê hèn để chiếm đoạt A, Y phạm tội cưỡng dâm

Cưỡng dâm là hành vi dùng mọi thủ đoạn khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ởtrong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu

Khoản 1 Điều 113 Bộ luật hình sự quy định :

Người nào dùng mọi thủ đoạn khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tìnhtrạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu, thì bị phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

Hành vi cưỡng dâm người chưa thành niên bị coi là hành vi phạm tội nguy hiểm

Khoản 4 Điều 113 Bộ luật hình sự quy định : Cưỡng dâm người chưa thành niên từ đủ 16tuổi đến dưới 18 tuổi, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm

47 Do thù hận bố bé T vì tranh chấp đất đai giữa hai gia đình, H – tên nghiện ma túy

và nhiễm HIV lâu năm đã trả thù bằng cách đâm kim tiêm có dính máu nhiễm HIV vào bé

T Gia đình bé T phát hiện, báo công an Một thời gian sau bé T phát bệnh và ốm nặng Xin hỏi việc cố ý truyền vi rút HIV cho người khác có bị coi là hành vi phạm tội không ? Pháp luật quy định thế nào về việc xử lý hành vi đó ?

Trả lời:

Cố ý lây truyền HIV cho người khác là hành vi phạm tội quy định tại Điều 117 Bộ luậthình sự

Điều 117 Bộ luật hình sự quy định :

1 Người nào biết mình bị nhiễm HIV mà cố ý lây truyền bệnh cho người khác, thì bị phạt

tù từ một năm đến ba năm

2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến bảynăm:

a) Đối với nhiều người;

b) Đối với người chưa thành niên;

c) Đối với thầy thuốc hoặc nhân viên y tế trực tiếp chữa bệnh cho mình;

d) Đối với người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân

Việc tên H trả thù gia đình bé T bằng cách cố ý đâm kim tiêm có dính máu nhiễm HIVvào bé T là hành vi phạm tội lây truyền HIV cho người khác Với hành vi này H có thể bị xửtheo khoản 2 Điều 117 Bộ luật hình sự

48 Vợ chồng B lấy nhau đã hơn 7 năm mà vẫn chưa có tin vui Gia đình nhà chồng thường xuyên nhắc nhở giục giã cô con dâu phải thực hiện trách nhiệm “đúc” cho dòng họ một người nối dõi tông đường Mẹ chồng B giận quá nhiều lần đánh tiếng sẽ tìm vợ khác cho con trai Không muốn mất chồng, B giả vờ có thai rồi thông qua C – cò mồi bệnh viện mua bé sơ sinh để lừa dối nhà chồng Vụ việc vỡ lở cả C và B đều bị công an gọi lên thẩm vấn điều tra Biết chuyện có người nói chỉ C - người môi giới bán trẻ sơ sinh mới phạm tội, còn B không phạm tội Xin hỏi ý kiến đó đúng hay sai? Pháp luật quy định thế nào về việc này?

Trả lời:

Điều 120 Bộ luật hình sự về tội mua bán, đánh tráo hoặc chiếm đoạt trẻ em quy định :

1 Người nào mua bán, đánh tráo hoặc chiếm đoạt trẻ em dưới bất kỳ hình thức nào, thì bịphạt tù từ ba năm đến mười năm

2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười năm đến haimươi năm hoặc tù chung thân:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Vì động cơ đê hèn;

d) Mua bán, đánh tráo hoặc chiếm đoạt nhiều trẻ em;

đ) Để đưa ra nước ngoài;

e) Để sử dụng vào mục đích vô nhân đạo;

g) Để sử dụng vào mục đích mại dâm;

h) Tái phạm nguy hiểm;

i) Gây hậu quả nghiêm trọng

Như vậy ý kiến chi mình C phạm tội là sai Theo quy định tại Điều 120 Bộ luật hình sự cảngười mua – B và người bán – C đều phạm tội mua bán trẻ em

49 Với suy nghĩ trẻ em chưa thành niên phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình

sự, những kẻ buôn bán ma túy đã dụ dỗ, ép buộc các em giúp chúng vận chuyển ma túy Xin hỏi sử dụng trẻ em vào việc vận chuyển, buôn bán trái phép chất ma túy có phải hành vi phạm tội không ? Pháp luật quy định thế nào về việc xử lý hành vi này ?

Trả lời:

Sử dụng trẻ em vào việc vận chuyển, buôn bán trái phép chất ma túy là hành vi phạm tội quy định tại khoản 2 Điều 194 Bộ luật hình sự.

Người có hành vi dụ dỗ, ép buộc trẻ em vận chuyển, buôn bán trái phép chất ma túy có

thể bị xử phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm:

Điều 194 Bộ luật hình sự về Tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy quy định :

1 Người nào tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma tuý, thì bịphạt tù từ hai năm đến bảy năm

2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mườilăm năm:

a) Có tổ chức;

b) Phạm tội nhiều lần;

c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

d) Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

đ) Vận chuyển, mua bán qua biên giới;

e) Sử dụng trẻ em vào việc phạm tội hoặc bán ma tuý cho trẻ em;

Đây là tuổi lao động tối thiểu theo quy định của Bộ Luật Lao động

Người sử dụng lao động chỉ được sử dụng người lao động chưa thành niên vào nhữngcông việc phù hợp với sức khoẻ để bảo đảm sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách và có tráchnhiệm quan tâm chăm sóc người lao động chưa thành niên về các mặt lao động, tiền lương, sứckhoẻ, học tập trong quá trình lao động

Như vậy việc sử dụng lao động chưa thành niên (từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi) khôngphải là hành vi phạm tội

Việc sử dụng lao động chưa thành niên phải tuân theo Nguyên tắc sử dụng lao động làngười chưa thành niên quy đinh tại Điều 163 Bộ luật lao động và không được sử dụng lao độngchưa thành niên vào các công việc và nơi làm việc cấm sử dụng lao động là người chưa thànhniên (quy định tại Điều 165 Bộ luật lao động)

Đặc biệt, Bộ luật lao động quy định việc sử dụng lao động đối với người chưa thành niêndưới 15 tuổi như sau:

“1 Người sử dụng lao động chỉ được sử dụng người từ đủ 13 tuổi đến dưới 15 tuổi làmcác công việc nhẹ theo danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định

2 Khi sử dụng người từ đủ 13 tuổi đến dưới 15 tuổi thì người sử dụng lao động phải tuântheo quy định sau đây:

a) Phải ký kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người đại diện theo pháp luật và phảiđược sự đồng ý của người từ đủ 13 tuổi đến dưới 15 tuổi;

b) Bố trí giờ làm việc không ảnh hưởng đến giờ học tại trường học của trẻ em;

c) Bảo đảm điều kiện làm việc, an toàn lao động, vệ sinh lao động phù hợp với lứa tuổi;

3 Không được sử dụng lao động là người dưới 13 tuổi làm việc trừ một số công việc cụthể do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định”

Sử dụng lao động chưa thành niên trái pháp luật là một trong những hành vi bị pháp luậtnghiêm cấm quy định tại Khoản 7 Điều 8 Bộ luật lao động

Trường hợp người sử dụng lao động vi phạm các quy định về sử dụng lao động vị thànhniên thì bị xử phạt theo Quy định xử phạt hành chính về hành vi vi phạm pháp luật lao độngHành vi sử dụng lao động trẻ em bị coi là tội phạm chỉ trong trường hợp sau :

1 Người nào sử dụng trẻ em làm những công việc nặng nhọc, nguy hiểm hoặc tiếp xúcvới các chất độc hại theo danh mục mà Nhà nước quy định gây hậu quả nghiêm trọng, hoặc đã

bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đếnnăm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hainăm

(Điều 228 Bộ luật hình sự - Tội vi phạm quy định về sử dụng lao động trẻ em)

CHỦ ĐỀ 3 MỘT SỐ QUY ĐỊNH VỀ XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN (15 CÂU)

51 T 14 tuổi đi xe máy không đội mũ bảo hiểm, bị cảnh sát giao thông dừng xe và ra quyết định xử phạt Có ý kiến cho rằng T chưa đủ tuổi sử dụng xe máy (theo quy định người

đủ 16 tuổi được sử dụng xe máy) nên không bị xử phạt vi phạm hành chính Ý kiến đó đúng hay sai Pháp luật quy định thế nào về độ tuổi xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên VPPL về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm?

Trả lời:

Theo Điểm a Khoản 1 Điều 5 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định độ tuổi

xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên như sau :

Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính về vi phạm hànhchính do cố ý; người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt vi phạm hành chính về mọi vi phạm hànhchính

Ý kiến cho rằng T chưa đủ tuổi sử dụng xe máy nên không thể xử phạt hành chính làkhông đúng T đã 14 tuổi, đủ tuổi chịu trách nhiệm hành chính theo quy định của pháp luật xử

lý vi phạm hành chính T có thể bị xử phạt vi phạm hành chính đối với hai hành vi sau:

- Người điều khiển, người ngồi trên xe không đội mũ bảo hiểm (Điểm i khoản 3 Điều 9Nghị định số 34/2010/NĐ- CP ngày 2/4/2010 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hànhchính trong lĩnh vực giao thông đường bộ đã sửa đổi bổ sung theo Nghị định số 71/2012/NĐ-CP)

- Vi phạm quy định về điều kiện của người điều khiển xe cơ giới (khoản 1 Điều 24 Nghịđịnh số 34/2010/NĐ- CP ngày 02/04/2010 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chínhtrong lĩnh vực giao thông đường bộ đã sửa đổi bổ sung theo Nghị định số 71/2012/NĐ-CP)theo đó, Khoản 1 Điều 24 quy định xử phạt các hành vi vi phạm quy định về điều kiện củangười điều khiển xe cơ giới như sau:

Phạt cảnh cáo người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể

cả xe máy điện) và các loại xe tương tự mô tô hoặc điều khiển xe ô tô, máy kéo và các loại xetương tự ô tô

52 Xin cho biết nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên VPPL về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm ?

Trả lời:

Việc xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên, ngoài các nguyên tắcchung theo quy định tại Điều 3 của Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 áp dụng cácnguyên tắc sau:

1 Việc xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính chỉ được thực hiện trong trườnghợp cần thiết nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thànhcông dân có ích cho xã hội

Trong quá trình xem xét xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính, người có thẩmquyền xử lý vi phạm hành chính phải bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên Biệnpháp đưa vào trường giáo dưỡng chỉ được áp dụng khi xét thấy không có biện pháp xử lý khácphù hợp hơn;

2 Việc xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính còn căn cứ vào khả năng nhậnthức của người chưa thành niên về tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi vi phạm, nguyênnhân và hoàn cảnh vi phạm để quyết định việc xử phạt hoặc áp dụng biện pháp xử lý hànhchính phù hợp;

3 Việc áp dụng hình thức xử phạt, quyết định mức xử phạt đối với người chưa thành niên

vi phạm hành chính phải nhẹ hơn so với người thành niên có cùng hành vi vi phạm hành chính.Trường hợp người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi vi phạm hành chính thì không áp dụnghình thức phạt tiền

Trường hợp người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi vi phạm hành chính bị phạt tiền thì mứctiền phạt không quá 1/2 mức tiền phạt áp dụng đối với người thành niên; trường hợp không cótiền nộp phạt hoặc không có khả năng thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả thì cha mẹ hoặcngười giám hộ phải thực hiện thay;

4 Trong quá trình xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính, bí mật riêng tư củangười chưa thành niên phải được tôn trọng và bảo vệ;

5 Các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính phải được xem xét áp dụng khi có đủcác điều kiện quy định Việc áp dụng biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính không đượccoi là đã bị xử lý vi phạm hành chính

53 T 14 tuổi đi xe máy vào đường ngược chiều bị cảnh sát giao thông dừng xe và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với T Cụ thể, T bị phạt cảnh cáo đối với hành

vi vi phạm quy định về điều kiện của người điều khiển xe cơ giới và phạt tiền đối với hành vi

đi ngược chiều của đường một chiều Xin cho biết quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với T có phù hợp với nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên không ? Pháp luật quy định thế nào về việc áp dụng hình thức phạt tiền đối với người chưa thành niên VPPL về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm ?

Trả lời:

- T 14 tuổi đi xe máy nên vi phạm quy định về điều kiện của người điều khiển xe cơ giới.Theo quy định tại khoản 1 Điều 24 Nghị định số 34/2010/NĐ-CP hành vi này bị xử phạt cảnhcáo Vì vậy cảnh sát giao thông ra quyết định xử phạt cảnh cáo T là đúng

- T mới 14 tuổi, theo quy định tại khoản 3 Điều 134 Luật xử lý vi phạm hành chính năm

2012 về nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên thì trường hợpngười từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi vi phạm hành chính thì không áp dụng hình thức phạt tiền

Vì vậy cảnh sát giao thông ra quyết định xử phạt tiền đối với hành vi đi ngược chiều của đườngmột chiều đối với T là trái với nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thànhniên

- Việc áp dụng hình thức phạt tiền đối với người chưa thành niên được quy định tại Khoản

3 Điều 134 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 như sau:

+ Việc áp dụng hình thức xử phạt, quyết định mức xử phạt đối với người chưa thành niên

vi phạm hành chính phải nhẹ hơn so với người thành niên có cùng hành vi vi phạm hành chính.+ Trường hợp người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi vi phạm hành chính thì không áp dụnghình thức phạt tiền

+ Trường hợp người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi vi phạm hành chính bị phạt tiền thìmức tiền phạt không quá 1/2 mức tiền phạt áp dụng đối với người thành niên; trường hợp

không có tiền nộp phạt hoặc không có khả năng thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả thì cha

mẹ hoặc người giám hộ phải thực hiện thay

54 Xin cho biết các hình thức xử phạt vi phạm hành chính và biện pháp khắc phục hậu quả khi người chưa thành niên VPPL về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm?

Trả lời:

Việc áp dụng các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả đối với người chưathành niên vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm đượcquy định tại Điều 135 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

Điều 135 về áp dụng các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả quy định :

1 Các hình thức xử phạt áp dụng đối với người chưa thành niên bao gồm:

a) Cảnh cáo;

b) Phạt tiền;

c) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính

2 Các biện pháp khắc phục hậu quả áp dụng đối với người chưa thành niên bao gồm:a) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu;

b) Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịchbệnh;

c) Buộc tiêu hủy hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng

và môi trường; văn hóa phẩm có nội dung độc hại;

d) Buộc nộp lại khoản thu bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hoặc buộcnộp lại số tiền bằng trị giá tang vật, phương tiện đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái với quyđịnh của pháp luật

55 Biện pháp thay thế là gì? Xin cho biết các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính áp dụng đối với người chưa thành niên VPPL về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm ?

Trả lời:

Biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính là biện pháp mang tính giáo dục được ápdụng để thay thế cho hình thức xử phạt vi phạm hành chính hoặc biện pháp xử lý hành chínhđối với người chưa thành niên vi phạm hành chính, bao gồm biện pháp nhắc nhở và biện phápquản lý tại gia đình

56 Việc áp dụng biện pháp nhắc nhở đối với người chưa thành niên VPPL được pháp luật quy định như thế nào?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 139 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 thì nhắc nhở là biệnpháp thay thế xử lý vi phạm hành chính để chỉ ra những vi phạm do người chưa thành niên thựchiện, được thực hiện đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính mà theo quy định củapháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính khi có đủ các điều kiện sau:

- Vi phạm hành chính theo quy định bị phạt cảnh cáo;

- Người chưa thành niên vi phạm đã tự nguyện khai báo, thành thật hối lỗi về hành vi viphạm của mình

Nhắc nhở được thực hiện bằng lời nói, ngay tại chỗ

57 Trong trường hợp nào thì áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình đối với người chưa thành niên VPPL về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm? Thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình ?

Trả lời:

Quản lý tại gia đình là biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính áp dụng đối với ngườichưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi có 02 lần trở lên trong 06 tháng có hành vi trộmcắp, lừa đảo, đánh bạc, gây rối trật tự công cộng mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình

sự Quản lý tại gia đình được áp dụng khi có đủ các điều kiện sau:

a) Người chưa thành niên vi phạm đã tự nguyện khai báo, thành thật hối lỗi về hành vi viphạm của mình;

b) Có môi trường sống thuận lợi cho việc thực hiện biện pháp này;

c) Cha mẹ hoặc người giám hộ có đủ điều kiện thực hiện việc quản lý và tự nguyện nhậntrách nhiệm quản lý tại gia đình

Thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình là Chủ tịch Ủy ban nhândân cấp xã

Thời hạn áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình từ 03 tháng đến 06 tháng

Trong thời hạn 03 ngày, kể từ ngày quyết định áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình cóhiệu lực, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã ra quyết định phải gửi quyết định cho giađình và phân công tổ chức, cá nhân nơi người đó cư trú để phối hợp, giám sát thực hiện

Người chưa thành niên đang quản lý tại gia đình được đi học hoặc tham gia các chươngtrình học tập hoặc dạy nghề khác; tham gia các chương trình tham vấn, phát triển kỹ năng sốngtại cộng đồng

Trong thời gian quản lý tại gia đình, nếu người chưa thành niên tiếp tục vi phạm pháp luậtthì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ra quyết định chấm dứt việc áp dụng biện pháp này và xử

lý theo quy định của Điều 140 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012

58 Xin cho biết quy định về áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đối với người chưa thành niên VPPL về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm ?

Trả lời:

Biện pháp xử lý hành chính là biện pháp được áp dụng đối với cá nhân vi phạm pháp luật

về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm

Biện pháp xử lý hành chính bao gồm: giáo dục tại xã, phường, thị trấn và đưa vào trườnggiáo dưỡng Việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đối với người chưa thành niên đượcquy định rõ tại Điều 136 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 như sau:

- GD tại xã, phường, thị trấn : là biện pháp xử lý hành chính áp dụng đối với người chưa

thành niên vi phạm pháp luật theo quy định tại Điều 90 Chương I Phần thứ ba của Luật Ngườichưa thành niên được cha mẹ hoặc người giám hộ quản lý; trường hợp không có nơi cư trú ổnđịnh thì phải ở tại cơ sở bảo trợ xã hội hoặc cơ sở trợ giúp trẻ em; người chưa thành niên được

đi học hoặc tham gia các chương trình học tập hoặc dạy nghề khác; tham gia các chương trìnhtham vấn, phát triển kỹ năng sống

Thời hạn áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn từ 03 tháng đến 06 tháng.(Khoản 2 Điều 89 Luật Xử lý vi phạm hành chính)

- Đưa vào trường giáo dưỡng : là biện pháp xử lý hành chính áp dụng đối với người có

hành vi vi phạm pháp luật quy định tại Điều 92 của Luật nhằm mục đích giúp họ học văn hóa,học nghề, lao động, sinh hoạt dưới sự quản lý, giáo dục của nhà trường

Thời hạn áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng từ 06 tháng đến 24 tháng (Khoản

2 Điều 91 của Luật)