NHỮNG BƯỚC ĐẦU CỦA CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ VI CỦA ĐẢNG (1986)

Đổi mới trở thành một yêu cầu bức thiết đổi với Đảng và nhà nước cũng như toàn thể dân tộc ta để có thể vững bươc tiến lên trong thời kì quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội

Lời mở đầu

Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và chủ tịch hồ chíminh; dân tộc Việt Nam đã làm nên những chiến công hiển hách và nhữngthắng lợi có ý nghĩa lịch sử cũng như thời đại, từ thắng lợi của cách mạntháng tám năm 1945 khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, tớichiến thắng Điện biên Phủ lừng lẫy năm châu chấn động đại cầu, tới chiênthắng vĩ đại mùa xuân năm 1975 giải phóng miền Nam thống nhất đấtnước; Đảng Cộng sản Việt Nam chính là nhân tố tất yếu trong mọi chiếnthắng của dân tộc ta Ngày nay, khi dân tộc ta đang từng bước tiến hành sựnghiệp đổi mới đất nước một cách toàn diện, vai trò của Đảng càng trở nênquan trọng hơn; điều đó đã được minh chứng qua nhứng biến đổi kì diệucủa đất nước ta trong 20 năm đổi mới vừa qua Đảng Cộng sản Việt Namđã lãnh đạo đất nước ta bước ra khỏi thời kì lạc hậu kém phát triển, đưanước ta bước vào một thời kì phát triển mới, tiến những bước dài trong thờikì quá độ đi lên Chủ nghĩa Xã hội Đó chính là điều mà chúng em sẽ trìnhbày qua bài tiểu luận này

Từ giữa năm 1975, sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹcứu nước, cả nước độc lập và thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng bướcvào thời kì quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội.

Tính tới năm 1986, bước chuyển biến mang tính lịch sử ấy đã diễn rađược một thập kỷ, bên canh những thành tựu to lớn cũng đã để lại rất nhiềunhững khó khăn cần phải giải quyết; bên cạnh đó là những biến động hếtsức to lớn của lịch sử, ảnh hưởng rất lớn tới tiến trình đi lên của cách mạngViệt Nam

Vượt qua những khó khăn của thời kì đầu mới giành được độc lập,trong thời kì này nhân dân ta đã đạt được những thành tựu hết sức to lớn là:Đã nhanh chóng thống nhất nước nhà về mặt nhà nước, đẫ thiết lập đượcmột hệ thống chế độ mới trong cả nước và đã áp dụng thành công một loạtnhững chính sách nhằm thúc đẩy quá trình phát triển về mọi mặt của nhànước, tạo nên cuộc sống hòa hợp dân tộc làm cho lực lượng cách mạngnước ta lớn hơn bao giờ hết, phất huy có hiệu quả trong công cuộc hàn gắnnhững vết thương chiến tranh, xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Đã anh dũng chiến đấu chống lại hai cuộc chiến tranh quy mô lớn ởbiên giới Tây Nam và phía Bắc, bảo vệ vững chắc tổ quốc Việt Nam Xãhội Chủ nghĩa đồng thời cũng làm tròn nghĩa vụ quốc tế với nhân dânCampuchia và nhân dân Lào, góp phần tích cực bảo vệ độc lập và hòa bìnhtrên bán đảo Đông Dương

Trên mặt trận kinh tế cũng như văn hóa, đã đạt được một số thànhtựu, đáng chú ý là đã cơ bản hoàn thành công cuộc khôi phục kinh tế, hàngắn vết thương chiến tranh, bước đầu ổn định sản xuất và đời sống

Tuy nhiên bên cạnh nhữn thành tựu đó, còn tồn tại rất nhiều nhữngvấn đề to lớn, đặc biệt là các vấn đề kinh tế xã hội Những thành tựu kinh tếmà chúng ta đạt được còn thấp so với yêu cầu đề ra, với công sức chúng tabỏ ra, thu nhập quốc dân chưa đảm bảo được tiêu dùng xã hội, chưa tạođược tích lũy bên trong Các mật hàng tiêu dùng thường nhật, thiết yếu nhưlương thực, vải mặc đều thiếu TÌnh hình cung ứng năng lượng, giao thôngvận tải, vật tư cơ bản đều rất căng thẳng Tình hình lạm phát ngày càngnghiêm trọng; hiện tượng mất cân đối trong vấn đề tiền lương, hiện tượng

tượng tiêu cực của xã hội còn kéo dài trên một số mặt Tất cả nhưng tồn tạiấy đã làm lộ ra những khiếm khuyết trong mô hinh Xã hội Chủ nghĩa nghĩarập khuôn theo Liên Xô, quan liêu bao cấp.

Nguyên nhân khãch quan của những khó khăn đó đã được chỉ ratrong văn kiên Đại hội lần thứ V của Đảng; đó là:

Nền kinh tế của nước ta nhìn chung vẫn là một nền kinh tế nhỏ lẻ,kém tập trung Lao động chủ yếu là trong ngành nông nghiệp, tuy nhiênnền nông nghiệp lại là một nền nông nghiệp lạc hậu, kém hiệu quả Bêncạnh đó còn phải gánh chịu những hậu quả hết sức nặng nề của chiến tranhlâu dài và của sự bóc lột của thực dân, đế quốc Thêm vào đó là thiên tailớn dồn dập xảy ra, kẻ địch lại không ngừng phá hoại nước ta về nhiều mặt.Nền kinh tế bị đè nặng bơi những yêu cầu vừa cơ bản lại hết sức cấp bách.Song, nguyên nhân chính lại là những nguyên nhân chủ quan, chúng đến từsự lãnh đạo của Đảng, bởi sự lãnh đạo của Đảng có tác động vô cùng quantrọng và có tính chất quyết định đối với thành bại của sự nghiệp cách mạng.Đảng và nhà nước đã tự kiểm điểm và nghiêm khắc tự phê bình và nhữngsai lầm và khuyết điểm đã phạm, biểu hiện trên các mặt sau đây:

Còn chủ quan trong việc đánh giá tình hình nước ta sau chiến tranh,thiên về những thuận lợi còn bỏ qua những khó khăn đề ra những chủtrương, chỉ tiêu quá cao không phù hợp với tình hình thực tế Chậm sửa đổigỡ bỏ mô hình kinh tế tập trung quan liêu bao cấp, mô hình kinh tế thờichiến Chủ quan nóng vội muốn bỏ qua những bước đi mang tính thiết yếutrong quá trình phát triển Buông lỏng pháp luật, buông lỏng công cụcuyên chính với những kẻ vi phạm pháp luật nhà nước, những kẻ phá hoạivà chống đối cách mạng

Chính vì vậy, đổi mới trở thành một yêu cầu bức thiết đổi với Đảngvà nhà nước cũng như toàn thể dân tộc ta để có thể vững bươc tiến lêntrong thời kì quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội

Chương I:

NHỮNG BƯỚC ĐẦU CỦA CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI

ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ VI CỦA ĐẢNG (1986)

Trước những khó khăn, sai lầm đã nêu trên, đại hội đại biểu toànquốc lần thứ VI của Đảng đã khai mạc tại thủ đô Hà Nội từ ngày 15 tớingày 18/12/1986 Tham gia đại hội có 1129 đại biểu đại diện cho gần 1,9triệu Đảng viên trong cả nước và có 32 đoàn đại biểu quốc tế tham dự.Đánh giá việc thực hiện nghị quyết đại hội V; báo cáo chính trị tại đại hộiđã nêu rõ: “thái độ của Đảng ta trong việc đánh giá tình hình là nhìn thẳngvào sự thật, nói rõ sự thật” Cùng với việc đánh giá những thành tích đã đạtđược, ở đại hội này chúng ta chú trọng kiểm điểm những mặt yếu kém,phân tích sâu săc những sai lầm và khuyết điểm, vạch rõ nguyên nhân vànêu ra biện pháp khắc phục, xác định nhiệm vụ và mục tiêu phấn đấu trongnhững năm còn lại của chặng đường đầu tiên của thời kì quá độ

Trên tinh thần nhìn thẳng vào sự thật và nói rõ sự thật, Đại hội đãnhận định 5 năm vừa qua là một chặng đường đầy thử thách với Đảng vànhân dân ta Chúng ta đã đạt được không ít thành tựu nhưng bên cạnh đólại nảy sinh rất nhiều những khó khăn phức tạp Trong những năm từ 1981-

1985, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp đã chăn được đà giảm sút (giaiđoạn 1979-1980) và từ năm 1981 đã đạt được chuyển biến đáng kể; nôngnghiệp tăng bình quân 4,9% một năm (giai đoạn 1976-1980 là 1,9%), sảnlượng lương thực bình quân hàng năm đạt 17 triệu tấn, sản xuất côngnghiệp tăng bình quân 9,5%một năm (giai đoạn 1976-1980 là 0,6%), thunhập bình quân tăng hàng năm là 6,4 % (giai đoạn 1976-1980 là 0,4%) Vềxây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật Xã hội Chủ nghĩa, trong giai đoạn này,hàng trăm công trình lớn, hàng ngàn công trình vừa và nhỏ đã hoàn thànhvà đưa vào khai thác, sử dụng có hiệu quả Công cuộc cải tạo Xã hội Chủnghĩa đã tiến thêm một bước Cuộc sống của nhân dân trong thời kì kinh tếcòn yếu kém đã được Đảng chú trọng chăm lo hơn; cuộc chiến đấu bảo vệthành quả cách mạng đảm bảo an ninh chính trị và thực hiện nghĩa vụ quốctế đã giành được nhiều thắng lợi to lớn

Đại hội đã khẳng định những thành tựu đã đạt được đồng thời cũngkhông hề phủ nhận mà thẳng thắn chỉ ra tình hình kinh tế xã hội đất nước tađang tồn tại nhiều vấn đề bất cập, khó khăn Sản xuất tăng chậm không phùhợp với thời gian, tiền bạc và công sức bỏ ra, chưa đáp ứng được nhu cầunhanh chóng ổn đinh đời sống của nhân dân Nhiều chỉ tiêu của kế hoạch 5năm (1981-1985) không đạt đã ảnh hưởng tới toàn bộ các hoạt động kinh tếvà đời sống nhân dân…Tóm lại, chúng ta chưa thực hiện được mục tiêu màđại hội 5 đã vạch ra, dó là ổn định vè cơ bản tình hình kinh tế xã hội và đờisống nhân dân Về nguyên nhân của những vấn đề trên, Đại hội đã nhấnmạnh: “Chúng ta không đánh giá thấp những khó khăn khách quan, nhữngkhó khăn đó là rất lớn Song việc quan trọng hơn là phân tích sâu săcnhững nguyên nhân chủ quan, nêu ra những sai lầm khuyết điểm trong hoạtđộng của Đảng và nhà nước Trong nhiều năm qua, Đảng đã mắc sai lầmvề “xác định mục tiêu và bước đi về xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, cảitạo Xã hội Chủ nghĩa và quản lý kinh tế.”

Từ thực tiến cách mạng, Đảng đã nêu ra những bài học kinh nghiêmquan trọng:

- Một là trong toàn bộ các hoạt động của minh, Đảng phải quántriệt tư tưởng “lấy dân làm gốc”, xây dựng và phát huy quyền làmchủ của nhân dân

- Hai là đang phải xuất phát từ thực tế; phải tôn trọng và hành độngtheo các quy luật khách quan; năng lực nhận thức và hành độngtheo các quy luật khách quan chính là điều kiện đảm bảo sự lãnhđạo đúng đăn của Đảng

- Ba là phải biết kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đạitrong điều kiện mới

- Bốn là: Phải xây dựng cơ cấu Đảng ngang tầm nhiệm vụ chính trịlà một Đảng cầm quyền, lãnh đạo nhân dân tiến hành cuộc cáchmạng Xã hội Chủ nghĩa

Nhận thức được những bài học kinh nghiêm trên, Đảng đã mạnh dạnvạch ra một đường lối đổi mới một cách toàn diện, mà bắt đầu là đổi mới

cơ cấu kinh tế

I Những đinh hướng đổi mới cơ cấu kinh tế

Trong đại hội VI, Đảng ta chỉ rõ: “muốn đưa nền kinh tế thoát khỏitình trạng rối ren mất cân đối, cần phải dứt khoát sắp xếp lại nền kinh tếquốc dân theo cơ cấu hợp lý, trong đó các ngành, các vùng, các thành phầnkinh tế và các loại sản xuất có quy mô và trình độ khác nhau cần phải đượcbố trí cân đối, liên kết với nhau phù hợp với điều kiện thực tế bảo đảm chonền kinh tế ổn định.”

Trong cơ cấu sản xuất ngành trước hết là các ngành sản xuất công nghiệp và nông nghiệp có ý nghĩa dặc biêt quan trọng, có khả năng chi phối những mối quan hệ cân đối khác trong tổng thể nền kinh tế

Đây là hai ngành sản xuất vật chất cơ bản của nền kinh tế quốc dân,

do vậy mà cần bố trí sao cho giữa công nghiệp và nông nghiệp có sự kếthợp chặt chẽ ngay từ đầu trở thành một cơ cấu thống nhất Cơ cấu đó phảiđảm bảo cho nền kinh tế phát triển cân đối và tăng trưởng ổn định

Ở mỗi giai đoạn, mối chặng đường khác nhau thì vị trí của côngnghiệp va nông nghiệp cũng khác nhau, vì vậy mà trong giai đoạn hiện nay,Đảng chủ trương tập trung sức phát triển nông nghiệp, coi nông nghiệp làmặt trận hàng đầu, đưa nông nghiệp một bước tiến lên nền sản xuất lớn Xãhội Chủ nghĩa Yêu cầu đặt ra là: “tăng nhanh về khối lượng và tỉ suất hàngnông sản kết hợp chuyên môn hóa với phát triển toàn diện nông, lâm, ngưnghiệp”

Đối với các ngành công nghiệp nhẹ và tiểu thủ công nghiệp, báo cáochính trị tại đại hội cũng chỉ rõ nhiệm vụ của công nghiệp nhẹ và tiểu thủcông nghiệp là phải đáp ứng được nhu cầu của người dân về những loạihàng cần thiết để đảm bảo yêu cầu chế biến nông lâm thủy sản và tăngnhanh việc làm hàng gia công xuất khẩu

Đối với công nghiệp nặng và kết cấu hạ tầng là phải “phục vụ cácmục tiêu kinh tế, quốc phòng trong chặng đường đầu tiên; rồi dựa trênnhững kinh nghiêm thực tế chuẩn bị tiền đề cho sự phát triến kinh tế trongchặng đường tiếp theo”; cũng trên cơ sở định hướng đó, đại hội cũng khẳngđịnh đường lối ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp năng lượng nhưdầu khí, điện đồng thời cũng phải chú trọng cải tạo màng lưới giao thôngvận tải: “ưu tiên giao thông vận tải đường thủy, tăng tỷ trọng vận tải đường

săt, sắp xếp hợp lý vận tải đường bộ, phát triển đường không”, bên cạnh đócũng cần chú trọng việc phát triển màng lưới giao thông nông thôn thôngqua việc kết hợp giữa người dân, nhà nước và các tổ chức kinh tế tập thểkhác.

Đồng thời trong báo cáo; đại hội cũng chỉ ra tầm quan trọng của cácngành kinh tế dịch vụ Bởi trong nền kinh tế không thể thiếu đi các ngànhkinh tế này Tuy nhiên trong thực tế, tỷ trọng của ngành dịch vụ trong cơcấu kinh tế nước ta chỉ chiếm một phần rất nhỏ Đại hội đã nêu ra cần phảiđẩy mạnh việc phát triển các ngành như sản xuất hàng tiêu dùng; buôn bánnhỏ và vừa, phục vụ cho những nhu cầu thiết yếu của nhân dân

Tựu chung lại, sự đổi mới của cơ cấu kinh tế là nhằm hướng tới thựchiện tốt kế hoạch 5 năm trong tương lai gần và ba mục tiêu – ba chươngtrình trọng điểm về:

- Lương thực thực phẩm

- Sản xuất hàng tiêu dùng

- Đẩy mạnh xuất khẩu

II Những định hướng trong việc đổi mới cơ chế quản lý

Bên cạnh công tác đổi mới cơ cấu kinh tế; Đại hội còn đưa ra quyếtđịnh mới về cải tạo Xã hội Chủ nghĩa dựa trên 3 nguyên tắc:

Cải tạo Xã hội Chủ nghĩa nhất thiết phải tuân theo những quy luậtkhách quan về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với tính chất và trình độcủa lực lượng sản xuất để xác định những bước đi và hình thức thích hợp;từ đó đại hội khẳng định “ đẩy mạnh cải tạo Xã hội Chủ nghĩa là thườngxuyên, liên tục trong suốt thời kì quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội…”

Ngoài việc phát huy nội lực từ kinh tế trong nước Đảng ta còn chủtrương đẩy mạnh, mở rộng hiệu quả của kinh tế đối ngoại Nhiệm vụ ổnđịnh và phát triển của kinh tế trong chặng đường đầu tiên của con đườngđổi mới toàn diện này nhanh hay chậm phụ thuộc một phần quan trọng vàoviệc mở rộng và nâng cao hiệu quả của công tác kinh tế đối ngoại Đại hội

VI nêu rõ sự cần thiết “ công bố chính sách khuyến khích đầu tư vào nước

ta dưới nhiều hình thức nhất là đối với các ngành, cơ sơ đòi hòi trình độ kĩthuật cao, làm hàng xuất khẩu Đi đôi với việc công bố luật đầu tư mới cần

có các chính sách và biện pháp tạo điều kiện thuận lợi cho người nướcngoài và việt kiều vào nước ta để kinh doanh.”

Để thiết lập cơ chế quản lý mới cần thực hiện một cuộc cải cách lớnvề bộ máy nhà nước Phân biệt rõ chức năng quản lý hành chính-kinh tế vớiquản lý theo đại phương và vùng lãnh thổ

Đại hội VI của Đảng cho rằng để tăng cường sức chiến đấu của Đảngcũng như năng lực tổ chức thực tiễn, Đảng phải đổi mới về nhiều mặt, đổimới tư duy mà đặc biệt là tư duy kinh tế, đổi mới tổ chức, đổi mới đội ngũcán bộ, đổi mới phương cách lãnh đạo và công tác Tuy nhiên, đổi mớinhưng phải nắm chắc áp dụng hợp lý chủ nghĩa Mác-Lenin và tư tưởng HồChí Minh Phải đẩy mạnh công tác nghiên cứu một cách có hệ thống sựnghiệp xây dựng chủ nghĩa và bảo vệ tổ quốc, từ đó rút ra những bài họckinh nghiệm từ thực tiễn, khắc phục những quan điểm sai lầm, lỗi thời Đổimới tư duy không đồng nghĩa với việc phủ nhận sạch trơn những quanđiểm tư duy lý luận sẵn có mà nó là sự phủ nhận mang tính kế thừa; pháthuy những mặt đúng đắn trong tư duy đã có đồng thời khắc phục nhữngmặt còn sai lầm hoặc lệch lạc Đó chính là nhiệm vụ lớn lao của công tác tưtưởng trong sự nghiệp đổi mới Đồng thời với việc đổi mới đội ngũ cán bộ,phong cách làm việc, các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng cũng có yêucầu tất yếu là cần đổi mới , nâng cao hiệu quả của công tác sinh hoạt tưtưởng trong việc thống nhất tư tưởng tăng cường đoàn kết trong Đảng

Đại hội VI của Đảng đã hoạch định đường lối đỏi mới một cách toàndiện và sâu sắc, triệt để Đó là sự kết tinh trí tuệ của toàn Đảng toàn dân,thể hiện cho tinh thần trách nhiệm cao của Đảng với dân tộc, với đât nước

Và trên tinh thần của đại hội VI; công cuộc đổi mới đã được triểnkhai một cách mạnh mẽ Tuy vậy tình hình đát nước cũng như thế giớitrong giai đoạn 1987-1988 có nhiều biến động phức tạp, ảnh hưởng lớn tớiđất nước ta Trong nước, lạm phát vẫn chưa thaoát khỏi tình trạng “ba consố”: 1986-774,7%;1987 398,3% Đời sống nhân dân khó khăn, tiền lương,trợ cấp xã hội giảm sút mạnh Công thương nghiệp đình đốn, nông nghiệpkhông cung ứng đủ nhu cầu trong nước, nạn đói xảy ra ở nhiều nơi Quốctế, sự sụp đỏ của chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu và Liên Xô gây nên nhữngảnh hưởng không tốt tới tình hình cách mạng đất nước ta

Trước tình hình muôn ngàn khó khăn chồng chất như vậy, Đảng vànhá nước cùng với toàn thể nhân dân càng tỏ rõ bản lĩnh vững vàng; mộtmặt phân tích rõ những nguyên nhân của các khó khăn nhưchậm tổn kếtthực tiễn để đưa ra những quyết sách hợp lý; nhà nước chậm cụ thể hóađường lối của Đảng vào thực tiến…đồng thời giữ vững lập trường chínhtrị; khắc phục khó khăn, từng bước đưa nghị quyết đại hội VI vào thực tiễn.

III Những thành tựu ban đầu

Các hội nghị trung ương khóa VI đã tập trung bàn và quyết địnhnhững bước đi quan trọng của sự nghiệp đổi mới Hội nghị lần 2 ban chấphành trung ương (4-1987) bàn về vấn đề lưu thông phân phối; các hội nghịtiếp theo cho tới hội nghị 6 (3-1989)đã quyết định những chủ trương chínhsách lớn nhằm đẩy mạnh quá trình đổi mới, đặc biệt là về vấn đề đổi mới

cơ cấu kinh tế Nhờ có những quyết sách hợp lý của Đảng mà nền kinh tếđã có những bước chuyển biến tích cực; mức lạm phát giảm xuống nhanhchóng chỉ còn ở mức “hai con số” (67,4%-1990) Công thương nghiệp khởisắ trở lại; ba chương trình kinh tế trọng điểm đạt được những tiến bộ rõ rệt.Đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt; dân chủ trong xã hội được cảithiện và phát huy; quốc phòng an ninh được giữ vững; hoạt động kinh tếđối ngoại được mở rộng, đẩy lùi thị trường bị bao vây cô lập; công tác xâydựng, chỉnh đốn Đảng có nhiều tiến bộ Một số chỉ tiêu kinh tế xã hội cótiến bộ đáng kể Kim ngạch xuất khẩu năm 1986 là 439 triệu rúp và 387triệu USD nhưng tới năm 1990 đã tăng đáng kể lên 1019 triệu rúp và 1170triệu USD Đã có hai mặt hàng xuất khẩu là gạo và dầu thô Mức tăngtrưởng hàng năm trong giai độan 1986-1990 đạt 3,9% Đời sống tinh thầncủa nhân dân được nâng cao Hệ thông luật pháp được cải thiện mang lạihiệu quả cao trong công tác quản lý

Quả thực,qua thực tế đã chứng minh đường lối lãnh đạo của Đảng làhoàn toàn đúng đắn; và Đảng đã chứng minh vai trò lãnh đạo tất yếu củamình thông qua việc định hướng đổi mới cũng như lãnh đạo nhân dân tabước những bước đầu tiên trên con đường ấy Ngay sau khi đại hội VI kêtthúc, Bộ chính trị và ban chấp hành khóa VI đã lập ra ban soạn thảo cươnglĩnh và chiến lược phát triển kinh tế-xã hội Để phát huy trí tuệ tập thểtrong việc chuẩn bị các văn kiện, 3-1990, 5 tiểu ban của trung ương đã

được thành lập nhằm lấy ý kiến rống rãi trong toàn bộ các tầng lớp nhândân Đó là một quá trình chuẩn bị công phu và kĩ lưỡng dựa trên những cơsở lý luận đúng đắn kết hợp với những kinh nghiệm thực tiến có được tronggiai đoạn 1986-1990 tiến tới Đại hội VII.

Chương II:

ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ VII CỦA ĐẢNG

I Đánh giá giai đoạn đầu tiên của chặng đường đổi mới

Đại hội VII diễn ra từ ngày 24 tới ngày 27-6-1991 tại Hà Nội Thamdự đại hội có 1176 đại biểu thay mặt cho 2,1 triệu Đảng viên trên toànquốc Đại hội diễn ra trong hoàn cảnh mà Liên Xô và các nước Đông Âu đãsụp đổ, do vậy đại hội này mang tính chất quyết đinh vận mệnh đất nước.Nắm vững nguyên tắc và quan điểm đổi mới đã được đề ra từ đại hội VI,Đảng vẫn kiên định con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội, Đảng sẽ lãnh đạotoàn dân vượt qua giai đoạn khó khăn này Sau 5 năm tiến hành nghị quyếtđại hội VI, công cuộc đổi mới đã đạt được những thành tựu quan trọng.Nhân dân ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng đã phát huy được truyền thống anhhùng, bản chất cần cù sáng tạo, hoàn thành được những nhiệm vụ cơ bản đãđược đề ra trong đại hội VI, đông thời cũng tạo tiền đề thuận lợi cho giaiđoạn tiếp theo Từ thực tiễn thành đã được tổng kết trong báo cáo tại đạihội VII, Đảng ta đã rút ra một số kinh nghiêm:

- Phải kiên định giữ vững định hướng Xã hội Chủ nghĩa trong quátrình đổi mới

- Đổi mới toàn diện triệt để theo những bước đi và hình thức thích hợp

- Phát triển nền kinh tế nhiều thành phần theo định hướng Xã hội Chủnghĩa có sự chi phối của nhà nước

- Tiếp tục phát huy sâu rộng nền dân chủ Xã hội Chủ nghĩa nhưng cầnxem xét và cân đối, đề ra những bước đi phù hợp với tình hình chínhtrị thực tiễn xã hội nói chung

- Trong quá trình đổi mới cần đề cao công tác dự báo, kịp thời pháthiện và giải quyết những vấn đề nảy sinh ngay từ gốc rễ của nó.Tăng cường tổng kết, rút ra kinh nghiêm thực tiến, kết hợp với hoànchỉnh lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa Xã hội

Từ đó, đại hội đã đề ra định hướng, cương lĩnh cho những bước đi tiếptheo

II Những bước đi tiếp theo của sự nghiệp đổi mới:

Nhiêm vụ quan trọng của đại hội VII là tập trung trí tuệ thảo luận vàthông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá độ đi lên chủnghĩa xã hội và chiến lược ổn định, phát triển kinh tế-xã hội đến năm 2008

Cương lĩnh đã khái quát qua quá trình cách mạng Việt Nam và từ đórút ra bài học: nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.Cương lĩnh cũng trình bày vấn đề quá trình quá độ đi lên chủ nghĩa xã hộicòn tồn tại nhiều khuyết điểm và các biện pháp khắc phục trước tình hìnhthế giới

Từ kết qủa nghiên cứu lí luận và tổng kết thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xãhội đồng thời cũng nêu ra những đặc trưng cơ bản nhất của Xã hội Chủnghĩa ở nước ta Đó là một xã hội:

“ - Do nhân dân lao động làm chủ

- Có một nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiệnđại và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu

- Có một nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

- Con người được giải phóng hoàn toàn khỏi áp bức bóc lột bất công,làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có cuộc sống ấm no, hạnhphúc, có điều kiện phát triển toàn diện

- Các dân tộc trong nước bình đẳng đoàn kết giúp đỡ nhau cùng tiếnbộ

- Có quan hệ hữu hảo hợp tác với tất cả các nước trên thế giới.”

Ngoài ra cương lĩnh cũng cho rằng “Để thực hiện mục tiêu dân giàunước mạnh theo con đường Xã hội Chủ nghĩa, điều quan trọng nhất là phảicải biến căn bản tình trạng kinh tế xã hội kém phát triển, chiến thắng nhữnglực lượng cản trở việc thực hiện mục tiêu đó, trước hết là các thế lực thùđịch chống độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.”

Đại hội VII của Đảng đã thông qua chiến lược ổn định và phát triểnkinh tế đến năm 2000 Mục tiêu tổng quát năm 2000 là “ra khỏi khủnghoảng, ổn định tình hình kinh tế xã hội, phấn đấu vượt qua tịnh trạng nướcnghèo và kém phát triển, cải thiện đời sống nhân dân, củng cố quốc phòng

an ninh, tạo điều kiện cho đất nước phát triển nhanh hơn vào đầu thế kỷ 21

Đề ra chiến lược về vấn đề cơ cấu kinh tế, cơ chế quản lý và các cơ sở lớn,xây dựng những chỉ tiêu dựa trên những căn cứ vào kinh nghiệm thực tiễncủa từng lĩnh vực.

Sau Đại hội VII, sự tan rã của Liên Xô tác động sâu sắc đến nước ta.Một số Đảng viên cùng nhân dân đồng hoài nghi về tiền đồ của chủ nghĩaxã hội Bên cạnh đó, nước ta còn bị các thế lực thù địch đẩy mạnh các hoạtđộng chống phá gây mất ổn định và bạo loạn Nước ta một lần nữa rơi vàotình trạng hiểm nghèo

Trước tình hình đó, Trung ương Đảng tổ chức động viên toàn dân vàtoàn quân tăng cường đoàn kết, nêu cao ý chí tự lực - tự cường, độc lập -sáng tạo, vượt qua thách thức, tiếp tục tiến lên Xã hội Chủ nghĩa

Ngày 25 – 11 – 1991 tới ngày 4 – 12 – 1991, Hội nghị lần II Banchấp hành Trung ương Đảng khóa VII họp và ra nghị quyết về nhiệm vụ vàgiải pháp ổn định, phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn 1992 – 1995

Dựa trên những quan điểm của Đảng, ngày 15 – 4 – 1992, Quốc hộikhóa VIII kỳ họp thứ XI đã thông qua Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hộiChủ nghĩa Việt Nam Hiến pháp đã thể chế hóa đường lối đổi mới củaĐảng và khẳng định điều đó tại điều 4

Ngày 23 – 8 – 1995, Hội nghị lần thứ VIII của Ban chấp hành Trungương Đảng khóa VII đã ra nghị quyết tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhànước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, trọng tâm là cải cách mộtbước nền hành chính

Ngoài ra Đảng còn rất chú trọng công tác lý luận, vận dụng chủnghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện lịch sử mới

Ngày 28 – 3 – 1992, Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 01-NG/TU vềcông tác lý luận trong giai đoạn hiện nay

Ngày 29 – 6 – 1992, Hội nghị lần III Ban chấp hành Trung ươngĐảng khóa VII đã đề ra một số nhiệm vụ đổi mới trong công tác xây dựngvà chỉnh đốn Đảng

Hội nghị lần IV Ban chấp hành Trung ương Đảng, tháng 1 năm

1993, đã có các nghị quyết và nhiệm vụ văn hóa-văn nghệ, sự nghiệp giáodục-đào tạo, chăm sóc y tế, bảo vệ sức khỏe nhân dân và chính sách dân số– kế hoạch hóa gia đình và công tác thanh niên trong thời kỳ mới